زباله در مازندران؛ یک گام تا طلاشدن

خبرگزاری مهر؛ گروه استان ها: سال‌هاست مازندران، نگین سبز ایران، با معضل زباله دست و پنجه نرم می‌کند و گاه آن را بالای سرش در جنگل و زمانی زیر پایش در ساحل می‌بیند، با این حال زباله همچنان در این استان کثیف و سیاه بوده است.

طی سالیان متمادی، بخش‌های وسیعی از جنگل‌های سبز و کرانه ساحل دریا به زباله‌دانی تبدیل شد و بوی تعفن آن حیات زیست‌بوم‌ها را به مخاطره انداخته است. اکنون اما نشانه‌هایی از یک تحول بزرگ در استان دیده می‌شود که نوید پایان یافتن این ابرچالش تاریخی را می‌دهد.

مازندران روزانه بیش از سه هزار تن زباله تولید می‌کند. این رقم در تعطیلات و سفرهای میلیونی مسافران چند برابر می‌شود. سال‌هاست که انباشت این حجم عظیم از پسماند، نه تنها چهره طبیعت بکر این دیار را مخدوش کرده، بلکه سلامت ساکنان و گردشگران را نیز به خطر انداخته است. شیرابه‌های سمی حاصل از تجزیه زباله به تدریج وارد خاک و آب‌های زیرزمینی می‌شود و زندگی جانوران و گیاهان را تهدید می‌کند.

طی چند سال گذشته، دانشگاه و دانش‌بنیان‌ها پای کار آمدند تا معضل زباله را حل کنند. تصفیه و بی‌خطرسازی شیرابه‌ها، تبدیل زباله به قیر و سوخت بنزین از طرح‌هایی است که با آزمون و خطا روبرو شده و هنوز به فرجام نرسیده است.

ساخت نیروگاه‌های زباله‌سوز و زون‌بندی استان از دیگر طرح‌هایی بود که برای تبدیل زباله به طلا و ارزآوری برای استان اجرا شد. نیروگاه زباله‌سوز ساری و نوشهر و کارخانه‌های کمپوست در مناطق مختلف برای رفع معضل پسماند اجرا شد، اما همواره با مشکلاتی نظیر کمبود بودجه، فرسودگی تجهیزات و نبود هماهنگی میان دستگاه‌ها روبرو بوده است.

عزم جدی برای پایان دادن به معضل زباله

اما این بار خبرهای خوش از گوشه و کنار استان به گوش می‌رسد. از سایت پیشرفته پسماند بهشهر که دفن زباله در شرق مازندران را به صفر رسانده تا انتقال تجهیزات خط گرانول به تنکابن و پیگیری میدانی در آمل، همگی نویدبخش آن است که زباله در مازندران دارد به طلا تبدیل می‌شود. آنچه این بار شرایط را متفاوت کرده، عزم جدی مسئولان ارشد استان برای پایاندادن به این بحران دیرینه است.

الگوی موفق بهشهر؛ نماد تحول در مدیریت پسماند

سایت پیشرفته و مدرن پسماند بهشهر چ به نماد تحول در مدیریت پسماند استان تبدیل شده است. سایتی که روزگاری نهری از شیرابه سمی از زیر آن جاری بود و بوی تعفن آن تا کیلومترها آن اطراف را فرا گرفته بود، اکنون به مرکزی پیشرفته برای تولید ثروت از زباله تبدیل شده است.

مهدی یونسی رستمی استاندار مازندران در گفت‌وگو با خبرنگار مهر گفت: مازندران سبز با تکیه بر علم، فناوری و مدیریت جهادی در مسیر ساخت آینده‌ای پاک، سالم و پایدار گام برمی‌دارد. ما مصمم هستیم که با بهره‌گیری از فناوری‌های روز دنیا، مشکل پسماند را در سراسر استان حل کنیم.

وی افزود: در سایت بهشهر روزانه بیش از ۳۰۰ تن زباله با استانداردهای بین‌المللی پردازش شده و به کمپوست و کود آلی با کیفیت، سازگار با محیط زیست و فاقد مواد شیمیایی تبدیل می‌شود و این کود می‌تواند در کشاورزی ارگانیک مورد استفاده قرار گیرد و جایگزین مناسبی برای کودهای شیمیایی باشد.

استاندار مازندران تأکید کرد: دستاورد بزرگ این سایت، صفر شدن دفن زباله در شرق مازندران است. این موفقیت، الگویی برای اجرای پروژه‌های مشابه در شهرستان‌های قائمشهر، تنکابن، نور و آمل خواهد بود. ما قصد داریم این الگوی موفق را در سراسر استان تکثیر کنیم تا دیگر هیچ شهرستانی با معضل دفن غیربهداشتی زباله مواجه نباشد.

یونسی رستمی گفت: با تکمیل این پروژه‌ها، یکی از مهم‌ترین ابرچالش‌های زیست‌محیطی مازندران برای همیشه به تاریخ خواهد پیوست. این یک وعده نیست، بلکه برنامه عملیاتی دولت در استان است که گام به گام در حال اجرا می‌باشد.

استاندار مازندران در بخش دیگری از صحبت‌های خود به افتتاح خط تولید گرانول در نور و محمودآباد اشاره کرد و گفت: با همکاری ارزشمند سرمایه‌گذار بخش خصوصی، بخش عمده‌ای از چالش پسماند در دو شهرستان نور و محمودآباد مرتفع شده است. این نشان می‌دهد که با مشارکت بخش خصوصی می‌توان به سرعت مشکلات را حل کرد.

یونسی رستمی افزود: این پروژه به عنوان یکی از ابرپروژه‌های استان، در زمره تعهدات دولت برای تکمیل پروژه‌های نیمه‌تمام قرار داشت که با موفقیت به سرانجام رسید. این واحد صنعتی از هم‌اکنون آمادگی پذیرش زباله‌های شهری را دارد و روزانه می‌تواند حجم قابل توجهی از پسماندهای پلاستیکی را به محصول با ارزش تبدیل کند.

وی تصریح کرد: فرآیند تبدیل پسماند به گرانول در این کارخانه آغاز شده و نمونه‌های تولیدی در حال بررسی‌های فنی است. در صورت تأیید استانداردهای لازم توسط سازمان جهاد کشاورزی، این محصول به‌زودی وارد بازار خواهد شد. این اتفاق می‌تواند تحول بزرگی در اقتصاد چرخه‌ای استان ایجاد کند.

خبر خوش از تنکابن؛ خط گرانول در راه است

در غرب مازندران نیز تحول تازه‌ای آغاز شده است. مرتضی شکوهی، فرماندار تنکابن، از انتقال تجهیزات خط گرانول به سایت پسماند این شهرستان خبر داد. این خبر پس از ماهها پیگیری و رایزنی با دستگاه‌های استانی و ملی به دست آمده و اکنون مراحل نهایی آن در حال انجام است.

مرتضی شکوهی در گفت‌وگو با خبرنگار مهر گفت: تجهیزات خط گرانول به سایت پسماند تنکابن منتقل شده و مراحل استقرار و آماده‌سازی آن در دستور کار قرار گرفته است. امیدواریم به زودی شاهد بهره‌برداری از این خط باشیم و مشکل زباله در تنکابن نیز مانند سایر شهرستان‌های پیشرو حل شود.

فرماندار تنکابن افزود: این خط با هدف فرآوری مواد پلاستیکی بازیافتی و تبدیل آن‌ها به گرانول، نقش مهمی در افزایش ارزش افزوده پسماندهای خشک، کاهش حجم زباله‌های دفنی و توسعه چرخه بازیافت در منطقه خواهد داشت. گرانول تولیدی در این کارخانه می‌تواند به عنوان ماده اولیه به صنایع پلاستیک‌سازی عرضه شود.

شکوهی تأکید کرد: راه‌اندازی خط گرانول ضمن ارتقای بهره‌وری اقتصادی، به کاهش اثرات زیست‌محیطی ناشی از انباشت پسماند کمک کرده و زمینه اشتغال‌زایی و توسعه فعالیت‌های بازیافتی را فراهم می‌سازد. برای جوانان جویای کار در تنکابن، این فرصت ارزشمندی خواهد بود تا در صنعت نوین بازیافت مشغول به کار شوند.

وی در پایان گفت: ارسال تجهیزات خط گرانول به سایت پسماند تنکابن، گامی مهم در مسیر تکمیل زنجیره مدیریت پسماند و حرکت به سوی بهره‌برداری از ظرفیت‌های نوین بازیافت در غرب مازندران است. این اقدام نشان می‌دهد که مدیریت استان نگاه یکپارچه‌ای به مسئله پسماند در تمام نقاط مازندران دارد.

آمل؛ تحقق یک مطالبه دیرینه

مردم آمل سال‌هاست از معضل زباله به تنگ آمده‌اند. بوی تعفن زباله‌ها در برخی محله‌های این شهرستان سال‌هاست که زندگی را برای ساکنان تلخ کرده و بارها شاهد اعتراضات مردمی بوده‌ایم. حالا اما این مطالبه دیرینه در مسیر تحقق قرار گرفته است.

بیژن پولادی فرماندار ویژه آمل در گفت‌وگو با خبرنگار مهر گفت: این پروژه با بهره‌گیری از ظرفیت بخش خصوصی و جذب سرمایه‌گذار طراحی شده و هدف آن ساخت یکی از مدرن‌ترین سایت‌های ساماندهی پسماند است. هم‌اکنون مراحل آماده‌سازی زیرساخت‌های این سایت با سرعتی مضاعف در حال انجام است. ما قول داده‌ایم که این پروژه را در کمترین زمان ممکن به بهره‌برداری برسانیم.

سرپرست فرمانداری ویژه آمل افزود: من با هدف شتاب‌بخشی به روند اجرایی، روزانه و میدانی در محل پروژه حضور می‌یابم. ضمن نظارت بر پیشرفت کار، دستورات لازم را برای رفع موانع و هماهنگی بین‌دستگاهی صادر می‌کنم تا این طرح حیاتی در کوتاه‌ترین زمان ممکن به بهره‌برداری برسد. مردم آمل بدانند که مشکل زباله آن‌ها به زودی و با قوت تمام حل خواهد شد.

پولادی تأکید کرد: ما از هیچ تلاشی برای حل این معضل فروگذار نخواهیم کرد. حضور میدانی من در سایت پروژه تا روزی ادامه خواهد یافت که کار به طور کامل به پایان برسد و مردم آمل نفس راحتی بکشند.

پایان یک ابرچالش تاریخی در افق نزدیک

سال‌ها بود زباله به ابرچالش مازندران تبدیل شده بود. جنگل‌های سبز و سواحل زیبا را تهدید می‌کرد و نفس مردم را به شماره انداخته بود، شاید این بار، پس از سال‌ها انتظار، مازندران واقعاً سبز بماند و زباله در مازندران واقعاً به طلا تبدیل شود. آنچه مسلم است، عزم جدی مسئولان برای پایان دادن به این بحران و تبدیل تهدید به فرصت در شمال کشور است.