سفر وزیر کشور پاکستان به ایران در چارچوب تلاش برای کاهش تنش بود/ ایران با هوشمندی در حال مدیریت هم‌زمان میدان و دیپلماسی است

سید جلال ساداتیان سفیر اسبق ایران در انگلیس در گفت‌و‌گو با حبرنگار خبرگزاری برنا درباره سفر وزیر کشور پاکستان به ایران و انتقال پیام مهم از سوی فیلد مارشال عاصم منیر به رهبر معظم انقلاب، اظهار کرد: پاکستان در مقطع کنونی نقش پررنگ‌تری در روند میانجی‌گری میان طرف‌های درگیر ایفا می‌کند. البته این نقش به امروز محدود نمی‌شود در گذشته نیز کشور‌هایی مانند عمان، مصر، ترکیه و حتی برای دوره‌ای کوتاه عربستان سعودی، با بهره‌گیری از ظرفیت‌های دیپلماتیک خود تلاش کرده‌اند از تشدید تنش‌ها جلوگیری کرده و زمینه گفت‌و‌گو را فراهم سازند.

وی افزود: در شرایط حساس فعلی که جنگ نسبت به گذشته ابعاد جدی‌تری پیدا کرده است، نقش پاکستان با همراهی چین و همچنین در پی رایزنی‌هایی که پیش‌تر مصر و ترکیه با اسلام‌آباد انجام داده بودند، برجسته‌تر شد. در نتیجه این تحرکات رفت‌وآمد‌ها و تبادل پیام‌هایی صورت گرفت که نهایتاً زمینه را برای برگزاری دوری از مذاکرات در سطحی بالاتر فراهم کرد.

ساداتیان ادامه داد: پیش از این گفت‌و‌گو‌ها عمدتاً میان وزیر امور خارجه ایران و نماینده ویژه رئیس‌جمهور آمریکا دنبال می‌شد، اما در مرحله جدید سطح مذاکرات ارتقا یافت؛ به‌گونه‌ای که از یک سو معاون رئیس‌جمهور آمریکا و محمدباقر قالیباف در این روند حضور داشتند و رایزنی‌هایی انجام شد.

وی با اشاره به روند مذاکرات تصریح کرد: با وجود امیدواری‌های اولیه نسبت به دستیابی سریع به توافق، پس از مدتی طرفین از مسیر پیش‌بینی‌شده فاصله گرفتند و روند مذاکرات با موانعی مواجه شد. از آن زمان تاکنون، تبادل پیام‌ها ادامه داشته و هم‌زمان شاهد مواضع و تهدید‌های متناقض از سوی دونالد ترامپ بوده‌ایم.

سفیر اسبق ایران در لندن گفت: ترامپ از یک سو اعلام می‌کند مذاکرات به نتایج مثبتی رسیده و آتش‌بس در حال تحقق است، اما از سوی دیگر با اظهاراتی تند، ایران را تهدید می‌کند و از هدف قرار دادن زیرساخت‌های کشور سخن می‌گوید. این تناقض در مواضع او همچنان ادامه دارد و تاکنون نیز نتیجه مشخصی از این روند حاصل نشده است.

وی در ادامه خاطرنشان کرد: در مقطعی نیز ترامپ مدعی شد که بنا به درخواست برخی کشور‌های عربی، از جمله عربستان سعودی، زمان اجرای برخی اقدامات را به تعویق انداخته است. عربستان به دلیل همزمانی موضوع با موسم حج، خواستار پرهیز از هرگونه اقدام تنش‌زا در آن مقطع شده بود. همچنین با نزدیک شدن به رویداد‌های مهم بین‌المللی، از جمله مسابقات جام جهانی، بحث تمدید مهلت‌ها برای یک یا دو ماه دیگر نیز مطرح شده است.

ساداتیان افزود: هرچند در این مدت در خلیج فارس تنش‌هایی رخ داده و طرفین اقداماتی علیه یکدیگر انجام داده‌اند، اما به نظر می‌رسد برخی تحرکات با هدف سنجش میزان واکنش ایران صورت گرفته است. جمهوری اسلامی نیز نشان داده که در برابر هرگونه تعرض سکوت نخواهد کرد و پاسخ متناسب خود را خواهد داد.

او با بیان اینکه شرایط کنونی وضعیت آماده‌باش و مراقبت متقابل را میان طرفین ایجاد کرده است، اظهار داشت: ایران در حالی که از مواضع و منافع خود دفاع می‌کند همچنان آمادگی خود را برای مذاکره و گفت‌و‌گو اعلام کرده است. ایران نمی‌خواهد در عرصه بین‌المللی میدان را به فضاسازی‌های رسانه‌ای ترامپ واگذار کند؛ فضاسازی‌هایی که تلاش دارد ایران را عامل بی‌ثباتی منطقه، تهدیدکننده اقتصاد جهانی و مسئول تنش‌های موجود معرفی کند. ایران با هوشمندی در حال مدیریت هم‌زمان میدان و دیپلماسی است و ضمن پاسخ‌گویی به اقدامات طرف مقابل، روند مذاکرات را نیز ادامه می‌دهد و افکار عمومی را در جریان این تحولات قرار می‌دهد.

ساداتیان درباره نقش پاکستان به عنوان میانجی گفت: اسلام‌آباد تلاش گسترده‌ای را برای جلوگیری از تشدید تنش‌ها در منطقه آغاز کرده و جمهوری اسلامی ایران نیز از این تلاش‌ها استقبال کرده است. ایران پیش‌تر از میزبانی پاکستان در روند رایزنی‌ها قدردانی کرده بود و طی هفته‌های اخیر نیز شاهد رفت‌وآمد‌های دیپلماتیک متعددی میان دو کشور بوده‌ایم.

وی افزود: حدود دو هفته پیش وزیر کشور پاکستان سفری به تهران داشت و پس از آن نیز فیلد مارشال عاصم منیر به ایران آمد. سپس طرفین با هماهنگی و مشورت با چین، رایزنی‌ها و فعالیت‌های خود را ادامه دادند. اکنون نیز با افزایش نسبی تنش‌ها، تلاش‌ها برای مدیریت شرایط و جلوگیری از تشدید بحران ادامه دارد.

دیپلمات پیشین کشورمان درباره سفر وزیر کشور پاکستان و پیام منتسب به فیلد مارشال عاصم منیر نیز گفت: در حال حاضر نمی‌توان درباره محتوای دقیق این پیام اظهار نظر کرد، زیرا جزئیات آن منتشر نشده است. مشخص نیست که این پیام از سوی چه طرفی منتقل شده و چه موضوعاتی را در بر می‌گیرد. تا زمانی که محتوای این پیام به‌صورت رسمی اعلام نشود، نمی‌توان درباره جزئیات آن قضاوت کرد. با این حال، با توجه به شرایط منطقه و تحولات جاری، می‌توان احتمال داد که محور اصلی چنین رایزنی‌هایی معطوف به جلوگیری از تشدید تنش‌ها، مدیریت بحران و یافتن راهکار‌هایی برای پیشبرد روند گفت‌و‌گو‌ها باشد.