راهکارهایی برای افزایش تاب آوری روانی در جنگ

به گزارش ایلنا، مرضیه عفت‌پناه متخصص روان‌پزشکی و عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی همدان گفت: در مواجهه با بحران‌ها، بروز احساساتی مثل استرس، اضطراب یا تجربه‌ی هیجانات منفی امری طبیعی و حتی ضروری است. اما توانایی جلوگیری از ادامه‌دار شدن این استرس و ناامیدی و پیشگیری از فروپاشی روانی، وابسته به میزان تاب‌آوری فرد است. 

به گفته وی تاب‌آوری به معنای بی‌حسی نسبت به بحران‌ها نیست؛ بلکه نیازمند پذیرش واقع‌بینانه‌ی شرایط و در عین حال ادامه دادن مسیر زندگی است. این پذیرش نشانه‌ی انفعال نیست، بلکه نشان‌دهنده‌ی آگاهی از مشکلات همراه با توانایی حرکت کردن در زندگی روزمره است. 

عفت‌پناه ادامه داد: تقویت تاب‌آوری نیازمند تلاش آگاهانه برای توسعه مولفه‌هایی مانند خودآگاهی، احساس تعلق، اندیشه‌ورزی و داشتن نگاه وسیع‌تر به زندگی است. هر فرد باید بداند چه چیزهایی باعث نگرانی، ناراحتی یا استرس او می‌شود و بتواند در عین حال روی توانایی‌های خود تکیه کند. 

وی ادامه داد: نباید زندگی را تنها به مشکلات فعلی محدود کرد. بهتر است مسیر زندگی را گسترده‌تر و در طول سال‌های آینده تصور کرد تا شدت ناامیدی کاهش پیدا کند، چون معمولاً تنها بخش کوچکی از مسیر، درگیر بحران‌های مقطعی است. 

این متخصص روان‌پزشکی گفت: در شرایط بحرانی مانند جنگ، یکی از مؤثرترین راهکارهای کنترل استرس، حفظ جریان عادی زندگی روزمره است. پیگیری مداوم اخبار، حضور بیش‌ازحد در فضای مجازی و دنبال‌کردن لحظه‌به‌لحظه اطلاعات مرتبط با جنگ می‌تواند موجب بی‌خوابی و اختلال خواب شود. 

عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی همدان افزود: برای کاهش استرس، این چند رفتار کمک‌کننده شامل محدود کردن مواجهه با اخبار و به‌ویژه اخبار غیرموثق، پرهیز از غذاهای فست‌فودی، بیان احساسات و، ترس‌ها با خانواده و دوستان و انجام فعالیت‌های ورزشی مطرح می‌شوند. 

به گفته وی در شرایط دشوار لازم است انتظارات خود و دیگران را تعدیل کنیم. برخی افراد، به‌ویژه دانشجویان یا کارکنان مشاغل پراسترس، ممکن است نیاز بیشتری به استراحت داشته باشند تا بتوانند اضطراب خود را مدیریت کنند. این نیازها نباید نادیده گرفته شود. 

عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی همدان افزود: مواد مخدر و مشروبات الکلی به‌هیچ‌وجه کمکی به کنترل استرس نمی‌کنند و حتی باعث تشدید آن می‌شوند، بنابراین استفاده از آن‌ها خطرناک است. 

وی افزود: همچنین انتشار اخبار غیرموثق یا حتی خبرهایی که بعداً تکذیب می‌شوند، ممکن است اثرات روانی منفی ماندگاری در ذهن افراد ایجاد کند؛ بنابراین لازم است از بازنشر چنین اخباری خودداری شود. 

عفت‌پناه در نهایت توجه به نقاط قوت، اتفاقات مثبت و نشان‌دادن همدلی و شادی نسبت به موفقیت‌های کوچک در روزهای سخت، می‌تواند نقش مهمی در ارتقای سلامت روان جامعه داشته باشد.