درباره «عصر طلایی دایناسورها» چه می دانیم؟

به گزارش خبرنگار مهر، کتاب «دایناسورها» عرفان خسروی (معمولاً با عنوان «عصر طلایی دایناسورها» شناخته می‌شود) یک کتاب علمیِ عامه‌فهم درباره دایناسورهاست که برای مخاطب نوجوان و بزرگسال کنجکاو نوشته شده و بر پایه داده‌های به‌روز دیرینه‌شناسی تنظیم شده است.

تمرکز کتاب بر معرفی عصر دایناسورها، یعنی دوران مزوزوییک (سه‌گانه تریاس، ژوراسیک و کرتاسه) و انقراض آن‌هاست. متن کتاب علاوه بر شرح تاریخ تکامل دایناسورها، به ویژگی‌های زیستی، رفتار، محیط زندگی و انقراض آن‌ها می‌پردازد و سعی می‌کند تصویر کلی ولی علمی از این گروه ارائه دهد. در کتاب برای بسیاری از گونه‌ها نوعی «شناسنامه» ارائه می‌شود که در آن زمان زیست، محل کشف، اندازه، وزن و نوع تغذیه دایناسور ذکر شده است. کتاب مصور است و از تصاویر و طرح‌ها برای فهم بهتر اندازه و مورفولوژی دایناسورها استفاده می‌کند، به‌گونه‌ای که برای خواننده غیرمتخصص نیز قابل‌درک باشد.

در پایان کتاب نقشه‌ای وجود دارد که نه تنها پراکندگی محل کشف دایناسورها را نشان می‌دهد، بلکه در حاشیه‌اش نام انواع مختلف و گونه‌های دایناسورهای پرنده و گوشت خوار و گیاه خوار نیز ثبت شده است. همچنین کتاب یک واژه نامه و نمایه دارد که استفاده و فهم اصطلاحات علمی آن را ممکن می‌کند؛ و البته یک پوستر در ابعاد ۱۸ در ۸۰ سانتیمتر نیز ضمیمه آن است.

عرفان خسروی زیست‌شناس و دیرینه‌شناس ایرانی است که در حوزه جانورشناسی و دیرینه‌شناسی تحصیلات دانشگاهی دارد و از اوایل دهه ۱۳۸۰ در پی‌جویی‌های دایناسورها در ایران حضور داشته است. او پیش‌تر نیز کتابی با عنوان «فرهنگ‌نامه دایناسورها» نوشته که در جشنواره کتاب‌های آموزشی رشد شایسته تقدیر شده و همین سابقه، کتاب «دایناسورها» را در زنجیره آثار تخصصی آموزشی او قرار می‌دهد.

نکته جذاب کتاب تصاویر آن است. تصویرگر این کتاب محمد رسول حقانی، کارشناس نقاشی از دانشکده هنر و و معماری آزاد اسلامی است. او برای مجله‌های مختلف کودک و نوجوان کتابهای داستانی و علمی به ویژه با موضوع جانورشناسی و دیرینه شناسی از جمله کتاب فرهنگنامه ی دایناسورها (با نشر طلایی) تصویر سازی کرده است. او در سالهای ۱۳۹۵ و ۱۳۹۶ جایزه تصویرسازی فسیل شناسی اسپانیا را نیز گرفته است و آثارش زینت بخش موزه‌های تاریخ طبیعی دنیاست.

زبان کتاب در عین علمی بودن، ساده و آموزشی طراحی شده و آن را به منبع مناسبی برای نوجوانان، علاقه‌مندان علوم طبیعی و معلمان علوم و البته والدین کنجکاو و علاقمند تبدیل می‌کند. برای خواننده‌ای که به دنبال یک متن فارسی نسبتاً جامع و به‌روز درباره دایناسورهاست، این کتاب همراه با «فرهنگ‌نامه دایناسورها» می‌تواند نقطه شروع جدی و در عین حال جذاب به شمار آید.

این کتاب که توسط نشر طلایی منتشر شده تا به حال شش بار تجدید چاپ شده و برنده لوح زرین و دیپلم افتخار در هفدهمین جشنواره کتاب کودک و نوجوان کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان (۱۳۹۳) و تقدیر شده در هشتمین جشنواره کتاب برتر انجمن فرهنگی ناشران کتاب کودک و نوجوان (۱۳۹۴) نیز هست.