افزایش پایگاه های مدیریت بحران به ۱۱۰ پایگاه

همشهری آنلاین: علی نصیری با بیان اینکه برای مدیریت بحران در تهران ساختاری غیرمتمرکز طراحی شده است، گفت: ما باید پایگاه‌های مدیریت بحران داشته باشیم. یک مرکزیت برای هماهنگی و فرماندهی در بحران وجود دارد که همان مرکز هماهنگی عملیات اضطراری، اتاق بحران، اتاق کنترل یا اتاق وضعیت پایتخت در بحران‌های ناشی از مخاطرات طبیعی است. این مراکز باید صرفاً در مأموریت‌های فرماندهی، آموزش و آمادگی مورد استفاده قرار گیرند.

طراحی ساختار غیرمتمرکز برای مدیریت بحران در تهران

وی به برنامه‌های مدیریت بحران تهران برای زمان وقوع حوادثی چون زلزله اشاره کرد و ادامه داد: با توجه به اینکه ممکن است در زلزله احتمالی تهران به دلیل ریزش پل‌های تک‌پایه یا ساختمان‌های بلندمرتبه ناایمن، دسترسی‌ها قطع و راه‌ها بسته شود و مردم در خانه‌ها، محله‌ها و نواحی شهرداری گرفتار شوند، این تدبیر اتخاذ شده که سیستم مدیریت بحران به صورت غیرمتمرکز عمل کند.

نصیری با تاکید بر اینکه پایگاه‌های مدیریت بحران محل اسکان مردم نیستند، افزود: مردم این تصور را از ذهن خود خارج کنند که این مراکز برای خواب و اسکان شبانه در نظر گرفته شده‌اند. این پایگاه‌ها اماکن فرماندهی محلی هستند و هر ناحیه شهرداری باید یک پایگاه مدیریت بحران داشته باشد.

وی با اشاره به ساختار این پایگاه‌ها، گفت: در هر منطقه شهرداری یک پایگاه ویژه وجود دارد که مدیر بحران منطقه در آن مستقر است. نیروهای این بخش پیش‌تر در سطح کارشناسی فعالیت می‌کردند، اما اکنون به عنوان مدیر و رئیس اداره زیر نظر سازمان پیشگیری و مدیریت بحران فعالیت می‌کنند.

رئیس سازمان پیشگیری و مدیریت بحران شهر تهران ادامه داد: در گذشته ممکن بود نیروهایی از بخش‌های مختلف شهرداری برای مدتی به حوزه بحران منتقل شوند، اما اکنون افراد با گزینش دقیق و از طریق کانون ارزیابی انتخاب می‌شوند و تلاش شده سطح تخصصی آن‌ها نسبت به گذشته ارتقاء یابد. در هر ناحیه نیز یک پایگاه پشتیبانی پیش‌بینی شده و علاوه بر آن، در هر منطقه یکی از پایگاه‌ها به عنوان «پایگاه معین» تعیین شده است.

نحوه فعالیت پایگاه‌های معین تهران در مواقع زلزله احتمالی چگونه است؟

نصیری درباره نحوه فعالیت پایگاه‌های معین گفت: براساس دستورالعمل ابلاغی ستاد ملی مدیریت بحران به ریاست وزیر کشور که برای سراسر کشور لازم‌الاجراست، هر یک از ۳۱ استان کشور معین یکی از مناطق پایتخت هستند. از آنجایی که تهران ۲۲ منطقه دارد، ۹ استان باقی‌مانده نیز به عنوان معین شهرستان‌های استان تهران تعیین شده‌اند.

وی ادامه داد: برای مثال استان‌های مازندران معین منطقه یک، خراسان رضوی معین منطقه ۲، خراسان شمالی معین منطقه ۳ و قم معین منطقه ۲۰ شهرداری تهران است.

رئیس سازمان پیشگیری و مدیریت بحران شهر تهران با اشاره به تقسیم‌بندی تهران به پنج پهنه شمال، جنوب، شرق، غرب و مرکز گفت: هر کدام از مناطق در یکی از این پهنه‌ها قرار گرفته‌اند؛ برای مثال مناطق یک، ۲ و ۳ در پهنه شمال قرار دارند و مرکز این پهنه منطقه ۲ است.

وی افزود: استانی که معین مرکز پهنه باشد، مسئولیت همان پهنه را برعهده دارد و در شرایط بحران می‌تواند به سایر استان‌های معین دستور دهد. بر این اساس اصفهان مسئول پهنه مرکز، کرمان مسئول پهنه شرق، فارس مسئول پهنه جنوب، آذربایجان شرقی مسئول پهنه غرب و خراسان رضوی مسئول پهنه شمال هستند.

نصیری همچنین به نقش استان‌های همجوار تهران اشاره کرد و گفت: پنج استان همسایه تهران به عنوان استان‌های پیشتاز تعیین شده‌اند تا پیش از رسیدن استان‌های معین اصلی، فرماندهی اولیه بحران را برعهده بگیرند. در این تقسیم‌بندی مازندران پیشتاز شمال، قزوین پیشتاز غرب، قم پیشتاز جنوب، استان مرکزی پیشتاز مرکز و سمنان پیشتاز پهنه شرق است.

وی افزود: پایگاه‌های معین در اختیار استان‌های مربوطه قرار می‌گیرند و نام آن‌ها نیز به نام شهدای همان استان نامگذاری شده است.
رئیس سازمان پیشگیری و مدیریت بحران شهر تهران در ادامه با اشاره به وظایف این پایگاه‌ها اظهار کرد: پایگاه‌های مدیریت بحران حدود ۲۰ وظیفه پیش از بحران و ۲۰ وظیفه پس از وقوع حادثه دارند. آموزش، تمرین، جلب مشارکت مردمی و اقدامات ایمن‌سازی محلی از جمله وظایف پیش از بحران است.
وی افزود: ستادهای مدیریت بحران مناطق و نواحی، کمیته‌های ایمنی، سلامت و محیط زیست شهرداری نیز در این پایگاه‌ها تشکیل می‌شود و کلاس‌های آموزشی در آن‌ها برگزار می‌شود.

آموزش بیش از یک میلیون تهرانی در پویش «شهر آماده»

نصیری با اشاره به اجرای پویش «شهر آماده» گفت: تاکنون بیش از یک میلیون نفر از شهروندان تهرانی در این پویش آموزش دیده‌اند که حدود نیمی از آن‌ها را دانش‌آموزان تشکیل می‌دهند و آموزش‌ها در مدارس ارائه شده است.
وی ادامه داد: در این پایگاه‌ها آموزش‌هایی در حوزه اطفای حریق، جست‌وجو و نجات، کمک‌های اولیه پزشکی و آشنایی با مخاطرات به شهروندان ارائه می‌شود و شعار سازمان نیز «هر خانواده تهرانی، یک شهروند آموزش‌دیده» است.
به گفته وی، تاکنون حدود یک‌سوم این مسیر طی شده، چرا که تهران حدود سه میلیون خانوار دارد.

پیگیری مدیریت شهری برای بازگشت پایگاه‌های مدیریت بحران به کاربری‌های اصلی

نصیری با تاکید بر اینکه پایگاه‌های مدیریت بحران فضای خالی برای استفاده عمومی نیستند، افزود: این مراکز برای مأموریت‌های تخصصی مدیریت بحران ایجاد شده‌اند، اما در مقطعی براساس مصوبه شورای شهر مقرر شد بانوان در زمان‌هایی که پایگاه‌ها فعالیت عملیاتی، مانور یا آموزش ندارند، از ظرفیت مازاد برخی فضاها برای ورزش استفاده کنند.

وی ادامه داد: قرار بود تنها سالن چندمنظوره طبقه پایین برخی پایگاه‌ها برای این منظور استفاده شود، اما به‌تدریج کل ساختمان برخی پایگاه‌ها در اختیار مجموعه ورزش قرار گرفت؛ به‌گونه‌ای که فضاهایی که باید محل تشکیل ستاد مدیریت بحران، برگزاری جلسات و استقرار تجهیزات می‌بود، به سالن بدنسازی، ورزش‌های رزمی و فعالیت‌های مشابه تبدیل شده بود.

رئیس سازمان پیشگیری و مدیریت بحران شهر تهران گفت: با وجود مصوبات سال‌های ۱۳۹۲ و ۱۳۹۵ شورای شهر مبنی بر بازگرداندن این مراکز به کاربری اصلی، این موضوع سال‌ها مورد بی‌توجهی قرار گرفته بود، اما در دوره فعلی مدیریت شهری پیگیری شد.

وی افزود: در ابتدای این دوره، ۵۶ پایگاه در اختیار کاربری‌های غیربحرانی بود که تاکنون ۵۵ مورد آن آزاد شده است. از این تعداد، ۵۲ پایگاه در اختیار مجموعه ورزش قرار داشت. هفته گذشته نیز با همکاری مجموعه باغ‌موزه دفاع مقدس، پایگاه مستقر در این مجموعه تخلیه و به مأموریت مدیریت بحران بازگردانده شد و اکنون تنها یک پایگاه باقی مانده که در حال پیگیری برای آزادسازی آن هستیم.

پایگاه‌های مدیریت بحران تهران نیازمند بازسازی

وی همچنین به وضعیت فرسودگی برخی پایگاه‌ها اشاره کرد و گفت: بسیاری از این مراکز نیازمند بازسازی و اورهال بودند؛ سقف برخی پایگاه‌ها فرسوده، پوسیده و آسیب‌دیده شده بود که تاکنون حدود ۳۰ سقف تعویض شده و حدود ۲۰ مورد دیگر نیز باید بازسازی شود.

رئیس سازمان پیشگیری و مدیریت بحران شهر تهران افزود: در ماه‌های اخیر به دلیل شرایط مالی پروژه‌های شهری، روند برخی طرح‌ها با کندی مواجه شد، چرا که بخشی از بودجه شهرداری صرف بازسازی منازل آسیب‌دیده، اسکان اضطراری و موقت شهروندان و اقدامات مرتبط با جنگ شد، اما با وجود این شرایط، قراردادهای لازم منعقد شده و پروژه‌ها در حال پیگیری است.