تربیت دینی نسل آینده بدون گفت‌وگو و الگوی عملی ممکن نیست

لیلی رشیدی در گفت‌وگو با ایسنا، با اشاره به تحولات اجتماعی و فرهنگی سال‌های اخیر، تربیت دینی را یکی از مهم‌ترین و در عین حال پیچیده‌ترین دغدغه‌های نظام آموزشی دانست و اظهار کرد: نسل امروز با نسلی که ما در آن تربیت شده‌ایم تفاوت‌های بنیادین دارد؛ این تفاوت‌ها را نمی‌توان نادیده گرفت و انتظار داشت همان شیوه‌های گذشته پاسخ‌گو باشد.

وی با بیان این‌که نخستین بستر تربیت دینی خانواده است، افزود: کودک پیش از آن‌که با کتاب دینی یا کلاس آموزشی مواجه شود، دین را در رفتار والدین، سبک زندگی و نحوه مواجهه آن‌ها با مسائل روزمره می‌بیند. اگر میان گفتار و رفتار والدین تعارض وجود داشته باشد، کودک دچار سردرگمی می‌شود و این مسئله در آینده به بی‌اعتمادی نسبت به آموزه‌های دینی منجر خواهد شد.

این مدرس دانشگاه فرهنگیان ادامه داد: مدرسه و معلم نقش تکمیل‌کننده دارند، نه جایگزین خانواده. انتظار این‌که مدرسه به‌تنهایی بار تربیت دینی را به دوش بکشد، نگاهی غیرواقع‌بینانه است.

ضرورت عبور از آموزش شعاری

رشیدی با انتقاد از غلبه رویکردهای شعاری در برخی برنامه‌های تربیت دینی گفت: آموزش دین زمانی اثرگذار است که عقلانیت، پرسش‌گری و تجربه زیستی را جدی بگیرد. نوجوان امروز سؤال دارد و اگر پاسخ قانع‌کننده دریافت نکند، پاسخ خود را از منابع دیگر، به‌ویژه فضای مجازی، جست‌وجو می‌کند؛ منابعی که لزوماً همسو با فرهنگ و هویت دینی ما نیستند.

وی تأکید کرد: تربیت دینی موفق، مبتنی بر گفت‌وگو است نه تحمیل. معلم باید شنونده خوبی باشد و فضای امنی برای طرح پرسش‌ها ایجاد کند، حتی اگر این پرسش‌ها چالش‌برانگیز باشند.

نقش معلم؛ الگو مهم‌تر از محتوا

این مدرس دانشگاه با اشاره به جایگاه معلم در نظام تربیتی کشور اظهار کرد: معلم بیش از آن‌که با محتوای درسی اثرگذار باشد، با شخصیت و رفتار خود تأثیر می‌گذارد. دانش‌آموز زمانی مفاهیم دینی را می‌پذیرد که آن‌ها را در عمل معلم ببیند؛ صداقت، عدالت‌خواهی، احترام به کرامت انسانی و اخلاق حرفه‌ای، مؤلفه‌های اصلی تربیت دینی هستند.

رشیدی با اشاره به تأثیر گسترده فضای مجازی بر نسل نوجوان و جوان گفت: نمی‌توان فضای مجازی را صرفاً تهدید دانست. اگر ما نتوانیم روایت صحیح، عقلانی و جذاب از دین ارائه دهیم، طبیعی است که روایت‌های رقیب میدان‌دار شوند. مسئله اصلی، ضعف در تولید محتوای دینی متناسب با زبان و نیاز نسل جدید است.

این مدرس دانشگاه فرهنگیان تأکید کرد: تربیت دینی در عصر دیجیتال نیازمند سواد رسانه‌ای معلمان و والدین است. بدون شناخت سازوکارهای رسانه‌ای، هرگونه تلاش تربیتی ناقص خواهد بود.

رشیدی در جمع‌بندی سخنان خود بیان کرد: اگر می‌خواهیم نسل آینده دارای هویت دینی آگاهانه و پایدار باشد، باید از نگاه دستوری و تک‌بعدی فاصله بگیریم و به سمت تربیت دینی عقلانی، گفت‌وگومحور و مبتنی بر تجربه زیسته حرکت کنیم. آینده تربیت دینی در گرو اعتمادسازی، صداقت و هم‌زبانی با نسل جدید است؛ مسیری که اگر امروز آغاز نشود، فردا هزینه‌های سنگین‌تری به جامعه تحمیل خواهد کرد.

منبع : ایسنا