در صورت دستیابی به تفاهم روی کلیات ۱۴ بندی، باید ظرف ۳۰ یا ۶۰ روزه درباره جزئیات گفت‌وگو و تصمیم‌گیری شود

به گزارش خبرنگار ایلنا، اسماعیل بقایی سخنگوی وزارت خارجه در نشست خبری خود که صبح امروز برگزار شد با اشاره به اقدامات رژیم صهیونیستی گفت: جنایات رژیم صهیونیستی در لبنان و در فلسطین اشغالی همچنان که نسل کشی در کرانه باختری علیرغم آتش بس دائمی که اعلام کردند ادامه دارد و در لبنان مواجه هستیم با جنایات بی سابقه علیه حاکمیت ملی و تمامیت سرزمینی لبنان درحالی که گفته می‌شود آتش بس است مکررا مورد نقض واقع می‌شود تعداد زیادی از شهروندان لبنانی در جریان حملات به شهادت رسیدند و صدها هزار نفر از منازل و شهرها و روستاها آواره شدند و این در حالیست که سازمان ملل متحد شورای امنیت متاسفانه بی هیچ تحرکی بی هیچ اقدامی صرفاً تماشاچی این وضعیت است.

سخنگوی وزارت امور خارجه گفت: این شرایط قطعاً تبعات و پیامدهاش متوجه نه تنها منطقه ما بلکه کل جامعه جهانی خواهد بود ادامه بی کیفری رژیم صهیونیستی و مماشات در برابر تجاوزگری و جنایات جنگی جنایات علیه بشریت و نسل کشی بدون تردید پیامدهاش برای صلح و امنیت جهانی و منطقه‌ای همزمان احساس می‌شود و جامعه جهانی موظف است به مسئولیت‌های خودش در قبال یک کشور عضو سازمان ملل متحد عمل کند.

وی ادامه داد: در رابطه با تحولات مرتبط با منطقه خودمان هم شاهد هستیم در آخرین تحول نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران در واکنش به اقدام تجاوزکارانه آمریکا که همزمان نقض آتش بس شد، اهدافی را هدف قرار دادند.

بقایی گفت: تحولات چند ماه اخیر نقض آشکار و فاحش آتش بس ۱۹ فروردین ماه است ما تاکید کردیم آتش بس در لبنان بخش لاینفک هرگونه آتش بس و هرگونه توافق نهایی برای خاتمه جنگ است این فقط رژیم صهیونیستی نیست که مرتکب نقض آتش‌بس به این شکل گسترده می‌شود آمریکا هم در منطقه مرتکب نقض آتش بس می‌شود ما نمونه‌اش را همین امروز دیدیم که مرتکب نقض آتش‌بس شدند این را به تداوم راهزنی دریایی و تعرض به کشتییرانی ایران اضافه کنید ما هم این اقدام را اقدامی تجاوزکارانه علیه ایران می‌داند.

سخنگوی وزارت خارجه ادامه داد: ایران خود را متعهد می‌داند اقدامات لازم را در برابر هرگونه نقض آتش‌بس انجام دهد، دستگاه دیپلماسی و سایر ارکان ذی‌ربط تحولات را به دقت بررسی می‌کنند و هرگونه اقدام لازم برای دفاع از امنیت ملی و دفاع از وضعیتی که تامین‌کننده امنیت ایران و منطقه باشد را انجام می‌دهند. نیروهای مسلح ایران هم واکنش مناسبی به اقدام تجاوزکارانه آمریکا علیه ایران که همزمان نقض آتش بس بود انجام داد و اهدافی را در مبدا اقدام تجاوزکارانه آمریکا مورد هدف قرار داد.

سخنگوی وزارت خارجه ایران در پاسخ به سوالی درباره با اقدامات رژیم صهیونیستی در لبنان و واکنش ایران به نقض آتش بس از سوی این رژیم در مورد لبنان گفت: همانطور که در سخنان ابتدایی خود گفتم منطقه ما با جنگ افروزی مستمر رژیم صهیونیستی روبرو است و ما در ۸۰ سال گذشته این موضوع را به صورت مکرر شاهد بوده‌ایم.

وی درباره اینکه در چند هفته گذشته شاهد نزدیک شدن ایران و آمریکا به امضای تفاهم اولیه برای خاتمه جنگ و ورود به فاز جدید مذاکرات برای رسیدن به توافق کلی‌تر بودیم، اما هر بار به دلایلی که چندان مشخص نیست و صرفاً گمانه‌زنی‌های رسانه‌ای درباره آن مطرح است، آیا ایران به دلیل بی‌اعتمادی به روند پیش‌رو است که تفاهم اولیه فعلی را ظاهراً کافی نمی‌داند، گفت: دلایل خیلی مشخص است. ما از ابتدا می‌دانستیم و می‌دانیم که در شرایط عدم اعتماد مذاکره می‌کنیم و این یک مفروض است. فراتر از آن، مذاکره در دل سوءظن شدید و بدگمانی آغاز شد و تبادل پیام‌ها نیز در همین قالب و در همین فضا در حال انجام است. بنابراین، از این منظر باید به یاد داشته باشیم که دیپلماسی جایگزین قدرت نیست. مذاکره یا دیپلماسی، خود نشانه یا محصول اعتماد میان طرف‌های مذاکره‌کننده نیست. این‌ها را باید از یکدیگر تفکیک کنیم.

وی ادامه داد: در چنین وضعیتی و در شرایطی که طرف مقابل مدام دیدگاه‌های خود را تغییر می‌دهد، مطالبات جدید یا متناقضی مطرح می‌کند و پیام‌های رسانه‌ای متفاوت و متناقض ارسال می‌کند، طبیعی است که این وضعیت موجب طولانی شدن روند مذاکره شود. به این موضوع عامل مخربی را نیز اضافه کنید که ریشه در منطقه ما دارد و مانع از شکل‌گیری هرگونه روندی برای کاهش تنش بوده است و آن، رژیم صهیونیستی است.

وی گفت: یکی از دلایل بسیار روشن تشدید جنایات رژیم صهیونیستی در روزهای اخیر در فلسطین و لبنان، نمی‌تواند چیزی جز تخریب هر احتمال و هر کورسوی امید برای آن باشد که روندهای دیپلماتیک منجر به نوعی بهبود اوضاع شوند. این نیز مسئولیتی است که بر عهده آمریکاست. ما نمی‌توانیم آمریکا و رژیم صهیونیستی را به‌عنوان دو فاعل مجزا از یکدیگر در نظر بگیریم. هر آنچه در لبنان در حال وقوع است، هر آنچه در منطقه ما و در کل غرب آسیا به‌واسطه اقدامات رژیم صهیونیستی شاهد آن هستیم، حتماً پای ثابت آن آمریکا است و آمریکا مسئول پیامدها و تبعات حمایت‌های بی‌قیدوشرط خود از رژیم صهیونیستی تلقی می‌شود.

بقایی درباره اینکه سرنوشت شهروندان ایرانی که چندی پیش، به‌دلیل آنچه گفته شد ناشی از اشتباه در ناوبری بوده، توسط کویت بازداشت شده بودند به کجا رسیده است و برای آزادسازی آن‌ها چه اقدامی صورت گرفته است، گفت: چهار شهروند ایرانی که قبلاً نیز درباره آن‌ها صحبت کردیم و در خصوص آن‌ها بیانیه صادر کردیم، توسط کویت به‌صورت ناموجه دستگیر شدند. دولت کویت موظف است طبق حقوق بین‌الملل و کنوانسیون‌های ذی‌ربط بین‌المللی، امکان دسترسی کنسولی را برای جمهوری اسلامی ایران فراهم کند.

وی ادامه داد: حقوق اتباع ما طبق مقررات حقوق بین‌الملل کاملاً روشن است و انتظار صریح ما از مراجع ذی‌ربط کویتی این است که هرچه سریع‌تر وضعیت را روشن کنند، امکان دسترسی کنسولی سفارت ما به اتباع ایرانی بازداشت‌شده را فراهم آورند و اجازه ندهند که این موضوع بیش از این به یکی از چند موضوعی تبدیل شود که موجب کدورت شدید میان دو کشور شده است.

بقایی گفت: این یک واقعیت است که متأسفانه قلمرو و امکانات برخی از کشورهای منطقه مورد سوءاستفاده یا استفاده آمریکا و رژیم صهیونیستی برای تعرض به ایران قرار گرفته است. این اقدام هم کاملاً غیرقانونی است، هم خلاف اصل حسن همجواری است و هم پیامدهای بسیار ناگواری برای روابط دوجانبه و آینده منطقه خواهد داشت.

بقایی گفت: همین اتفاقاتی که طی ساعت‌های اخیر رخ داده است، مؤید این موضوع است. ما بارها از کشورهای منطقه خواسته‌ایم که به تعهدات بین‌المللی خود عمل کنند. خودداری از اجازه دادن به طرف‌های متجاوز برای استفاده از قلمرو یک کشور جهت انجام اقدامات ایذایی علیه کشور دیگر، یک اصل پذیرفته‌شده و ثابت در حقوق بین‌الملل است. لذا نقض این تعهد از سوی دولت‌های منطقه، آن‌ها را در کنار طرف‌های متجاوز قرار خواهد داد.

وی در پاسخ به این پرسش که رئیس‌جمهور آمریکا در آخرین اقدام شرایط توافق با ایران را سخت‌تر کرده و مدعی شده است که اورانیوم غنی‌شده مدفون‌شده ایران باید خارج و نابود شود، آیا اساساً ایران برای دسترسی به سایت فردو و خارج کردن اورانیوم خود نیاز به فناوری کشور خارجی دارد، گفت: ما هر زمان لازم باشد که در رابطه با موضوعات هسته‌ای کاری را انجام دهیم، خودمان به خوبی می‌دانیم چگونه عمل کنیم. در مورد جزئیات مباحث مرتبط با موضوع هسته‌ای، هیچ مذاکره‌ای در این مرحله صورت نگرفته است. من باز هم تکرار می‌کنم که در این مرحله تمرکز ما بر خاتمه جنگ است.

سخنگوی وزارت خارجه ادامه داد: اساساً یکی از معضلات مذاکره با هیئت حاکمه فعلی آمریکا، همین تغییرات مکرر در مواضع و ضد و نقیض است. قاعدتاً هر موضعی اگر تغییر کند، از یک طرف طرف مقابل هم باید متقابلاً دیدگاه‌ها و ملاحظات خودش را اعمال کند. نمی‌شود شما به صورت یک‌سویه مطالبات یا مواضع جدیدی را اعمال کنید و طرف مقابل هم صرفاً آن را بپذیرد.

وی درباره خبری مبنی بر ایجاد یک صندوق سرمایه‌گذاری ۳۰۰ میلیارد دلاری برای ایران به‌منظور انجام اقدامات بازسازی پس از جنگ که منتشر شده است و اینکه آیا آن را تأیید می‌کند، گفت: یکی از بخش‌های تفاهم، موضوع تمهید شرایط لازم برای بازسازی خسارات ناشی از جنگ مطرح است. در رابطه با این موضوع، گزینه‌های مختلفی مطرح شده است. یکی از موضوعاتی که در جریان مذاکرات مطرح شده، همین است که مبلغی برای جبران و بازسازی خسارات اختصاص پیدا کند.

بقایی ادامه داد: من در این مرحله فقط در همین حد می‌توانم خدمت شما عرض کنم، زیرا این موضوعات پیچیده هستند و جزئیات خاص خود را دارند. قاعدتاً اگر در کلیات این ۱۴ بند به تفاهم برسیم، در بازه زمانی ۳۰ روزه یا ۶۰ روزه باید درباره اجزا و جزئیات آن نیز گفت‌وگو و تصمیم‌گیری شود.

سخنگوی وزارت امور خارجه درباره اینکه اتحادیه اروپا آنچه را که «حملات اخیر ایران به کویت» نامیده است محکوم کرده و ضمن ابراز همبستگی با دولت و ملت کویت این حملات را ناقض صلح و امنیت در منطقه دانسته است، گفت: ما با مردم کویت و سایر مردمان منطقه که خاک، حاکمیت، قلمرو و امکاناتشان توسط رژیم صهیونیستی و آمریکا برای حمله به یک کشور مسلمان مورد سوءاستفاده قرار می‌گیرد ابراز همبستگی می‌کنیم.

وی ادامه داد: بیانیه‌ای که کشورهای اروپایی در این موارد صادر می‌کنند مصداق واقعی ریاکاری است. شما نمی‌توانید حمله آشکار و غیرقانونی آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران را نادیده بگیرید یا به‌گونه‌ای آن را توجیه کنید و یا مواضع بسیار نرمی در قبال آن اتخاذ کنید و سپس زمانی که ایران در دفاع از حاکمیت ملی و تمامیت سرزمینی خود اقدام دفاعی انجام می‌دهد ایران را مورد سرزنش قرار دهید.

بقایی گفت: این رویکرد هم خلاف شعارهای اتحادیه اروپا در رابطه با حاکمیت قانون، احترام به حاکمیت کشورها و پایبندی به اهداف و اصول منشور سازمان ملل متحد است و هم نشان می‌دهد که اتحادیه اروپا ظاهراً قصد ندارد خود را در جایگاه یک بازیگر مقتدر، مسئول و پایبند به حقوق بین‌الملل قرار دهد.

وی درباره اینکه برخی رسانه‌های غربی در روزهای اخیر مدعی شده‌اند سطح همدستی امارات با آمریکا و اسرائیل علیه ایران بسیار بالا بوده و امارات نقش مستقیمی در کمک به انجام تجاوز نظامی آمریکا و اسرائیل علیه ایران داشته است و حتی برخی کشورهای منطقه از جمله عربستان نیز با این موضوع مخالف بوده‌اند، موضع ایران نسبت به این اقدام چیست، گفت: ما در مورد عملکرد کشورهای منطقه ارزیابی خودمان را داریم. حتماً گزارش‌هایی را که توسط منابع غربی در مقاطع زمانی مشخص مطرح می‌شود با شک و تردید مورد توجه قرار می‌دهیم؛ زیرا هم نسبت به رویکرد آن‌ها به‌شدت مظنون هستیم، هم می‌دانیم که خیر کشورهای منطقه را نمی‌خواهند و هم آگاهیم که یکی از ابزارهای آن‌ها استفاده از رسانه برای ایجاد یا تعمیق اختلاف‌نظرها و مشکلات میان کشورهای منطقه است. بنابراین تکلیف ما با این موضوع روشن است.

بقایی ادامه داد: قبلاً هم بیان کرده‌ایم که در این موضوع تردیدی نداریم که برخی از کشورهای منطقه متأسفانه علی‌رغم هشدارهای ایران و برخلاف تعهدات حقوقی، اخلاقی و همسایگی خود امکاناتشان را در اختیار آمریکا و رژیم صهیونیستی قرار داده‌اند تا برای حمله به ایران از آن استفاده شود. ما به‌طور مستمر از این کشورها مطالبه داریم که هم رویکرد گذشته خود را اصلاح کنند، از اتفاقات چند ماه اخیر درس بگیرند و هم اجازه ندهند حضور نظامی آمریکا و رژیم صهیونیستی در منطقه موجب ناامنی دائمی برای ملت‌های منطقه شود.

سخنگوی وزارت امور خارجه درباره مواضع متناقض مقامات آمریکا پیرامون محاصره دریایی گفت: من از رسانه‌ها خواهش می‌کنم در میزان جدی گرفتن موضع‌گیری‌های مقامات آمریکایی تأمل بیشتری داشته باشند. شاهد هستید که آن‌ها مکرراً مواضع خود را تغییر می‌دهند و به‌راحتی اظهارات نادرست و ناراست مطرح می‌کنند. به همین دلیل است که ما بارها تأکید کرده‌ایم نباید بیش از حد به این موضع‌گیری‌ها اعتنا کرد.

وی ادامه داد: در همان روزهای نخست که این بحث مطرح شد در ساعات اولیه ما اعلام کردیم که تبادل پیام‌ها ادامه دارد اما هنوز به نتیجه قطعی نرسیده‌ایم. این تناقض‌گویی‌ها ممکن است به تعبیر برخی بخشی از الگوی مذاکراتی آن‌ها باشد که قطعاً اگر چنین باشد در مورد جمهوری اسلامی ایران کارآمد نخواهد بود. ما همچنان بر منافع و حقوق خود متمرکز خواهیم ماند و قرار نیست این تناقض‌گویی‌ها موجب انحراف توجه ما شود. اگر هم این وضعیت ناشی از آشفتگی در سامانه حکمرانی آمریکا باشد که احتمال آن بسیار زیاد است، این یک مشکل و معضل داخلی است که هیئت حاکمه آمریکا باید آن را حل کند. آن‌ها باید هرچه سریع‌تر به یک تصمیم مشخص برسند؛ نوعی بی‌تصمیمی در سامانه تصمیم‌گیری آمریکا کاملاً مشهود است.

سخنگوی وزارت خارجه در پاسخ به پرسشی درباره فرجام هیئت صلح ترامپ برای غزه و چرایی بن‌بستی که اکنون در آن گرفتار شده گفت: از ابتدا که با فشار و ارعاب بر کشورها تحمیل شد مشخص بود که یک کار ویژه مقطعی و نمایشی است. بسیاری ابراز نگرانی کردند که این می‌تواند منجر به حاشیه‌راندن بیشتر سازمان ملل متحد و شورای امنیت سازمان ملل متحد شود اما از همان زمان هم ما اعلام کردیم هر ساختار و هر تشکیلاتی که حق تعیین سرنوشت مردم فلسطین را بخواهد به حاشیه ببرد و صرفاً پوششی باشد برای تداوم نسل‌کشی استعماری در فلسطین اشغالی محکوم به شکست است.

وی ادامه داد: امروز و تنها بعد از گذشت چند ماه از شکل‌گیری این ساختار که واقعاً نمی‌توان نام ساختار بر آن گذاشت می‌بینیم همان فلسفه ادعایی که برای این هیئت در نظر گرفته بودند به هیچ عنوان محقق نشده و جامعه جهانی همگی به خوبی دریافتند که این کار صرفاً یک اقدام نمایشی در راستای پوشش دادن یا پوشاندن جنایاتی بود که رژیم صهیونیستی در آن مقطع زمانی در حال ارتکاب آن بود و متأسفانه در این چند ماه هم به نحو دیگر در حال وقوع است در فلسطین، در غزه و در کرانه باختری.

سخنگوی وزارت امور خارجه درباره آزادسازی پول‌های بلوکه‌شده ایران و نحوه دریافت آن و اینکه اخباری منتشر شده که آمریکا حاضر است به‌جای پرداخت پول نقد، ۶ میلیارد دلار دارایی مسدودشده ایران در قطر را در قالب خرید مواد غذایی و تجهیزات پزشکی به ایران تحویل دهد، گفت: این نکته را باید همواره به یاد داشته باشیم مقامات آمریکایی مدام تکرار می‌کنند که در هیئت حاکمه قبلی آمریکا میلیاردها دلار پول به ایران داده شده است. بخش قابل توجهی از این اظهارات متناقض و نادرست است. آنچه ایران در جریان توافق برجام تحویل گرفت پول‌های بلوکه‌شده متعلق به مردم ایران بود؛ هیچ طرف دیگری به ایران پولی نداد، در واقع ما حقوق خود را مطالبه کردیم و آن را دریافت کردیم.

وی ادامه داد: در حال حاضر نیز ما به‌دنبال امتیاز نیستیم؛ ما به‌دنبال دریافت حقوق ملت ایران هستیم که به‌ناحق تضییع شده است. یکی از این حقوق تضییع‌شده نیز دارایی‌های مسدود یا محدودشده ایران است که در سال‌های اخیر با اقدامات غیرقانونی آمریکا در برخی کشورهای خارجی مسدود شده است. این یک مطالبه قطعی است. اینکه این کار به چه نحو انجام شود و با چه سازوکارهایی تدبیر گردد به‌منظور جلوگیری از عدول طرف مقابل از تعهداتش در تجربه‌های پیشین موضوعی است که همچنان در حال بررسی است و دوستان ما در بانک مرکزی و همچنین در بخش دیپلماسی اقتصادی این موضوع را در دستور کار دارند.

سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به پرسشی درباره نقض آتش‌بس در مناطق جنوبی کشور توسط آمریکا گفت: این نقض‌های آتش‌بس خود نشانگر سوءرفتار و سوءنیت آمریکا است و صرفاً بدگمانی موجود را که به‌حق هم باید همواره در نظر ما باشد در هر تعاملی با طرف آمریکایی تشدید می‌کند. این اقدامات آمریکا صرفاً نقض آتش‌بس نیست، اقدام تجاوزکارانه و نقض ماده ۲ بند ۴ منشور ملل متحد است و ما را محق و مجاز می‌کند که در راستای حق دفاع مشروع متقابلاً اقدامات دفاعی خود را انجام دهیم. امروز نیز صراحتاً اعلام کردیم که مبدأ تجاوز را مورد هدف قرار دادیم.