زنگ خطر تامین منابع آبی تهران؛ کسری بارش ۷۸ درصدی در سال آبی جاری

احد وظیفه، رئیس مرکز ملی اقلیم و مدیریت بحران خشکسالی سازمان هواشناسی کشور، در گفتگو با خبرنگار مهر با تشریح آخرین وضعیت بارش‌ها و دمای کشور، از تداوم گرمای نابهنجار در اغلب مناطق به‌ویژه نیمه شمالی خبر داد و گفت: در حال حاضر دمای مناطق شمالی و بخش‌های مرکزی تا شمالی کشور از جمله استان تهران به شکل محسوسی بالاتر از نرمال است و این شرایط از دو هفته گذشت آغاز شده و تا هفته آینده نیز ادامه دارد.

موج کاهش دما در راه است

وی افزود: این وضعیت گرمای نابهنجار تا حدود یک هفته آینده نیز کم‌وبیش تداوم خواهد داشت، هرچند از امروز (دوشنبه، ۴ اسفند) موجی وارد کشور می‌شود که به‌ویژه در سواحل شمالی سبب کاهش نسبی دما خواهد شد.

بازگشت نسبی سرما به کشور از هفته آینده

رئیس مرکز ملی اقلیم و مدیریت بحران خشکسالی سازمان هواشناسی کشور بیان کرد: موج بعدی کاهش دما از روز شنبه (۹ اسفند) و یکشنبه (۱۰ اسفند) هفته آینده وارد کشور می‌شود که افت دمای قابل ملاحظه‌تری را در بسیاری از مناطق رقم خواهد زد. بر این اساس، پیش‌بینی می‌شود در نیمه دوم هفته آینده شرایط دمایی کشور به وضعیت نرمال نزدیک شود.

وظیفه با اشاره به شاخص‌های دمای میانگین کشور ادامه داد: در حال حاضر با شرایط به‌شدت نابهنجار مواجه هستیم و میانگین دمای زمستان امسال حدود ۲ درجه سانتی‌گراد بالاتر از متوسط بلندمدت ثبت شده است.

وی یادآور شد: بخش عمده این افزایش میانگین دما به گرمای قابل توجه دو هفته اخیر بازمی‌گردد؛ زیرا اگر داده‌های فصل زمستان را به‌صورت تفکیکی بررسی کنیم، دی‌ماه تقریباً در محدوده نرمال قرار داشت، اما از نیمه دوم بهمن‌ماه شاهد افزایش محسوس دما و ثبت مقادیر بالاتر از حد طبیعی بودیم.

دمای زمستان ۲ درجه بالاتر از نرمال

این مقام مسئول سازمان هواشناسی درباره ادامه سال آبی نیز گفت: انتظار داریم در ادامه سال آبی، دمای کشور همچنان گرایش به مقادیر بالاتر از نرمال داشته باشد، البته نه با شدتی که در مقطع فعلی تجربه می‌کنیم. بر اساس پیش‌بینی‌های اقلیمی، میانگین دمای کشور در ادامه سال آبی احتمالاً بین یک تا ۲ درجه سانتی‌گراد بیش از نرمال خواهد بود.

به گفته وظیفه، اگرچه در هفته‌های آینده با ورود امواج کاهش دما، شرایط برای مدتی به محدوده نرمال بازمی‌گردد، اما چشم‌انداز کلی نشان می‌دهد که گرایش دمایی کشور همچنان در محدوده بالاتر از میانگین بلندمدت باقی خواهد ماند.

رئیس مرکز ملی اقلیم و مدیریت بحران خشکسالی سازمان هواشناسی با اشاره به آخرین وضعیت بارندگی ادامه داد: میانگین بارش کشور در مجموع شرایط نرمالی دارد، اما توزیع آن در استان‌ها متفاوت است. برخی استان‌ها بیش از نرمال بارندگی داشته‌اند و برخی دیگر مانند تهران به شدت کمتر از حد انتظار بارش دریافت کرده‌اند.

تهران تنها ۲۲ درصد بارش سالانه را دریافت کرده است

وی افزود: استان‌های تهران، قم، مرکزی، البرز و قزوین وضعیت بسیار بحرانی دارند و بارش‌ها در این مناطق به شدت زیر نرمال است. برای مثال، استان تهران تا کنون تنها حدود ۲۲ درصد از بارش سالانه خود را دریافت کرده در حالی که در این زمان باید حدود نیمی از بارش سالانه انجام شده باشد. بنابراین احتمال دریافت ۷۵ تا ۷۸ درصد باقی‌مانده بارش در ادامه سال آبی بسیار کم است و تهران با کم‌بارشی بسیار شدید تا پایان سال آبی یا اواخر بهار مواجه خواهد بود.

وظیفه تصریح کرد: وضعیت منابع آبی در این استان‌ها حتی بدتر از سال گذشته است و تأمین آب در ماه‌های آینده با مشکلات جدی مواجه خواهد شد. استان‌های البرز و قزوین نیز شرایط مشابهی دارند و کم‌بارشی ادامه خواهد داشت، به طوری که جبران این کسری بارش بعید به نظر می‌رسد.

این مقام مسئول سازمان هواشناسی با اشاره به استان‌های غرب کشور گفت: استان‌هایی مانند خوزستان، ایلام، کرمانشاه و چهارمحال و بختیاری در حال حاضر حدود ۱۵ تا ۲۵ درصد کمتر از نرمال بارندگی داشته‌اند و میانگین بارششان تقریباً ۲۰ درصد کمتر از حد طبیعی است، در این استان‌ها احتمال جبران کسری بارش در فصل بهار وجود دارد.

استان‌های جنوبی و شرقی ایران در شرایط بارندگی فراتر از نرمال هستند

وی تاکید کرد: استان‌های جنوبی و شرقی کشور مانند هرمزگان، کرمان، سیستان و بلوچستان و خراسان جنوبی از نظر بارندگی بهتر عمل کرده و در شرایط نرمال تا فراتر از نرمال قرار دارند. شمال غرب کشور نیز وضعیت بارش تقریباً نرمال است و استان‌هایی مثل کردستان، آذربایجان غربی و شرقی از نظر بارندگی شرایط مطلوبی دارند.

وظیفه در خصوص سواحل شمالی گفت: بارش‌ها در این مناطق هنوز زیر نرمال است، اما شدت نابهنجاری کم است و احتمال جبران کسری بارش وجود دارد. به طور کلی چشم‌انداز آینده نشان می‌دهد که دامنه‌های البرز و شمال شرق کشور از جمله خراسان رضوی، خراسان شمالی و گلستان گرایش به کم‌بارشی خواهند داشت، در حالی که سایر استان‌ها کم و بیش در شرایط نرمال باقی خواهند ماند.

پیش‌بینی بارش‌های فصل بهار ۱۴۰۵

رئیس مرکز ملی اقلیم و مدیریت بحران خشکسالی سازمان هواشناسی درباره پیش‌بینی وضعیت بارش‌ها در فصل بهار گفت: روند تغییر اقلیم، کل منطقه خاورمیانه و آسیای میانه را تحت تأثیر قرار داده و این مناطق از جمله نقاط کانونی اثرات اقلیمی محسوب می‌شوند. این تغییرات نقش مهمی در شکل‌گیری شرایط اقلیمی کنونی دارد، اما نوسان‌های طبیعی اقلیمی نیز همواره وجود داشته و بر بارش‌ها اثرگذار هستند.

وی افزود: تهران و سواحل شمالی، به ویژه حوزه خزر، امسال کم‌بارش بوده‌اند و این وضعیت تا حدی به اثر دورپیوندها (Teleconnections) بازمی‌گردد که مانند الگوهای اقلیمی گسترده بر بارش و دما تأثیر می‌گذارند. مجموع این عوامل باعث شد که این مناطق به شدت زیر نرمال بارندگی قرار گیرند و پیش‌بینی می‌شود این روند در بهار نیز ادامه داشته باشد.

وظیفه در پایان خاطرنشان کرد: با وجود بارش برفی و باران مناسب در برخی مناطق، تعیین دلیل دقیق و پیش‌بینی دقیق میزان بارش در تهران و شمال کشور به دلیل وجود نابهنجاری‌های اقلیمی و تغییرات گسترده اقلیم دشوار است. اثرات تغییر اقلیم و نوسان‌های اقلیمی در این منطقه نقش اثرگذاری دارند.