رئیس کمیسیون عمران مجلس: رسیدن به نتایج مطلوب در حوزه آب مستلزم اتخاذ تصمیمات اساسی است

به گزارش خانه ملت، رضایی کوچی در نشست علنی نوبت عصر امروز (سه‌شنبه، ۲ دی ماه) مجلس شورای اسلامی در توضیح گزارش مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی و دانشگاه تهران (به نمایندگی از شورای همکاری دولت و دانشگاه) در خصوص راهبردها، سیاست‌ها و شیوه‌های حکمرانی مطلوب آب و تعدیل مصرف آب بخش کشاورزی (چالش‌ها، الزامات و برنامه‌ها) گفت: جناب آقای رئیس‌جمهور، همکاران محترم، نمایندگان ملت، در حال حاضر کشور در وضعیت هشدار جدی آب، به‌ویژه آب شرب، قرار دارد. طبق گزارش‌های رسمی، در بیش از پنج دهه گذشته، میانگین بارش سالانه کشور روندی کاهشی داشته و هم‌زمان دمای متوسط کشور در روند افزایشی قرار داشته و منابع آب تجدیدپذیر را کاهش و تبخیر را تشدید کرده است. در همین دوره، برداشت از منابع آب زیرزمینی به‌طور مزمن از میزان تغذیه آنها فراتر رفته و با کسری آبخوان‌ها و گسترش فرونشست زمین مواجه شده‌ایم. در صورت تداوم روند فعلی، تنش آب شرب از یک خطر بالقوه به یک بحران قطعی تبدیل خواهد شد. البته اخیراً وزیر نیرو مدیریت بخش آب را به آقای دکتر جانباز، یکی از مدیران با سابقه‌ی حوزه آب، سپرده است. گرچه این تغییرات مدیریتی با ایجاد امید به بهبود وضعیت، آرامش کوتاه مدت فراهم می‌کند، اما دستیابی به نتایج مناسب، مستلزم اصلاح ساختار‌ها و اتخاذ تصمیمات اساسی است.

وی ادامه داد: ملت شریف ایران، لازم است تاکید کنم که الزامات قانونی استقرار حکمرانی مطلوب آب کشور فراهم است. مجلس و کمیسیون‌های تخصصی، به‌ویژه کمیسیون عمران، در گزارش‌ها، نطق‌ها و مصوبات متعدد، همواره آمادگی خود را برای بررسی و تأمین نیاز‌های تقنینی دولت در این حوزه اعلام کرده‌اند. با این حال، در عمل هیچ‌گاه درخواست مشخص و روشنی از سوی دولت ارائه نشده است. این واقعیت، تلویحاً به این معناست که دولت‌ها ابزار‌های قانونی لازم را در اختیار داشته‌اند، اما حلقه مفقوده، نبود اراده کافی برای اقدام بوده است.

رضایی کوچی افزود: آقای رئیس جمهور، همه میدانیم مسئله امروز کشور، نداشتن راهکار نیست؛ راهکار‌های مدیریت بحران آب را دقیق و کارشناسی‌شده در اختیار داریم، اما اجرا نمی‌شوند. واقعیت تلخ این است که هیچ اقدام مؤثر و هماهنگی از سوی وزارت نیرو، وزارت جهاد کشاورزی و سازمان حفاظت محیط زیست مشاهده نمیشود. اینجانب و همکارانم در کمیسیون عمران، در گزارش‌های مکرر، مستند و حاوی آمار و داده‌های متقن و نطق‌های رسمی، بار‌ها و به‌صورت مستمر ضرورت‌های اقدام فوری حوزه آب را اعلام کرده‌ایم. امروز مجددا و مکررا خطاب به رئیس جمهور محترم سه نیاز اصلی، کلیدی و اولویت دار مدیریت بحران آب کشور را عرض می‌کنم، موضوع اول: ضرورت استقرار حکمرانی آب با مسئولیت و تصمیم گیری واحد است

وی ادامه داد: اولین و بنیادی‌ترین مسئله، نبود یک ساختار حکمرانی مقتدر، پاسخگو و دارای ضمانت اجرا در حوزه آب است. تصمیم‌گیری‌ها پراکنده است، مسئولیت نهایی روشن نیست و تعارض منافع، تصمیمات سخت را به تعویق انداخته است. تا زمانی که سیاست‌گذاری، اجرا و تنظیم‌گری از هم تفکیک نشوند و یک مرجع واحد در سطح عالی دولت مسئولیت نهایی حکمرانی آب را بر عهده نگیرد، بحران آب حل نخواهد شد. در چنین حکمرانی‌ای، تأمین پایدار آب شرب و حقابه محیط‌زیست، خط قرمز تصمیم‌گیری‌هاست، نه موضوعی قابل چانه‌زنی.

رضایی کوچی افزود: موضوع دوم: ضرورت تغییر سیاست‌ها از تولید و تأمین آب به مدیریت مصرف و تقاضاست یک نیاز اساسی، پذیرش پایان دوران مدیریت تأمین آب است. تجربه کشور نشان داده است که توسعه پروژه‌های تأمین، نه‌تنها بحران را حل نکرده، بلکه مصرف را تشدید کرده است. امروز مسئله اصلی، مصرف فراتر از ظرفیت آب تجدیدپذیر این سرزمین است. مدیریت مصرف یعنی ۱-اولویت دادن قطعی به آب شرب و بهداشت همراه با تولید و توزیع گسترده ادوات استاندارد کاهنده مصرف آب ۲- اصلاح جدی الگوی مصرف، به‌ویژه در کشاورزی همراه با تضمین جبران و تقویت اقتصاد کشاورزان در ازای کاهش مصرف آب ۳- واقعی‌سازی تدریجی قیمت آب با اولویت مشترکین پرمصرف ۴- حذف سیاست‌های مشوق مصرف بیشتر همه میدانیم اینها تصمیماتی سخت، اما اجتناب‌ناپذیرند.

رئیس کمیسیون عمران مجلس ادامه داد: موضوع سوم: آگاه‌سازی مؤثر و گفت‌وگوی صادقانه با مردم است دیگر نیاز کلیدی، آگاه‌سازی مؤثر و گفت‌وگوی صادقانه با مردم است. هیچ اصلاحی در حوزه آب بدون همراهی جامعه پایدار نخواهد بود. مردم باید بدانند که وضعیت واقعی منابع آب چیست، چه محدودیت‌هایی وجود دارد و چرا تصمیمات سخت اتخاذ می‌شود. ملت شریف ایران میدانند ما مسئولین هم بدانیم که آگاه‌سازی، تبلیغ نیست؛ بخشی جدایی‌ناپذیر از حکمرانی آب است.

وی گفت: جناب آقای دکتر پزشکیان؛ امروز مدیریت آب کشور از مسیر استقرار حکمرانی مطلوب آب، یکی از اصلی‌ترین مسئولیت‌های شخص رئیس‌جمهور است. ما گفتنی‌ها را بار‌ها به وزرا و مسئولان ذی‌ربط گفته‌ایم، اما نتیجه‌ای حاصل نشده است. امروز از طرف کمیسیون عمران سه نیاز کارشناسی‌شده کشور را خدمت شما عرض کردیم: ۱- ضرورت استقرار حکمرانی مطلوب آب ۲-آگاه‌سازی مؤثر و گفت‌وگوی صادقانه با مردم ۳-اولویت‌دهی مدیریت مصرف بر تولید آب. آقای رئیس‌جمهور؛ امروز مطالبه‌گری در حوزه آب، صرفا مطالبه از وزرا نیست؛ مطالبه ملت و مجلس در مدیریت مسایل اساسی بخش آب، از شخص جنابعالی است.