رئیس سازمان برنامه و بودجه: دولت از هر نوع همکاری درباره تقویت معیشت مردم دریغ نخواهد کرد

به گزارش خانه ملت، سید حمید پورمحمدی در نشست علنی امروز (دوشنبه ۱۵ دی ماه) در جریان بررسی کلیات لایحه بودجه سال ۱۴۰۵ در صحن مجلس گفت: در ابتدای عرایضم، نهایت سپاسگزاری و قدردانی خودم را از همراهی و هم‌فکری نمایندگان محترم مجلس، هیئت محترم رئیسه و نمایندگان محترم عضو کمیسیون تلفیق بودجه ۱۴۰۵ ابراز می‌کنم و امیدوارم خداوند همه مساعی جمعی، تلاش‌ها و کوشش‌های ما را در جهت گره‌گشایی از کار‌های مردم و رشد و توسعه کشور، مقبول درگاه خود قرار دهد.

وی تاکید کرد: در همین ابتدا اعلام می‌کنم که دولت و کارشناسان سازمان برنامه و بودجه، هر نوع همکاری و هر نوع همراهی را برای اینکه دغدغه نمایندگان محترم مردم شنیده شود و در بودجه منعکس شود، اعلام می‌کنند؛ بنابراین ان‌شاءالله با هم، بودجه را به‌صورت مشترک به نتیجه خواهیم رساند.

رئیس سازمان برنامه و بودجه با بیان اینکه بودجه کل کشور مهم‌ترین سند حاکمیتی یک‌ساله کشور است، گفت: تمامی امور کشور بر پایه بودجه نظم می‌گیرد. هم شکل بودجه مهم است و هم محتوای آن. اینکه بودجه به‌موقع تدوین شود، به‌موقع تصویب شود، به‌موقع و به‌خوبی اجرا شود و به‌درستی مورد نظارت قرار بگیرد، همه اینها در کنار هم چرخه بودجه را شکل می‌دهد.

پورمحمدی بیان کرد: اگر چرخه بودجه درست بچرخد، معیشت مردم و کسب‌وکار بنگاه‌ها هم می‌چرخد؛ اما اگر این چرخه دچار تعلل و مشکل شود، طبیعتاً کسب‌وکار مردم و معیشت آنان نیز در گل خواهد ماند.

وی ادامه داد: بنابراین تنظیم، تدوین، تقدیم، تصویب، اجرا و نظارت به‌موقع بر بودجه، از مهم‌ترین امور حاکمیتی است. سرنوشت کشور در این حوزه تا حد زیادی در دست ما و شما قرار داده شده تا بتوانیم بهترین نتیجه را برای مردم رقم بزنیم.

پورمحمدی با اشاره به محتوای بودجه سال ۱۴۰۵ ادامه داد: دغدغه‌ها و نگرانی‌های نمایندگان محترم را در قالب سه یا چهار محور دسته‌بندی کرده‌ام و سعی می‌کنم در همان قالب به نگرانی‌ها پاسخ بدهم و امیدوارم این توضیحات درخور باشد و نمایندگان را متقاعد کند که واقعاً بهترین بودجه‌ای که می‌توانستیم، با توجه به شرایط، تنظیم و تقدیم کرده‌ایم.

رئیس سازمان برنامه و بودجه نخستین محورثبات در بودجه اشاره کرد و گفت: هیچ امری مهم‌تر از ثبات در اقتصاد نیست. وقتی ثبات وجود داشته باشد، مانند قایقی است که بادبانش را بالا می‌کشد و با نسیمی ملایم، امور به‌راحتی به جلو می‌رود. اما اگر دریا متلاطم شود و امواج شکل بگیرد، هرچقدر هم پارو بزنید، به جلو نخواهید رفت.

وی با بیان اینکه مهم‌ترین عاملی که ثبات را ویران می‌کند، تورم است، ادامه داد: مهم‌ترین اقدامی که در این بودجه تلاش کردیم به آن توجه کنیم، این بود که در کمند و دام تورم‌های بالا نیفتیم. چگونه در دام تورم می‌افتیم؟ وقتی دولت شیر هزینه‌ها را باز کند و شروع به خرج‌کردن کند، بدون آنکه درآمد قطعی و واقعی داشته باشد.

رئیس سازمان برنامه بودجه خطاب به نمایندگان تاکید کرد: بسیاری از شما تجربه حضور در دستگاه‌های اجرایی را دارید. هزینه کردن، لذت‌بخش است؛ اما وقتی ترمز هزینه کشیده می‌شود، همه نگران و ناراحت می‌شوند. هزینه کردن زمانی خوب است که درآمد قطعی وجود داشته باشد. اگر درآمد موهومی باشد، اگر درآمد واقعی نباشد، اما هزینه انجام شود، نتیجه‌ای جز تورم ندارد.

رئیس سازمان برنامه و بودجه با بیان اینکه هیچ حکومتی نباید سقف هزینه‌های خود را بر ستون‌های درآمد موهوم بنا کند، تاکید کرد: درآمد باید قطعی باشد و هزینه هم باید مشخص و متناسب با آن تعریف شود؛ وگرنه تورم ایجاد می‌شود؛ بنابراین مهم‌ترین کاری که لایحه فوق انجام داده این است که همه دستگاه‌ها را وادار بکند تا پای هزینه خودشان را از گلیم درآمد فراتر نگذارند.

وی با بیان اینکه تورم یک بیماری خاموش است که فقیر را فقیرتر می‌کند، بیان کرد: تورم از فقیر مالیات می‌گیرد و به نفع ثروتمند تمام می‌شود؛ و ما نباید اجازه دهیم چنین اتفاقی رخ دهد. از سویی دیگر دولت در این مسیر به خودش فشار آورد و هزینه‌های خود را جمع کرد و تنها حدود ۲ درصد افزایش داد. این کار بسیار مهمی بود. با این توضیح عرض می‌کنم که مبادا دچار لذت‌خواهی افزایش هزینه‌ها شویم، در حالی که درآمد به اندازه کافی وجود ندارد. باید همه تلاش کنیم جلوی زیاده‌خواهی در مصرف را بگیریم.

رئیس سازمان بنا بودجه تاکید کرد: در همین راستا، حدود ۷۰ ردیف بودجه‌ای حذف و ۵۶ ردیف ادغام شد. شما نمایندگان محترم می‌توانید در این زمینه بیشتر هم کمک کنید. در این شرایط می‌توان بودجه بسیاری از دستگاه‌ها را حذف یا کاهش داد. وقتی مردم نگران گرانی هستند و معیشت آنان در سختی قرار دارد، ما و شما باید بودجه‌های غیرضرور دستگاه‌های مختلف را حذف کنیم. بنده روم به همین ۱۳۶ ردیف رسید؛ قطعاً می‌توان ۱۰۰ ردیف دیگر را هم حذف کرد. اگر شرایط کشور بهتر شد، دوباره می‌توان آنها را اضافه کرد؛ اما اگر نشد، لااقل این منابع محدود را صرف معیشت مردم، تولید و اشتغال کنیم.

پورمحمدی با بیان اینکه تورم بی‌عدالتی خاموش است، ادامه داد: نتیجه تصمیم‌هایی است که امروز به‌خاطر راحتی در هزینه‌کرد گرفته می‌شود، اما فردا دود آن به چشم همه خواهد رفت. تلاش کنیم هزینه‌های واهی را حذف کنیم.

رئیس سازمان برنامه بودجه با اشاره به مقوله معیشت مردم و تمرکز بر آن در بودجه سال ۱۴۰۵ ادامه داد: هیچ امری برای دولت مقدس‌تر، مقدم‌تر و مهم‌تر از معیشت آحاد مردم نیست. امروز همه مردم نگران معیشت خود هستند. در تدوین این بودجه نهایت دقت به خرج داده شده است که اگر ریال و پولی داریم به سمت کمک به معیشت مردم حرکت کند. این وضعیت، مسئولیت جمعی ماست و همه باید در این مسیر ایفای نقش کنیم. مصادیق این موضوع هم فراوان است؛ در گزارش‌هایی که به‌صورت میدانی ارائه شد، مشخص بود جا‌هایی که فقر بیشتری دارند و مناطقی که نیاز به حمایت بیشتری دارند، شناسایی شده‌اند و تلاش شده همین منابع محدود، هدفمند و در جهت حمایت از همان اقشار صرف شود.

وی تاکید کرد: در خصوص حقوق پرسنل دولت نیز نکاتی مطرح شد. پرسنل دولت، خانواده دولت هستند. به همین دلیل رئیس‌جمهور شخصاً نامه نوشتند و از خواست کمیسیون تلفیق استقبال کردند و اعلام آمادگی شد که هرگونه کمکی که امکان‌پذیر باشد، برای کارکنان، بازنشستگان، کارگران و حتی افرادی که در خانه هستند و معیشت‌شان نیازمند حمایت است، انجام شود. دولت کاملاً در کنار مجلس است و هر نوع همکاری که لازم باشد برای تقویت معیشت مردم، حقوق کارمندان و حقوق بازنشستگان، انجام خواهد داد.

وی ادامه داد: برخی دوستان نگرانی‌هایی درباره فشار مالیاتی مطرح کردند. دوستان عزیز، دو شاخص مهم وجود دارد که نشان می‌دهد فشار مالیاتی بیشتر شده یا کمتر. شاخص اول، نسبت مالیات به تولید ناخالص داخلی است؛ این نسبت، نسبت به سال گذشته کاهش یافته است. شاخص دوم، نرخ رشد مالیات نسبت به سال قبل است. در سال ۱۴۰۳ رشد مالیات بالاتر بود، در سال ۱۴۰۴ رشد مالیات حدود ۴۸ درصد بود، اما در لایحه بودجه امسال رشد مالیات به حدود ۴۲ درصد رسیده که کمترین رشد نسبت به سال‌های اخیر است. ضمن اینکه همین میزان رشد هم عمدتاً ناظر به مقابله با فرار مالیاتی، کاهش معافیت‌های غیرهدفمند و ساماندهی پایه‌های مالیاتی بوده است. در مورد مالیات بر ارزش افزوده هم نکاتی مطرح شد. دولت صراحتاً اعلام کرده که در این زمینه در خدمت نظر مجلس است. اگرچه هنوز استدلال‌های کارشناسی قوی وجود دارد که نشان می‌دهد برخی از این ابزار‌ها می‌تواند به کاهش فقر و بهبود معیشت مردم کمک کند، اما دولت به نظر مجلس احترام می‌گذارد و هر آنچه مجلس تصویب کند، اجرا خواهد کرد. در صورت نیاز، این استدلال‌ها می‌تواند در کمیسیون‌ها با دقت و تفصیل بیشتری بررسی شود.

وی ادامه داد: در همین راستا و به‌منظور حمایت از کارکنان و معیشت آنان، معافیت مالیاتی حقوق نسبت به سال جاری افزایش قابل توجهی یافته است؛ به‌گونه‌ای که سقف معافیت از ۱۰۰ درصد افزایش پیدا کرده و حقوق تا ۴۰ میلیون تومان از پرداخت مالیات معاف است.

پورمحمدی گفت:در کنار معیشت، به مسئله رشد و توسعه کشور هم توجه شد از این رو در بودجه شاهد نوآوری و ابتکاراتی بوده‌ایم. به عنوان مثال میزان اعتبارات عمرانی ۶۰۰ همت پیش بینی شد.

وی افزود: رشد مولدسازی نیز اصلاح شد که یکی از ابتکارات است. به عبارتی در گذشته به عنوان مثال ۲۰۰ هزار میلیارد تومان عدد پیش بینی می‌شد، اما محقق نمی‌شد این در حالی است که در بودجه سال ۱۴۰۵ یک بند خرجی جمعی پیش بینی شد که در آن ۱۳۰ هزار میلیارد تومان برای این امر پیش‌بینی شده است. بر این اساس هر دستگاهی می‌تواند دارایی‌های مازاد خود را بفروشد و خرج پروژه‌های عمرانی نیمه تمام خود کند.

رئیس سازمان برنامه و بودجه ادامه داد: همچنین در سال‌های قبل، درآمد‌های اختصاصی برای هزینه‌های جاری داده می‌شد، اما اکنون دستگاه‌ها مکلف هستند ۱۲۰ هزار میلیارد تومان برای حوزه‌های عمرانی هزینه کنند.

پورمحمدی تصریح کرد: دیگر ابتکارات در حوزه قیر است. هر ساله در این راستا کشمکش بین مجلس و دولت بود، اما ما در بودجه پیشنهادی به آن نظم دادیم تا همه از سردرگمی خارج شوند. در این میان باید یادآور شد به مسائلی همچون کریدور‌های شمال - جنوب شرق - غرب، خطوط ریلی و دیگر پروژه‌های عمرانی نیز توجه شده و ۲ میلیارد و ۱۰۰ میلیون برای اتمام آنها اعتبار پیش بینی شده است.

وی بیان کرد: بنابراین می‌توان اذعان کرد رشد عمرانی نزدیک ۱۰۰ بوده که بر اساس این ابتکارات انجام شده است. همچنین به مشارکت خصوصی - عمومی نیز توجه شده و اکنون مشارکت در بخش آزادراه‌ها شاهد رشد است.

رئیس سازمان برنامه و بودجه گفت: ممکن است همه ما بخواهیم به افراد یا جا‌هایی که از دیدمان مهم است، هزینه بدهیم، اما باید توجه داشته باشیم که چه ظرفیت‌ها و درآمد‌هایی داریم. بدون شک همه ما دغدغه معیشت، رشد و ثبات کشور را داریم که در بودجه نیز با آن توجه جدی شده است.

پورمحمدی اظهار کرد: ۳۰ درصد بودجه صرف حقوق و مزایا، ۲۰ درصد صرف پرداختی‌های بازنشستگان و صندوق‌های بازنشستگان و متناسب‌سازی، ۱۵ درصد صرف بازپرداخت اوراق که از قبل هزینه شده، ۳ درصد صرف حمایت از بیمه‌های تامین اجتماعی و ۴ درصد صرف حمایت از تغذیه و بهداشت اشخاص خاص مانند دانشجویان، سربازان و زندانیان شده است.

وی گفت: همچنین ۶ درصد بودجه صرف حمایت از تهیه کود، سم، بذر و بخش‌های هدفمندی یارانه‌ها، ۳ درصد هزینه - درآمد دستگاه‌ها، ۴ درصد هزینه‌های اجتناب ناپذیر برای کل کشور، ۱۲ درصد هزینه‌های عمرانی و ۳ درصد هزینه‌های مالی است. در این صد درصد بودجه ناگزیر هستیم هزینه‌ها را برای کل کشور تقسیم کنیم تا امورات کشور بچرخد و اگر پای ما را فراتر بگذاریم، به باتلاق تورم فرو خواهیم رفت.

رئیس سازمان برنامه و بودجه تصریح کرد: فراموش نکنیم که سازمان برنامه و بودجه، نماینده حاکمیت است و صرفاً یکی از معاونت‌های دولت محسوب می‌شود؛ بنابراین بودجه، بودجه ما و شما خواهد بود. به عبارتی دولت فقط پیشنهاد داده و مجلس می‌تواند آن را تغییر دهد یا بر آن صحه بگذارد.

پورمحمدی خاطرنشان کرد: در کمیسیون تلفیق گفته شد که رئیس جمهور باید کتباً بنویسد که با پیشنهادات اصلاحی موافق است که این امر انجام شد لذا افق و دغدغه‌های ما و شما مشترک است و جایی اختلاف نداریم.