ایران چه خوابی برای مهاجمان دریا دیده است؟ | 5 ویژگی استراتژی دفاعی ایران در خلیج فارس

همشهری آنلاین – گروه سیاسی: برگزاری رزمایش «کنترل هوشمند تنگه هرمز» ازسوی نیروی دریایی سپاه از یک‌سو و رزمایش دریایی مشترک ایران و روسیه ازسوی دیگر حاوی پیام‌های روشنی به طرف‌های متخاصم بود مبنی بر اینکه ایران از آمادگی و اراده کافی برای مقابله با هر نوع تهدید را دارد. رزمایش‌های اخیر با نکات پربازتاب مختلفی همراه بود که در ادامه به برخی از آنها اشاره می‌شود.

۱

پدافند دریا پایه

یکی از نمودهای رزمایش‌های اخیر، «پدافند دریا پایه» ایران بود که از بخش‌های کلیدی استراتژی دفاعی جمهوری‌اسلامی محسوب می‌شود.

• پایه محوری: مواجهه نامتقارن با تهدیدهای موجود
• نقاط تمرکز: خلیج‌فارس، تنگه‌هرمز، دریای عمان و اقیانوس هند
• دو بازوی اصلی: نیروی دریایی ارتش و نیروی دریایی سپاه پاسداران
• تمرکز نداجا: تمرکز بر بهره‌گیری از شناورهای سنگین و عملیات در آب‌های عمیق
• تمرکز ندسا: بهره‌گیری از قایق‌های سریع و تاکتیک‌های نبرد نامتقارن. به‌کارگیری زیردریایی‌ها، کشتی‌های سطحی مجهز به موشک، استفاده از موشک‌های ضد کشتی، مین‌های دریایی و ... در این چارچوب قابل ارزیابی است.

۲

شناورهای رزمی راهبردی

بهره‌گیری از شناورهای موشک‌انداز بخش مهم دیگری از پدافند دریاپایه نیروهای مسلح ایران در آب‌های جنوبی کشور به‌حساب می‌آید.

• گزاره: استفاده از شناورهای بومی
• دو مدل راهبردی:

1. شناور شهید حسن باقری
2. شناور شهید صیاد شیرازی

• نکته ویژه: نخستین شناورهای بلند و ساخت شناور سازی ندسا
• مشخصات فنی:
• برد عملیاتی: ۵ هزارو ۵۰۰مایل دریایی (۹هزار و ۵۰۰کیلومتر)
• نوع بدنه: کاتاماران بلند پیشرفته
• سرعت: ۳۲ نات دریایی (حدود ۶۰کیلومتر بر ساعت)
• وزن: ۶۰۰ تن
• موتور: دارای ۴ موتور
• برد موشک‌های پدافندی: بیش از ۷۰۰ کیلومتر (موشک‌های سطح به سطح)
• برد سامانه پدافند هوایی: بیش از ۹۰کیلومتر
• ویژگی‌ها:

1. استفاده عمده از آلومینیوم و آلیاژهای غیرفولادی در بدنه ناوها
2. دارای توانایی انجام رزم نزدیک در دریا
3. برخوردار از قابلیت حمل ۳ شناور موشک‌انداز و بالگرد
4. مجهز بودن به سیلوهای عمودپرتاب موشک‌های پدافندی نواب و کروز ضد کشتی صیاد
5. مجهز به پرتابگر راکت‌های فریبنده چف و فلر جوشن
6. دارای قابلیت حمل یک بالگرد رزمی مسلح

۳

نخستین ناو پهپادبر ایرانی

ناو پهپادبر «شهید بهمن باقری» از قابلیت‌های تسلیحاتی نیروهای‌مسلح ایران در حوزه آفندی و همچنین پدافندی دریاپایه است که بیش از یک سال (۱۸ بهمن‌ماه ۱۴۰۳) از الحاق آن به سازمان رزم نیروی دریایی سپاه می‌گذرد.

مشخصات

• نوع: ناو پهپادبر
• مداومت دریایی: هزار روز
• طول: ۲۴۰ متر
• عرض: ۳۲ متر
• آبخور: ۱۲ متر
• وزن: ۴ هزارو ۲۰۰ تن
• سرعت: ۲۲ گره دریایی
• تسلیحات موشکی: دارای ۸ موشک پدافندی و ۸ موشک ضد کشتی
• ساختار توپخانه: یک توپ ۳۰ م. م خودکار و دو توپ ۲۰ م. م عاصفه
• تجهیزات و قابلیت‌های ویژه:

1. دارای یک ناوگروه شناوری موشک‌انداز با برد موشکی ۳۰کیلومتر
2. برخوردار از گروه رزمی - پهپادی (شناسایی، هجومی و رزمی)
3. دارای ناوگروه رزمی بالگردی هجومی و پشتیبانی
4. دارای تیم رزمی زیردریایی
5. بهره‌مند از بیمارستان تخصصی ۶ تخته و امکانات درمانی و رفاهی
6. دارای باند نشست و برخاست ۱۸۰متری
7. دارای ۳ پمپ بنزین مجزا برای بالگردها، پهپادها و شناورها
8. دارای تیم‌های جنگ الکترونیک، پدافند موشکی، عملیات ویژه تکاوری، غواصی، موشک‌های سطح به سطح برد بلند، برج کنترل پهپادی و بالگردی، اسکادران پهپادها، ۸ آشیانه ۲ طبقه

۴

رونمایی از موشک پدافندی دریاپایه برد بلند

رونمایی از موشک «صیاد ۳-G» و شلیک آن برای نخستین‌بار از روی ناو رزمی شهید صیاد شیرازی در رزمایش اخیر «کنترل هوشمند تنگه هرمز» بازتاب گسترده‌ای در رسانه‌ها داشته و زمینه‌ساز تقویت توان پدافند دریاپایه نیروهای‌مسلح ایران شده‌است.

• نوع: موشک پدافندهوایی «صیاد ۳-G»
• برد: حدود ۱۵۰کیلومتر (طبقه‌بندی میان‌برد تا بلندبرد)
• ویژگی: عمودپرتاب (VLS)
• اهمیت: تکامل پدافند دریایی ایران از دفاع کوتاه‌برد نقطه‌ای به پدافند برد بلند عمودپرتاب در دریا
• قابلیت‌ها:

1. ایجاد حباب دفاع هوایی منطقه‌ای (نه فقط دفاع نقطه‌ای شناور، بلکه پوشش برای گروه شناورها)
2. کشف و درگیری مستقل
3. اتصال به شبکه یکپارچه فرماندهی و کنترل
4. افزایش بقاپذیری شناورها در برابر تهدیدهای هوایی (جنگنده، موشک کروز، پهپاد)

۵

سامانه‌های کوتاه‌برد

نیروهای‌مسلح ایران در حوزه پدافند دریاپایه از سامانه‌های کوتاه‌برد نیز بهره می‌برند که در ادامه به بخشی از آنها اشاره می‌شود.

• نواب: موشک کوتاه‌برد عمودپرتاب که روی برخی شناورهای کلاس شهید سلیمانی نصب شده است.
• محراب: نسخه ایرانی موشک قدیمی HAWK، با برد حدود ۵۰ یکیلومتری که روی ناوچه‌های کلاس موج (جماران، دنا و ...) نصب شده‌است.
• صیاد ۲: نسخه بهبودیافته موشک پدافندی «صیاد»، با برد کوتاه که همراه با موشک‌های پدافندی «محراب»، روی ناوچه‌های کلاس موج دیده شده‌است.
• توپ‌های پدافندی: شامل «فجر۲۷» (۷۶میلیمتری، ضد هوایی/سطحی)، «فتح» ۴۰میلیمتری و سامانه‌های نزدیک مانند کمند (AK-۶۳۰ روی برخی ناوها).