بازار
الجزیره در گزارشی نوشت: پس از نزدیک به دو دهه، یک پرسش همچنان سایه خود را بر دیپلماسی ایران و آمریکا انداخته است: چه کسی باید قدم اول را بردارد؟ از اوایل دهه ۲۰۰۰ میلادی، تهران و واشنگتن بارها با یک دوراهی مشابه روبه‌رو شده‌اند؛ آیا ایران باید پیش از دریافت امتیازات اقتصادی، فعالیت‌های هسته‌ای خود را محدود کند یا آمریکا باید پیش از انتظار برای امتیازدهی ایران، از فشارهایش بکاهد؟ با این حال، آخرین بحران دیپلماتیک نشان می‌دهد که شاید دیگر این پرسش‌ها، پرسش‌های درستی نباشند.
چالش اصلی دیگر این نیست که چه کسی باید نخستین گام را بردارد؛ مسئله این است که آیا دو طرف می‌توانند همزمان حرکت کنند یا نه. تنگه هرمز؛ بازگشت پرسش قدیمی به میز مذاکرات
این پرسش در پی اختلافات اخیر بر سر تنگه هرمز بار دیگر اهمیت فوری پیدا کرده است. تهران پیشنهاد داده در صورت برآورده شدن مجموعه‌ای از شروط از سوی واشنگتن، این آبراه را بازگشایی کند. این شروط شامل رفع محاصره دریایی، کاهش تحریم‌ها و دریافت تضمین‌هایی برای جلوگیری از حملات مجدد است.
استدلال تهران این است که مذاکره در شرایط فشار و تقابل امکان‌پذیر نیست. در مقابل، واشنگتن تاکید دارد هرگونه ازسرگیری روند دیپلماتیک باید از همان ابتدا به موضوع هسته‌ای بپردازد.
این اختلاف، مسئله اصلی مذاکرات کنونی را نشان می‌دهد: هر دو طرف پیش از برداشتن نخستین گام، خواهان اقداماتی برای اعتمادسازی از سوی طرف مقابل هستند. با این حال، تجربه تاریخی نشان می‌دهد که پیش‌تر نیز برای عبور از چنین بن‌بستی، سازوکارهایی مبتنی بر اقدام متقابل به کار گرفته شده است. تجربه برجام؛ الگویی برای خروج از بن‌بست؟
برنامه اقدام مشترک سال ۲۰۱۳ میان ایران و گروه ۱+۵، یعنی پنج عضو دائم شورای امنیت سازمان ملل متحد به همراه آلمان، بر اساس رویکردی موقت طراحی شده بود که در آن هر دو طرف مجموعه‌ای از اقدامات محدود و بازگشت‌پذیر را به جان می‌خریدند. …
