کاروان ۵۵ نفره ایران در مرز آمریکا

بامداد یکشنبه، شهر مرزی تیخوانا در شمال مکزیک، میزبان کاروان پرماجرای تیم ملی فوتبال ایران بود. ملی‌پوشان کشورمان سرانجام پس از فرایندی فرسایشی و ابهاماتی که ماه‌ها روی آماده‌سازی تیم سایه انداخته بود، وارد خاک مکزیک شدند تا آخرین مرحله از برنامه‌های آماده‌سازی خود را برای حضور در جام جهانی ۲۰۲۶ (به میزبانی مشترک آمریکا، مکزیک و کانادا) کلید بزنند. ورود شاگردان قلعه‌نویی به مکزیک، نقطه پایانی بر ماه‌ها گمانه‌زنی و دلهره بود؛ دلهره‌هایی که ریشه در جنگ تحمیلی اخیر و تنش‌های دیپلماتیک تهران-واشنگتن و کارشکنی‌های آشکار در صدور ویزای اعضای کاروان ایران داشت.
برنامه اولیه فدراسیون فوتبال، برپایی آخرین مینی‌کمپ در ایالت آریزونای آمریکا بود؛ اما پاسکاری‌های اداری طرف آمریکایی و ابهام در صدور ویزا، فدراسیون را مجبور کرد در آخرین لحظات دست به تغییر نقشه بزند. در این میان، مکزیکی‌ها چراغ سبز نشان دادند تا با پذیرش میزبانی از ایران، اردوی نهایی تیم ملی در همسایگی آمریکا و در شهر تیخوانا برپا شود.
ملی‌پوشان و کادرفنی پس از پشت سر گذاشتن اردوی سخت و سه‌هفته‌ای در آنتالیای ترکیه، با پروازی طولانی و شبانه پا به تیخوانا گذاشتند. باوجود خروج اتوبوس تیم ملی از فرودگاه در ساعات پایانی شب اما این اتفاق با صحنه‌های جذابی همراه شد؛ گروهی از هواداران وفادار ایرانی با پرچم‌های سه‌رنگ کشورمان به استقبال یوزها آمدند تا در غربت مکزیک، روحیه‌ای مضاعف به اردوی ایران تزریق کنند. البته با توجه به حساسیت‌های موجود، تدابیر امنیتی شدیدی در مسیر انتقال تیم به محل اقامت‌شان اعمال شد. به محض ورود، امیر قلعه‌نویی، سرمربی تیم ملی با گلایه از سنگ‌اندازی‌های پیش‌آمده در مسیر آماده‌سازی تیمش گفت: «ترجیح ما این بود که خیلی زودتر در مکزیک مستقر شویم تا بازیکنان فرصت کافی برای تطبیق با اختلاف ساعت زیاد و شرایط جوی را داشته باشند.» سرمربی ایران با نقد رفتار میزبان تأکید کرد: «در چنین رویدادهای بزرگ جهانی، ملاحظات انسانی و اخلاقی باید همیشه بالاتر و مقدم بر مسائل فنی و سیاسی باشد.»
البته که چالش ویزا بدون شک بزرگ‌ترین حاشیه و چالش تیم ملی در ماه‌های اخیر بوده است. پس از هفته‌ها سرگردانی، واشنگتن تنها ۱۰روز مانده به سوت آغاز نخستین بازی ایران، ویزای بازیکنان و اعضای اصلی کادرفنی را صادر کرد؛ اما این هم تمام ماجرا نبود. تعدادی از اعضای کلیدی کاروان از جمله برخی مدیران فدراسیون و مسئولان اجرایی و تدارکاتی، پشت دیوار ویزای آمریکا ماندند.
براساس آخرین گزارش‌های رسانه‌های بین‌المللی، فیفا به درخواست‌ها برای اظهارنظر در مورد این اختلاف پاسخی نداد و سکوت اختیار کرد. در همین حال، یک مقام وزارت امور خارجه آمریکا در پاسخ با فرار به‌ جلو اعلام کرده که تمامی ویزاهای ضروری برای بازی و عوامل اصلی تیم صادر شده و مابقی درخواست‌ها در دست بررسی امنیتی است!
این سنگ‌اندازی‌ها در شرایطی رخ می‌دهد که روابط دو کشور طی ماه‌های گذشته تحت تأثیر تحولات منطقه، در بالاترین سطح تنش قرار دارد. ناظران ورزشی معتقدند جام جهانی ۲۰۲۶ برای یوزهای ایرانی فراتر از یک تورنمنت فوتبالی است و ناخودآگاه به میدانی برای بازتاب این چالش‌های دیپلماتیک تبدیل شده است. عباس میلانی، پژوهشگر مطالعات ایران در دانشگاه استنفورد نیز با تأیید این فشارها می‌گوید: «بازیکنان تیم ملی زیر یک فشار دوجانبه هستند؛ از یک سو بار سنگین انتظارات ۸۰میلیون ایرانی برای درخشش در مستطیل سبز را به دوش می‌کشند و از سوی دیگر با اتمسفر سنگین سیاسی مواجهند. هرچند انگیزه اول و آخر آنها فوتبال است، اما فرار از این فضای پیرامونی غیرممکن است.»
تیم ملی ایران که اکنون در رده بیستم رنکینگ فیفا ایستاده، برای چهارمین دوره متوالی پا به این ضیافت جهانی می‌گذارد؛ حضوری که بدون شک، سیاسی‌ترین، امنیتی‌ترین و دیپلماتیک‌ترین جام جهانی تاریخ فوتبال ایران خواهد بود.