دستمزد سفیرها گران شد

همشهری آنلاین: گران شدن قیمت سفرهای درون شهری سکوهای اینترنتی همزمان با اجرا شدن طرح چند نرخی شدن بنزین در حالی از صبح روز شنبه موضوع داغ شبکه‌های مجازی شده است که مردم معتقدند، امسال چندین بار به بهانه‌های مختلف شاهد افزایش قیمت تاکسی‌های اینترنتی بوده‌اند و این مسئله عادلانه نیست. این افزایش قیمت‌ها، شروعش از دوران جنگ ۱۲ روزه بود و بعد با استمرار روزهای آلوده و اجرای طرح زوج و فرد ادامه یافت و حالا تلاقی این اتفاقات با موضوع افزایش قیمت بنزین و اجرای طرح چند نرخی بودن بنزین باعث شده که جامعه گمان کند این افزایش قیمت‌ها به‌دنبال اجرای این طرح بوده است.

گران می‌شود و دیگر ارزان نمی‌شود

از روزی که طرح زوج و فرد به‌خاطر آلودگی هوا اجرا شد، با وجود خلوت بودن خیابان‌ها و کوتاه شدن مسیرها، کرایه‌های اسنپ و تپسی زیادتر شده است.

گزینه‌های جدیدی در اسنپ و تپسی فعال شده است که به‌طور مستقیم و غیرمستقیم منجر به گران شدن سفر می‌شود. مثلا سفرها در دقایق اولیه از طرف راننده‌ها پذیرفته نمی‌شود تا مسافر در گزینه قیمت پیشنهادی، کرایه بالاتری را با رضایت خودش اعلام کند! جنگ برای هیچ‌کس خوب نبود ولی برای اسنپ و تپسی عالی بود. در زمان جنگ به بهانه مشکلات اینترنتی و سخت بودن سفرها برای راننده‌ها، کرایه‌ها را گران کردند و دیگر به قیمت‌های قبل برنگشته و حالا به بهانه آلودگی‌ها و اجرای طرح نرخ بنزین! هیچ‌کدام از شرایطی که به بهانه‌های آنها اسنپ و تپسی کرایه‌ها را افزایش داده‌اند ثابت نبوده؛ مثل جنگ، اما افزایش قیمت این پلتفرم‌ها ثابت مانده و نه‌تنها به قیمت‌های قبل برنگشته بلکه بیشتر هم شده است.» گران‌شدن سفرهای اسنپ و تپسی که بسیاری از شهروندان از آن گلایه‌مند هستند و سعی کرده‌اند این گلایه‌مندی را از طریق شبکه‌های مجازی به گوش مسئولان برسانند، در حالی اتفاق افتاده که سکوهای اینترنتی فعال در حوزه تاکسی‌های اینترنتی متعهد شده‌اند هزینه تمام‌شده سفرها از بابت افزایش نرخ سوخت را افزایش ندهند.

تعهدی که در ابهام است

قصه این تعهدنامه چیست؟ شرکت ملی پخش، سازمان شهرداری‌ها و دهیاری‌ها، سازمان برنامه و بودجه، و اسنپ و تپسی طی اطلاعیه‌ای مشترک اعلام کرده‌اند: «با توجه به مصوبه شماره ۱۴۶۸۴۳هیأت محترم وزیران درخصوص بنزین و در نظر گرفته شدن سهمیه سوخت برای رانندگان/راکبان فعال در سکوهای اینترنتی وفق ماده۶ تصویب‌نامه مزبور، به استحضار جامعه و بالاخص کاربران سکوهای اینترنتی می‌رساند که اولا سقف سهمیه سوخت در نظر گرفته شده برای هر خودروی بنزینی۲۰۰لیتر در ماه (مازاد بر ۶۰لیتر نرخ اول و ۱۰۰لیتر نرخ دوم) و برای هر خودروی دوگانه‌سوز ۹۵لیتر در ‌ماه (مازاد بر۳۰لیتر و۱۰۰لیتر) است و برای هر موتورسیکلت فعال و دارای کارت سوخت ۴۰لیتر در ‌ماه (مازاد بر ۲۵لیتر نرخ اول و ۳۵لیتر نرخ دوم) خواهد بود. لازم به ذکر است که امکان سوختگیری مازاد بر سهمیه اعتباری ریالی (خودروهای بنزینی به میزان ۲۰۰لیتر و خودروهای دوگانه‌سوز به میزان ۹۵لیتر) در جایگاه‌های سوخت وجود دارد، اما سهمیه اعتباری-ریالی به آن تعلق نخواهد گرفت.

در بند ۲ این اطلاعیه هم آمده است: «اعطای سهمیه به‌صورت اعتباری- ریالی پس از اعلام مشخصات سفر و پیمایش توسط سکوها خواهد بود و مابه‌التفاوت نرخ دوم (۳هزار تومان) و نرخ آزاد جایگاه (۵هزار تومان در زمان ابلاغ مصوبه)، پس از انجام فرایند محاسبه پیمایش طی شده توسط وزارت کشور از طریق سازمان هدفمندسازی یارانه‌ها به‌طور مستقیم به‌حساب بانکی رانندگان/ راکبان واریز خواهد شد. نحوه محاسبه پیمایش و تبدیل آن به سهمیه اعتباری ریالی، طی دستورالعمل اجرایی توسط دولت ابلاغ خواهد شد.» بند ۳ این اطلاعیه هم یادآور شده است که محاسبه پیمایش صورت گرفته از کیلومتر اول آغاز سفر در هر ‌ماه صورت خواهد پذیرفت و تمام کاربران فعال در سکوها (به‌جز موتورسیکلت‌های فرسوده و فاقد کارت سوخت) مشمول دریافت سهمیه خواهند شد.

در این اطلاعیه البته سهم خودروهای نوی شماره داخلی و خودروهای وارداتی هم دیده شده و در بند ۴ آن آمده است: خودروهای وارداتی و خودروهای نوشماره داخلی ثبت‌نام شده در سکوها که به هر نحو سهمیه یارانه‌ای ایشان حذف می‌شود، مبتنی بر پیمایش ماهانه تأیید شده توسط وزارت کشور مشمول دریافت سهمیه بند اول (خودروهای بنزینی به میزان ۲۰۰لیتر و خودروهای دوگانه‌سوز به میزان ۹۵لیتر) خواهند شد و سکوهای اینترنتی فعال متعهد می‌شوند هزینه تمام‌شده سفرها از بابت افزایش نرخ سوخت افزایش نیابد. لازم به توضیح است که سازوکار قیمت‌گذاری پویا مبتنی بر عرضه و تقاضا حفظ خواهد شد.

راننده‌ها چه می‌گویند؟

راننده‌ها اما حرف و سخن دیگری دارند؛ آنها معتقدند، سهمیه بنزین راننده‌های اسنپ و تپسی در ‌ماه روی هم به ۳۶۰لیتر می‌رسد، اما مصرف سوخت خودرویی که روزی ۸ ساعت در پلتفرم آنلاین فعالیت دارد، بیشتر از این حرف‌هاست. قرار نیست در این میان راننده متضرر شود. خیلی از این راننده‌ها معتقدند بنزین ۵ هزار تومانی می‌تواند در افزایش کرایه تاکسی‌های اینترنتی تأثیر داشته باشد؛ در غیر این صورت صرفه‌ای برای راننده‌ها نخواهد داشت.

غیر رسمی در حرف، رسمی در جیب

«درخواست شما را برای ۲۴ راننده اطرافتان ارسال کردیم»، «متأسفانه هیچ موردی یافت نشد»، «تلاش دوباره» و خلاصه جمله‌هایی شبیه به این موارد آنقدر راحت توسط اتاق فرماندهی تاکسی‌های دیجیتال به گوشی تلفن مسافر بیچاره می‌رسد که نگو و نپرس. حالا بحران یافت نشدن خودرو برای مسافران با خلاقیت و البته لامروتی تاکسی‌های اینترنتی به فرمول‌های تازه‌ای رسیده است. مثال؟ خب مثلا از زمانی که ماجرای افزایش قیمت برای اختصاصی‌تر شدن جست‌وجوی راننده در تاکسی‌های اینترنتی حذف شد فرمول درخواست توقف برای افزایش کرایه از راه رسید و حالا به‌عنوان یک تکنیک کاربردی میان مسافران مورد استفاده قرار می‌گیرد تا شاید در دوگانه فلاکت نیافتن ماشین و دندان‌گردی تاکسی‌های اینترنتی لااقل جور دومی را فقط بکشند. شما می‌دانی که قصد توقف در مسیر را نداری اما به محض اجرای این درخواست فورا تعرفه سفر افزایش چشمگیری می‌یابد و خیلی زود راننده‌های مترصد درخواست شما را قبول می‌کنند. جالب اینکه آنها هم می‌دانند توقفی در کار نیست چون توقف مثلا دو سه دقیقه‌ای اصلا از نظر عملی ماهیت اجرایی ندارد. مسافر پول زور و زیاد می‌دهد و راننده هم با هزار استدلال از خودش و شرکت تحت حمایتش دفاع می‌کند...