سلاح‌سازی از فناوری‌های نوظهور/ آینده فناوری در مدیریت هوشمندانه است

به گزارش خبرگزاری مهر، آئین گرامیداشت هفته پژوهش با حضور سردار «غلامرضا جلالی» رئیس سازمان پدافند غیرعامل کشور، سردار «محمد مهدی‌نژاد نوری» معاون علوم، تحقیقات و فناوری ستاد کل نیروهای مسلح، سردار «مهدی فرحی» معاون امور صنعتی و تحقیقاتی وزارت دفاع، «علیرضا هاشمی» مدیر امور بین‌الملل مرکز همکاری‌های تحول و پیشرفت ریاست جمهوری، «مهناز میرزا ابراهیم طهرانی» معاون علوم، تحقیقات و فناوری سازمان پدافند غیرعامل کشور، به همت معاونت علوم، تحقیقات و فناوری سازمان پدافند غیرعامل کشور در دانشگاه علم و صنعت ایران برگزار شد.

سردار جلالی در این مراسم به تبیین چهره جدید تهدیدات در دنیای معاصر پرداخت و با بیان اینکه امروزه مرز بین ابزارهای رفاهی و تسلیحات نظامی به‌شدت کم‌رنگ شده است، اظهار داشت: امروزه فناوری، نرم‌افزار و حتی محصولات تجاری می‌توانند به‌عنوان ابزاری برای کنترل، اشراف و تهدید علیه امنیت ملی کشورها به کار گرفته شوند.

رئیس سازمان پدافند غیرعامل کشور در ادامه به تشریح و تبیین عرصه‌های جدید نبرد از جمله جنگ شناختی، شبکه‌های اجتماعی، افکار عمومی، جنگ سایبری و جنگ اقتصادی پرداخت و گفت: امروز جهان در شرایطی قرار دارد که در آن دشمن بدون اعلام رسمی جنگ، از تمامی زیرساخت‌های اجتماعی و فناورانه برای ضربه‌زدن استفاده می‌کند.

وی ارتقای تاب‌آوری ملی در زیرساخت‌های حیاتی و افزایش سواد رسانه‌ای به‌عنوان یک ضرورت دفاعی را از جمله مهم‌ترین راهکارهای مقابله در این شرایط برشمرد و با دسته‌بندی نگاه‌ها به فناوری به سه نوع «خوش‌بینانه محض»، «بدبینانه و انسدادی» و «نگاه هوشمندانه»، خاطرنشان کرد: فناوری در ذات خود تهدید نیست، این ما هستیم که با شناخت ماهیت دوگانه فناوری‌ها می‌توانیم از قابلیت پیشران آنها استفاده کرده و با تهدیداتشان مقابله کنیم.

رئیس سازمان پدافند غیرعامل کشور در ادامه با بیان اینکه قوانین جاری به دلیل زمان‌بر بودن تصویب، توان مقابله با تغییرات سریع فناوری را ندارند، تصریح کرد: ما نیازمند یک مدل تنظیم‌گری پویا هستیم که بتواند پابه‌پای تغییرات تکنولوژیک، مقررات مورد نیاز را به‌روزرسانی کند.

وی همچنین با اشاره به تجربیات جنگ‌های اخیر در منطقه، بر ضرورت بازنگری در زنجیره تأمین تأکید کرد و افزود: در دنیای امروز، اعتماد به مبدأ تولید محصولات فناورانه یک مؤلفه امنیتی است و نمی‌توان بدون در نظر گرفتن ملاحظات پدافندی، هر محصولی را وارد زیرساخت‌های حیاتی کشور کرد.

سردار «محمد مهدی‌نژاد نوری» معاون علوم، تحقیقات و فناوری ستاد کل نیروهای مسلح در این مراسم با بیان اینکه نگرش به پدافند غیرعامل از محدودکردن آن به سازمان باید به یک تفکر و رویکرد حاکم بر طراح‌های صنعتی و زیرساختی تغییر کند، اظهار داشت: پدافند غیرعامل در درجه اول یک تفکر است. نباید تصور کرد که پدافند غیرعامل صرفاً ساخت سنگر و بناهای مستحکم است. پدافند غیرعامل باید در ذات هر طراحی علمی و فنی نهفته باشد.

معاون عتف ستاد کل نیروهای مسلح در ادامه کلید موفقیت در پدافند غیرعامل را در توسعه علم و تحقیق دانست و از افزایش حجم پژوهش‌های آینده‌پژوهانه در حوزه پدافندی، تهیه نقشه راه برای اکتساب فناوری‌های موثر، ایجاد یک مرکزیت برای تقسیم کار ملی، حمایت و نظارت بر اجرای پروژه‌های پدافندی و مشارکت همگانی دستگاه‌ها به عنوان گام‌های عملیاتی در این زمینه یاد کرد.

سردار «مهدی فرحی» معاون امور صنعتی و تحقیقاتی وزارت دفاع در این مراسم با تبیین سرعت سرسام‌آور تغییرات فناورانه در جهان، بر ضرورت چابک‌سازی علمی کشور برای حفظ جایگاه در هندسه جدید نظم جهانی تأکید کرد.

معاون امور صنعتی و تحقیقاتی وزارت دفاع گفت: عمر فناوری‌ها به‌شدت کوتاه شده و کشورها برای بقاء، نیازمند بازنگری مداوم در توانمندی‌های خود هستند.

وی از هوش مصنوعی، کوانتوم، زیست‌فناوری، کلان‌داده‌ها، اینترنت ماهواره‌ای و انرژی‌های نو به‌عنوان حوزه‌های فناوری حاکم بر آینده جهان یاد کرد و یادآور شد: در دنیای امروز، فاصله خلق ایده تا تولید محصول (ایده تا پدیده) به سرعت در حال کاهش است و هر کشوری نتواند سرعت چرخه فناوری خود را به این سطح برساند، شکست بزرگی متوجه آن خواهد شد.

معاون امور صنعتی و تحقیقاتی وزارت دفاع همچنین بر تمرکز این وزارتخانه بر بهره‌گیری از ظرفیت شرکت‌های دانش‌بنیان برای جهش در تولیدات پدافندی تأکید کرد.

«علیرضا هاشمی» مدیر امور بین‌الملل مرکز همکاری‌های تحول و پیشرفت ریاست جمهوری، در این آئین به اهمیت تعاملات بین‌المللی در تقویت بازدارندگی و رفع نیازهای راهبردی کشور در حوزه‌های علمی نوین اشاره و بر نقش حیاتی دیپلماسی فناوری در ارتقای قدرت ملی تأکید کرد.

مدیر امور بین‌الملل مرکز همکاری‌های تحول و پیشرفت ریاست جمهوری به اهمیت علم و دانش در تقویت قدرت کشورها اشاره کرد و اظهار داشت: در دنیای امروز، کشوری که از دانش و فناوری بالاتر برخوردار باشد، دست برتر را در معادلات جهانی خواهد داشت به عبارتی در دنیای امروز، اقتدار ناشی از علم و فناوری، پایه اصلی بازدارندگی در پدافند غیرعامل است.

هاشمی، حضور ایران در سازمان‌های بین‌المللی را فرصتی طلایی برای دور زدن محدودیت‌ها دانست و بر اهمیت استفاده از ظرفیت‌های این سازمان‌ها برای ارتقای امنیت ملی تأکید کرد.

وی با اشاره به سابقه همکاری‌های موفق با سازمان پدافند غیرعامل کشور، تأکید کرد: مرکز همکاری‌های تحول و پیشرفت آمادگی کامل دارد تا تمامی ظرفیت‌های دیپلماتیک، رایزنی‌های فناوری و کرسی‌های خود در سازمان‌های بین‌المللی را در اختیار سازمان پدافند غیرعامل و زیست‌بوم علمی کشور قرار دهد. هر جا که نیاز به تعامل بین‌المللی برای تأمین یک فناوری راهبردی باشد، ما در کنار نخبگان و مسئولان خواهیم بود.

«مهناز میرزا ابراهیم طهرانی» معاون علوم، تحقیقات و فناوری سازمان پدافند غیرعامل کشور در این آئین از استقرار ساختار جدید این معاونت در سازمان با هدف تمرکز بر رصد فناوری‌های نوظهور و مقابله با راهبردهای دشمن خبر داد و اظهار داشت: با توجه به رشد خیره‌کننده فناوری‌ها و بهره‌برداری دشمن از این ابزارها، نیازمند ترسیم یک اکوسیستم جامع هستیم. در این سیستم، تمامی اجزا از جمله حوزه‌های تخصصی پدافند شیمیایی، زیستی، الکترونیک و پرتوی در قالب یک هدف مشخص برای امن‌سازی کشور حرکت می‌کنند.

معاون عتف سازمان پدافند غیرعامل کشور با اشاره به تعاملات گسترده با نهادهای بالادستی افزود: ما همکاری‌های راهبردی بسیار خوبی با ستاد کل نیروهای مسلح، وزارت علوم، تحقیقات و فناوری و همچنین بخش‌های پژوهشی و صنعتی وزارت دفاع برقرار کرده‌ایم که منجر به امضای تفاهم‌نامه‌های کلیدی برای شناسایی تهدیدات ذات فناوری‌ها خواهد شد.

وی دانشگاه را خاستگاه اصلی تولید علم و دانش دانست و از تمامی پژوهشگران و اساتید دعوت کرد تا در تدوین و اجرای «سند راهبردی اکتساب و تعیین سهم پدافند غیرعامل در برابر علم و فناوری» با این سازمان مشارکت کنند.

معاون علوم، تحقیقات و فناوری سازمان پدافند غیرعامل کشور تأکید کرد: هدف ما شناسایی تهدیدات مستتر در ذات فناوری‌ها و طراحی برنامه‌های مقابله متناسب با آنهاست؛ این مهم تنها با همراهی نخبگان دانشگاهی میسر خواهد بود.

وی در ادامه، بومی‌سازی را پادزهر تجهیزات وارداتی در زیرساخت‌های حیاتی کشور دانست و تصریح کرد: بسیاری از تجهیزات به کار رفته در زیرساخت‌های حیاتی ما وارداتی هستند که این موضوع می‌تواند ریسک‌های امنیتی به‌دنبال داشته باشد. رویکرد جدی ما در اکوسیستم جدید، حمایت از شرکت‌های دانش‌بنیان برای بومی‌سازی این تجهیزات است.

طهرانی به موفقیت‌های به‌دست‌آمده در حوزه «پدافند سایبری» به عنوان یک الگوی موفق اشاره کرد و آن را گواهی بر توانمندی متخصصان داخلی در تولید محصولات پدافندی دانست.

وی خاطرنشان کرد: این همایش که سال گذشته در دانشگاه مالک اشتر پایه‌گذاری شد، امسال با تمرکز بر «اقتصاد دانش‌بنیان» و بهره‌گیری از ظرفیت دانشمندان حوزه‌های نوین به دنبال عملیاتی کردن اکوسیستم طراحی‌شده در سال گذشته است.

در حاشیه آئین گرامیداشت هفته پژوهش، تفاهمنامه همکاری‌های علمی، پژوهشی و فناورانه بین سازمان پدافند غیرعامل کشور و معاونت امور صنعتی و تحقیقاتی وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح به امضای سردار غلامرضا جلالی و سردار فرحی رسید.

در پایان این مراسم از پژوهشگران برتر دانشگاه‌ها و مراکز علمی و تحقیقاتی کشور در حوزه پدافند غیرعامل تقدیر شد.