آشنایی با حمله آمریکا به ونزوئلا در ژانویه ۲۰۲۶

در سال ۲۰۲۵، دولت ایالات متحده در زمان ریاست جمهوری ترامپ بارها احتمال مداخله نظامی در ونزوئلا را برای تضعیف سیاسی نیکولاس مادورو، رئیس جمهور وقت، مطرح کرد. یکی از انگیزه‌ها، احیای دکترین مونرو در دوره دوم ریاست جمهوری ترامپ بود. این دکترین با هدف ایجاد هژمونی ایالات متحده در نیمکره غربی و بخشی از استراتژی امنیت ملی ۲۰۲۵ است.

روابط بین دو کشور با افزایش تنش‌ها از سوی دولت ایالات متحده مشخص می‌شد. در این زمینه، ارتش ایالات متحده چندین کشتی جنگی را به سواحل ونزوئلا اعزام کرد. ارتش ایالات متحده همچنین از انهدام چندین قایق مظنون به قاچاق مواد مخدر خبر داد و گارد ساحلی ایالات متحده تانکرهای نفتی را که قبلاً در فهرست تحریم‌ها بودند، توقیف کرد. در آستانه حمله آن شب، مقامات آمریکایی رئیس جمهور نیکولاس مادورو را به اداره یک «دولت مواد مخدر» و تقلب در انتخابات ۲۰۲۴ متهم کردند، انتخاباتی که مخالفان ادعا می‌کردند با اکثریت قاطع در آن پیروز شده‌اند.

گفته می‌شود که کودتای نافرجام سال ۲۰۲۰ علیه رئیس جمهور مادورو توسط اعضای اپوزیسیون ونزوئلا و مزدوران آمریکایی توسط دولت ترامپ حمایت شده است. دولت جو بایدن پس از انتخابات ۲۰۲۴، مشروعیت دولت ونزوئلا به رهبری نیکولاس مادورو را به رسمیت نشناخت. در حالی که کارشناسان جرایم سازمان‌یافته در آمریکای لاتین، به اصطلاح «کارتل خورشید» را شبکه‌ای توصیف می‌کنند که در آن بازیگران دولتی از همکاری با ساختارهای قاچاق مواد مخدر سود می‌برند، دولت ایالات متحده در زمان دونالد ترامپ در ژوئیه ۲۰۲۵ آن را یک سازمان تروریستی جهانی اعلام کرد و مادورو را به عنوان رهبر آن معرفی کرد. در همان ماه، دستور محرمانه‌ای صادر شد که استفاده از نیروی نظامی علیه کارتل‌هایی را که به عنوان سازمان‌های تروریستی تعیین شده‌اند، مجاز می‌کرد. در هفته‌های منتهی به حمله، پس از عملیات نظامی علیه کشتی‌هایی که عمدتاً منشأ ونزوئلایی داشتند، ایالات متحده با کشور جزیره‌ای همسایه، ترینیداد و توباگو، به توافق رسید. این توافق به ارتش ایالات متحده دسترسی به چندین فرودگاه این کشور را اعطا کرد.

طبق گزارش میامی هرالد، مذاکرات با میانجیگری قطر در آوریل ۲۰۲۵ بین جناح‌های دولت مادورو و ایالات متحده آغاز شد. این مذاکرات بر یک دولت انتقالی و گذار به «مادوریانیسم بدون مادورو» متمرکز بود. پیشنهادهای ونزوئلا شامل یک دولت انتقالی به رهبری دلسی رودریگز و میگل رودریگز تورس و همچنین تبعید مادورو به قطر یا ترکیه بود. با این حال، دولت ترامپ این پیشنهاد را در پاییز ۲۰۲۵ به عنوان غیرقابل اجرا رد کرد. با این حال، رسانه‌های آمریکایی گزارش دادند که مادورو پیشنهاد ایالات متحده برای فرار به ترکیه تا ۲۳ دسامبر را رد کرد. سپس دولت ایالات متحده حمله‌ای را برای کریسمس برنامه‌ریزی کرد، اما به دلیل شرایط آب و هوایی مجبور شد آن را چند روز به تعویق بیندازد.

عملیات

چندین انفجار در شب ۳ ژانویه در کاراکاس رخ داد. طبق گزارش‌های متعدد رسانه‌ای، این انفجارها در نزدیکی یک پایگاه هوایی ونزوئلا رخ داد. ستون‌هایی از دود بر فراز فرودگاه لا کارلوتا دیده شد. ساکنان منطقه فوئرته تیونا نیز از شنیدن صدای تیراندازی خبر دادند. همچنین انفجارهایی در شهر ساحلی شمالی لا گوایرا حدود ساعت ۲ بامداد به وقت محلی گزارش شده بود. تصاویر منتشر شده در رسانه‌های اجتماعی آتش‌سوزی و ستون‌هایی از دود را نشان می داد. این حوادث عمدتاً جنوب و شرق پایتخت را تحت تأثیر قرار داد. چندین هواپیمای رادارگریز و جنگ الکترونیک در پایگاه‌های زمینی مستقر شده‌ بودند. این هواپیماها احتمالاً جزو اولین هواپیماهایی بودند که مورد استفاده قرار گرفتند و مرحله اول حمله زمین به هوا (SEAD) را آغاز کردند. ونزوئلا همچنین دارای سیستم دفاع هوایی S-۳۰۰ روسیه بود که ارتش ایالات متحده در هفته‌های اخیر به طور خاص آن را برای نابودی هدف قرار داده بود. اهداف شناسایی شده شامل تأسیسات نظامی، زیرساخت‌های بندری و تأسیسات ارتباطی بودند. تأسیسات ارتباطی اصلی در قله کوه آتشفشانی سرو ال ولکان، در جنوب شرقی کاراکاس، چندین بار مورد حمله قرار گرفت. رصدخانه مؤسسه ملی هواشناسی (INAMEH) نیز بمباران شد؛ این رصدخانه به عنوان یک هدف استراتژیک در نظر گرفته می‌شد، زیرا از جمله موارد دیگر، داده‌های رادار نظامی را پردازش می‌کرد. به گفته ژنرال آمریکایی جان کین، تقریباً از ۱۵۰ هواپیما و هلیکوپتر استفاده شد. این حمله در تاریکی شب انجام شد، هم به دلیل زمان انتخاب شده برای روز و هم به دلیل دستور ارتش آمریکا برای خرابکاری در چراغ‌های خیابان در کاراکاس. به گفته ایالات متحده، این مستقیم‌ترین مداخله ایالات متحده در آمریکای لاتین از زمان حمله به پاناما در سال ۱۹۸۹ بود. فیلم‌های ویدئویی نشان می‌دهد که ظاهراً پهپادهای کامیکازه بخشی از زرادخانه ارتش ایالات متحده برای دستگیری مادورو بوده‌اند. این همچنین ممکن است اولین استفاده عملیاتی از نسل جدیدی از پهپادهای جنگی دوربرد و مهمات پهپادی ایالات متحده بوده باشد.

تقریباً ساعت ۱:۰۰ بامداد به وقت محلی، نیروهای ویژه دلتا فورس و اف‌بی‌آی به مجتمع مسکونی رئیس جمهور نیکولاس مادورو و همسرش، سیلیا فلورس، در کاراکاس حمله کردند. مادورو از ماه اوت تحت نظر تیمی از سیا بود و سیا منبعی نزدیک به او داشت. این حمله که با نام رمز "عملیات قاطع" شناخته می‌شد، ماه‌ها توسط سازمان‌های اطلاعاتی در حال آماده‌سازی بود. آنها اطلاعات دقیقی در مورد برنامه روزانه مادورو، از جمله محل اقامت، عادات غذایی و حتی حیوانات خانگی او داشتند. به عنوان بخشی از این آماده‌سازی‌ها، سربازان حمله به ماکت محل اقامت مادورو را تمرین کرده بودند.

به گفته سمافور، دولت ایالات متحده قبلاً نیویورک تایمز و واشنگتن پست را در مورد برنامه‌های حمله مطلع کرده بود. با این حال، همانند موارد قبلی، تصمیم بر عدم انتشار زودهنگام گرفته شد تا خطر برای اعضای نیروهای مسلح ایالات متحده به حداقل برسد.

رئیس جمهور مادورو و سیلیا فلورس پس از دستگیری با هلیکوپتر به ناو جنگی یو اس اس ایوو جیما منتقل شدند. سپس کشتی آنها را به پایگاه دریایی ایالات متحده در خلیج گوانتانامو، کوبا منتقل کرد. از آنجا، اف بی آی آنها را با یک هواپیمای دولتی به پایگاه گارد ملی هوایی استوارت در شمال شهر نیویورک پرواز داد. فیلم ویدئویی نشان می‌دهد که مادورو در فرودگاه جان اف کندی در نیویورک وارد می‌شود. او تحت تدابیر شدید امنیتی، از جمله اسکورت اعضای اداره مبارزه با مواد مخدر (DEA)، هواپیما را ترک می‌کند. سپس او با هلیکوپتر به بازداشتگاه متروپولیتن در بروکلین منتقل می‌شود. این فیلم او را در حالی نشان می‌دهد که دستبند و پابند به پا دارد. سر مادورو با کلاه پوشانده شده بود.

مادورو در ۵ ژانویه در دادگاهی در نیویورک حاضر شد و تبرئه شد. او دستگیری خود را یک «آدم‌ربایی» توصیف کرد و اعلام کرد که همچنان رئیس جمهور قانونی ونزوئلا است. فلورس نیز بر بی‌گناهی خود تأکید کرد.

ترامپ، رئیس جمهور آمریکا، در یک سخنرانی تلویزیونی از ملک خود در مار-آ-لاگو، برکناری، دستگیری و سپس اخراج رئیس جمهور مادورو از ونزوئلا را اعلام کرد. ترامپ اظهار داشت که ایالات متحده قصد دارد فعلاً کنترل ونزوئلا را در دست داشته باشد و خود این کشور را اداره کند. ترامپ پیش از کنفرانس مطبوعاتی خود، عکسی از رهبر ونزوئلا را در حساب کاربری خود در شبکه اجتماعی منتشر کرد. این عکس مادورو را با چشمان بسته و دستبند زده در ناو جنگی یو اس اس ایوو جیما نشان می‌دهد.

دولت ترامپ، مادورو را به رهبری یک کارتل مواد مخدر متهم می‌کند و ۵۰ میلیون دلار جایزه برای سر او تعیین کرده است. پم بوندی، دادستان کل ایالات متحده، اعلام کرد که مادورو در دادگاه منطقه‌ای ایالات متحده برای ناحیه جنوبی نیویورک به چهار فقره اتهام متهم شده است. این حمله مادورو، همسرش سیلیا فلورس، نماینده مجلس از حزب سوسیالیست وحدت ونزوئلا، پسرش، دو مقام عالی رتبه ونزوئلا و فردی که گفته می‌شود رهبر گروه تران د آراگوا است را هدف قرار داده است. این گروه توسط دولت ترامپ تحت فرمان اجرایی ۲۰۲۵ به عنوان یک سازمان تروریستی تعیین شد. ترامپ ادعا کرد که تران د آراگوا با دولت مادورو همکاری می‌کند - نتیجه‌گیری‌ای که توسط سازمان‌های اطلاعاتی ایالات متحده رد شد. آنها به توطئه برای قاچاق مواد مخدر و واردات کوکائین، نگهداری مسلسل و مواد منفجره و توطئه برای نگهداری مسلسل و مواد منفجره علیه ایالات متحده متهم شدند - اتهاماتی که مادورو به شدت آنها را رد کرد. او ایالات متحده را به استفاده از «جنگ علیه مواد مخدر» به عنوان بهانه‌ای برای سرنگونی او و تصرف ذخایر عظیم نفت ونزوئلا متهم کرد.

در ۳ ژانویه، ترامپ اظهار داشت که ایالات متحده برای یک حمله دوم و بسیار بزرگتر آماده شده بود، اما احتمالاً غیرضروری بود. او این را با اصل «اول آمریکا» توجیه کرد و توضیح داد که ایالات متحده می‌خواهد خود را با «همسایگان خوب» احاطه کند و از منابع انرژی ونزوئلا که برای خود و «جهان» به آن نیاز دارد، محافظت کند. او همچنین اعلام کرد که شرکت‌های نفتی آمریکایی میلیاردها دلار سرمایه‌گذاری خواهند کرد و زیرساخت‌های نفتی را در دست خواهند گرفت. به گفته ترامپ، هدف اصلی عملیات ایالات متحده، بازپس‌گیری حقوق نفتی بود که ایالات متحده پس از ملی شدن ونزوئلا از دست داده بود. او اعلام کرد که شرکت‌های آمریکایی زیرساخت‌های فرسوده را بازسازی کرده و سپس نفت را استخراج خواهند کرد - به نفع هر دو شرکت و ونزوئلا. ناظران این را به عنوان دسترسی آزاد به ذخایر قابل توجه نفت ونزوئلا تفسیر کردند.

ترامپ در یک کنفرانس مطبوعاتی در ملک خود در مار-آ-لاگو در فلوریدا، اظهار داشت که ایالات متحده تا زمان دستیابی به ثبات و تضمین یک گذار امن، منظم و محتاطانه، از کشور مراقبت خواهد کرد. این گفته روز بعد توسط مارکو روبیو، وزیر امور خارجه، اصلاح شد: روبیو گفت که ایالات متحده نقش مستقیمی در دولت ونزوئلا ایفا نخواهد کرد، بلکه در عوض سعی خواهد کرد از طریق تحریم نفتی موجود، بر دولت ونزوئلا تأثیر بگذارد. طبق گزارش اداره اطلاعات انرژی ایالات متحده، ونزوئلا بزرگترین ذخایر نفتی جهان را دارد.

پس از مداخله نظامی ایالات متحده در ونزوئلا، رئیس جمهور ترامپ اظهار داشت که دولت او آماده همکاری با دلسی رودریگز، معاون رئیس جمهور است که طبق قانون اساسی ونزوئلا، در صورت عدم توانایی رئیس جمهور، وظایف رئیس دولت را بر عهده خواهد گرفت. ترامپ همکاری با سیاستمدار مخالف، ماریا کورینا ماچادو، را رد کرد، زیرا او از حمایت سیاسی کمی در ونزوئلا برخوردار بود.

ترامپ همچنین اعلام کرد که دلسی رودریگز، معاون رئیس جمهور ونزوئلا، که در ابتدا پس از ربودن مادورو وظایف این سمت را بر عهده گرفته بود، می‌تواند تا زمانی که از خواسته‌های دولت ایالات متحده پیروی کند، تحت دولت او در قدرت باقی بماند. ترامپ او را تهدید کرد که اگر از خواسته‌های دولت ایالات متحده پیروی نکند، "بهای بسیار سنگین‌تری نسبت به مادورو" خواهد پرداخت. علاوه بر این، احتمال حملات نظامی بسیار شدیدتر ایالات متحده علیه ونزوئلا وجود داشت. رفتار و اظهارات ترامپ و دولت او به طور گسترده در رسانه‌های بین‌المللی به عنوان لفاظی‌های مافیایی تعبیر شد.

دولت ونزوئلا، ایالات متحده را به تجاوز نظامی علیه اهداف غیرنظامی و نظامی متهم می‌کند. در پاسخ به عملیات نظامی ایالات متحده، وضعیت اضطراری اعلام کرد و دستور بسیج مردم را داد. وزیر کشور، دیوسدادو کابلو، نیز از ونزوئلایی‌ها خواست که با ایالات متحده همکاری نکنند. دولت درخواست تشکیل جلسه اضطراری شورای امنیت سازمان ملل را داد. معاون رئیس جمهور، رودریگز، همچنان از مادورو به عنوان رئیس جمهور مشروع یاد کرد و مداخله ایالات متحده را نقض قوانین بین‌المللی خواند. ماچادو، سیاستمدار مخالف، این مداخله را فرصتی برای گذار سیاسی دانست و از انتصاب ادموندو گونزالس، نامزد مخالف، به عنوان نخست وزیر حمایت کرد.

جمعیت بین سرخوشی از سرنگونی مادورو و عدم اطمینان از اینکه آیا این امر منجر به بهبود کیفیت زندگی خواهد شد یا خیر، دو دسته شده‌اند. سیستم اساسی همچنان دست نخورده باقی مانده است. در کاراکاس، هم تظاهرات طرفدار مادورو و هم تظاهرات ضد مادورو برگزار شد.
نیکولاس مادورو گوئرا، عضو مجلس ملی ونزوئلا و پسر رئیس جمهور نیکولاس مادورو، دستگیری ادعایی پدرش توسط نیروهای ویژه آمریکایی در کاراکاس را آدم‌ربایی توصیف کرد. او در جلسه افتتاحیه مجلس ملی اظهار داشت که عادی‌سازی آدم‌ربایی سران کشورها، امنیت همه کشورها را به خطر می‌اندازد. بدون احترام به قوانین بین‌المللی، قانون قوی‌تر حاکم است.

واکنش‌ها

هم این حمله و هم حملات نظامی قبلی ایالات متحده علیه قایق‌ها در سواحل ونزوئلا از سوی اکثر ناظران سیاسی نقض قوانین بین‌المللی تلقی می‌شوند. ترامپ سیاست خود در قبال آمریکا را «دکترین دونرو» نامید، ترکیبی از نام کوچک او و دکترین مونرو. این اصطلاح اولین بار در سال ۲۰۲۵ در نیویورک پست استفاده شد و متعاقباً توسط سایر رسانه‌های آمریکایی نیز به کار گرفته شد.

آخرین بروزرسانی Jan ۶, ۲۰۲۶ - سه‌شنبه ۱۶ دی ۱۴۰۴