روایت بازسازی بیمارستان حضرت زینب شیراز؛ مرکزی با خاطرات هزاران تولد

خبرگزاری مهر، گروه استان‌ها- بهنام بهتری نژاد: بیمارستان حضرت زینب (س) شیراز به‌عنوان یکی از قدیمی‌ترین و معتبرترین مراکز درمانی تخصصی زنان و زایمان در جنوب کشور، دهه‌ها نقشی ماندگار در نظام سلامت استان فارس ایفا کرده است.

این بیمارستان که بنیان آن به بیش از نیم قرن پیش بازمی‌گردد، در طول سالیان متمادی مامن و پناهگاه هزاران مادر باردار بوده و خاطرات بی‌شماری از تولد و آغاز زندگی نسل‌های مختلف شهروندان شیرازی را در حافظه تاریخی خود ثبت کرده است.

نام این مرکز درمانی همواره با ارائه خدمات تخصصی، اعتماد عمومی و جایگاه ویژه آن در میان خانواده‌ها گره خورده و به یکی از نمادهای سلامت بانوان در منطقه تبدیل شده است.

با وجود این پیشینه ارزشمند، قدمت بالای ساختمان و فرسودگی تدریجی زیرساخت‌ها، به‌مرور چالش‌هایی جدی را پیش روی این بیمارستان قرار داد.

این چالش‌ها سرانجام در اسفندماه سال گذشته به نقطه‌ای بحرانی رسید؛ زمانی که بروز علائم نگران‌کننده سازه‌ای از جمله خمیدگی و آسیب در برخی ستون‌ها، زنگ خطر جدی برای ایمنی بیماران، همراهان و کادر درمان به صدا درآورد.

در پی این حادثه و با نظر کارشناسان فنی و ستاد مدیریت بحران، تصمیم به تعطیلی اضطراری و تخلیه کامل بیمارستان اتخاذ شد؛ تصمیمی دشوار اما ضروری که با هدف پیشگیری از وقوع حوادث احتمالی و صیانت از جان افراد انجام گرفت.

حادثه اسفند، اگرچه فعالیت یکی از مهم‌ترین مراکز درمانی زنان در شیراز را به‌طور موقت متوقف کرد، اما در عین حال آغازگر فصلی تازه برای این بیمارستان باسابقه بود؛ فصلی که با عنوان «بازسازی، مقاوم‌سازی و احیای بیمارستان حضرت زینب (س)» تعریف شد.

از همان روزهای نخست پس از تعطیلی، بررسی‌های تخصصی، ارزیابی‌های فنی و برنامه‌ریزی برای به‌سازی اساسی ساختمان در دستور کار قرار گرفت تا این مرکز درمانی بتواند بار دیگر، این‌بار با زیرساختی ایمن‌تر و مطابق با استانداردهای روز، به چرخه خدمت‌رسانی بازگردد.

اکنون بیمارستان حضرت زینب (س) در مسیر تولدی دوباره قرار دارد؛ مسیری که هدف آن نه‌تنها رفع آسیب‌های گذشته، بلکه حفظ میراث ارزشمند این مرکز درمانی و تداوم نقش حیاتی آن در تأمین سلامت بانوان و مادران استان فارس است.

گزارش پیش‌رو به بررسی روند بازسازی این بیمارستان، اقدامات انجام‌شده و چشم‌انداز پیش‌روی آن می‌پردازد.

خمیدگی ستون‌های زیرزمین بیمارستان حضرت زینب شیراز علت تخلیه آن بود

عبدالخالق کشاورز، معاون توسعه مدیریت و منابع دانشگاه علوم پزشکی شیراز، در گفتگو با خبرنگار مهر با اشاره به تخلیه یکی از بیمارستان‌های شیراز در اسفندماه سال گذشته، گفت: متأسفانه به دلیل بروز خمیدگی در یکی از ستون‌های زیرزمین بیمارستان، اختلاف تراز در یکی از بخش‌ها ایجاد شد که این موضوع منجر به تصمیم‌گیری برای تخلیه کامل بیمارستان شد.

وی ادامه داد: تخلیه این بیمارستان ۲۰۰ تختخوابی با هماهنگی کامل ستاد بحران استانداری فارس و سایر دستگاه‌های ذی‌ربط، در مدت یک شب انجام شد و خوشبختانه این جابه‌جایی بدون کوچک‌ترین حاشیه و بدون بروز هیچ‌گونه مشکلی برای بیماران صورت گرفت.

کشاورز با اشاره به روند تصمیم‌گیری پس از تخلیه بیمارستان افزود: طی حدود دو تا سه ماه، جلسات مشترکی با حضور استانداری، نظام مهندسی و مراجع فنی در دفتر فنی و کمیته فنی استانداری برگزار شد که در نهایت، در اردیبهشت‌ماه مجوز مقاوم‌سازی و بهسازی بیمارستان صادر شد و عملیات اجرایی آغاز گردید.

هزینه ۱۸۰ میلیارد تومانی برای بازسازی بیمارستان

معاون توسعه مدیریت و منابع دانشگاه علوم پزشکی شیراز ادامه داد: در این پروژه، حدود ۲۷۰۰ مترمربع از فضای موتورخانه بیمارستان به‌طور کامل تخلیه و تمامی تجهیزات و تأسیسات خارج شد. بلوک موتورخانه که محل بروز آسیب ستون بود، به‌صورت اساسی بازسازی شد. از آنجا که مقاوم‌سازی به‌صورت طبقه‌به‌طبقه انجام می‌شود، ستون‌های مقاوم از تمام طبقات عبور داده شد که این موضوع مستلزم تغییرات گسترده در تأسیسات و افزایش قابل توجه هزینه‌ها بود.

وی با بیان اینکه تاکنون حدود ۸۰ میلیارد تومان برای بازسازی و مقاوم‌سازی این بیمارستان هزینه شده است، تصریح کرد: پیش‌بینی می‌شود این بیمارستان در بهمن‌ماه سال جاری مجدداً به بهره‌برداری برسد. همچنین برای تجهیز کامل بخش‌ها، به‌ویژه بخش‌های مراقبت‌های ویژه (ICU)، حدود ۱۰۰ میلیارد تومان اعتبار جدید نیاز است.

کشاورز مجموع هزینه‌های تحمیل‌شده به دانشگاه در پی این بحران را حدود ۱۸۰ میلیارد تومان عنوان کرد و گفت: با بازگشت این ۲۰۰ تخت به چرخه درمان، ظرفیت درمانی استان نسبت به قبل افزایش خواهد یافت. ضمن اینکه بخش‌هایی که طی این مدت در سایر بیمارستان‌ها ایجاد شده‌اند، حفظ خواهند شد تا از این تهدید، یک فرصت برای توسعه خدمات درمانی ساخته شود.

معاون توسعه مدیریت و منابع دانشگاه علوم پزشکی شیراز با اشاره به علت بروز این حادثه افزود: قدمت بالای بیمارستان که بیش از ۵۵ سال از عمر آن می‌گذرد، فرسودگی سازه و مشکلات زیرساختی از جمله رها بودن برخی مسیرهای فاضلاب در زیر ساختمان طی دهه‌های گذشته، از عوامل مؤثر در بروز این آسیب بوده است.

بهره‌برداری دوباره از بیمارستان در دهه فجر امسال

کشاورز در پایان درباره وضعیت سایر بیمارستان‌های قدیمی شهر گفت: چاره‌ای جز حرکت به سمت ساخت و تکمیل بیمارستان‌های جدید نداریم. بیمارستان خاتم با پیشرفت فیزیکی ۵۵ درصدی در دستور کار است و پیش‌بینی می‌شود طی دو سال آینده، بیمارستان ۴۰۰ تختخوابی در این مجموعه به بهره‌برداری برسد. همچنین پروژه بیمارستان الحاقی حضرت زینب (س) با تخصیص ۵۰۰ میلیارد تومان اعتبار دولتی در حال اجراست.

معاون توسعه مدیریت و منابع دانشگاه علوم پزشکی شیراز تصریح کرد: در حال حاضر تمرکز ما بر مقاوم‌سازی بخش‌های حیاتی بیمارستان‌های قدیمی است، اما راه‌حل نهایی، جایگزینی این مراکز فرسوده با بیمارستان‌های جدید است؛ به‌گونه‌ای که امروز دانشگاه علوم پزشکی شیراز به یک کارگاه بزرگ عمرانی تبدیل شده است.

فرسودگی و نشتی لوله‌های آب و فاضلاب علت حادثه در بیمارستان حضرت زینب شیراز بود

سالار خواجه‌پور مدیر منابع فیزیکی و نظارت بر طرح‌های عمرانی دانشگاه علوم پزشکی شیراز، در گفتگو با خبرنگار مهر درباره آخرین وضعیت بیمارستان حضرت زینب شیراز گفت: این بیمارستان شامل چند بلوک است که حادثه اخیر در یکی از بلوک‌ها رخ داده است. این بلوک سه طبقه، حدود ۲۷۰۰ مترمربع زیربنا دارد و فرسودگی ساختمان و نشتی‌های قدیمی لوله‌های آب و فاضلاب از مهم‌ترین عوامل بروز آسیب بوده است.

وی افزود: ساختمان مورد نظر حدود ۵۰ سال پیش با اتصالات خورجینی طراحی شده بود و از نظر استانداردهای امروز ضعیف‌تر محسوب می‌شود. با توجه به این مسائل، در اردیبهشت‌ماه شورای فنی مجوز مقاوم‌سازی این بلوک صادر شد.

خواجه‌پور ادامه داد: با توجه به قدیمی بودن ساختمان و لزوم برداشت وضع موجود، تیمی متشکل از اساتید برجسته استان فارس، نقشه‌برداری و مدل‌سازی به‌روز ساختمان را انجام دادند و طرح مقاوم‌سازی تدوین شد که عملیات عمرانی از اوایل مرداد آغاز شد و شامل ۲۸ دیوار برشی، حدود ۴۰۰۰ کاشت میلگرد، سه هزار مترمکعب تخریب و خاکبرداری و ۸۰۰ مترمکعب بتن‌ریزی بود و در مجموع، حدود ۹۵ تن میلگرد برای فونداسیون و تقویت دیوارهای برشی استفاده شد.

بهسازی محیط و نماسازی بیمارستان در دستور کار قرار دارد

وی با اشاره به روند اجرایی پروژه گفت: عملیات مقاوم‌سازی زیر نظر مشاور ذی‌صلاح و با بازدیدهای نظام مهندسی، وزارت بهداشت و شهرداری انجام شد و مورد تحسین قرار گرفت و این کار علمی و جهادی، به‌صورت شبانه‌روزی و در دو شیفت و حتی تا پاسی از شب انجام شده است.

مدیر نظارت بر طرح‌های عمرانی دانشگاه علوم پزشکی شیراز تصریح کرد: علاوه بر مقاوم‌سازی بلوک آسیب‌دیده، اصلاح نما و بهسازی بخش‌های قدیمی از جمله ورودی‌ها و آزمایشگاه‌ها نیز انجام شده تا پس از بازگشت به مدار خدمت، محیطی بهتر و امن‌تر برای بیماران فراهم شود.

خواجه‌پور در پایان ابراز امیدواری کرد که با ادامه روند فعلی، بیمارستان تا پایان بهمن ماه تکمیل و آماده بهره‌برداری شود و افزود: همزمان با ایام دهه فجر، افتتاح رسمی بیمارستان نیز برنامه‌ریزی شده است.