«ضابط» پس از هفت سال توقیف، بدون هیچ تغییری اکران شد/ برخوردهای سلیقه‌ای سرنوشت فیلمسازان را تغییر می‌دهد

رضا هاشمی تهیه‌کننده فیلم سینمایی «ضابط» که این روزها در گروه هنر و تجربه در حال اکران است، در گفت‌وگو با خبرنگار ایلنا، اظهار کرد: «ضابط» بر اساس یک اتفاق واقعی شکل گرفت، یک شب رضا سخایی (کارگردان) با اتفاقی مواجه شد که داستان این فیلم در ذهنش شکل گرفت و آن را با من مطرح کرد و فیلمنامه که تکمیل شد برای ساخت اقدام کردیم.

هاشمی خاطرنشان کرد: من از نسلی هستم که فیلمسازانی چون علیرضا امینی، جعفر پناهی، محسن امیریوسفی، بهمن قبادی و... در آن کارشان را آغاز کردند و ما با سینمای اجتماعی ارتباط گرفتیم و به همین دلیل «ضابط» هم برای من قصه‌ای جذاب بود و در نهایت برایم یک تجربه جدید و دوست‌داشتنی شد.

این تهیه‌کننده درباره اکران دیرهنگام «ضابط» گفت: متأسفانه فیلم سال‌ها توقیف بود، نظارت بر محتوای آثار سینمایی در کشور نظام‌مند نیست، انتخاب‌ها و رفتارها معمولاً سلیقه‌ای و بر اساس مصلحت‌اندیشی‌های شخصی است و در اکثر مواقع محتوا فدای مصلحت می‌شود و سطوح نانوشته بر فیلم حاکم می‌شوند و فیلمساز و صاحبان اثر باید انرژی بسیاری مصررف کنند تا ثابت کنند آنچه که از فیلم برداشت می‌شود اصلاً در فیلم وجود ندارد. ما هم در این سال‌ها درگیر این موضوع بودیم و من بارها تأکید داشتم که ما یک قصه تعریف کرده‌ایم، این قصه قرار نیست جامعه را تکان دهد و همه چیز را متحول کند.

وی افزود: متأسفانه تصمیماتی که برای «ضابط» گرفته شد و توقیف چند ساله آن بر سرنوشت یک فیلمساز جوان تأثیر گذاشت. این اتفاق برای بسیاری از فیلمسازان رخ می‌دهد و رمق هنرمند در همان ابتدای راه گرفته می‌شود. اگر فیلم «ضابط» در زمان خودش اکران می‌شد مطمئناً الان رضا سخایی در جریان فیلمسازی‌اش به موفقیت‌های بیشتری رسیده بود.

هاشمی در ادامه اظهار کرد: جالب است که با وجود توقیف چند ساله، در نهایت «ضابط» بدون هیچ حذف و اصلاحی به اکران رسید. برایم واقعاً این اتفاق عجیب بود که من سال‌ها برای اکران این فیلم تلاش کردم و در نهایت بدون هیچ تغییری اکران شد. در این مدت حتی مدیران بخش‌های مختلف سازمان سینمایی هم تغییر کردند، در یک مراسم تودیع و معارفه مدیران حضور داشتم و مدیر سابق نزد من آمد و گفت که من خیلی دوست داشتم فیلمت اکران شود اما در جریان مدیریت چنین اتفاقاتی رخ می‌دهد. اینکه فیلم بدون هیچ سانسوری اکران شده احتمالاً اتفاق خوشحال‌کننده‌ای است اما اگر چند اصلاحیه برای اکران در نظر می‌گرفتند، می‌شد به این نتیجه رسید که روند اصلاح و سانسور سلیقه‌ای نیست.

این تهیه‌کننده تصریح کرد: در یک دوره‌ای یکی از دوستانم عضو شورای پروانه ساخت بود، او بسیاری از قصه‌ها را که برای مطالعه‌شان وقت نداشت، برای من ارسال می‌کرد و من نظرم را درباره صدور مجوز می‌گفتم. یک بار یکی از قصه‌ها را جابجا خواندم و نظرم را درباره آن‌ها گفتم و این فرد که در شورای صدور پروانه ساخت بود به همان شکل جابجا به یک تیم اطلاع داد که فیلمشان امکان ساخت ندارد، آن‌ها درباره دلیل رد شدن درخواست صدور پروانه ساخت پرسیده بودند که با توضیحات این فرد متوجه شدند فیلمنامه دیگری را توضیح می‌دهد؛ به همین راحتی ممکن بود سرنوشت یک فیلم تغییر کند و دلیل این اتفاق هم وجود مدیران و تصمیم‌گیرانی است که اصلاً در روند تولید فیلم نبوده‌اند و بسیاری از آن‌ها می‌خواستند فیلم بسازند و موفق نشده‌اند و حالا برای فیلمسازی دیگران تصمیم می‌گیرند.

هاشمی تأکید کرد: فیلم «ضابط» از آن دست فیلم‌هایی نیست که تاریخ مصرف داشته باشد، بسیاری از مخاطبانی که فیلم را دیده‌اند و از آن‌ها درباره‌اش سوال پرسیدم، با «ضابط» ارتباط خوبی برقرار کرده‌اند و همچنان این فیلم قادر به برقراری ارتباط با مخاطب است. ما در «ضابط» هیچ تقابل یا نقدی علیه حکمرانی نداریم و فقط یک قصه روایت کردیم و قصه آن هم می‌تواند برای هر فردی در این جامعه رخ دهد. واقعاً هنوز هم متوجه نشدم که چرا این فیلم در این سال‌ها توقیف بود. کاش مدیران ما مجبور باشند که پس از پایان دوره‌شان درباره تصمیماتی که گرفته‌اند توضیح دهند تا مدیران بعدی بتوانند درباره مسیری که طی شده تصمیم بگیرند که آن را ادامه دهند یا اصلاحش کنند. متأسفانه عدم پاسخگویی مدیران درباره عملکردشان در دوران مدیریت منافع ملی را مستهلک می‌کند و هر بار مسیرهای اشتباه با شعارهای جدید تکرار می‌شوند درحالیکه فرهنگ بدون توجه به این شعارها مسیر خود را پیش می‌برد. مدیران باید پاسخگو باشند که متوقف کردن اکران یک فیلم به مدت هفت سال چه بازدارندگی فرهنگی ایجاد کرده است.

وی درباره اکران «ضابط» در گروه هنر و تجربه گفت: در شرایطی هستیم که این روزها را می‌توان روزهای ایستادگی دانست، رضا سخایی معتقد بود که در این شرایط و این روزها با وجود اینکه اکران فیلم سودی برای ما ندارد، آن را اکران کنیم تا مردم حداقل یک انتخاب متفاوت دیگر در سینما داشته باشند، من این نگاه او را دوست داشتم و تصمیمش را اجرایی کردیم. ما می‌دانستیم که این فیلم هیچ‌گاه رنگ گیشه بدنه را نمی‌بیند چون مولفه‌های آن را ندارد و هیچ پخش‌کننده‌ای هم به اکران آن علاقه ندارد. در ابتدا تصمیم‌مان بر این بود که «ضابط» را به صورت آنلاین اکران کنیم اما چون کارگردان اثر اکران در گروه هنر و تجربه را ترجیح می‌داد، با این گروه وارد مذاکره شدیم و در نهایت در این روزها «ضابط» را به اکران رساندیم.

هاشمی در پایان اظهار کرد: امیدوارم روزهای خوب به کشور ما و همچنین به سینمای ما برگردد. امیدوارم اهالی سینما بتوانند به سلامت این روزهای سخت را پشت سر بگذارند و ما خیلی زود شاهد تولیدات جدید باشیم و سینما شرایط بهتری پیدا کند.