مدل توسعه ما بر پایه محله‌محوری است/ تهران در آینده شهری متفاوت خواهد بود/ برای پروژه‌های مقاوم‌سازی به یک سال و نوسازی به دو سال زمان نیاز داریم

«لطف‌الله فروزنده» معاون امور مناطق شهرداری تهران در گفت‌وگو با خبرنگار ایلنا درباره روند رسیدگی به واحدهای آسیب‌دیده در جنگ رمضان اظهار کرد: واحدهای آسیب‌دیده را به چهار دسته تقسیم کردیم. دسته نخست، واحدهایی بودند که تنها به تعمیرات جزئی نیاز داشتند؛ یعنی در اطراف ساختمان اصابت رخ داده بود و شیشه‌ها و پنجره‌ها آسیب دیده بودند. حدود ۷۰ درصد از ۵۰ هزار واحد آسیب‌دیده در این دسته قرار می‌گرفتند. نیروهای شهرداری به‌سرعت در محل مستقر شدند و گروه‌های جهادی نیز در کنار آن‌ها قرار گرفتند. امروز تقریباً صددرصد این واحدها تعمیر شده و ساکنان به منازل خود بازگشته‌اند.

وی افزود: دسته دوم، واحدهایی بودند که به تعمیرات متوسط نیاز داشتند؛ به این معنا که علاوه بر شیشه و پنجره، سقف یا بخش‌هایی از داخل ساختمان نیز آسیب دیده بود. این واحدها نیز به دو گروه تقسیم شدند. گروه نخست تا ۵۰۰ میلیون تومان خسارت دیده بودند که رسیدگی به آن‌ها به پایان رسیده و یا هزینه تعمیرات به مردم پرداخت شده و یا عملیات بازسازی توسط شهرداری و گروه‌های جهادی انجام شده است.

فروزنده ادامه داد: گروه دوم خسارت بیشتری متحمل شده‌اند و تعمیر آن‌ها بین دو تا سه ماه زمان نیاز دارد. این خانواده‌ها در حال حاضر در هتل‌ها اسکان داده شده‌اند و عملیات تعمیراتی در حال انجام است. بر اساس آخرین آمار، حدود ۶۰ درصد این واحدها نیز تکمیل شده و پیش‌بینی می‌کنیم طی یک تا دو ماه آینده آماده بهره‌برداری شوند.

وی با اشاره به واحدهای نیازمند بازسازی اساسی گفت: مهم‌ترین بخش کار مربوط به واحدهای نیازمند مقاوم‌سازی و همچنین تخریب و نوسازی است که حدود دو هزار و ۵۰۰ واحد را شامل می‌شود. برای این افراد ابتدا اسکان موقت در نظر گرفته شده است. به هر خانوار به‌طور متوسط دو میلیارد و ۴۰ میلیون تومان ودیعه و اجاره پرداخت می‌شود تا بتوانند در واحدهای استیجاری مستقر شوند. همچنین حدود ۴۰۰ میلیون تومان کمک بلاعوض برای تهیه لوازم منزل دریافت می‌کنند.

معاون امور مناطق شهرداری تهران خاطرنشان کرد: پس از توافق مالکان، سازنده معرفی می‌شود و عملیات ساخت آغاز خواهد شد. تاکنون حدود ۶۰ تا ۷۰ درصد این افراد ودیعه دریافت کرده و از هتل‌ها خارج شده‌اند. بخشی نیز همچنان در حال طی مراحل اسکان هستند. روند توافق میان مالکان و سازندگان نیز حدود ۵۰ درصد پیشرفت داشته و ساخت‌وساز در بسیاری از پروژه‌ها آغاز شده است. نمونه آن، پروژه ۲۴۰ واحدی منطقه ۴ است که دکتر زاکانی کلنگ آن را به زمین زدند. ان‌شاءالله همان‌طور که ایشان اعلام کرده‌اند، تا پایان تیرماه وضعیت این واحدها تعیین تکلیف خواهد شد.

وی افزود: افرادی که واحدهایشان آسیب جزئی دیده بود تقریباً همگی به منازل خود بازگشته‌اند. ساکنان واحدهای نیازمند مقاوم‌سازی یا نوسازی نیز در واحدهای استیجاری مستقر شده‌اند. برآورد ما این است که پروژه‌های مقاوم‌سازی حدود یک سال و پروژه‌های تخریب و نوسازی حدود دو سال زمان نیاز داشته باشند.

فروزنده در بخش دیگری از این گفت‌وگو با اشاره به موضوع تاب‌آوری شهری اظهار کرد: موضوع مهم دیگری که امروز دغدغه مردم است، بحث تاب‌آوری است. ما در شرایط جنگی قرار داریم. ممکن است مذاکراتی در جریان باشد اما با شناختی که از دشمن داریم، اعتماد به آن دشوار است.

وی ادامه داد: به اعتقاد من علت حمله دشمن، اشتباه محاسباتی بود. آن‌ها تصور می‌کردند ظرف چند روز می‌توانند ایران را دچار فروپاشی کنند اما این اتفاق رخ نداد. نیروهای نظامی با قدرت در میدان حاضر شدند، انسجام کشور حفظ شد و هیچ‌یک از اهداف دشمن محقق نشد. امروز وظیفه ما این است که این پیام را منتقل کنیم که مردم ایران از تاب‌آوری بالایی برخوردارند و هیچ خللی در انسجام و مقاومت کشور وجود ندارد.

معاون امور مناطق شهرداری تهران با اشاره به اقدامات شهرداری در این حوزه گفت: دکتر زاکانی با توجه به تجربه موفق قرارگاه‌ها، برای حوزه‌های مختلف نیز قرارگاه‌هایی تشکیل داده‌اند. اکنون با استفاده از ظرفیت شهرداری و مردم، ساختاری برای مدیریت محله طراحی شده است. در این ساختار، نهادهایی همچون مسجد، مدرسه، کلانتری، بسیج، شهرداری و سایر نهادهای مؤثر در کنار معتمدان محلی قرار می‌گیرند تا برای ارتقای تاب‌آوری محلات برنامه‌ریزی کنند.

وی افزود: برای نمونه، قرارگاه‌های بهداشت و درمان، صرفه‌جویی در آب و انرژی، بحران و پناهگاه‌ها، تعلیم و تربیت، فعالیت‌های اجتماعی و انسجام مردمی در مساجد تشکیل شده‌اند. هر قرارگاه موظف است نیازهای محله را شناسایی و برای آن برنامه‌ریزی کند. این ساختار از سطح مرکزی تا مناطق و نواحی گسترش می‌یابد و از سطح ناحیه به بعد، مشارکت مردمی به‌صورت جدی آغاز می‌شود. ما معتقدیم هر کاری که با مشارکت مردم انجام شود، ارزش، اثرگذاری و انسجام بیشتری خواهد داشت. این الگو علاوه بر افزایش تاب‌آوری، می‌تواند در سراسر کشور نیز مورد استفاده قرار گیرد.

فروزنده در ادامه با اشاره به پروژه‌های عمرانی شهر گفت: با وجود شرایط جنگی، پروژه‌های بزرگ شهری متوقف نشده‌اند. تقریباً هر هفته یک پروژه فرامنطقه‌ای افتتاح می‌شود و مناطق مختلف نیز بسته‌های متعددی از پروژه‌های عمرانی را آماده بهره‌برداری دارند. برای مثال، در منطقه ۱۴ تعداد ۱۲۴ پروژه افتتاح شده است. در منطقه ۱۲ نیز بسته‌ای از پروژه‌های بزرگ آماده افتتاح است و در منطقه ۲۲ نیز پروژه «مسیر سرزندگی» به بهره‌برداری رسیده است.

وی خاطرنشان کرد: ما معتقدیم باید کار و تلاش با جدیت ادامه پیدا کند تا امید در جامعه تقویت شود. هرچه پروژه‌ها سریع‌تر پیش بروند، نشاط و امید بیشتری در میان مردم ایجاد خواهد شد. به نظر من بزرگ‌ترین تهدید برای کشور، القای یأس و ناامیدی است. تجربه شهرداری نشان داده که با روحیه امید، استفاده از ظرفیت مردم و پرهیز از نگاه بن‌بست‌محور می‌توان حتی در شرایط دشوار نیز موفق عمل کرد.

معاون امور مناطق شهرداری تهران افزود: در حوزه مسکن، شهرسازی و حمل‌ونقل نیز پروژه‌های بزرگی آغاز شده است. چهار خط مترو شامل خطوط ۸، ۹، ۱۰ و ۱۱ در دستور کار قرار دارند و اجرای آن‌ها می‌تواند چهره شهر تهران را متحول کند. ما معتقدیم تهران در آینده شهری متفاوت خواهد بود و آثار این تحول هم در زیرساخت‌ها و هم در حوزه‌های کالبدی، زیبایی شهری و مسائل اجتماعی و فرهنگی قابل مشاهده خواهد بود. مدل توسعه ما نیز بر پایه محله‌محوری است؛ موضوعی که هم مورد تأکید رهبر انقلاب است و هم رئیس‌جمهور. امیدواریم این مسیر با موفقیت ادامه پیدا کند.

وی در پاسخ به این سؤال که با وجود تشکیل قرارگاه پناهگاه‌ها، چرا هنوز در تهران پناهگاه‌های استاندارد و کافی وجود ندارد، گفت: بخشی از فضاهای موجود قابلیت تبدیل شدن به پناهگاه را دارند؛ مانند ایستگاه‌های مترو که البته نیازمند تکمیل برخی زیرساخت‌ها هستند.

فروزنده ادامه داد: پارکینگ‌های طبقاتی نیز ظرفیت مناسبی برای این موضوع دارند. در طرح‌های جدید پیش‌بینی شده است که ساختمان‌های تازه‌ساز دارای پارکینگ‌هایی با قابلیت استفاده در شرایط بحران باشند؛ به‌گونه‌ای که در شرایط عادی به‌عنوان پارکینگ و در زمان بحران به‌عنوان محل اسکان مورد استفاده قرار گیرند.

وی افزود: طبیعتاً چنین فضاهایی باید دارای سرویس‌های بهداشتی، تهویه مناسب و سایر زیرساخت‌های لازم باشند. طراحی این موضوع انجام شده و در چند نقطه نیز عملیات اجرایی آن آغاز شده است. فکر می‌کنم طی دو تا سه سال آینده اتفاقات بسیار خوبی در این حوزه رخ دهد.