پافشاری ترامپ بر ادامه نقض حقوق مردم جزایر چاگوس

دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا به‌تازگی به توافقی که قبلا با آن موافقت کرده بود و براساس آن انگلیس حاکمیت بر جزایر چاگوس را به موریس بازمی‌گرداند، حمله کرد. 

انگلیس که کنترل این جزایر را در دست دارد، به‌همراه آمریکا، نیم قرن پیش تمام ساکنان این زنجیره جزایر اقیانوس هند را مجبور به ترک آنجا کرده بود تا آمریکا بتواند یک پایگاه نظامی در جزیره دیه‌گو گارسیا بسازد. چاگوسی‌ها هرگز اجازه بازگشت نداشته‌اند.

ترامپ که در دوره دوم ریاست‌جمهوری خود خواسته‌های اشغالگرانه خود را بیش از پیش آشکار کرده، در رسانه‌های اجتماعی گفت: واگذاری این جزایر به موریس عملی «احمقانه» است و نشان داد که چرا آمریکا باید گرینلند را تصاحب کند.

کلایو بالدوین، مشاور حقوقی ارشد یک سازمان حقوق بشری در این مورد، گفت: تصمیم‌ها درمورد جزایر چاگوس باید بر مردم چاگوسی متمرکز باشد که هنوز توسط انگلیس و آمریکا به زور از سرزمین خود آواره شده‌اند. 

بالدوین اضافه کرد: حقوق چاگوسی‌ها باید در قلب این بحث باشد، از جمله حق آنها برای بازگشت به سرزمین مادری خود و جبران خسارت‌های جنایت‌هایی که علیه آنها انجام شده است.

سابقه نقض حقوق بشر علیه مردم بومی جزایر چاگوس توسط انگلیس و آمریکا

جزایر چاگوس یک مجمع‌الجزایر در اقیانوس هند است که شامل بیش از ۶۰ جزیره می‌شود، از جمله جزیره بزرگ دیگو گارسیا. 

مردم بومی این جزایر، معروف به چاگوسیان‌ها نسلی از ساکنان آفریقایی‌تبار هستند که برای نسل‌ها در این جزایر زندگی می‌کردند و به‌طور عمده به کشاورزی و ماهیگیری مشغول بودند. سابقه نقض حقوق بشر علیه آنها به‌طور عمده به دهه‌های ۱۹۶۰ و ۱۹۷۰ بازمی‌گردد، زمانی که انگلیس و آمریکا برای ایجاد یک پایگاه نظامی، جمعیت بومی را به زور اخراج کردند. 

این اقدام‌ها به‌عنوان جابه‌جایی اجباری، تبعیض نژادی و جرایم علیه بشریت توصیف شده‌اند. 

زمینه تاریخی و جداسازی جزایر (۱۹۶۵)

انگلیس در سال ۱۹۶۵ جزایر چاگوس را از مستعمره موریس جدا کرد تا قلمرو اقیانوس هند انگلیس را ایجاد کند. این اقدام بخشی از توافق محرمانه با آمریکا بود تا جزیره دیگو گارسیا را برای ساخت یک پایگاه نظامی استراتژیک در اختیار آمریکا قرار دهد. 

انگلیس برای جلوگیری از نظارت سازمان ملل ادعا کرد که جزایر جمعیت دائمی ندارند، در حالی که حدود هزار و ۵۰۰ تا ۲ هزار نفر در آنجا زندگی می‌کردند. 

این جداسازی بدون رضایت واقعی مردم موریس انجام شد و بعد‌ها توسط دادگاه بین‌المللی دادگستری (ICJ) در سال ۲۰۱۹ غیرقانونی اعلام شد، زیرا نقض حق تعیین سرنوشت مردم موریس بود. آمریکا در این توافق نقش کلیدی داشت و اصرار داشت که جزایر بدون ساکنین محلی باشند تا از مسائل سیاسی و حقوق بشری جلوگیری شود.

انگلیس بین سال‌های ۱۹۶۸ تا ۱۹۷۳ با حمایت آمریکا تمام جمعیت بومی را از جزایر اخراج کرد. 

روش‌های اخراج شامل موارد زیر بود:

• قطع دسترسی به منابع: انگلیس واردات غذا، دارو و سوخت را متوقف کرد تا زندگی را غیرممکن کند.
• کشتار حیوانات: مقام‌های انگلیسی سگ‌های ساکنان چاگوس را با گاز کشتند تا ترس ایجاد کنند.
• جابه‌جایی فیزیکی: مردم را با کشتی به موریس و سیشل منتقل کردند، آن هم اغلب بدون اطلاع قبلی یا اجازه بازگشت. آخرین گروه در سال ۱۹۷۳ از جزیره پروس بانوهوس اخراج شدند. 

این اقدام‌ها به فقر شدید، بی‌خانمانی و مشکلات روانی برای چاگوسیان‌ها منجر شد. بسیاری در محله‌های فقیرنشین موریس ساکن شدند و از دسترسی به آموزش، بهداشت و کار محروم ماندند. سازمان‌های حقوق بشری این رویداد‌ها را جرایم علیه بشریت توصیف کرده‌اند.

پس از اخراج، انگلیس قوانینی وضع کرد تا بازگشت مردم چاگوس را ممنوع کند، از جمله ایجاد یک منطقه حفاظت‌شده دریایی در سال ۲۰۱۰ که توسط دادگاه داوری دائمی در سال ۲۰۱۵ غیرقانونی اعلام شد، زیرا حقوق ماهیگیری موریس را نقض می‌کرد. 

آمریکا نیز با استدلال امنیت پایگاه نظامی، از تلاش‌های انگلیس برای جلوگیری از بازگشت حمایت کرد. این جلوگیری به نسل‌کشی فرهنگی منجر شده، زیرا مردم چاگوس از دسترسی به سرزمین اجدادی، گورستان‌ها و میراث فرهنگی محروم مانده‌اند. 

سازمان ملل و دادگاه اروپایی حقوق بشر این اقدام‌ها را محکوم کرده‌اند، اما انگلیس ادعا می‌کند که کنوانسیون‌های حقوق بشر در این جزایر اعمال نمی‌شوند.