بازار شهر زیر سایه آیین کهن ایرانیِ یلدا

مغازه‌ها امروز زودتر از روزهای عادی کرکره را بالا زدند؛ ویترین‌ها با تم‌های یلدایی، از میوه و آجیل گرفته تا پوشاک و اکسسوری‌هایی با طرح انار و هندوانه، توجه را به خود جلب کرده است. 

یلدا  این جشن ایرانیان، ریشه در آیین‌های کهن و پیش از اسلام داشته و هدف اصلی، شکرگزاری برای خورشید و پایان تاریکی طولانی‌ترین شب سال بوده؛ برای این جشن رسم‌هایی مانند حافظ خوانی،قصه گویی و شاهنامه خوانی، چیدن میوه، آجیل و روشن کردن آتش یا شمع، از همان دوران شکل گرفت تا نور و برکت به خانه‌ها بیاید.

در آذربایجان غربی نیز، تنقلات محلی ویژه شب یلدا شامل گردو، بادام، فندق، کشمش، سنجد، قیصی و خرما است. بسیاری از خانواده‌ها همچنین شیرینی‌های سنتی محلی مانند حلوا و مسقطی را روی سفره قرار می‌دهند تا رنگ و طعم سنتی شب یلدا حفظ شود.

امسال اما شرایط اقتصادی کمی متفاوت شده، اتحادیه‌های میوه و آجیل از افزایش قابل توجه قیمت‌ها خبر داده‌اند و گزارش‌ها نشان می‌دهد بسیاری از خانواده‌ها به جای دعوت گسترده، مهمان‌ها را محدود کرده یا تنها با اعضای نزدیک جمع می‌شوند.

سفره یلدا کوچکتر شده است

مرد میانسالی که فرزندش از ذوق دیدن تم های یلدایی در مغازه ها از پدر درخواست خرید می‌کرد به ایسنا گفت: قیمت‌ها افزایش یافته و ما مجبور شدیم امسال سفره یلدا را کوچک‌تر بچینیم و فقط میوه‌های ضروری را تهیه کنیم.

او با اشاره به خاطراتی از دوران کودکی و شب یلدا در گذشته گفت: احساس می‌کنم این وضعیت اقتصادی روی سنت‌ها و شادی خانوادگی هم تأثیر گذاشته و شادی و صفای گذشته کمتر شده است. 

بانویی از اهالی ارومیه در حاشیه خرید خوراکی های شب یلدا از گرانی ها گله کرد و به ایسنا گفت: سال‌های گذشته شب یلدا را با دورهمی بزرگ و دعوت از دوستان و خانواده برگزار می‌کردیم و سفره پر از آجیل و میوه‌های متنوع بود. اما رفته رفته به دلیل افزایش هزینه‌ها، تصمیم گرفتیم فقط با خانواده نزدیک جمع شویم و مهمانی رسمی برگزار نکنیم.

او گفت: مراسمی که پیشتر با دورهمی‌های خانوادگی یا دوستان بخشی از  سنت و شادی بود، امروز به چالشی برای بودجه خانواده تبدیل شده و باعث شده ارتباط‌های گسترده کمتر شود. با وجود این، تلاش می‌کنیم همان حس و حال یلدا را با خانواده خود حفظ کنیم.

هیجان، شور و تکاپوی مردم شهر برای شب یلدا

یک فروشنده آجیل و میوه درباره شور خرید مردم به ایسنا گفت: با وجود گرانی‌ها، هنوز شور و هیجان خرید شب یلدا در بازار محسوس است. بسیاری از خانواده‌ها تلاش می‌کنند حتی با بودجه محدود، سفره‌ای کوچک اما پر از رنگ و حس یلدا بچینند.

او ادامه داد: برخی میوه‌های گران‌تر را کمتر خریداری می‌کنند و آجیل را به صورت بسته‌های کوچک تهیه می‌کنند، اما این باعث نشده علاقه مردم برای حفظ سنت شب یلدا کم شود. 

این فروشنده گفت: مشتری‌ها با لبخند و هیجان می‌آیند و حتی در شرایط سخت اقتصادی، تلاش می‌کنند لحظه‌ای خاطره‌انگیز بسازند.

افزایش قیمت آجیل و خشکبار

رئیس اتحادیه فروشندگان آجیل و خشکبار آذربایجان‌غربی گفت: قیمت آجیل و خشکبار نسبت به مدت مشابه سال گذشته بین ۴۰ تا ۸۰ درصد افزایش یافته است.

امیر طنابی‌ساعی در گفت‌وگو با ایسنا افزود: افزایش قیمت در اقلام تولید داخل نسبت به نمونه‌های خارجی بیشتر بوده که یکی از دلایل آن، تمایل برخی فروشندگان به سودآوری بالاتر است.

وی با اشاره به کاهش توان خرید شهروندان تصریح کرد: با توجه به شرایط اقتصادی و افزایش قیمت‌ها، قدرت خرید مردم نسبت به گذشته به حدود یک‌سوم کاهش یافته است.

رئیس اتحادیه فروشندگان آجیل و خشکبار آذربایجان‌غربی اظهار کرد: در حال حاضر در شهرستان ارومیه ۳۹۰ واحد تولید و عرضه آجیل و خشکبار دارای پروانه کسب فعال تحت نظارت اتحادیه فعالیت می‌کنند.

وی ادامه داد: با توجه به شرایط خاص نگهداری آجیل و خشکبار از شهروندان خواست می‌شود از خرید آجیل‌ و خشکبار و شکلات‌هایی که به‌صورت فله‌ای و غیربهداشتی در برخی معابر سطح شهر عرضه می‌شوند خودداری کنند، چراکه این محصولات می‌توانند تهدیدی برای سلامت مصرف‌کنندگان باشند.

طنابی‌ساعی خاطرنشان کرد: شهروندان می‌توانند درخواست‌ها و شکایات خود را به‌صورت مستقیم از طریق شماره تلفن ۱۲۴ واحد رسیدگی تعزیرات استان یا شماره مستقیم رئیس اتحادیه به شماره ۰۹۳۹۰۱۶۲۴۲۴ اعلام کنند تا در اسرع وقت رسیدگی شود.

کمبودی در تامین میوه شب یلدا نداریم

رئیس اتحادیه میوه و تره‌بار شهرداری ارومیه گفت: کمبودی در تأمین میوه وجود ندارد و میوه شب یلدا به میزان کافی و حتی بیش از نیاز بازار توزیع شده است.

یحیی آرنگ‌پور، در گفت‌وگو با ایسنا با اشاره به اینکه قیمت انواع میوه نسبت به مدت مشابه سال گذشته تا ۵۰ درصد افزایش یافته است، تصریح‌کرد: به دلیل بالا بودن قیمت‌ها، میزان تقاضا برای خرید میوه کاهش یافته است. وی با اشاره به اینکه قیمت هندوانه نسبت به سال گذشته بین ۳۰ تا ۴۰ درصد افزایش داشته و برای تأمین نیاز بازار، هندوانه از جنوب کشور وارد شده است، خاطرنشان‌کرد:  در حال حاضر قیمت هر کیلوگرم هندوانه درجه یک بین ۳۰ تا ۴۰ هزار تومان و هندوانه درجه دو بین ۱۵ تا ۲۰ هزار تومان در بازار به فروش می‌رسد. رییس اتحادیه میوه و تره‌بار شهرداری ارومیه ادامه داد: قیمت انار معمولی در بازار بین ۸۰ تا ۱۲۰ هزار تومان و انار درجه یک نیز بین ۱۷۰ تا ۲۲۰ هزار تومان است همچنین پرتقال درجه ۲ با قیمت ۳۸ تا ۴۸ هزار تومان و پرتقال درجه یک با قیمت ۵۵ تا ۶۵ هزار تومان به فروش می‌رسد. آرنگ‌پور درباره وضعیت سیب استان نیز  گفت: محصول سیب ارومیه به میزان مورد نیاز شب یلدا و شب عید در سردخانه‌های استان ذخیره شده و هم‌اکنون هر کیلوگرم سیب با قیمت ۶۰ تا ۸۰ هزار تومان در بازار عرضه می‌شود. وی تصریح کرد: هیچ مرکز ثابت ویژه‌ای برای عرضه میوه شب یلدا در ارومیه تعیین نشده و طبق روال سال‌های گذشته، میوه شب یلدا در بازارهای روز شهرداری در سطح شهر و میوه‌ فروشی‌های سیار عرضه می‌شود.

تأکید استاندار آذربایجان‌غربی بر مدیریت بازار در آستانه شب یلدا

استاندار آذربایجان‌غربی گفت: مدیریت دقیق بازار توزیع و عرضه اقلام اساسی به‌منظور تأمین نیاز شهروندان و دسترسی آسان اقشار مختلف مردم در آستانه شب یلدا ضروری است.

رضا رحمانی، ۲۳ آذر در جلسه ستاد تنظیم بازار استان با بیان اینکه همه دستگاه‌ها باید در قبال شرایط موجود مسئولیت‌پذیر باشند، افزود: با توجه به سنت شب یلدا، تأمین به‌موقع نیاز مردم ضروری بوده و باید شرایطی فراهم شود تا شهروندان بدون مشکل بتوانند اقلام مورد نیاز خود را تهیه کنند.

وی همچنین با تاکید بر اینکه نمایندگان واحدهای تولیدی در مدیریت صحیح بازار نقش فعال‌تری ایفا کنند، خاطرنشان کرد: برخی از شهروندان توان خرید کافی ندارند، لذا مدیریت صحیح بازار می‌تواند نقش مؤثری در حمایت از این اقشار داشته باشد.

برخورد قاطع تعزیرات حکومتی با متخلفین بازار شب یلدا

مدیرکل تعزیرات حکومتی آذربایجان غربی از برگزاری طرح نظارتی ویژه شب یلدا به منظورنظارت بربازار کالاهای مصرفی شب یلدا خبرداد.

حسین نجف زاده ۲۵ آذر در جمع خبرنگاران گفت: با عنایت به درپیش بودن ایام شب یلدا و افزایش تقاضا ازسوی مصرف کنندگان برای خرید  اقلام مورد نیاز این ایام از قبیل آجیل، شیرینی، میوه، حبوبات، گوشت، قند و شکر و غیره و ضرورت نظارت بربازار کالاهای مزبور، تعزیرات حکومتی استان اقدام به برگزاری طرح نظارتی ویژه شب یلدا از ۱۵ اذر تا ۳ دی ماه می‌کند. 

نجف زاده گفت: در این طرح که با هدف کنترل هدفمند بازار و با رویکرد پیشگیری از وقوع تخلفات و حمایت از حقوق مصرف کنندگان و جلوگیری از افزایش خودسرانه قیمت اقلام مورد نیاز این ایام از سوی برخی افراد سودجو برگزار می‌شود، تعزیرات حکومتی استان با راه اندازی اکیپ‌های گشت مشترک با همکاری سایر دستگاههای نظارتی و با بازرسی‌های میدانی از اصناف برخورد سریع و قاطع با هرگونه تخلفات احتمالی به ویژه گرانفروشی و احتکار را در محل اجرا خواهد نمود.

وی افزود: رسیدگی‌ها خارج از نوبت و با سرعت بیشتری در این ایام انجام می‌شود و گزارشات مردمی باید خارج از تشریفات و در اسرع وقت انجام شود و همچنین در مواردی که اصرار برتکرار تخلف مشاهده گردد، برخوردها جدی‌تر و قاطع‌تر از جمله پلمب، نصب پارچه و جریمه‌هایی با بازدارندگی زیاد خواهد بود.

مدیرکل تعزیرات استان ضمن اعلام آمادگی تعزیرات حکومتی استان جهت دریافت و رسیدگی فوری به شکایات وگزارشات مردمی از شهروندان درخواست کرد در صورت مشاهده هرگونه تخلف موضوع را ازطریق سامانه اینترنتی  www.tazirat۱۳۵.ir و یا با شماره تلفن ۱۳۵ به تعزیرات حکومتی استان و با شماره تلفن ۱۲۴ به اداره کل صنعت، معدن و تجارت استان گزارش کنند. 

به گزارش ایسنا؛ با وجود این محدودیت‌ها، خانواده‌ها تلاش می‌کنند سفره‌ای ساده‌تر اما با همان حس و حال شب یلدا بچینند؛ دور هم جمع شوند، شعر حافظ بخوانند، فال بگیرند و سنت‌های قدیمی را به فرزندان منتقل کنند. 

در نهایت، شب یلدا شاید کوچکتر از گذشته باشد اما همچنان نماد امید، صمیمت و همراهی خانوادگی است و سنت‌های ایرانی را زنده نگه می‌دارد.

منبع : ایسنا