هشدار معاون غذا و دارو همدان درباره مصرف خودسرانه مکمل‌ها و ویتامین

دکتر عفت‌السادات میرمعینی چهارشنبه ۳ دی در جمع خبرنگاران توضیحاتی درباره نظارت بر تولید، واردات، توزیع و مصرف دارو، شیرخشک، تجهیزات پزشکی و مکمل‌ها ارائه کرد و بر اهمیت دسترسی عادلانه و ایمن مردم به این اقلام تأکید کرد.

وی به نقش رسانه‌ها در افزایش سواد سلامت جامعه اشاره کرد و گفت: رسانه‌ها می‌توانند به‌عنوان واسطه علمی و آموزشی بین نظام سلامت و مردم عمل و با اطلاع‌رسانی صحیح، از مصرف غیرمنطقی دارو و مکمل‌ها جلوگیری کنند.

وی با اشاره به سامانه ۱۹۰، گفت: این سامانه به‌صورت ۱۲ ساعته آماده پاسخگویی به شکایات شهروندان است و ارتباط مستقیم با وزارتخانه دارد.

معاون غذا و دارو دانشگاه علوم پزشکی همدان تصریح کرد: علاوه بر این، شهروندان می‌توانند از طریق شماره مستقیم ۰۸۱۳۸۳۸۱۹ هر گونه شکایت در زمینه کمبود یا تخلف دارویی، تجهیزات پزشکی یا شیرخشک را ثبت کنند و پاسخ‌دهی به شکایات به‌صورت قطعی و پیگیری‌شده انجام می‌شود.

وضعیت کمبود دارو و نحوه توزیع

دکتر میرمعینی در مورد کمبود دارویی در استان همدان نیز یادآور شد: اکثر کمبودها مربوط به برندهای خارجی دارو است و تولیدات داخلی معمولاً در دسترس هستند.

وی افزود: توزیع دارو بر اساس جمعیت استان‌ها و نیاز واقعی بیماران انجام می‌شود تا دسترسی عادلانه در سطح کشور فراهم شود.

معاون غذا و دارو دانشگاه علوم پزشکی همدان تأکید کرد: هیچ داروخانه‌ای حق ندارد به بهانه تعیین قیمت یا نوسانات ارز، دارو را از بیماران دریغ کند و در صورت مشاهده چنین تخلفی، موضوع از طریق سامانه ۱۹۰ و مراجع قضایی پیگیری می‌شود.

میرمعینی افزود: سامانه ۱۹۰ امکان بررسی موجودی دارو در سطح استان را فراهم می‌کند و شهروندان به‌راحتی از داروخانه‌های موجود مطلع می‌شوند.

وی با بیان اینکه پزشکان موظف هستند تمامی نسخه‌ها را به‌صورت الکترونیک ثبت و با کد رهگیری ارائه دهند، عنوان کرد: برخی مشکلات مانند دریافت هزینه اضافی برای کد رهگیری، تخلف محسوب می‌شود و پیگیری قانونی دارد. معاون غذا و دارو دانشگاه علوم پزشکی همدان افزود: نظارت دارویی شامل صدور مجوز، کنترل کیفیت، بررسی قیمت و جلوگیری از قاچاق است. میرمعینی تصریح کرد: تولیدات داخلی در اغلب موارد پاسخگوی نیازهای کشور هستند و در مواردی که نیاز کشور بیش از تولید داخل باشد، واردات انجام می‌شود.

مصرف خودسرانه مکمل و ویتامین‌ها ممنوع

وی درباره مصرف مکمل‌ها هشدار داد: مصرف خودسرانه مکمل‌ها و ویتامین‌ها می‌تواند آسیب جدی به کبد و سایر ارگان‌های بدن وارد کند.

معاون غذا و دارو دانشگاه علوم پزشکی همدان مطرح کرد: مکمل‌ها همانند داروها دارای متابولیسم و عوارض جانبی هستند؛ بنابراین مصرف مکمل‌ها فقط تحت نظر پزشک مجاز است و نباید بدون تجویز پزشکی و به‌صورت مداوم استفاده شود.

 میرمعینی تأکید کرد: نظارت مستمر بر داروخانه‌ها، شیر خشک، تجهیزات پزشکی و مکمل‌ها انجام می‌شود و شهروندان می‌توانند از طریق سامانه‌ها و داروخانه‌های معتبر از کیفیت، اصالت و ایمنی محصولات اطمینان حاصل کنند.

وی گفت: پزشکان موظف هستند تمامی نسخه‌ها را به‌صورت الکترونیک ثبت و با کد رهگیری ارائه دهند؛ دریافت هزینه اضافی برای این کد، تخلف محسوب شده و قابل پیگیری قانونی است.

عطاری‌ها صرفاً مجاز به عرضه گیاهان دارویی خام هستند

وی درباره داروها و محصولات سنتی با بیان اینکه استفاده خودسرانه از داروهای گیاهی و سنتی به هیچ عنوان مورد تأیید نیست، تصریح کرد: عطاری‌ها صرفاً مجاز به عرضه گیاهان دارویی خام و غیر فرآوری‌شده هستند و نمی‌توانند این محصولات را به‌عنوان داروی درمانی ارائه دهند.

 میرمعینی با بیان اینکه در فضای مجازی سوءاستفاده گسترده‌ای از محصولات سنتی و برخی مکمل‌ها صورت می‌گیرد، گفت: در این راستا به‌صورت مستمر معاونت غذا و دارو صفحات فضای مجازی را رصد می‌کند و موارد تخلف را به مراجع قانونی ارجاع می‌دهد.

وی تأکید کرد: ارتقای سطح سواد سلامت جامعه ضروری است و در همین راستا معاونت غذا و دارو تاکنون آموزش‌های مختلفی انجام داده است.

دکتر میرمعینی گفت: با وجود برخی کمبودهای مقطعی داروهای خاص یا شیر خشک، تمام تلاش معاونت غذا و دارو بر تأمین دسترسی عادلانه، نظارت مستمر و آموزش جامعه متمرکز است.

وی بیان کرد: مردم می‌توانند با اطمینان از سامانه‌ها و داروخانه‌های معتبر، دارو، شیر خشک و محصولات سلامت را با امنیت و کیفیت لازم دریافت کنند و در صورت مواجهه با تخلف، موضوع را از طریق سامانه ۱۹۰ پیگیری کنند.

در توزیع شیر خشک، داروخانه‌های شبانه‌روزی اولویت دارند

 ماریا قادری‌فرح، مدیر نظارت بر فرآورده‌های طبیعی، سنتی، مکمل و شیر خشک، درباره شیر خشک توضیح داد: این محصولات به سه گروه شیر خشک معمولی برای نوزادان سالم، شیر خشک رژیمی برای نوزادان با شرایط خاص و شیر خشک ویژه بیماران خاص تقسیم می‌شوند.

وی با بیان اینکه توزیع شیر خشک بر اساس کد ملی و سن نوزاد انجام می‌شود و سهمیه دقیق هر گروه در سامانه وزارت بهداشت ثبت شده است، عنوان کرد: در توزیع شیر خشک، داروخانه‌های شبانه‌روزی اولویت دارند تا دسترسی خانواده‌ها آسان‌تر باشد و در صورت مازاد، شیر خشک به سایر داروخانه‌ها توزیع می‌شود.

مدیر فرآورده‌های معاونت غذا و دارو دانشگاه علوم پزشکی همدان همچنین اظهار کرد: برخی شیرخشک‌ها تنها با نسخه پزشک و برای گروه‌های خاص بیمار قابل دریافت هستند و همه فرآیندها بر اساس پرونده و ثبت دقیق در سامانه وزارت بهداشت صورت می‌گیرد.

قادری‌فرح تأکید کرد: خانواده‌ها می‌توانند مطمئن باشند که تأمین این محصول به‌صورت عادلانه و بر اساس جمعیت هر شهرستان انجام می‌شود.

وی همچنین یادآور شد: تغذیه با شیر مادر در اولویت است و برنامه‌های وزارت بهداشت بر این اساس تنظیم شده‌اند.

مدیر نظارت بر فرآورده‌های طبیعی، سنتی، مکمل و شیر خشک تأکید کرد: از ابتدای سال، برنامه‌های آموزشی برای متصدیان داروخانه‌ها و عموم مردم اجرا شده و انتشار پوستر و محتوای آموزشی برای آگاه‌سازی مردم در خصوص محصولات دارویی و سنتی در دستور کار قرار گرفته است. هدف این اقدامات، ارتقای سطح آگاهی و کاهش خطرات مصرف غیرمجاز دارو و مکمل‌هاست.

نظارت کامل بر مواد غذایی، آرایشی و بهداشتی برای اطمینان مصرف‌کنندگان

مهندس حجت اله کمکی، مدیر نظارت بر مواد غذایی، آرایشی و بهداشتی، در این نشست بر اهمیت اطمینان مصرف‌کنندگان از سلامت و اصالت کالاها تأکید کرد و افزود: بخشی از کنترل‌ها بر عهده معاونت بهداشتی و بخشی دیگر به معاونت دارو و مراجع قضایی واگذار شده است؛ معاونت دارو مسئول نظارت بر تولید و عرضه محصولات آرایشی و دارویی از مرحله تولید تا سطح عرضه است و کنترل‌های موردی بر محصولات غذایی نیز توسط این معاونت انجام می‌شود.

وی به اهمیت نشانگرهای سلامت و اصالت روی بسته‌بندی محصولات غذایی اشاره کرد و افزود: نشانگر رنگی چهار آیتم شامل قند، چربی، نمک و اسید چرب ترانس را مشخص می‌کند و میزان کالری محصول نیز در کنار آن درج می‌شود.

مدیر نظارت بر مواد غذایی، آرایشی و بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی همدان خاطرنشان کرد: مقادیر بالا به رنگ قرمز، مقادیر کم به رنگ سبز و مقادیر متعادل به رنگ نارنجی نشان داده می‌شوند تا مصرف‌کنندگان بتوانند انتخاب سالمی داشته باشند.

کمکی ضمن اشاره به شماره پروانه بهداشتی ساخت، گفت: پیش از تولید، هر کارخانه برای دریافت مجوز بهداشتی، پرونده‌ای شامل ویژگی‌های شیمیایی، فیزیکی و میکروبی محصول ارائه می‌دهد و پس از تأیید در کمیته فنی، پروانه بهداشتی صادر می‌شود.

وی خاطرنشان کرد: کیفیت و سلامت محصول در بازدیدها و نمونه‌برداری‌های مستمر مورد پایش قرار می‌گیرد و در صورت تخلف، پروانه تعلیق یا باطل می‌شود. مدیر نظارت بر مواد غذایی، آرایشی و بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی همدان درباره محصولات وارداتی توضیح داد: مصرف‌کنندگان می‌توانند با ارسال کد ۱۶ رقمی روی بسته‌بندی به سامانه پیامکی ۲۰۰۰۸۸۲۲ یا استعلام از سامانه سازمان غذا و دارو، از اصالت و سلامت محصول اطمینان حاصل کنند.

 کمکی به اهمیت نظارت بر قیمت دارو و هماهنگی با سامانه‌های رسمی اشاره کرد و گفت: قیمت داروها بر اساس سامانه تیتک و فاکتورهای رسمی تعیین می‌شود و هر گونه تغییر در قیمت‌ها مطابق مقررات انجام می‌شود.

نظارت جامع بر تجهیزات پزشکی از تولید تا مصرف و ساماندهی کمبودها

دکتر بهروز مرادی‌حاصل، مدیر نظارت و ارزیابی تجهیزات و ملزومات پزشکی سازمان غذا و دارو، با اشاره به تقسیم وظایف نظارتی معاونت غذا و دارو در حوزه تجهیزات پزشکی گفت: تمامی تجهیزات پزشکی، از وسایل مصرفی خانگی مانند سرنگ و پد حرارتی گرفته تا پیشرفته‌ترین دستگاه‌های بیمارستانی، تحت نظارت معاونت غذا و دارو قرار دارند.

وی ادامه داد: مدیریت این حوزه شامل چند بخش اصلی است که شامل نظارت بر تأمین و مصرف تجهیزات، کنترل کمبودها، صدور مجوزها، بررسی قیمت و کیفیت کالاها و پیشگیری از قاچاق تجهیزات پزشکی است.

مدیر نظارت و ارزیابی تجهیزات و ملزومات پزشکی سازمان غذا و دارو افزود: تولید تجهیزات پزشکی در کشور شامل حدود ۱۵ تولیدکننده فعال است که قادر به تأمین نیازهای پایه و تخصصی بازار هستند.

مرادی‌حاصل بیان کرد: تولید داخل شامل اقلام پایه‌ای و برخی دستگاه‌های تخصصی مانند دستگاه سنگ‌شکن می‌شود و در مواردی که تولید داخل پاسخگو نیست، واردات انجام می‌شود.

وی خاطرنشان کرد: برای ساماندهی کمبودها، سامانه‌ای کشوری برای ثبت و پیگیری کمبود تجهیزات پزشکی ایجاد شده است که امکان حل مشکلات ظرف ۲۴ تا ۴۸ ساعت را فراهم می‌کند.

وی ادامه داد: توزیع‌کننده و عرضه‌کننده کالا مجاز به دریافت حداکثر ۱۲ درصد سود برای کالاهای داخلی و ۱۰ درصد برای کالاهای خارجی است. در صورت مغایرت بیش از این میزان، امکان شکایت و پیگیری قانونی وجود دارد.

دکتر مرادی‌حاصل با اشاره به نوسانات نرخ ارز ترجیحی،  اذعان کرد: بخشی از تفاوت قیمت تجهیزات خارجی در بازار ناشی از تغییرات نرخ ارز است، اما بیماران در بیمارستان‌ها از این تغییرات تأثیر مستقیم نمی‌پذیرند.

وی همچنین به موضوع اصالت کالاها و تاریخ انقضا اشاره کرد و گفت: تمامی تجهیزات پزشکی عرضه‌شده در مراکز درمانی و داروخانه‌ها از طریق سامانه‌های رسمی قابل استعلام و بررسی هستند تا مصرف‌کنندگان از کیفیت و اصالت کالا مطمئن شوند.

منبع : ایسنا