سایه سنگین تورم بر سقف مهربانی آسایشگاه کهریزک/۲۹۰ خانواده در صف انتظارِ «وداع» برای یافتن یک تخت خالی

به گزارش خبرنگار ایلنا از البرز، آسایشگاه خیریه کهریزک استان البرز در زمینی به وسعت ۸۰ هزار متر مربع، فراتر از یک مرکز نگهداری ساده به مثابه شهری کوچک برای زیست انسانیِ آسیب‌پذیرترین اقشار جامعه است. این مجموعه با تکیه بر کرامت انسانی، هم‌اکنون میزبان ۸۷۰ سالمند، کودک و معلول جسمی-حرکتی است که به صورت شبانه‌روزی از مراقبت‌های ویژه بهره‌مند می‌شوند؛ فضایی که در آن تخصص و عاطفه در هم آمیخته است تا ناتوانی، مانع از زندگی نشود.

اما خدمات این مجموعه به دیوارهای آن محدود نیست. کهریزک البرز روزانه با ارائه ۴۲۰ خدمت در مراکز روزانه و اعزام تیم‌های تخصصی برای ۲۰۰ مورد خدمات در منزل (Home Care)، تلاش می‌کند تا از گسست خانواده‌ها جلوگیری کند. علاوه بر این، با ثبت حدود ۶۰۰ مورد ویزیت روزانه (De Visit)، مجموع خدمات این نهاد به رقم خیره‌کننده ۲ هزار خدمت در هر شبانه‌روز می‌رسد که در نوع خود در خاورمیانه کم‌نظیر است.

این مجموعه به عنوان «پناهگاه نهایی» با آغوشی باز پذیرای سخت‌ترین پرونده‌های انسانی است؛ از معلولان ذهنی زیر ۱۴ سال که در حوادثی نظیر انفجار انبار نفت فردیس بی‌سرپناه شده‌اند تا سالمندانی که بر اساس احکام قضایی و به دلیل فاقد سرپرست بودن، به این مرکز سپرده می‌شوند. در اینجا، زندگی با تمام سختی‌ها، در رگ‌های بخش‌های تخصصی جریان دارد.

انتظار برای یک «تخت» در خانه‌هایی با سقف‌های کوتاه

زن میانسالی به ایلنا می‌گوید: در خانه پنجاه متری زندگی می‌کنم. دو ماه است نام مادرم در لیست انتظار آسایشگاه خیریه است و هر بار تماس می‌گیرم، پاسخ می‌دهند که ظرفیت تکمیل است.

او می‌گوید: نگهداری از سالمندی که دچار زوال عقل شده در فضای کوچک خانه‌ام با وجود دو فرزند کوچک، عملاً غیرممکن شده است. همسرم کارگر فصلی است که در زمان جنگ بیکار بود. دیگر توان تأمین هزینه‌های نگهداری مادرم را نداریم. من بی‌مهر نیستیم، اما ناچارم و دلم می‌لرزد که توان مالی خوبی برای نگهداری مادر پیر و بیمارم ندارم.

داروها و ویلچرهایی که به قیمت «طلا» شده‌اند

پدری که فرزند معلول جسمی- حرکتی دارد، با بغض از هزینه‌های سرسام‌آور تجهیزات توانبخشی به ایلنا می‌گوید: قیمت یک ویلچر معمولی یا حتی یک واکر ساده در عرض چند ماه چندین برابر شده است. اگر چرخ ویلچر فرزندم بشکند، باید تمام حقوق ماهیانه‌ام را بدهم تا فقط قطعه‌ای از آن را تعمیر کنم. داروهای تخصصی که دیگر بماند؛ برخی اقلام یا پیدا نمی‌شوند یا قیمت‌شان هر هفته تغییر می‌کند. مستمری بهزیستی حتی هزینه دو هفته پوشینه و مکمل‌های غذایی پسرم را هم نمی‌دهد. به همین خاطر است که اصرار داریم او را به کهریزک بسپاریم؛ چون آنجا حداقل نگرانِ تمام شدن دارو یا خراب شدن تجهیزات نیستیم،

وقتی «خانه» دیگر امن نیست

پیرمردی که با عصایی لرزان در محوطه انتظار آسایشگاه نشسته از تجربه‌ زیسته‌اش به ایلنا می‌گوید: بچه‌هایم من را دوست دارند، اما وقتی می‌بینم پسرم برای خرید یک شیشه شربت من باید از نان شب نوه‌هایش بزند، خودم از زنده بودنم شرمسار می‌شوم. هزینه‌های نگهداری در منزل فقط پول غذا نیست؛ پول فیزیوتراپی، چکاپ‌های ماهیانه و مراقبت‌های ۲۴ ساعته است که از توان یک خانواده کارمند خارج است. ما به اینجا پناه آورده‌ایم چون شنیده‌ایم در کهریزک، فارغ از دارا و ندار بودن، با احترام با آدم برخورد می‌کنند. اما حالا به ما گفتند در آسایشگاه خیریه تخت خالی ندارند و باید منتظر بمانیم.

وقتی فقر، عاطفه را به بن‌بست می‌رساند

افشین وجدانی روشن، مدیر آسایشگاه خیریه کهریزک محمدشهر در استان البرز طی گفت‌وگو با خبرنگار ایلنا از واقعیتی تلخ پرده برمی‌دارد. او می‌گوید: امروز دیگر سپردن سالمند به آسایشگاه صرفاً یک انتخاب اخلاقی نیست، بلکه یک بن‌بست اقتصادی است. خانواده‌ای که در یک واحد ۵۰ متری مستأجر است و زیر بار مخارج کمر خم کرده، وقتی با هزینه‌های سرسام‌آور پوشینه، دارو و نگهداری معلول در منزل مواجه می‌شود، به رغم میل باطنی، ناچار به استمداد از کهریزک می‌شود اما مشکل اینجاست که یارانه‌های فعلی بهزیستی، حتی نیمی از هزینه‌های واقعی نگهداری در منزل را هم پوشش نمی‌دهد.

این مقام مسئول با اشاره به نایاب شدن و گرانی داروهای تخصصی می‌افزاید: ما با تمام توان و با استفاده از داروهای جایگزین اجازه نداده‌ایم روند درمان مددجویان متوقف شود، اما واقعیت این است که قدرت خرید کمک‌های مردمی به شدت کاهش یافته است. وقتی قیمت اقلامی مثل مرغ در یک سال از ۸۰ هزار تومان به ۳۸۰ هزار تومان جهش می‌کند، یعنی نیت خیر مردم ثابت مانده اما سفره‌ای که با آن نیت پهن می‌شد، کوچک شده است.

دردناک‌ترین بخش این گزارش، وضعیت «پشت‌نوبتی‌ها» است. هم‌اکنون ۲۹۰ خانواده (۱۹۰ زن و ۱۰۰ مرد سالمند) در صف انتظار پذیرش هستند.

وجدانی روشن با صراحت به ایلنا می‌گوید: درحال حاضر ظرفیت ما تکمیل است. در این شرایط، بستری جدید تنها زمانی ممکن است که تخت بزرگواری یا با ترخیص یا با وداع با این دنیا خالی شود. پروژه‌های ساختمانی جدید ما که می‌توانست مرهمی بر این زخم باشد، به دلیل تورم ساخت‌وساز، یک سال است که به کندی پیش می‌رود و تکمیل آن‌ها نیازمند معجزه‌ی همت نیکوکاران است.

مدیر مجموعه نگهداری سالمندان و معلولان کهریزک البرز، با تشریح وضعیت بحرانی هزینه‌های جاری این مرکز، از افزایش چشمگیر آمار پشت‌نوبتی‌ها خبر داد و تاکید کرد که تورم اقلام اساسی نظیر مرغ و گوشت، مسیر خدمت‌رسانی به مددجویان را با سختی‌های مضاعفی روبرو کرده است.

تداوم نیت خیر مردم در کنار جهش ۴.۵ برابری قیمت‌ها

وجدانی روشن در خصوص وضعیت مشارکت‌های مردمی در شرایط اقتصادی فعلی اظهار داشت: خوشبختانه مردم همچنان کمک‌های خود را انجام می‌دهند و ما را تنها نگذاشته‌اند، اما واقعیت این است که قدرت این کمک‌ها نسبت به هزینه‌های واقعی به شدت کاهش یافته است. به عنوان مثال، در گذشته اگر کمکی برای خرید ۱۰۰۰ عدد تخم‌مرغ می‌شد، قیمت آن حدود ۵ هزار تومان بود، اما امروز همان تعداد به بیش از ۱۵ تا ۱۸ هزار تومان رسیده است.

وی با استناد به آمارهای اقتصادی افزود: در اقلام اساسی مثل گوشت، مرغ، برنج و روغن با افزایش‌های بسیار زیادی روبرو هستیم. طبق آمار، قیمت مرغ از کیلویی ۸۰ هزار تومان در اردیبهشت سال گذشته به حدود ۳۸۰ هزار تومان در سال جاری رسیده است؛ یعنی یک جهش ۴.۵ برابری در قیمت یک کالای استراتژیک برای سفره مددجویان. این فشار اقتصادی دقیقاً همان چیزی است که همه‌ی خانواده‌ها امروز با آن دست به گریبان هستند و طبیعتاً بر میزان توانمندی خیرین برای حمایت‌های گسترده‌تر نیز اثر می‌گذارد.

چالش نایابی دارو و استراتژی داروهای جایگزین

مدیر مجموعه خیریه کهریزک البرز در بخش دیگری از سخنان خود در پاسخ به خبرنگار ایلنا مبنی بر چگونگی مدیریت و تامین دارو در شرایط بحران و گرانی دارو، گفت: وضعیت داروی کشور برای ما هم مستثنی نیست؛ دارو هم گران شده و هم برخی اقلام تخصصی نایاب شده‌اند. تلاش ما بر این بوده که با کمک‌های دریافتی و تکیه بر دانش تیم پزشکی، تا حد امکان از داروهای جایگزین استفاده کنیم تا خللی در روند درمان عزیزان ایجاد نشود.

وجدانی روشن با بیان اینکه تا این لحظه به لطف خداوند و حمایت خیرین، مشکلی در تأمین دارو نداشته‌ایم، تصریح کرد: بسیاری از داروهای تخصصی جایگزین دارند، اما تعداد محدودی از اقلام که جایگزینی برای آن‌ها نیست، به سختی تأمین می‌شوند. امیدواریم وضعیت داروی کشور به گونه‌ای اصلاح شود که به‌ویژه برای مددجویان فاقد سرپرست، مسیر تأمین دارو هموارتر و هزینه‌های آن قابل تحمل‌تر شود.

«فقر اقتصادی» عامل اصلی هجمه برای بستری سالمندان

وی در واکاوی علت افزایش تقاضا برای پذیرش در آسایشگاه خیریه کهریزک محمدشهر به ایلنا گفت: آمار پشت‌نوبتی‌های ما به شدت افزایش یافته است. نباید با نگاه کلیشه‌ای قضاوت کرد؛ وقتی خانواده‌ای در یک واحد ۵۰ متری مستأجر است و با هزاران گرفتاری معیشتی دست و پنجه نرم می‌کند، نگهداری از سالمند یا معلول در منزل برایش ناممکن می‌شود. این یک بحث بی‌وجدانی یا بی‌اخلاقی نیست، بلکه یک واقعیت اقتصادی است که خانواده را به بن‌بست می‌رساند.

وجدانی روشن با اعلام آماری تکان‌دهنده افزود: هم‌اکنون ۱۹۰ خانم سالمند و ۱۰۰ آقای سالمند در صف انتظار پذیرش هستند. از آنجا که تعداد تخت‌های بستری نسبت به جامعه سالمندی کشور بسیار کم است، ما راهی برای پذیرش جدید نداریم مگر اینکه تختی با ترخیص یا وداع مددجو با این دنیا خالی شود. هرچند پروژه‌های جدیدی در دست ساخت داریم، اما تورم باعث شده تکمیل این بخش‌ها بیش از یک سال به درازا بکشد و کار با سختی پیش برود.

«مطالبه از بهزیستی» ضرورت تسهیل‌گری و افزایش یارانه‌ها

مدیر آسایشگاه خیریه کهریزک البرز در پایان، ضمن قدردانی از حمایت‌های سازمان بهزیستی، انتظارات این مجموعه را چنین تشریح کرد: انتظار ما از سازمان بهزیستی کشور این است که در مسیر صدور پروانه‌ها و مجوزهای قانونی، همچنان نقش تسهیل‌گر را ایفا کنند تا مسیر کاری ما هموار بماند. همچنین شنیده‌ها حاکی از تلاش سازمان برای افزایش ۷۰ درصدی یارانه‌هاست که اگر این امر محقق شود، به طور قطع تأثیر شگرفی در نحوه نگهداری و ارتقای خدمات مراکز حمایتی خواهد داشت.

گزارش: معصومه امین زاده