حمله به زیرساخت‌های علمی تهاجم به تمدن انسانی است

حسین امامی‌راد، نماینده مردم چناران، طرقبه‌شاندیز و گلبهار در مجلس شورای اسلامی در گفتگو با همشهری آنلاین، با اشاره به حملات گسترده رژیم صهیونیستی و ایالات متحده آمریکا به مراکز علمی، دانشگاه‌ها و پژوهشگاه‌های ایران در جریان جنگ رمضان، این اقدامات را مصداق بارز جنایت جنگی و نقض آشکار قواعد بنیادین حقوق بین‌الملل دانست.

امامی‌راد با یادآوری پیشینه کهن فرهنگی و تمدنی ایران و جایگاه ممتاز علمی کشور در جهان معاصر، اظهار داشت: سرزمین ایران از گذشته تا به امروز، خاستگاه اندیشه و خردورزی بوده و میراثی چون دانشگاه جندی‌شاپور، مدارس، نظامیه‌ها، رصدخانه‌ها و آثار اندیشمندانی همچون ابوعلی سینا، خوارزمی، فارابی، خواجه نصیرالدین طوسی، رازی، خیام و...، بخشی از حافظه جمعی علم بشری است.

وی یادآور شد: بسیار عجیب است که رئیس‌جمهور کشوری که عمر سیاسی آن از ۲۵۰ سال تجاوز نمی‌کند، تهدید می‌کند: «یک تمدن (ایران)، کامل از میان خواهد رفت و هرگز باز نخواهد گشت» و برای رسیدن به این هدف غیرانسانی شروع به بمباران مراکز علمی و دانشگاهی کشور می‌کند، آن هم در حالی که تمدنی که دانشگاه «جُندی‌شاپور» آن (به عنوان یکی از مهمترین مراکز آکادمیک نظام‌مند جهان) بیش از ۱۷۰۰ سال پیش، مشعل علم و پزشکی را برافروخته بود و در آن زمان اصلاً آمریکا، وجود نداشت.

این نماینده مجلس شورای اسلامی گفت: تعرض به زیرساخت‌های علمی ایران، در واقع هتک حرمت میراث مشترک همه ملت‌ها و تهاجم به ریشه‌های تمدن انسانی محسوب می‌شود.

وی تصریح کرد: دشمن صهیونیستی- آمریکایی در جریان جنگ رمضان، از سر درماندگی، آتش حملات خود را متوجه مراکز علمی و آموزشی ساخته است؛ چرا که به خوبی دریافته دانشگاه‌ها، لوکومتیو حرکت قطار توسعه کشور هستند.

نماینده چناران، طرقبه‌شاندیز و گلبهار در مجلس شورای اسلامی، با اشاره به جایگاه رفیع علمی جمهوری اسلامی ایران در رتبه‌بندی‌های بین‌المللی، تصریح کرد: علی‌رغم دهه‌ها تحریم و فشار، ایران امروز در زمره کشورهای برتر جهان از نظر تولید علم قرار دارد و در حوزه‌های راهبردی مانند فناوری نانو، سلول‌های بنیادی، هوافضا، پزشکی، هسته‌ای و...، جایگاهی ممتاز و دانشمندانی صاحب‌نام و درخشان را در سطح جهانی پرورانده است.

وی ادامه داد: این پیشرفت‌ها که در شرایط سخت و بدون اتکا به بیگانگان به دست آمده، گواه ماهیت درون‌زا و ریشه‌دار علم در این سرزمین است.

این نماینده مجلس، در ادامه با محکومیت شدید ترور هدفمند دانشمندان ایرانی، خاطرنشان کرد: در دو دهه گذشته، شماری از دانشمندان برجسته کشورمان، مورد حملات تروریستی هدفمند قرار گرفته‌اند.

وی گفت: متأسفانه در جریان جنگ رمضان، این جنایت‌ها به اوج خود رسید و متجاوزان، دانشمندان را به همراه همسران و فرزندانشان در حملات هوایی و پهپادی به شهادت رساندند. این اقدام وحشیانه، آشکارترین مصداق نقض حق حیات و حقوق بنیادین بشر و قواعد بین‌الملی است.

عضو کمیسیون آموزش، تحقیقات و فناوری مجلس همچنین به بمباران دانشگاه‌ها و مراکز علمی اشاره کرد و گفت: ده‌ها مرکز علمی از جمله: دانشگاه صنعتی شریف، دانشگاه شهید بهشتی، دانشگاه علم و صنعت ایران، دانشگاه صنعتی اصفهان، دانشگاه شیراز، دانشگاه ارومیه و برخی پژوهشگاه‌ها و مؤسسات علمی و آزمایشگاهی کشور، هدف حملات هوایی و آسیب قرار گرفته‌اند. این حملات با استفاده از اطلاعات دقیق و ماهواره‌های جاسوسی، نشان‌دهنده برنامه‌ریزی قبلی و قصد عمدی برای تخریب زیرساخت‌های تولید دانش است.

امامی‌راد با استناد به قواعد بین‌المللی، این اقدامات را نقض فاحش اصول حقوق بشردوستانه دانست و افزود: بر اساس پروتکل اول الحاقی به کنوانسیون‌های ژنو، نمی‌توان به اهداف غیرنظامی حمله کرد، در حالی که دانشگاه‌ها و مراکز آموزشی اصولاً جزء اموال غیرنظامی محسوب می‌شوند. همچنین ماده ۸ اساسنامه دیوان کیفری بین‌المللی، حملات عمدی به ساختمان‌های آموزشی، فرهنگی، علمی و تاریخی را به عنوان جنایت جنگی طبقه‌بندی کرده است. این اقدامات همچنین ناقض مفاد کنوانسیون لاهه برای حمایت از اموال فرهنگی و خلاف میثاق بین‌المللی حقوق اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی مصوب مجمع عمومی سازمان ملل متحد است.

نماینده چناران، طرقبه‌شاندیز و گلبهار تأکید کرد: متجاوزان با این حملات، هدف واقعی خود را آشکار ساخته‌اند: ضربه زدن به بنیان‌های علم و دانش ایران و میراث فرهنگی آن، نه بهانه‌های ساختگی چون «برنامه هسته‌ای» یا «تهدید قریب‌الوقوع» و هر روز که می‌گذرد، نیات پلید آن‌ها بیش از پیش برملا می‌شود.

امامی‌راد در ادامه با اشاره به بی‌اثر بودن این حملات در توقف پیشرفت علمی کشور، خاطرنشان کرد: تجربه تاریخی ثابت کرده است که نابودی فیزیکی ساختمان‌ها و حتی حذف فیزیکی دانشمندان، نمی‌تواند مسیر تولید علم را در جامعه‌ای که علم در آن نهادینه شده متوقف سازد.

وی گفت: آنچه متجاوزان فراموش می‌کنند، این حقیقت ساده است که تمدنی با ۱۷۰۰ سال سابقه دانشگاه‌داری، علم را در دیوار و ستون خلاصه نکرده است. دانشگاه جندی شاپور با هجوم بیگانگان ویران شد، اما اندیشه پزشکی و فلسفی آن قرن‌ها بعد در خاورمیانه و اروپا جاری گشت.

امامی راد همچنین گفت: امروز بمباران مراکز علمی و ترور دانشمندان، نه تنها چرخه تولید علم را متوقف نمی‌کند، بلکه نسلی از پژوهشگران را پرورش می‌دهد که با انگیزه‌ای مضاعف، از دل خاکسترها، افق‌های تازه‌ای را خواهند گشود.

وی تأکید کرد: ترامپ، هنوز درک نکرده است که تاریخ، علم و تمدن را نمی‌توان با بمباران و تخریب خط زد؛ همان‌گونه که خورشید را نمی‌توان با مشت پنهان کرد. وی ادامه داد: تمدن ایران پیش از این نیز طوفان‌ها را دیده است، اما همچنان ایستاده است.

امامی راد: در جنگ تحمیلی عراق علیه ایران نیز، ده‌ها مدرسه و دانشگاه بمباران شد اما کشورمان نه تنها عقب نماند، بلکه به رتبه‌های برتر منطقه دست یافت. وی تأکید کرد: امروز نیز گزارش‌های میدانی حکایت از تداوم فعالیت‌های آموزشی و پژوهشی در مراکز آسیب‌دیده دارد. دانشِ ریشه‌دار و بومی را نمی‌توان با هیچ نیروی مادی از میان برد؛ خرد و اندیشه در جان آدمیان جای دارد، نه در دیوارها و ستون‌ها، آن هم در سرزمینی که از دیرباز، خود مهد تمدن و فرهنگ و علم بوده است.

این نماینده مجلس تصریح کرد: در دوران پساجنگ، اولویت نظام علمی کشور باید بر پژوهش‌هایی باشد که به جای تمرکز صرف بر انتشار مقالات بین‌المللی، به حل معضلات واقعی جامعه و رفع دغدغه‌های مردم بپردازند. وی افزود: حمایت همه‌جانبه از دانشگاه‌ها به عنوان موتور محرکه توسعه، یک انتخاب راهبردی و اجتناب‌ناپذیر است.

وی با تأکید بر ضرورت مستندسازی این جنایات و پیگیری حقوقی بین‌المللی، اظهار داشت: از جامعه جهانی به ویژه شورای امنیت، یونسکو و دیوان بین‌المللی دادگستری انتظار می‌رود این حملات را به عنوان تهدیدی علیه صلح و امنیت جهانی شناسایی کرده و اقدام الزام‌آور برای توقف آن انجام دهند.

وی تصریح کرد: جمهوری اسلامی ایران نیز ضمن مستندسازی دقیق تمامی حملات و ترورها، باید پرونده‌های حقوقی متعددی را در مراجع بین‌المللی از جمله دیوان بین‌المللی دادگستری (ICJ) علیه دولت‌های متجاوز تنظیم کرده و خواهان جبران خسارات و محکومیت این جنایات فاحش شود.

نماینده چناران، طرقبه‌شاندیز و گلبهار در مجلس گفت: نمایندگان ملت در مجلس شورای اسلامی نیز با جدیت این موضوع را در دستور کار خود قرار داده و از هیچ تلاشی برای دفاع از حقوق جامعه علمی کشور فروگذار نخواهند کرد.