پایان بلاتکلیفی حرائم؛ حریم ۶ اثر تاریخی اصفهان تصویب شد

امیر کرم‌زاده در گفت‌وگو با خبرنگار مهر از تصویب حریم شش اثر شاخص تاریخی این استان در شورای ثبت حریم وزارت میراث فرهنگی خبر داد و گفت: این مصوبه نقش تعیین‌کننده‌ای در جلوگیری از تعرضات کالبدی و بصری به آثار تاریخی اصفهان خواهد داشت.

وی اظهار کرد: حریم باغ محمدعلی‌خان واقع در خیابان آتشگاه اصفهان به عنوان یکی از مهم‌ترین پرونده‌های مطرح‌شده، به تصویب شورای ثبت کشور رسید. این باغ قاجاری که پیش‌تر در فهرست آثار ملی ثبت شده، در سال‌های اخیر به دلیل تغییر کاربری اراضی پیرامونی و افزایش ساخت‌وسازهای غیرمجاز با تهدیدهای جدی مواجه بود.

کرم‌زاده افزود: در برخی بخش‌های اطراف این باغ، ساخت‌وسازهای مسکونی به حریم بصری اثر تجاوز کرده بود که تصویب حریم اختصاصی، امکان صیانت مؤثر از این اثر ارزشمند را فراهم می‌کند.

مدیرکل میراث فرهنگی اصفهان با اشاره به دیگر آثار مشمول این مصوبه گفت: حریم چهار اثر شاخص دیگر شامل انگورستان ملک، خانه ملا باشی، مسجد ملک و خانه سرتیپی نیز در شورای ثبت حریم کشور تصویب شد. این بناها در بافت‌های تاریخی متراکم قرار دارند که طی دهه‌های گذشته تحت فشار توسعه شهری و ساخت‌وسازهای غیراصولی بوده‌اند.

کرم‌زاده تأکید کرد: تعیین و تصویب حریم این آثار، اقدامی پیشگیرانه برای جلوگیری از تعرضات آینده است و امکان مدیریت دقیق‌تر ساخت‌وسازها در پیرامون این بناهای تاریخی را فراهم می‌کند.

وی افزود: ششمین اثر مورد بررسی، قلعه طالخونچه در شهرستان مبارکه است که در شهری مملو از قلعه‌های تاریخی قرار دارد. این قلعه قاجاری با وجود ثبت ملی، تاکنون فاقد حریم مصوب بود که خوشبختانه حریم آن نیز در شورای ثبت کشور به تصویب رسید.

مدیرکل میراث فرهنگی اصفهان درباره ماهیت حریم‌های مصوب گفت: حریم آثار تاریخی صرفاً محدود به عرصه فیزیکی بنا نیست و شامل حریم درجه یک، درجه دو و حریم بصری می‌شود. در حریم درجه یک، هرگونه ساخت‌وساز با ارتفاعی بیش از ارتفاع فعلی بنا ممنوع است و در حریم درجه دو نیز ضوابط مشخصی متناسب با شرایط هر اثر اعمال می‌شود. اولویت اصلی در این مصوبات، صیانت از منظر تاریخی و بصری آثار است.

وی درباره فرآیند تصویب و ابلاغ این حریم‌ها توضیح داد: حریم هر اثر بر اساس نقشه‌های کارشناسی دقیق در استان تهیه و پس از بررسی در کمیته‌های تخصصی، در شورای ثبت حریم وزارتخانه نهایی می‌شود. در برخی موارد ممکن است حدود حریم در شورای ملی اصلاح شود، اما در اغلب پرونده‌ها پیشنهادهای استان مورد تأیید قرار می‌گیرد.

کرم‌زاده با اشاره به ضمانت اجرایی این مصوبات گفت: پس از امضای مصوبه توسط وزیر میراث فرهنگی، حریم‌ها به استاندار ابلاغ می‌شود و از آنجا به فرمانداری‌ها و شهرداری‌ها منتقل شده و در طرح‌های جامع و تفصیلی شهرها لحاظ می‌شود. از این پس، تمام مجوزهای ساخت‌وساز و استعلام‌ها بر اساس حریم اختصاصی مصوب صادر خواهد شد.

وی تصریح کرد: از زمان ابلاغ رسمی، رعایت ضوابط حریم برای همه دستگاه‌ها و اشخاص حقیقی و حقوقی الزامی است و در صورت تخلف، برخورد قانونی بر اساس قوانین مصوب مجلس انجام خواهد شد.

مدیرکل میراث فرهنگی اصفهان همچنین به برنامه‌های آتی این اداره کل اشاره کرد و گفت: تسریع در تعیین حریم آثار شاخص، یکی از اولویت‌های اصلی ماست. در حال حاضر، حریم ۴۲ اثر تاریخی در محله جلفای اصفهان آماده طرح در شورای ثبت است که به زودی بررسی و تصویب خواهد شد. این اقدام نقش مهمی در حفظ شالوده تاریخی و تقویت رویکرد گردشگری محور جلفا خواهد داشت.

وی تأکید کرد: تصویب حریم‌های اختصاصی، شفافیت قانونی ایجاد می‌کند و امکان تفسیرهای سلیقه‌ای در صدور مجوزها را به حداقل می‌رساند؛ موضوعی که برای حفاظت بلندمدت از میراث تاریخی اصفهان حیاتی است.