پویش ملی «نان سالم» در اصفهان کلید خورد؛ نان کامل ابزار تازه مهار بیماری‌های غیرواگیر

نشست خبری به مناسبت پویش ملی تغذیه سالم با شعار نان و سلامتی امروز چهارشنبه ۱۹ آذر در معاونت بهداشت دانشگاه علوم پزشکی اصفهان برگزار شد.

مصطفی رضایی، معاون فنی مرکز بهداشت استان اصفهان در این نشست با اشاره به شیوع بالای بیماری‌های غیرواگیر در کشور، از آغاز هفدهمین پویش ملی تغذیه سالم با محوریت «نان کامل» خبر داد و اظهار کرد: بیماری‌های قلبی و عروقی، دیابت و فشار خون بالا مهم‌ترین عوامل مرگ زودرس در جامعه هستند و ریشه بسیاری از این مشکلات در کم‌تحرکی و الگوی تغذیه ناسالم نهفته است. استان اصفهان در شاخص اضافه وزن و چاقی نسبت به میانگین کشور وضعیت نامطلوب‌تری دارد و این امر ضرورت برنامه‌ریزی جدی را دوچندان کرده است.  

وی با تأکید بر جایگاه نان در سفره ایرانیان افزود: نان ۴۵ تا ۶۵ درصد انرژی روزانه مردم را تأمین می‌کند و در دهک‌های پایین اقتصادی سهم بیشتری دارد.

معاون فنی مرکز بهداشت استان اصفهان بیان کرد: نان کامل که از آرد سبوس‌دار و جوانه گندم تهیه می‌شود، علاوه بر ایجاد احساس سیری طولانی‌تر، منبع مهمی برای ویتامین‌های گروه B، املاح معدنی و آنتی‌اکسیدان‌هاست و در کنترل دیابت، فشار خون و کلسترول نقش مؤثری دارد.  

رضایی با اشاره به چالش‌های تولید نان سالم تصریح کرد: کیفیت آرد، میزان نمک بالا و استفاده از جوش شیرین از مشکلات جدی در نانوایی‌هاست که باید با آموزش نانوایان، تدوین شیوه‌نامه نظارت و هویت‌بخشی به نان کامل برطرف شود.

وی تأکید کرد: عدالت در سلامت ایجاب می‌کند قیمت‌گذاری نان کامل به گونه‌ای باشد که همه اقشار جامعه بتوانند به آن دسترسی داشته باشند.  

معاون فنی مرکز بهداشت استان اصفهان گفت: پویش ملی تغذیه سالم با شعار «نان سالم» از ۱۵ آذر آغاز می‌شود و هدف آن اصلاح الگوی مصرف نان، حساس‌سازی مردم و سیاست‌گذاران و حمایت از نانوایان برای تولید نان کامل است.

مهدی میرجهانیان، مسئول واحد بهداشت محیط استان اصفهان نیز با اشاره به وظیفه نظارت بر صنف نانوایان و کیفیت آرد اظهار کرد: در حال حاضر حدود ۱۴۰ نانوایی در سطح استان مدعی تولید نان کامل هستند، اما یکی از چالش‌های اصلی، اطمینان از واقعی بودن این ادعاهاست.  

وی افزود: کارخانه‌های آرد استان توان تولید آرد کامل را دارند و مشکلی از نظر ظرفیت وجود ندارد، اما تقاضای نانوایان و مصرف‌کنندگان تعیین‌کننده است.

مسئول واحد بهداشت محیط استان اصفهان بیان کرد : نظارت عمومی بر نانوایی‌ها برقرار است، اما برای نان کامل باید ابزارهای تخصصی‌تری فراهم شود تا بتوان کیفیت واقعی آن را سنجید.  

میرجهانیان با اشاره به روش‌های کنترل کیفیت توضیح داد: بررسی ظاهری نان کافی نیست و آزمایش‌های تخصصی مانند سنجش میزان سبوس و خاکستر آرد نشان می‌دهد که آیا نان واقعاً از آرد کامل تهیه شده یا صرفاً نانی تیره‌رنگ به‌عنوان نان کامل عرضه می‌شود.  

وی تأکید کرد: برخی نانوایی‌ها نان‌هایی با رنگ تیره به مردم ارائه می‌دهند و آن را «نان کامل» می‌نامند، در حالی که ممکن است فاقد ویژگی‌های واقعی نان کامل باشند. برای ارتقای سلامت جامعه لازم است شیوه‌نامه‌های دقیق نظارت تدوین شود و آزمایش‌های تخصصی به‌طور مستمر انجام گیرد.

سیدمحمدحسین روحانی، عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی اصفهان با اشاره به اهمیت اصلاح الگوی مصرف نان اظهار کرد: کمتر مداخله‌ای در حوزه سلامت وجود دارد که بتواند زندگی بیش از ۸۰ میلیون نفر را تحت تأثیر قرار دهد؛ نان کامل یکی از این فرصت‌های کم‌نظیر است.  

وی افزود: وجود سبوس در نان از نظر تغذیه‌ای ارزشمند است، اما اگر فرایند تخمیر و پخت به‌درستی انجام نشود، ممکن است مانع جذب برخی مواد معدنی شود. خوشبختانه دستورالعمل تولید نان کامل به‌تازگی از سوی معاونت بهداشتی ابلاغ شده و کارخانه‌های آرد و نانوایان با آموزش و جدیت وارد این مسیر شده‌اند.  

عضو هیئت‌علمی دانشگاه علوم پزشکی اصفهان با اشاره به دغدغه اصلی متخصصان تغذیه درباره واقعی بودن ادعای نانوایی‌ها بیان کرد: پس از اجرای طرح، مرحله پایش و لیبل‌گذاری آغاز خواهد شد تا واحدهایی که واقعاً نان کامل تولید می‌کنند، از سوی وزارت بهداشت تأیید شوند. نانوایی‌هایی که ادعای تولید نان کامل دارند، باید با آزمایش‌های تخصصی صحت عملکردشان مشخص شود و تنها در صورت رعایت استانداردها، نشان نان کامل دریافت خواهند کرد.  

روحانی با بیان اینکه تعداد نانوایی‌های تولیدکننده نان کامل در استان اصفهان به حدود ۱۴۰ واحد رسیده است، افزود: این دستاورد بزرگی است و امید می‌رود در آینده نزدیک به بیش از ۱۴۳ واحد برسیم تا نان کامل دیگر یک آرزو نباشد، بلکه واقعیتی در سفره مردم باشد.  

وی تأکید کرد: آموزش نانوایان برای تغییر سبک پخت دشوار و زمان‌بر است، اما نقش رسانه‌ها در فرهنگ‌سازی و قانع کردن مصرف‌کنندگان بسیار حیاتی است. اگر مردم به اهمیت نان کامل پی ببرند و آن را مطالبه کنند، بازار تقویت می‌شود و عرضه‌کنندگان نیز به تولید بیشتر ترغیب خواهند شد. نان کامل را می‌توان به‌مثابه «دارو» برای سلامت جامعه دانست، در حالی که نان سفید نه‌تنها بی‌ضرر نیست، بلکه می‌تواند به‌عنوان «سم» عمل کند.

سلمان باش‌زر، مشاور معاونت بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی اصفهان با اشاره به ضرورت دسترسی عادلانه به نان کامل اظهار کرد: یکی از برنامه‌های وزارت بهداشت، توزیع آرد کامل به‌صورت یارانه‌ای در نانوایی‌هاست تا همه اقشار جامعه بتوانند از این محصول بهره‌مند شوند. پیش‌بینی شده است ظرف دو سال آینده این طرح اجرایی شود و نانوایی‌هایی که تمایل دارند، بتوانند با استفاده از آرد یارانه‌ای نان کامل تولید کنند.  

وی با تأکید بر نقش رسانه‌ها در فرهنگ‌سازی افزود: اگر مردم با فواید نان کامل آشنا شوند و تقاضا برای مصرف آن افزایش یابد، نانوایان نیز به تولید بیشتر ترغیب خواهند شد. اطلاع‌رسانی باید بر مزایای نان کامل متمرکز باشد و نیازی به ایجاد ترس از مصرف نان سفید نیست، زیرا هدف ارتقای سلامت جامعه از طریق جایگزینی نان کامل است.  

مشاور معاونت بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی اصفهان با اشاره به پیچیدگی زنجیره تولید نان بیان کرد: از بذر گندم تا محصول نهایی، سازمان‌های مختلفی نقش دارند و کیفیت گندم وارداتی در بسیاری موارد بالاتر از گندم داخلی است.

باش‌زر خاطرنشان کرد: دستورالعمل‌های ویژه تولید نان کامل تدوین شده و نظارت‌ها در حال اجراست، همچنین سامانه «سیما» برای توزیع آرد کامل یارانه‌ای طراحی شده و هرچند هنوز در استان اصفهان اجرایی نشده، اما وزارتخانه شرایط آن را فراهم کرده است.  

وی در پایان گفت: در کنار نانوایی‌های سنتی، برخی نانوایی‌های فانتزی نیز در اصفهان با آرد کامل اقدام به پخت نان می‌کنند که نشان‌دهنده گسترش تدریجی فرهنگ مصرف نان کامل در جامعه است.

منبع : ایسنا