آسمان کلیر شده است یا خیر؟ | با این سایت‌ها هواپیماها را ردیابی کنید

به گزارش همشهری آنلاین، هر بار با افزایش تنش در منطقه و با غروب آفتاب در کشور، این شایعات به‌خصوص در کانال‌های تلگرامی قوت می‌گیرد. لابلای این شایعات چند سؤال کلیدی ذهن بسیاری را مشغول کرده است: نوتام (NOTAM) چیست؟ آیا شب‌های گذشته در کشور نوتام داشتیم یا خیر؟ و چطور می‌توانیم بفهمیم شایعه «کلیرشدن آسمان» یا لغو نوتام معتبر است یا جعلی؟ در ادامه نگاهی گذرا به این موضوع داریم.

تعریف واژه NOTAM

نوتام (NOTAM) مخفف “Notice to Airmen” یا به‌طور رسمی «اعلامیه به خلبانان» است؛ یک پیام رسمی از مقامات هوانوردی که اطلاعات ضروری درباره شرایط خاص، خطرات یا تغییرات در مسیرها و فرودگاه‌ها را به خلبانان می‌رساند. این اطلاعات می‌تواند شامل بسته‌بودن باند، از کار افتادن تجهیزات ناوبری، مانور نظامی، یا هر وضعیت غیرعادی دیگر باشد که ممکن است بر ایمنی پرواز تأثیر بگذارد. نوتام‌ها معمولا برای خلبانان و عوامل فضای هوایی طراحی شده‌اند و نه پیام‌های عمومی خبری. اینکه یک نوتام صادر شود، به معنی «جنگ یا بحران» نیست، بلکه فقط اطلاع‌رسانی درباره یک وضعیت خاص است.

این روزها نوتام داشته‌ایم؟

چنین پرسشی باید با بررسی داده‌های رسمی هوانوردی پاسخ داده شود. مرجع‌های معتبر برای بررسی وضعیت نوتام در هر کشور عبارتند از:

- سایت‌های رسمی هوانوردی کشورها یا سرویس اطلاعات پرواز.

- پایگاه‌های اطلاعات بین‌المللی ICAO/FAA که متن نوتام‌ها و زمان شروع/پایان آنها را منتشر می‌کنند.

- وب‌سایت‌هایی مثل notaminfo.com که به‌صورت نقشه و متن نوتام‌های منتشرشده را نشان می‌دهند.

آسمان کلیر؛ شایعه یا واقعیت؟

یکی از شایع‌ترین گمانه‌ها در شبکه‌های اجتماعی، ادعای «کلیر شدن آسمان» است. در این مورد چند نکته مهم را برای درک دقیق‌تر بیان می‌کنیم.

• نوتام الزاماً به معنای «پرواز ممنوع» نیست.

ممکن است یک نوتام برای محدودیت‌های بسیار جزئی یا موقت صادر شود که هیچ ارتباطی با وضعیت امنیتی گسترده نداشته باشد.

• تصاویر رنگی و گرافیک‌های منتشرشده در شبکه‌ها نمی‌تواند سند رسمی باشد.

بسیاری از تصاویر با فاقد منبع رسمی منتشر می‌شوند که صرفا تصویری گرافیکی از نوتام را نشان می‌دهند، نه پیام رسمی منتشرشده از سوی مقامات هوانوردی.

• «لغو نوتام» (NOTAMC) یکی از نوع‌های پیام‌های رسمی است که در خود متن نوتام قید می‌شود. یعنی در سند رسمی متن گفته می‌شود که نوتام قبلی لغو شده است. این را فقط از متن رسمی نوتام می‌توان فهمید، نه از شنیده‌ها یا شایعات.

سایت‌های ردیابی هواپیما

بسیاری تصور می‌کنند سایت‌هایی مانند فلایت‌رادار (flightradar24.com)، پلین‌فایندر (planefinder.net) و ... کارشان ردیابی هواپیماهاست و این اساس با «نوتام» تفاوت دارد. این سایت با استفاده از گیرنده‌های ADS-B که در سراسر دنیا نصب هستند، سیگنال‌هایی که خود هواپیماها پخش می‌کنند را می‌گیرد و نشان می‌دهد که الان چه هواپیمایی کجاست، از کجا بلند شده، به کجا می‌رود، ارتفاع و سرعتش چقدر است، نوع هواپیما و شماره پرواز چیست. بنابراین، فلایت‌رادار هیچ اطلاعاتی درباره نوتام، محدودیت هوایی، یا دلیل باز/بسته بودن آسمان نمی‌دهد.