خرد شدن اراضی در گلستان، بهره‌وری و مدیریت کشاورزی را سخت تر می‌کند/کاهش بهره‌وری محصولات کشاورزی ناشی از خرد شدن اراضی

به گزارش خبرنگار ایلنا از گرگان، استان گلستان به‌عنوان یکی از مناطق مهم کشاورزی در ایران، نقش حیاتی در تأمین امنیت غذایی کشور دارد. محصولات مانند گندم، برنج، سیب‌زمینی، و میوه‌های متنوع در این منطقه تولید می‌شود.

در دهه های اخیر  بسیاری از زمین های کشاورزی استان خرد  شده‌اند و یکی از چالش‌های اصلی در توسعه کشاورزی، پراکندگی اراضی و خرد شدن زمین‌ها است که موجب کاهش بهره‌وری و سختی در عملیات ماشینی می‌شود. تغییر کاربری غیرمجاز زمین‌ها، به ویژه در حاشیه شهرها و مناطق مرزی، تهدیدی برای پایداری کشاورزی و امنیت غذایی است. 

تجمیع اراضی کار کشاورزی را ساده‌تر و کارایی عملیات مکانیزه را افزایش می‌دهد، زیرا زمین‌های یکپارچه شده امکان استفاده بهینه از تجهیزات مدرن را فراهم می‌آورند. با تجمیع زمین‌ها، هزینه‌های مربوط به کاشت، داشت و برداشت کاهش یافته و بهره‌وری محصولات افزایش می‌یابد.

یکپارچه‌سازی زمین‌های کشاورزی باعث می‌شود برنامه‌ریزی کشت و مدیریت منابع بهتر صورت گیرد و بهره‌وری کلی افزایش یابد.این مشکلات نیازمند سیاست‌ها و روش‌های مدیریتی نوین برای بهبود وضعیت هستند.

خرد شدن اراضی، بهره‌وری منابع و زمین را کاهش داده و مدیریت کشاورزی را پیچیده‌تر می‌کند که این امر بر ادامه توسعه پایدار تأثیر منفی می‌گذارد. دولت باید تسهیلات مالی، بیمه محصولات و مشوق‌های مالیاتی، جهت ترغیب کشاورزان به مشارکت در طرح‌های تجمیع اراضی در نظر بگیرد.

تاکید بر لزوم اجرای طرح‌های یکپارچه‌سازی و تجمیع اراضی برای توسعه پایدار کشاورزی در استان گلستان امری حیاتی است.همکاری مؤثر بین دولت، کشاورزان و نهادهای مرتبط، کلید این موفقیت است و باید با تدوین برنامه‌های جامع و عملیاتی، راه را برای تحقق این اهداف هموار کرد.

معاون حفظ کاربری اراضی مدیریت امور اراضی جهاد کشاورزی گلستان در گفت وگو با ایلنا، از اجرای طرح یکپارچه‌سازی و تجمیع زمین‌های کشاورزی به عنوان حرکتی نوین و راهبردی در استان برای صیانت از اراضی زراعی و افزایش چشمگیر بهره‌وری خبر داد.

 جلال زنگانه با اشاره به ابلاغ شیوه‌نامه این طرح از ۱۷ تیرماه ۱۴۰۳، این برنامه را پاسخی قاطع به چالش خردشدگی شدید زمین‌ها و ابزاری مؤثر برای دستیابی به کشاورزی مکانیزه و پایدار عنوان کرد.

وی با بیان اینکه این طرح با هدف بهبود مدیریت تولید محصولات در دست اجراست، تأکید کرد: هدف اصلی، تسهیل کشت مکانیزه، کاهش هزینه‌های تولید، بهینه‌سازی مصرف آب و در نهایت، افزایش درآمد کشاورزان است.

او با اشاره به تجربه‌های موفق گذشته، از جمله طرح آزمایشی موفق در روستای محمدآباد گرگان در سال ۹۶ که ۱۲۰ هکتار را پوشش داد، خاطرنشان کرد که این تجمیع اراضی، موانع پیش پای مکانیزاسیون را برداشته و امکان فعالیت کشاورزی با کمترین هزینه و بیشترین بازدهی را فراهم می‌آورد.

معاون حفظ کاربری اراضی جهاد کشاورزی گلستان در خصوص مشوق‌های دولتی برای ترغیب کشاورزان به مشارکت در این طرح گفت: دولت بسته‌های تشویقی ویژه‌ای را در نظر گرفته است تا انگیزه بهره‌برداران را دوچندان کند.

وی از جمله این تسهیلات به ارائه وام خرید و نصب کنتور هوشمند حجمی، تخفیف یا تقسیط آب‌بهای کشاورزی، اعطای مجوز آبزی‌پروری متراکم، اجرای طرح‌های زیربنایی آب و خاک، تجهیز و نوسازی زمین‌ها، ایجاد شبکه فرعی آبیاری و زهکشی، راه‌اندازی سامانه‌های نوین آبیاری و ایجاد جاده بین مزارع اشاره کرد.

زنگانه افزود: تاکنون چندین پهنه کشاورزی در شهرستان‌های استان وارد مرحله مطالعه و اجرا شده و نتایج اولیه حاکی از آن است که یکپارچه‌سازی، زمینه مناسبی برای استفاده از فناوری‌های نوین کشاورزی فراهم کرده است. مشارکت فعال کشاورزان و همکاری دهیاری‌ها نقش تعیین‌کننده‌ای در سرعت بخشیدن به اجرای این طرح دارد.

وی گفت: مدیریت امور اراضی گلستان با برنامه‌ریزی برای اجرای مرحله جدید طرح در مناطق اولویت‌دار و با حمایت‌های دولت، روند صدور اسناد حدنگار و رفع موانع حقوقی مربوط به اراضی مشاع را با سرعت بیشتری پیگیری می کند. اجرای این طرح، گامی مؤثر در جهت ارتقای امنیت غذایی، توسعه پایدار روستایی و افزایش ارزش افزوده محصولات کشاورزی در گلستان خواهد بود.