یلدا با طعم گرانی/کارگران و بازنشستگان شرمنده خانواده خود در طولانی ترین شب سال

به گزارش خبرنگار ایلنا از البرز، شب یلدا، بلندترین شب سال و نماد باهم‌بودن، گرما و خاطره‌سازی در فرهنگ ایرانی است؛ شبی که همیشه با رنگ سرخ انار، طعم هندوانه و بوی آجیل در خانه‌ها کنار پدربزرگ‌ها و مادربزرگ‌ها معنا پیدا می‌کرد. اما هر سال با افزایش قیمت میوه و آجیل، هزینه همین یک شب طولانی بخشی از دستمزد یک ماه را به خود اختصاص می‌داد اما  در یلدای امسال برای بسیاری از خانواده‌ها، قیمت پشت ویترین مغازه‌ها بیش از هر زمان دیگری، فاصله میان مردم و سنت‌هایشان را آشکار می‌کند.

گرانی میوه و آجیل در آستانه شب یلدای ۱۴۰۴، فقط یک افزایش عددی در بازار نیست؛ روایتی است از فشار اقتصادی بر کارگران، بازنشستگان و خانواده‌هایی که ناچارند شادی‌های کوچک را هم با دخل‌وخرج ماهانه بسنجند. یلدای امسال برای خیلی‌ها، شب حساب‌وکتاب است؛ شبی که برخی به جای خرید، فقط تماشا می‌کنند و با حسرت از کنار رسم‌هایی می‌گذرند که زمانی ساده و در دسترس بود.

یلدای امسال چقدر گران‌تر از پارسال است؟

بررسی میدانی خبرنگار ایلنا از بازار کرج نشان می‌دهد قیمت اقلام اصلی شب یلدا نسبت به سال گذشته افزایش قابل‌توجهی داشته است: هندوانه در شب یلدای ۱۴۰۳، هر کیلو حدود ۸ تا ۱۰ هزار تومان بود اما شب یلدای ۱۴۰۴، هر کیلو بین ۲۰ تا ۳۰ هزار تومان رسیده است. 

یا قیمت انار در سال گذشته،  هر کیلو ۲۰ تا ۳۰ هزار تومان بود و امسال بین ۶۰ تا ۹۰ هزار تومان آنهم بسته به درشتی و رنگ و روی انار.

آجیل مخلوط شب یلدا در سال گذشته، هر یک کیلو حدود ۳۵۰ تا ۴۵۰ هزار تومان بود اما امسال با افزایش سه برابری از ۹۰۰ هزار تومان تا بیش از یک میلیون و ۳۰۰ هزار تومان با توجه به کیفیت، قیمت گذاری می‌شود.

اعدادی که نشان می‌دهد سفره یلدای امسال، برای بسیاری از خانوارها بیش از هر زمان دیگری «لاکچری» شده است.

صدای مردم: یلدا داریم، اما بی‌سفره

یک کارگر ساختمانی که برای خرید میوه به بازار آمده بود، با گلایه به خبرنگار ایلنا گفت که حقوق کارگری کفاف اجاره‌خانه و خرج روزمره را هم نمی‌دهد. یلدا که هیچ؛ همین هندوانه و انار هم شده آرزو برای ما. دلم می‌خواهد بچه‌هایم یک شب شاد داشته باشند، ولی واقعاً از توانم خارج است.

زنی که که دست فرزندش را گرفته بود، وارد گفت‌وگو شد و ادامه داد: شب یلدا فقط آجیل و میوه نیست، ولی وقتی همین‌ها هم انقدر گران است، آدم حس می‌کند از یک رسم ساده و دورهمی با نزدیکترین اقوامش هم حذف شده است.

او گفت: دلم می‌خواهد مهمانی بروم اما فامیل چه گناهی کرده که به زحمت بیافتد؛ خودم هم توان مهمانی دادن ندارم. رفت و آمدها برای همین خرج و مخارج کم شده‌ است.

شب چله  گرانی ها من را پیش بچه‌ هایم  شرمنده می کند

مرد بازنشسته‌ای که خودش را پدربزرگ خانواده، معرفی می‌کند، با صدایی بغض‌آلود به خبرنگار ایلنا گفت: قرار است شب یلدا بچه‌هایم، عروس و دامادها و نوه‌هایم بیایند تا دورهم باشیم. حقوق بازنشستگی‌ ام حتی به نیمه ماه هم نمی‌رسد. دوست دارم شب چله، خانه‌ام گرم باشد. اما گرانی ما من را    پیش بچه‌هایمان شرمنده می‌کند.

مردم حق دارند نخرند

برخلاف تصور عمومی، برخی فروشندگان هم از شرایط موجود ناراضی‌اند و حق را به مشتری می‌دهند.

یکی از فروشندگان آجیل در کرج به خبرنگار ایلنا گفت: خود ما هم مقصر نیستیم. قیمت عمده آجیل و خشکبار چند برابر شده. وقتی قدرت خرید مردم پایین می‌آید، فروش هم افت می‌کند. مشتری قدرت خرید ندارد.

یک میوه‌فروش هم گفت که قیمت بار از میدان گران است. با وجود کرایه سنگین مغازه اما ما هم سود زیادی نمی‌گیریم، ولی مشتری فکر می‌کند گران‌فروشیم و ترجیح می‌دهد از فروشندگان سیار خرید کند.

نوسانات قیمت  ناشی از شرایط کلان اقتصاد کشور است

در همین رابطه، محمد انصاری مدیرکل صنعت، معدن و تجارت استان البرز، در گفت‌وگو با ایلنا با اشاره به اجرای طرح نظارتی ویژه شب یلدا اظهار کرد: هیچ‌گونه کمبودی در تأمین کالاهای اساسی استان وجود ندارد و اقلامی مانند روغن، مرغ، تخم‌مرغ و سایر کالاهای اساسی به‌وفور در بازار عرضه شده است.

وی ادامه داد: در قالب این طرح، ۶۰ تیم بازرسی دو نفره متشکل از ۱۲۰ بازرس، با مشارکت بازرسان صمت، بسیج مردمی و اصناف، نیروهای افتخاری و نمایندگان دستگاه‌هایی همچون تعزیرات حکومتی، جهاد کشاورزی، دانشگاه علوم پزشکی، پلیس امنیت اقتصادی و سایر نهادهای مرتبط، به‌صورت گشت‌های مشترک بر روند عرضه و قیمت کالاها نظارت می‌کنند.

انصاری با بیان اینکه در جریان این بازدیدها برخی تخلفات محدود شناسایی شده است به ایلنا گفت: در تعدادی از واحدهای عرضه‌کننده اقلامی نظیر آجیل، خشکبار، شیرینی و میوه، مواردی از گران‌فروشی مشاهده شد که بلافاصله برای متخلفان پرونده تشکیل و جهت رسیدگی قانونی به تعزیرات حکومتی ارجاع داده شد. با این حال، بررسی‌ها نشان می‌دهد بخش قابل توجهی از اصناف استان با رعایت نرخ‌های مصوب و انصاف در قیمت‌گذاری، همکاری مناسبی با دستگاه‌های نظارتی داشته‌اند.

مدیرکل صمت البرز با تأکید بر ضرورت همدلی اصناف با مردم در آستانه شب یلدا خاطرنشان کرد: در کنار تشدید نظارت‌ها، واحدهای صنفی استان به برگزاری طرح‌های فروش فوق‌العاده و ارائه تخفیف‌های مناسب تشویق شده‌اند تا فشار اقتصادی کمتری بر خانوارها تحمیل شود.

وی با اشاره به نگرانی عمومی مردم نسبت به افزایش قیمت‌ها تصریح کرد: بخشی از نوسانات قیمتی ناشی از شرایط کلان اقتصادی کشور است که پیگیری آن در سطوح ملی در حال انجام است، اما در سطح استان البرز، برخورد قاطع با گران‌فروشی و تخلفات صنفی به‌صورت مستمر و جدی در دستور کار قرار دارد.

با متخلفان برخورد قاطع می شود

سلیمان رزاقی مدیرکل تعزیرات حکومتی استان البرز نیز در جمع خبرنگاران از تشدید نظارت‌ها خبر داد و گفت: با نزدیک شدن به شب یلدا و افزایش تقاضا، احتمال تخلفاتی مانند گران‌فروشی، کم‌فروشی و عدم درج قیمت افزایش می‌یابد؛ به همین دلیل طرح ویژه نظارتی شب یلدا در استان آغاز شده است.

وی افزود: واحدهای عرضه آجیل و خشکبار، میوه‌فروشی‌ها، قنادی‌ها، فروشندگان گوشت و مرغ و فروشگاه‌های زنجیره‌ای به‌صورت ویژه تحت نظارت قرار دارند و در صورت مشاهده تخلف، پرونده تشکیل و به شعب تعزیرات ارسال می‌شود.

رزاقی با اشاره به تداوم این طرح تا سوم دی‌ماه، از مردم خواست در صورت مشاهده تخلف، موارد را از طریق سامانه ۱۳۵ گزارش دهند.

شب یلدا هنوز در دل مردم زنده است، اما برای بسیاری، فاصله بین «خواستن» و «توانستن» هر سال بیشتر می‌شود؛ جایی که سنت‌های ساده، زیر فشار گرانی، به دغدغه‌های اقتصادی گره خورده‌اند.

گزارش: معصومه امین زاده