برگزاری جشنواره علمی دانش‌آموزی رویانا؛ فرصت مطالعاتی سه‌ماهه در رویان

به گزارش خبرگزاری مهر به نقل از جهاددانشگاهی، نشست خبری جشنواره علمی دانش‌آموزی «رویانا» در پژوهشگاه رویان جهاددانشگاهی با حضور عبدالحسین شاهوردی رئیس پژوهشگاه رویان، روح الله فتحی معاون آموزش این پژوهشگاه، عادل تقوی سرپرست اداره‌ کل راهبری و نظارت راهبردی معاونت آموزشی جهاددانشگاهی، محمود اشعاری مدیرکل دفتر برنامه‌ریزی و توسعه آموزش جهاددانشگاهی و مصطفی پردلی رئیس کانون علوم و فناوری‌های نوین ایران (کافنا) در پژوهشگاه رویان جهاددانشگاهی برگزار شد.

آغاز مرحله کارآزمایی بالینی ژن درمانی در پژوهشگاه رویان

عبدالحسین شاهوردی در سخنانی با تبریک ایام و اعیاد، اظهار کرد: مجموعه رویان از بدو تأسیس تاکنون در حوزه‌های پزشکی تولیدمثل، علوم سلولی و سلول‌های بنیادی و بیوتکنولوژی فعالیت داشته و در عرصه‌های آموزش، پژوهش و ارائه خدمات تخصصی گام‌های مؤثری برداشته است. خوشبختانه با همت همکاران، این مجموعه توانسته افتخارات ارزشمندی را برای جامعه علمی کشور رقم بزند و در سطح بین‌المللی نیز حرفی برای گفتن داشته باشد.

وی افزود: بسیاری از فعالیت‌های پژوهشگاه رویان به نمادی از «ما می‌توانیم» در کشور تبدیل شده است. یکی از شاخص‌ترین این دستاوردها، تولد «رویانا» به عنوان نخستین حیوان شبیه‌سازی‌شده در ایران بود که نشان داد دانشمندان ایرانی قادرند در مرزهای دانش حرکت کنند. این موفقیت صرفاً تولد یک بره شبیه‌سازی‌شده نبود، بلکه آغازگر توسعه فناوری‌های پیشرفته در حوزه ژن درمانی و دستکاری یک ژنوم انسانی و یا حیوانی در کشور به شمار می‌رفت.

رئیس پژوهشگاه رویان با اشاره به پیشرفت‌های جهانی در حوزه ژن‌درمانی تصریح کرد: امروز در سطح بین‌المللی، درمان بسیاری از بیماری‌ها به‌ویژه برخی سرطان‌ها، به‌خصوص سرطان‌های خونی، با بهره‌گیری از روش‌های ژن‌درمانی در حال انجام است و این روش‌ها توانسته‌اند بار سنگینی را از دوش بیماران و خانواده‌ها بردارند. بنیان این دستاوردها، دانش پایه در زمینه دستکاری سلول و ژنوم است.

شاهوردی ادامه داد: حاصل بیش از سه دهه تلاش پژوهشگران جهاددانشگاهی و پژوهشگاه رویان، امروز به آغاز نخستین کارآزمایی بالینی در حوزه ژن‌درمانی در این پژوهشگاه انجامیده است. امیدواریم نتایج این طرح پژوهشی تا پایان سال یا ابتدای سال آینده به عنوان خبری خوش به اطلاع مردم عزیز کشورمان برسد. گام‌های اولیه این پروژه، نشانه‌های امیدوارکننده‌ای از موفقیت را نشان داده است.

وی تأکید کرد: دستیابی به دانش پایه، زمینه‌ساز انجام کارهای بزرگ در کشور است و امیدواریم نتایج این تحقیقات بتواند بخشی از آلام بیماران را کاهش دهد و ثمرات آن در خدمت مردم قرار گیرد.

رئیس پژوهشگاه رویان همچنین با اشاره به ضرورت تربیت نسل آینده دانشمندان کشور گفت: استمرار حرکت علمی نیازمند پشتیبانی و فرهنگ‌سازی در میان نسل جوان است. بر همین اساس و با همکاری معاونت آموزشی پژوهشگاه رویان، معاونت آموزشی جهاددانشگاهی، وزارت آموزش‌وپرورش و کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان، جشنواره دانش‌آموزی رویان با هدف ترویج فرهنگ پژوهش و ایجاد انگیزه در میان دانش‌آموزان برگزار شد.

ایده‌های دانش‌آموزان به پژوهش‌های کامل تبدیل می‌شوند

وی خاطرنشان کرد: این جشنواره صرفاً یک مراسم پایانی برای اهدای لوح نیست، بلکه فرآیندی یک‌ساله است که طی آن ایده‌های دانش‌آموزان دریافت، داوری و هدایت می‌شود. ایده‌های برگزیده با همراهی مربیان و مشاوران علمی به پژوهش‌های کامل تبدیل می‌شوند تا دانش‌آموزان از همان سنین نوجوانی با ادبیات پژوهش و علوم نوین مانند سلول‌های بنیادی، شبیه‌سازی و ژن‌درمانی آشنا شوند.

شاهوردی ابراز امیدواری کرد نسل جوان کشور بتواند پرچم برافراشته علم و فناوری در ایران را با قدرت ادامه داده و دستاوردهای علمی کشور را در عرصه‌های نوین زیست‌فناوری گسترش دهند.

وی ادامه داد: در این جشنواره افراد انتخاب‌شده، دوره پایانی خود را طی سه روز برگزار می‌کنند و در پایان این مرحله معرفی خواهند شد. امیدواریم این اقدام که یک کار فرهنگی و ترویج‌کننده فرهنگ «ما می‌توانیم» و یک روش تربیتی مؤثر است، به‌طور کامل محقق شود.

رئیس پژوهشگاه رویان ابراز امیدواری کرد با همراهی وزارت آموزش‌وپرورش، جهاددانشگاهی و کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان، این برنامه به عنوان یک رویداد ثابت، مستمر و رایج در کشور برگزار شود تا بتوانیم تیم‌های دانش‌آموزی پژوهشگر را حتی از مناطق دور از مرکز شناسایی کنیم و استعدادهایی را کشف کنیم که آینده این دانش نوین را دنبال خواهند کرد.

«رویانا» الگویی برای شناسایی استعدادهای مناطق کم‌برخوردار و ترویج پژوهش دانش‌آموزی است

در ادامه روح‌الله فتحی معاون آموزشی پژوهشگاه رویان جهاددانشگاهی با اشاره به برگزاری مرحله پایانی نخستین دوره جشنواره علمی دانش‌آموزی «رویانا» گفت: به مرحله نهایی اولین دوره این جشنواره رسیدیم و امیدواریم این رویداد به الگویی پایدار در حوزه ترویج پژوهش در میان دانش‌آموزان تبدیل شود.

روح‌الله فتحی با بیان اینکه پژوهشگاه رویان سال‌ها در برگزاری همایش‌ها، سمینارها و برنامه‌های علمی برای دانشجویان و پژوهشگران نقش‌آفرین بوده است، اظهار کرد: تصمیم گرفتیم الگوی این برنامه‌ها را برای نسل آینده‌ساز کشور و در سطح دانش‌آموزان نیز طراحی و اجرا کنیم. به نوعی مدل‌سازی برنامه‌های بزرگ علمی همچون سمپوزیوم‌های تخصصی و فوق‌تخصصی را در مقیاس دانش‌آموزی انجام دادیم؛ از جمله برگزاری سمپوزیوم سرطان در سطح دانش‌آموزی و نیز اجرای مدرسه تابستانی پژوهشگاه رویان در قالبی متناسب با این گروه سنی.

وی افزود: حدود سه سال پیش موضوع برگزاری یک جشنواره ملی دانش‌آموزی با وزیر محترم آموزش‌وپرورش مطرح و با استقبال این وزارتخانه مواجه شد. بر این اساس، جشنواره‌ای با عنوان «رویانا» در سطح ملی و با چشم‌انداز بین‌المللی طراحی شد.

ساده‌سازی مفهوم پژوهش برای دانش‌آموزان

فتحی با اشاره به اهداف این جشنواره تصریح کرد: یکی از اهداف اصلی، ساده‌سازی مفهوم پژوهش برای دانش‌آموزان بود؛ به‌گونه‌ای که بتوانند با ابزارهای ساده و در محیطی در دسترس، ایده‌های خود را مطرح و اجرا کنند و در عین حال از پشتیبانی یک مرجع علمی همچون پژوهشگاه رویان برای تقویت ایده‌هایشان بهره‌مند شوند.

وی درباره مراحل جشنواره گفت: جشنواره در سه مرحله طراحی شد. در مرحله نخست، تیم‌های دانش‌آموزی کلیپ‌های پنج‌دقیقه‌ای از ایده‌های خود ارسال کردند که از ۲۳ استان کشور در این مرحله شرکت داشتند. پس از داوری، ۱۹ طرح به مرحله دوم راه یافتند.

معاون آموزشی پژوهشگاه رویان ادامه داد: نقطه قوت جشنواره، مرحله دوم آن بود؛ در این مرحله برای هر گروه یک استاد مربی (منتور) از میان اعضای هیئت علمی پژوهشگاه رویان و دانشگاه‌ها در نظر گرفته شد. این اساتید طی ۴۵ روز به پرورش ایده‌های دانش‌آموزان پرداختند تا برای رقابت مرحله دوم آماده شوند.

وی خاطرنشان کرد: داوری مرحله دوم به صورت برخط انجام شد و گروه‌ها از نقاط مختلف کشور از طرح‌های خود دفاع کردند. در نهایت، ۵ گروه از دوره های متوسطه اول و پنج گروه از متوسطه دوم به مرحله نهایی راه یافتند. نکته قابل توجه این است که هیچ‌یک از گروه‌های راه‌یافته به مرحله سوم از استان تهران نبودند؛ موضوعی که نشان می‌دهد هدف جشنواره در تقویت تیم‌های علمی مناطق دور از مرکز محقق شده است.

فتحی افزود: رقابت حضوری مرحله نهایی روز سه‌شنبه از ساعت ۸ صبح در محل کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان واقع در خیابان حجاب برگزار می‌شود. همچنین برای گروه‌های راه‌یافته، دو روز برنامه آموزشی و کارگاه‌های تخصصی در پژوهشگاه رویان پیش‌بینی شده است و در پایان، مراسم اختتامیه و معرفی برگزیدگان سه شنبه ۲۸ بهمن از ساعت ۱۰ تا ۱۲ برگزار خواهد شد.

فرصت مطالعاتی سه ماهه در رویان برای دانش‌آموزان برگزیده

معاون آموزشی پژوهشگاه رویان درباره جوایز جشنواره گفت: برگزیدگان علاوه بر جوایز مادی، از فرصت مطالعاتی سه‌ماهه با حمایت پژوهشگاه رویان برخوردار می‌شوند و می‌توانند در کنار اعضای هیأت علمی، پروژه‌ای علمی در حوزه علوم زیستی اجرا کنند. همچنین برندگان به عنوان داوران دوره‌های بعدی جشنواره «رویانا» همکاری خواهند داشت.

وی هدف نهایی جشنواره را شناسایی استعدادهای دانش‌آموزی و تحقق بخشی از رسالت اجتماعی مراکز علمی مرجع در توسعه عدالت آموزشی عنوان کرد و افزود: تمامی شرکت‌کنندگان جشنواره به عضویت باشگاه نخبگان دانش‌آموزی پژوهشگاه رویان درمی‌آیند و از برنامه‌های علمی سال‌های آینده بهره‌مند خواهند شد.

فتحی در پایان با اشاره به فرآیند طراحی سؤالات گفت: جشنواره برای دانش‌آموزان متوسطه اول و دوم طراحی شد و گروه طراحی سؤالات طی حدود ۱۰ جلسه تخصصی، از میان ۸۵ سؤال پیشنهادی، هشت سؤال نهایی را انتخاب کرد. شرکت دانش‌آموزان در رشته‌های مختلف از جمله ریاضی، هنر و ادبیات نیز آزاد بود، چرا که باور داریم نگاه‌های متنوع می‌تواند پاسخ‌های خلاقانه و قابل اجرا ارائه دهد.

جشنواره «رویانا» به یک جریان مستمر آموزشی برای دانش‌آموزان سراسر کشور تبدیل شود

تقوی درباره نقش معاونت آموزشی جهاددانشگاهی در جشنواره رویانا گفت: نقش معاونت آموزشی جهاددانشگاهی در این جشنواره، حمایت و هدایت بخشی از فعالیت‌های آموزشی است که بر اساس رسالت این معاونت در ترویج آموزش‌های تخصصی و فوق‌تخصصی برای عموم مردم و نه صرفاً دانشجویان انجام می‌شود.

وی افزود: جهاددانشگاهی حدود ۱۵۰ مرکز تخصصی کوتاه‌مدت در حوزه‌های مختلف علوم پایه، فنی، مهندسی و پزشکی دارد که بخشی از مخاطبان آن دانش‌آموزان هستند و بخش عمده را عموم مردم تشکیل می‌دهند. این مراکز امکان ارتقای مهارت‌ها و دانش فراگیران را فراهم می‌کنند و معاونت آموزشی وظیفه فرهنگ‌سازی و الگوسازی فعالیت‌های علمی و پژوهشی مجموعه را نیز برعهده دارد.

تقوی ادامه داد: با اعلام آمادگی پژوهشگاه رویان، معاونت آموزشی جهاددانشگاهی در کنار جشنواره حضور یافت تا در دوره‌های بعدی، جشنواره‌ای جامع‌تر و مستمر برای خدمت به دانش‌آموزان ایجاد شود؛ نه تنها یک مسابقه کوتاه‌مدت، بلکه یک برنامه آموزشی کامل که طی آن بیشترین دانش‌آموزان بتوانند بهره‌مند شوند.

وی در پایان تأکید کرد: هدف این همکاری، ترویج آموزش و فرهنگ علمی با الگوگیری از اساتید پیشکسوت پژوهشگاه رویان و جهاددانشگاهی، از جمله مرحوم کاظمی آشتیانی، شاهوردی، وثوق و سایر همکاران، است تا شاهد رشد و نمو استعدادهای علمی در کشور باشیم.

توسعه عدالت آموزشی با همکاری محقق می‌شود

مصطفی پردلی رئیس کانون علوم و فناوری‌های نوین ایران (کافنا) گفت: از زمانی که دانش‌آموز بودم، همیشه دوست داشتم مستندها و ویدیوهای مربوط به پژوهشگاه رویان را مشاهده کنم، زیرا دسترسی به علم حوزه سلول‌های بنیادی و پزشکی بازساختی برای ما خارج از تهران سخت بود.

وی افزود: خوشبختانه پژوهشگاه رویان در سال‌های اخیر فرصت‌های مستقیمی برای دانش‌آموزان مناطق مختلف کشور ایجاد کرده تا با این مرجع علمی ارتباط برقرار کنند و از فعالیت‌های علمی بهره‌مند شوند. در این مدت، اردوهای علمی و نشست‌های برخط با همکاری رویان برای دانش‌آموزان مناطق محروم برگزار شد که نشان‌دهنده تعهد پژوهشگاه به توسعه عدالت آموزشی است.

پردلی درباره کانون علوم و فناوری‌های نوین ایران گفت: حدود یک سال است که با توجه به نیازهای کودکان و نوجوانان، این کانون شکل گرفته و در حوزه‌های مختلف علوم نوپدید فعالیت خود را آغاز کرده است. در سال گذشته، فعالیت‌ها در ۱۰ رشته مختلف آغاز شد که مهم‌ترین آن‌ها حوزه سلول‌های بنیادی بود و با همکاری پژوهشگاه رویان، طرح درس‌ها و کتاب‌های آموزشی ویژه نوجوانان تدوین شده است.

وی ادامه داد: نشست‌های علمی با عنوان ‘کافناگپ’ برای نوجوانان برگزار می‌شود تا آن‌ها بتوانند با متخصصان علمی به صورت مستقیم ارتباط برقرار کنند و سوالات علمی خود را مطرح نمایند. همچنین اولین مجله علمی ایران در حوزه علوم و فناوری‌های نوین برای نوجوانان در این کانون منتشر شده و جلد دوم آن به طور اختصاصی درباره سلول‌های بنیادی و زیست‌فناوری خواهد بود.

پردلی در پایان اظهار کرد: با توجه به تفاهم‌نامه‌ای که با پژوهشگاه رویان در حوزه فعالیت‌های علمی و فناورانه کودکان و نوجوانان داریم، جشنواره ‘رویانا’ آغاز کار برای نوجوانان در مسیر پژوهش و حل مسئله است. امیدواریم از ظرفیت دانش‌آموزان برگزیده در حوزه سلول‌های بنیادی نیز استفاده شود و این همکاری باعث توسعه عدالت آموزشی در سراسر کشور شود.