از «شهر سبز» بدون زباله تا «نیروگاه‌های بدون گوگرد»؛ نقشه راه جهاددانشگاهی برای محیط زیست

ولی‌الله روشن در گفت‌وگو با ایسنا، با تأکید بر ضرورت گسترش تعامل با دانشگاه‌ها، به‌ویژه در حوزه تحصیلات تکمیلی، از تمرکز این سازمان بر حل ناترازی‌های کلان کشور در حوزه‌های محیط‌زیست، انرژی و حمل‌ونقل ریلی خبر داد و گفت: استفاده هدفمند از ظرفیت دانشجویان تحصیلات تکمیلی و اجرای پروژه‌های کاربردی و مسئله‌محور، محور اصلی برنامه‌های ما در این دوره است.

تقویت ارتباط دانشگاه و صنعت با محوریت تحصیلات تکمیلی

وی با بیان اینکه تعامل مؤثر با دانشگاه، به‌ویژه در مقطع تحصیلات تکمیلی، نقش تکمیلی مهمی در توسعه فعالیت‌های پژوهشی دارد، اظهار کرد: خوشبختانه با حضور دکتر منتظری، تفاهم‌نامه‌ای میان جهاددانشگاهی و دانشگاه علم و صنعت امضا شد تا بتوانیم از ظرفیت عظیم دانشجویان تحصیلات تکمیلی در ساختارهای پژوهشی استفاده کنیم و پروژه‌های مشترک پژوهشی مبتنی بر نیازهای واقعی صنعت را توسعه دهیم.

این مقام مسئول با اشاره به رویکرد مسئله‌محور جهاددانشگاهی افزود: تمرکز ما بر حوزه‌هایی است که در کشور مغفول مانده‌اند، بخش خصوصی کمتر به آن‌ها ورود کرده و دولت نیز آن‌ها را به‌عنوان ناترازی‌های جدی شناسایی کرده است.

تمرکز بر ناترازی‌های محیط‌زیستی و کنترل آلایندگی

روشن با بیان اینکه یکی از ناترازی‌های اصلی کشور در حوزه محیط‌زیست است، تصریح کرد: در این حوزه، کنترل آلاینده‌های هوا به‌طور جدی در دستور کار ما قرار دارد؛ از توسعه فناوری‌های نوین برای نیروگاه‌های مازوت‌سوز گرفته تا فناوری‌های کاهش آلایندگی گازهای خروجی نیروگاه‌ها از جمله فرایندهای گوگردزدایی گازهای خروجی.

وی با اشاره به فعالیت مراکز تخصصی سازمان گفت: کنترل آلاینده‌های کارخانه‌های سیمان، فولاد، صنایع معدنی و به‌طور کلی هرگونه آلاینده خروجی از دودکش صنایع، از محورهای پژوهشی و فناورانه ماست و در این مسیر، هم بر فناوری‌های بومی و هم بر فناوری‌های روز دنیا کار می‌کنیم.

این مقام مسئول با بیان اینکه کنترل آلاینده‌های NOx و SOx در صنایع پتروشیمی نیز از دیگر اولویت‌های ماست، افزود: در حوزه کاتالیست خودرو و مونولیت کاتالیست، برنامه‌ریزی کرده‌ایم کارخانه مربوطه تا اوایل بهار ۱۴۰۵ به مرحله تولید برسد تا بتوانیم در کاهش آلودگی هوای ناشی از خودروها، موتورسیکلت‌ها، پالایشگاه‌ها و موتورخانه‌های منازل نقش مؤثری ایفا کنیم.

ورود به حوزه مدیریت پسماند و صنعت‌سازی زباله

رئیس سازمان جهاددانشگاهی علم و صنعت با اشاره به اقدامات جدید در حوزه محیط‌زیست بیان کرد: در حوزه پسماند و زباله نیز با همکاری پژوهشکده محیط‌زیست جهاددانشگاهی در گیلان، کار خود را آغاز کرده‌ایم، چرا که زباله در کشور به‌عنوان یک معضل جدی مطرح است، در حالی که ما معتقدیم باید به آن با نگاه تجمیعی و صنعتی‌سازی مدیریت پسماند نگاه کرد.

وی با بیان اینکه در این زمینه روی یک فناوری مشخص کار کرده‌ایم، گفت: پیشنهاد ما اجرای یک طرح پایلوت با حمایت دولت برای تبدیل یک شهر به «شهر سبز» است تا الگوی جامع مدیریت پسماند و زباله به‌صورت عملیاتی اجرا شود.

رفع ناترازی انرژی با توسعه انرژی‌های تجدیدپذیر

روشن با اشاره به ناترازی در حوزه انرژی اظهار کرد: یکی دیگر از ناترازی‌های جدی کشور، ناترازی برق است و در این راستا، توسعه نیروگاه‌های خورشیدی و انرژی‌های تجدیدپذیر را در دستور کار داریم.

وی افزود: از بومی‌سازی تجهیزات مورد استفاده در نیروگاه‌های خورشیدی، از جمله اینورترها و ترانس‌ها، تا همکاری با وزارت نیرو و سازمان ساتبا در حوزه توسعه شبکه نیروگاه‌های خورشیدی، از جمله اقدامات ماست.

این مقام مسئول با بیان اینکه اینورترهای ۲۵ و ۵۰ کیلووات را بومی‌سازی کرده‌ایم، گفت: در حال حاضر بومی‌سازی اینورتر ۳۶۰ کیلووات در دست اجراست و توسعه اینورترهای توان بالا، هیبریدی و همچنین اینورترهای ۱۰، ۲۰ و ۱۱۰ کیلوواتی را نیز در برنامه داریم تا بتوانیم در بازار توزیع اینورتر، ذخیره‌سازها، باتری‌ها و به‌طور کلی در رفع عملیاتی ناترازی انرژی به دولت کمک کنیم.

توسعه حمل‌ونقل ریلی و فناوری قطارهای پرسرعت

رئیس سازمان جهاددانشگاهی علم و صنعت با اشاره به ناترازی در حوزه حمل‌ونقل ریلی گفت: در حوزه حمل‌ونقل درون‌شهری و برون‌شهری، پروژه‌های متعددی را دنبال می‌کنیم؛ از جمله ساخت ۱۱۳ واگن با همکاری متروی تهران و شرکت واگن‌سازی تهران.

وی با بیان اینکه برقی‌سازی خطوط ریلی و توسعه قطارهای پرسرعت نیز از اولویت‌های ماست، افزود: در حوزه برقی‌سازی خطوط ریلی، با تشکیل کنسرسیوم و همکاری دانشگاه علم و صنعت، که تنها دانشکده راه‌آهن کشور در آن مستقر است، به‌دنبال اجرای کامل یک پروژه برقی‌سازی خط ریلی از صفر تا صد هستیم.

این مقام مسئول در پایان با اشاره به عقب‌ماندگی سرعت قطارها در کشور تصریح کرد: در حالی که میانگین سرعت قطارهای پرسرعت در دنیا به ۳۶۰ تا ۳۷۰ کیلومتر در ساعت رسیده و حتی در برخی کشورها به مرزهای بالاتر نزدیک شده است، سرعت قطارهای ما همچنان حدود ۸۰ کیلومتر در ساعت است و رفع این فاصله، نیازمند توسعه فناوری‌های بومی و اجرای پروژه‌های عملیاتی در حوزه حمل‌ونقل ریلی است.

رئیس سازمان جهاددانشگاهی علم و صنعت، با تشریح بخش پایانی برنامه‌های این سازمان، بر آمادگی جهاددانشگاهی برای اجرای پروژه‌های بزرگ و عملیاتی در حوزه حمل‌ونقل ریلی، انرژی، نفت و گاز و فناوری‌های نوین تأکید کرد و گفت: ظرفیت‌های موجود جهاددانشگاهی از مرحله پژوهش عبور کرده و در بسیاری از حوزه‌ها به سطح اجرا و عملیات رسیده است.

هدف‌گذاری افزایش سرعت قطارها تا ۲۰۰ کیلومتر بر ساعت

وی با بیان اینکه نگاه ما این است که با استفاده از ریل‌های موجود و بدون ایجاد تغییرات اساسی در زیرساخت خطوط، بتوانیم از طریق نوسازی ناوگان و برقی‌سازی، سرعت قطارها را به حدود ۲۰۰ کیلومتر بر ساعت برسانیم، اظهار کرد: تحقق این هدف می‌تواند یک تحول اساسی در حمل‌ونقل ریلی کشور ایجاد کند.

این مقام مسئول با اشاره به وضعیت فعلی خطوط ریلی افزود: در حال حاضر مسیر تهران ـ مشهد حدود ۱۲ ساعت زمان می‌برد، اما با فناوری‌هایی که امروز در اختیار داریم و تنها نیازمند ورود به فاز اجرایی هستند، می‌توان این زمان را به حدود چهار ساعت کاهش داد، مشروط بر اینکه شرکت راه‌آهن جمهوری اسلامی و سایر نهادهای ذی‌ربط همراهی لازم را داشته باشند و رسانه‌ها نیز در تبیین این ظرفیت‌ها کمک کنند.

ورود به حوزه نفت، گاز و توسعه صنعت حفاری

روشن با اشاره به دیگر محورهای کاری سازمان بیان کرد: یکی از حوزه‌های مهم فعالیت ما، نفت و گاز و به‌ویژه توسعه صنعت حفاری است؛ در این زمینه، دکل‌های حفاری و فناوری‌های فرآورش نفت و گاز را در دستور کار داریم.

وی با بیان اینکه جداسازی آب و آب‌نمک از فرآیندهای تولید نفت و گاز و بازچرخانی آب از جمله چالش‌های جدی کشور است، افزود: پروژه‌های متعددی را در حوزه مدیریت و بازچرخانی آب تعریف کرده‌ایم؛ از جمله بازیابی رطوبت و بخار خروجی از کارخانه‌های سیمان و استفاده مجدد از آن، همچنین تولید انرژی با فناوری بازیافت حرارت اتلافی (WHR).

این مقام مسئول ادامه داد: همین رویکرد در واحدهای فرآورش نفت و گاز نیز دنبال می‌شود تا آب‌نمک خروجی از چاه‌ها مجدداً به چرخه بازگردد و هم‌زمان، زمینه افزایش برداشت از چاه‌های نفت و گاز فراهم شود.

برنامه‌های آینده پژوهش، فناوری و آموزش

رئیس سازمان جهاددانشگاهی علم و صنعت با بیان اینکه برخی از برنامه‌های ما در مرحله توسعه فناوری و برخی دیگر در مرز فناوری قرار دارند، تصریح کرد: تعدادی از این طرح‌ها در سطوح پایین آمادگی فناوری آغاز شده‌اند و هدف ما رساندن آن‌ها به مرحله پایلوت و سپس تجاری‌سازی است، در حالی که برخی دیگر به کسب‌وکارهای تکرارپذیر تبدیل شده‌اند.

وی افزود: در حوزه آموزش نیز تمرکز ما بر آموزش‌های تخصصی متناسب با حوزه‌های کاری سازمان، از جمله محیط‌زیست، حمل‌ونقل ریلی و انرژی است تا بتوانیم در دوره مدیریتی پیش‌رو، دستاوردهای ملموس و ارزشمندی را به جامعه ارائه کنیم.

منبع : ایسنا