انویدیا با ابرتراشه RTX Spark وارد عصر جدید رایانه‌های هوش مصنوعی شد

شرکت NVIDIA در جریان نمایشگاه Computex ۲۰۲۶ از تراشه جدید RTX Spark رونمایی کرد؛ یک سیستم روی چیپ (SoC) قدرتمند که قرار است نسل جدید لپ‌تاپ‌ها و رایانه‌های رومیزی کوچک ویندوزی را با تمرکز بر هوش مصنوعی و پردازش گرافیکی پیشرفته مجهز کند. این تراشه که از سوی انویدیا به‌عنوان یک ابرتراشه معرفی شده رقیبی مستقیم برای پردازنده‌های Ryzen AI Max شرکت AMD و تراشه‌های Snapdragon X۲ شرکت Qualcomm محسوب می‌شود.

به گزارش انگجت، به گفته انویدیا RTX Spark توان پردازشی هوش مصنوعی معادل یک پتافلاپ (یک کوادریلیون عملیات در ثانیه) ارائه می‌دهد؛ رقمی که آن را در میان قدرتمندترین تراشه‌های هوش مصنوعی مخصوص رایانه‌های شخصی قرار می‌دهد. این تراشه از ۶۱۴۴ هسته Blackwell RTX و ۲۰ هسته پردازشی Arm ساخت مدیاتک بهره می‌برد و از نظر توان گرافیکی عملکردی نزدیک به کارت گرافیک لپ‌تاپی RTX ۵۰۷۰ دارد، اما با مصرف انرژی به‌مراتب کمتر.

انویدیا اعلام کرده است که RTX Spark در لپ‌تاپ‌های جدیدی از جمله Surface Laptop Ultra مایکروسافت و XPS ۱۶ دل عرضه خواهد شد و تقریبا تمامی تولیدکنندگان بزرگ رایانه‌های شخصی نیز محصولات مجهز به این تراشه را روانه بازار خواهند کرد.

یکی از ویژگی‌های مهم RTX Spark برخورداری از یک واحد پردازش عصبی (NPU) است که الزامات برنامه Copilot+ PC مایکروسافت را برآورده می‌کند. این برنامه به حداقل توان ۴۰ تریلیون عملیات در ثانیه (TOPS) نیاز دارد، اما انویدیا تاکید می‌کند که قدرت اصلی پردازش هوش مصنوعی این تراشه از هسته‌های تنسور موجود در پردازنده گرافیکی مبتنی بر معماری Blackwell تامین می‌شود.

این تراشه از معماری حافظه یکپارچه بهره می‌برد؛ به‌طوری‌که پردازنده گرافیکی می‌تواند مستقیما به مجموعه حافظه سیستم دسترسی داشته باشد. ظرفیت حافظه در مدل‌های مختلف از ۱۶ گیگابایت تا ۱۲۸ گیگابایت متغیر خواهد بود. همچنین مصرف انرژی تراشه بسته به نوع دستگاه از چند وات تا حداکثر ۸۰ وات قابل تنظیم است. انویدیا تاکید کرده که در حال حاضر برنامه‌ای برای عرضه RTX Spark در کنار کارت‌های گرافیک مجزا وجود ندارد.

Jensen Huang مدیرعامل انویدیا در سخنرانی خود RTX Spark را گامی در جهت بازتعریف کامل رایانه‌های شخصی توصیف کرد. او معتقد است رایانه‌های آینده بیش از آنکه ابزار‌هایی برای تعامل مستقیم کاربران باشند به بستری برای اجرای عامل‌های هوش مصنوعی تبدیل خواهند شد. هوانگ در این‌باره گفت همان‌طور که امروزه تلفن‌های هوشمند کاربرد‌هایی بسیار فراتر از تماس تلفنی دارند رایانه‌های شخصی نیز در آینده نقش متفاوتی نسبت به گذشته ایفا خواهند کرد.

انویدیا همچنین اعلام کرد که طی چند سال گذشته همکاری نزدیکی با Microsoft برای توسعه RTX Spark داشته است. این همکاری باعث شده ویندوز ۱۱ به‌طور ویژه برای این تراشه بهینه‌سازی شود. به گفته پاوان داولوری، رئیس بخش ویندوز و دستگاه‌های مایکروسافت زمان‌بندی وظایف در ویندوز ۱۱ به‌گونه‌ای طراحی شده که بهترین تعادل میان عملکرد و بهره‌وری انرژی را روی RTX Spark فراهم کند؛ چه هنگام انجام کار‌های روزمره مانند بررسی ایمیل و چه هنگام اجرای عامل‌های هوش مصنوعی برای توسعه نرم‌افزار.

از دیگر نکات مهم همکاری انویدیا با تمامی ارائه‌دهندگان بزرگ فناوری‌های ضدتقلب (Anti-Cheat) در بازی‌های رایانه‌ای است. این اقدام می‌تواند یکی از موانع اصلی اجرای برخی بازی‌های محبوب مانند Fortnite روی سیستم‌های مبتنی بر معماری Arm را برطرف کند.

در حالی که رایانه رومیزی DGX Spark بیشتر برای شرکت‌های بزرگ و توسعه‌دهندگان حرفه‌ای هوش مصنوعی طراحی شده است RTX Spark قرار است کاربران گسترده‌تری از جمله تولیدکنندگان محتوا، توسعه‌دهندگان مستقل و علاقه‌مندان به هوش مصنوعی را هدف قرار دهد. این محصول همچنین بازگشت جدی انویدیا به بازار تراشه‌های مصرفی یکپارچه پس از دوران پردازنده‌های Tegra محسوب می‌شود؛ بازاری که اکنون رقابت در آن بسیار شدیدتر از گذشته است.