نمره هوش مصنوعی شهروندان تهرانی؛ تفاوت مردان و زنان در کار با AI

محمدحسن‌زاده در گفتگو با خبرنگار مهر، با اشاره به انجام مطالعه‌ای درباره میزان سواد هوش مصنوعی گفت: مطالعه «سنجش میزان سواد هوش مصنوعی شهروندان شهر تهران با تأکید بر تفاوت‌های نسلی» با سفارش و پشتیبانی پژوهشگاه علوم و فناوری اطلاعات ایران (ایرانداک) انجام شده است و گزارش کامل و تفصیلی این مطالعه به‌زودی در دستر عموم قرار خواهد گرفت.

وی با اشاره به اهمیت روزافزون هوش مصنوعی در زندگی روزمره شهروندان، ادامه داد: فناوری‌های مبتنی بر هوش مصنوعی با سرعت بالایی در حال نفوذ به حوزه‌هایی مانند آموزش، صنعت، پزشکی، کسب‌وکار، تولید اطلاعات، رسانه و سرگرمی هستند و در چنین شرایطی، سواد هوش مصنوعی به یک مهارت عمومی و ضروری برای همه شهروندان تبدیل شده است.

رئیس ایرانداک با تشریح روش اجرای این پژوهش گفت: این مطالعه با استفاده از دو پرسشنامه مجزا برای سنجش سواد ذهنی و سواد عینی هوش مصنوعی در ۸ منطقه شهر تهران انجام شده است. هر دو پرسشنامه متناسب با شرایط ایران بومی‌سازی و از نظر علمی اعتبارسنجی شده‌اند تا بتوان تصویری دقیق و واقع‌گرایانه از وضعیت سواد هوش مصنوعی عموم مردم به دست آورد.

حسن‌زاده در مورد نتایج این مطالعه توضیح داد: نتایج نشان داده که میانگین کل سواد ذهنی هوش مصنوعی در میان دو گروه «نسل زد ـ آلفا» و «نسل وای و پیش از آن» ۱۴.۲۵ از ۲۰ است.

وی خاطر نشان کرد: بر اساس یافته‌های مطالعه در این بخش، نسل زد ـ آلفا به‌طور متوسط ۱.۸ نمره خود ادراکی بالاتری نسبت به نسل‌های پیشین دارد؛ به بیان دیگر، این نسل تصور می‌کند سطح سواد هوش مصنوعی بالاتری دارد.

رئیس ایرانداک در مورد یافته‌های این مطالعه درباره سواد عینی هوش مصنوعی تصریح کرد: زمانی که دانش واقعی افراد از طریق پرسش‌های دانشی و انتخاب پاسخ درست سنجیده شد، مشاهده شد که میانگین نمرات به شکل چشمگیری کمتر است. بر اساس این یافته‌ها میانگین کل سواد عینی هوش مصنوعی در هر دو نسل تنها ۵.۸ از ۲۰ بود و حتی در این شاخص، نسل وای و پیش از آن با اختلاف حدود ۰.۵ نمره عملکرد بهتری نسبت به نسل زد ـ آلفا داشت.

حسن‌زاده به سایر یافته‌های این مطالعه اشاره کرد و گفت: بررسی‌ها نشان داد جنسیت در سواد ذهنی هوش مصنوعی تأثیر معناداری ندارد، اما در سواد عینی، مردان اندکی عملکرد بهتری داشته‌اند. همچنین افرادی که تحصیلات رسمی در رشته‌های علوم کامپیوتر و فناوری اطلاعات داشته‌اند یا دوره‌های غیررسمی هوش مصنوعی را گذرانده‌اند، نمرات بالاتری کسب کرده‌اند.

وی استفاده از چت‌بات‌ها را یکی از عوامل مؤثر بر ارتقای سواد عینی دانست و افزود: افرادی که از چت‌بات‌های هوش مصنوعی استفاده می‌کنند، در برخی مؤلفه‌های سواد عینی عملکرد بهتری دارند. در عین حال، یافته‌ها نشان می‌دهد نسل زد ـ آلفا بیش از سایر نسل‌ها از چت‌بات‌ها استفاده می‌کند.

به گفته این پژوهشگر؛ یافته‌های این مطالعه نشان می‌دهد که وضعیت سواد هوش مصنوعی در مناطق مختلف شهر تهران تفاوت معناداری با یکدیگر ندارد.

رئیس ایرانداک با اشاره به شکاف میان تصور ذهنی و دانش واقعی شهروندان در مورد هوش مصنوعی گفت: این پیمایش به‌روشنی نشان می‌دهد که برای کاهش شکاف میان تصور ذهنی و دانش واقعی شهروندان، لازم است سیاست‌گذاری‌های آموزشی و شهری دقیق، مستمر و هدفمند در حوزه سواد هوش مصنوعی تدوین و اجرا شود. تحقق این هدف نیازمند مشارکت فعال نهادهای آموزشی، پژوهشی، فرهنگی و مدیریتی کشور است و ایرانداک در این زمینه برنامه هایی جدی طراحی کرده است.