خبرگزاری میزان / ۱۴۰۴/۰۹/۲۵

چهل‌ونهمین جلسه دادگاه رسیدگی به اتهامات اعضای سازمان مجاهدین خلق موسوم به منافقین آغاز شد

چهل‌ونهمین جلسه دادگاه رسیدگی به اتهامات ۱۰۴ نفر از اعضای سازمان مجاهدین خلق موسوم به منافقین و ماهیت این سازمان به‌عنوان یک شخصیت حقوقی، در شعبه یازدهم دادگاه کیفری یک استان تهران آغاز شد.
چهل‌ونهمین جلسه دادگاه رسیدگی به اتهامات اعضای سازمان مجاهدین خلق موسوم به منافقین آغاز شد
خبرگزاری میزان -

چهل‌ونهمین جلسه دادگاه رسیدگی به اتهامات ۱۰۴ نفر از اعضای سازمان مجاهدین خلق موسوم به منافقین و همچنین ماهیت این سازمان به‌عنوان یک شخصیت حقوقی، روز سه‌شنبه (۲۵ آذر ماه ۱۴۰۴) در شعبه یازدهم دادگاه کیفری یک استان تهران به ریاست قاضی حجت‌الاسلام والمسلمین امیررضا دهقانی و مستشاران دادگاه مرتضی تورک و امین ناصری، با حضور وزیری نماینده دادستان، خانواده شهدا و وکلای آنها و همچنین وکلای متهمان در مجتمع قضایی امام خمینی (ره) به‌صورت علنی درحال برگزاری است.

حجت‌الاسلام والمسلمین دهقانی، اظهار کرد: امروز چهل‌ونهمین جلسه دادگاه شعبه ۱۱ کیفری استان تهران برابر با کیفرخواست واصله از دادسرای عمومی و انقلاب تهران و به اتهامات متهمین کادر مرکزی سازمان مجاهدین خلق، با حضور رئیس دادگاه کیفری یک، مستشاران، نماینده دادستان، وکلای متهمین، وکلای شکات و نمایندگان حقوقی، به صورت علنی و رسمی آغاز می‌شود.

وی در ادامه گفت: در ابتدا ضروری می‌دانم به عنوان رئیس دادگاه اعلام کنم که این جلسه رسیدگی به استناد قانون و در چارچوب صلاحیت قانونی و به نمایندگی از دستگاه قضایی و ملت عزیز و شریف ایران آغاز شده است. این دادگاه برای کشف حقیقت، رسیدگی منصفانه و اجرای عدالت بر پایه قانون تشکیل شده و موضوع این پرونده اختلاف نظر یا فعالیت سیاسی نیست، بلکه اتهاماتی بسیار جدی و سنگین مربوط به ترور، محاربه، ایجاد رعب عمومی و خشونت سازمان‌یافته علیه جان و امنیت مردم است.

وی افزود: همان‌طور که همه مستحضرند و می‌دانند، مخالفت سیاسی جرم نیست، اما خشونت، ترور، شکنجه و ریختن خون افراد بی‌گناه در هیچ نظام حقوقی قابل توجیه نیست. این دادگاه بر اساس دادرسی عادلانه، حق دفاع متهمان، بی‌طرفی قضایی، اتکا به ادله معتبر و اصل قانونی بودن جرم و مجازات در حال رسیدگی است.

حجت‌الاسلام والمسلمین دهقانی تصریح کرد: باید میان آنچه که در دفاعیات بر اساس حقوق دفاعی متهم در بسیاری از جوامع میان اتهامات مرتبط با اقدامات تروریستی و اقدامات عادی تفاوت قائل می‎شوند، این دادگاه بر اساس توازن و با فراهم کردن آزادی کامل برای متهمان در انتخاب وکیل، از جمله انتخاب آزادانه وکیل تسخیری یا تعیینی و با تأکید بر حقوق قانونی متهمان و اصول قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران مبنای رسیدگی خود را قرار داده است.

وی ادامه داد: از این رو همان‌گونه که بار‌ها اعلام شده این دادگاه برای متهمان حق انتخاب آزادانه وکیل را به رسمیت می‌شناسد. با این حال پیش از شروع اظهارات وکلای شکات و سایر اعضای حاضر در جلسه دادگاه ضروری می‌دانم مجدداً بر شکایت رسمی واصله به دادگاه تأکید کنم؛ شکایتی که در خصوص دو اقدام رخ‌داده در اتحادیه اروپا و در سرزمین اتحادیه اروپا به دادگاه واصل شده و در آن تقاضای تعقیب مسئولان دولتی دو کشور انگلستان و فرانسه و علاوه بر آن کشور آلمان مطرح شده است.

قاضی افزود: شکایتی که ابتدا به دادگاه واصل شده، ناظر بر محتوای پخش‌شده از سوی رسانه وابسته به متهم ردیف اول است که به‌صورت فیزیکی در کشور انگلستان مستقر بوده و برنامه‌های آن از طریق اپراتور‌های ماهواره‌ای که تحت مالکیت کشور فرانسه قرار دارند، پخش می‌شود. برابر شکایت واصله محتوای برنامه‌های پخش‌شده از سوی این رسانه شامل تشویق مستقیم به خشونت، تشویق نمادین به خشونت، تمجید و مشروع‌سازی عملیات مسلحانه و قهرمان‌سازی از عاملان خشونت بوده و همین موارد سبب طرح شکایت رسمی به این دادگاه شده است.

وی در ادامه اظهار کرد: بر اساس این شکایت، تحت تعقیب قرار دادن افرادی که این رسانه را در سرزمین خود میزبانی کرده و امکانات پخش این برنامه‌ها را در اختیار آنان قرار داده‌اند، مورد مطالبه قرار گرفته است. اعلام می‌کنیم که بر اساس شکایت واصله دادگاه نمی‌گوید انگلستان یا فرانسه حامی این اقدامات تلقی می‌شوند مگر آنکه از محتوای خشونت‌آمیز آگاه بوده، امکان مداخله قانونی داشته و اقدام مؤثری انجام نداده باشند.

حجت‌الاسلام والمسلمین دهقانی بیان کرد: بر این اساس و با توجه به تعهدات ضدتروریسم هر دو کشور، به‌ویژه اصول مندرج در حقوق بین‌الملل، آنچه امروز بر اساس شکایت روی میز این دادگاه قرار دارد، طرح موضوع مسئولیت بین‌المللی کشور انگلستان و کشور فرانسه ناشی از ترک فعل است که در مرحله نخست از سوی شکات مطرح شده است.

حجت‌الاسلام والمسلمین دهقانی اضافه کرد: افراد ارائه دهنده لایحه به دادگاه مدعی هستند علاوه بر ترک فعل، حمایت فعال دو کشور در صورت عدم اقدام موثر نسبت به شکایات واصله را به خود این کشور‌های مورد اشاره ارائه خواهند داد. آنچه که مورد نظر است، ارتباط محتوا با ترکیب واقعی خشونت و دعوت یا مشروع‌سازی خشونت بر اساس برنامه‌های این رسانه مورد شکایت قرار گرفته است. 

وی با تاکید بر اینکه تشویق به خشونت یا تمجید عملیات مسلحانه غیرقانونی برای هر رسانه‌ای قابل تعقیب است، گفت: اقدامات کشور انگلستان و فرانسه در صورت بی‌عملی از حیث تعهدات بین‌المللی قابل سوال است. نکته مهم این است که این شکایت رسمی به آفکام و نهاد‌های اروپایی تقدیم دادگاه شده و عنوان اصلی آن تشویق به خشونت و قهرمان‌سازی متهمان این کیفرخواست که متهم به هواپیماربایی، بمب‌گذاری، شکنجه و کشتار غیرنظامیان هستند، است؛ لذا براساس تعهدات بین‌المللی کشور‌ها تمجید این افراد بر اساس این اقدامات در هر رسانه‌ای جرم محسوب می‌شود و نیازمند نظارت بسیار بی‌طرفانه و منصافانه دولت‌های فرانسه و انگلستان بر برنامه‌های پخش شده مورد شکایت است؛ لذا این دادگاه این شکایت را از طریق مراجع قانونی و ذی‌صلاح به اطلاع کشور‌ها خواهد رساند.

قاضی دادگاه منافقین تصریح کرد: آنچه که خط قرمز است موجب مسئولیت رسانه و دولت میزبان می‌شود عبارت است از تشویق به خشونت به صورت مستقیم و غیرمستقیم، دعوت به کشتار و بمب‌گذاری و عملیات مسلحانه، تحریک مخاطبان به مشارکت در خشونت حتی در قالب تحلیل سیاسی، پیام کادر مرکزی یا یادمان افراد کشته شده سازمان، تخلف و جرم محسوب می‌شود.

وی ادامه داد: همچنین تبلیغ یا ترویج گروهی که قبلا در لیست‌های تروریستی کشور‌های اروپایی بودند؛ اگر رسانه مذبور عملیات مسلحانه گذشته را توجیه و اعضای کادر مرکزی را قهرمان‌سازی کند و از زبان نمادین برای مشروع‌سازی خشونت استفاده کند، جرم است. تشویق به خشونت نیازمند نظارت فعال دولت‌های انگلستان و فرانسه است و اگر اخطار رسمی ندهند، نظارت نکنند و مجوز پخش را لغو نکنند حامی فعال تلقی می‌شوند؛ لذا دادگاه به این دولت‌ها اعلام می‌کند که محتوا بر اساس شکایت متفاوت از نقل سیاسی بوده و بر اساس شکایت شکات، دعوت یا مشروع‌سازی خشونت مورد شکایت واقع شده است.

قاضی دهقانی گفت: ضرورت دارد بعد از دریافت این شکایت از طریق مبادی رسمی و بین‌المللی نسبت به نظارت فعال در این خصوص اقدام کند، اما قسمت دوم دعوت از متهمین پرونده به عنوان سخنران در پارلمان‌های اروپایی است. نکته بسیار مهمی که بر اساس تعهدات بین‌المللی در خصوص مبارزه با تروریسم توسط کشور‌های اروپایی تنظیم شده این کشور‌ها نمی‌توانند از متهمین اقدامات تروریستی به ویژه اتهام‌های بمب‌گذاری، هواپیماربایی، شکنجه کودکان و افراد غیرنظامی در سرزمین خود میزبانی یا مجالی برای سخنرانی ترتیب دهند.

وی افزود: دادگاه تاکید و بیان می‌کند اتهامات متهمین بر اساس تعهدات بین‌المللی پارلمان اتحادیه اروپا مکلف است بر اساس تعهدات بین‌المللی خود از دعوت از متهمین اقدامات بمب‎گذاری، شکنجه کودکان و غیرنظامیان و هواپیماربایی خودداری کند.

قاضی دهقانی گفت: مریم قجر عضدانلو یا مریم رجوی از متهمین اصلی این پرونده بوده و اتهام آن مستند به کیفرخواست در خصوص بمب‌گذاری، هواپیماربایی و اقدامات خشونت‎بار به صورت کادر مرکزی با سازمانی در گروهی دارای سابقه عملیات مسلحانه، سابقه در لیست قرار گرفتن افراد و سازمان‌های تروریستی قرار داشته لذا دعوت از مریم رجوی که در فهرست تروریستی اتحادیه اروپا حتی در حال حاضر نیست، اما سابقه رهبری گروهی با عملیات مسلحانه را داشته باشد دعوت رسانه‌ای از او بدون توجه به حقوق قربانیان مورد شکایت یعنی قربانیان ترور، کودکان، زنان و افراد غیرنظامی که در این دادگاه شکایت خود را تقدیم داشته‌اند، استاندارد دوگانه اتحادیه اروپا را در عدم تعهد به تعهدات بین‌المللی خود اتحادیه اروپا را نشان می‌دهد.

وی گفت: لذا باید میان یک دعوت قانونی و دعوت غیرقانونی بر اساس تعهدات اروپایی پارلمان اتحادیه اروپا تفاوت قائل شود و بدانند دعوت از فردی که متهم به فراخوان‌های متعدد برای قیام و عملیات مسلحانه، اتهامات متعدد در هواپیماربایی و کشتار غیرنظامیان، زنان و کودکان است بر اساس پیمان‌ها و معاهدات ضدتروریستی منعقد در اروپا قابل تعقیب قانونی حتی در اروپا است.

قاضی دهقانی گفت: آنچه که توسط شکات به دادگاه تقدیم شده تقاضای تحت تعقیب قرار دادن افرادی از کشور‌های اروپایی با لیست و نام مشخص است که این افراد بر اساس معاهدات بین المللی سرزمین خود اجازه چنین اقدامی را نداشتند از اینرو دادگاه شکایت واصله را که خواستار تعقیب مقامات اروپایی در دعوت برای سخنرانی در پارلمان اروپا و عدم نظارت بر محتوای پخش شده از روی رسانه وابسته متهم ردیف اول است را به کشور‌های مورد اشاره تقدیم خواهد کرد.

قاضی گفت: انسان‌های آزاده به سوءظن به اقدامات کشور‌هایی که استاندار‌های دوگانه را ملاک عمل خود قرار داده‌اند می‌نگرند. اما این بار این اتهامات بمب‎گذاری، هواپیماربایی، شکنجه و کشتار کودکان و زنان و غیر نظامیان است، اقداماتی که صرف اتهام، حقوقی را برای قربانیان و شکات و دادگاه‌های صالح برای رسیدگی ایجاد می‌کند؛

وی گفت: با توجه به دو لایحه واصله از وکلای شکات و متهمین که نسبت به انتشار مطالب به صورت علنی تاکید دارند و دادگاه هم روی این موضوع تاکید دارد. به رسانه‎‌های حاضر به ویژه رسانه‎های دستگاه قضایی اعلام می‎کنم مطالب به صورت کامل و بدون کوچک‎ترین نکته‎ای در حذف و یا کوتاه کردن آن منتشر شود. انتشار کامل مطالب در دادگاه علنی یک الزام قانونی برای رسانه‎ها محسوب می‎شود و رسانه‎ها نمی‎توانند بدون نظر دادگاه نسبت به خلاصه کردن مطالب در صورتی که در ابتدا به صورت کامل منتشر نکرده باشند، اقدام کنند. الزام قانونی این است که در ابتدا باید مطالب کامل منتشر شود زیرا دادگاه به صورت علنی در حال برگزاری است، قبل از انتشار کامل مطالب دادگاه، هرگونه خلاصه کردن مطالب دادگاه توسط رسانه‎ها خلاف مقررات قانونی در انتشار دادگاه علنی محسوب می‎شود، در صورتی که نظر دادگاه در این رابطه اخذ نشده باشد.

حجت‌الاسلام والمسلمین مداح، وکیل شکات در جریان جلسه دادگاه و در راستای تبیین جنایات تروریستی گروهک منافقین، خطاب به دادگاه اظهار کرد: در این جلسه و در ارتباط با تبیین جنایات تروریستی گروهک منافقین لازم می‌دانم عرض کنم که ما چه بخواهیم و چه نخواهیم با یک گروهک طرف هستیم که تمامی این افراد مسلح و مباشر جرم هستند و بزه افساد فی‌الارض، محاربه و بغی نسبت به تک‌تک این افراد صادق است.

وی افزود: حتی اگر هیچ‌کدام از جنایات دیگر این گروهک از جمله جنایات تروریستی، بمب‌گذاری‌ها، اقدامات انجام‌شده در عملیات‌های مهندسی و ترور ۱۷ هزار انسان بی‌گناه در این کشور را در نظر نگیریم صرفاً همین یک عملیاتی که اینها انجام دادند یعنی عملیات تروریستی موسوم به فروغ جاویدان که چند جلسه است در رابطه با آن صحبت می‌کنیم برای انتساب این سه عنوان اتهامی به تمامی اعضای کادر مرکزی سازمان کفایت می‌کند.

وکیل شکات تصریح کرد: ما با سازمانی طرف هستیم که سه عملیات انجام داده و انسان‌های بی‌گناهی را کشته است. سازمانی که بنا به گفته خودش، در یک عملیات بیش از ۸ هزار نفر را کشته و زخمی کرده و در عملیات فروغ جاویدان نیز بنا به اذعان، اقرار و تبلیغات رسانه‌ای خود بیش از ۵۵ هزار نفر را کشته یا زخمی کرده و با افتخار هم از این اقدامات نام می‌برد و اعلام می‌کند که این افراد را کشته است.

حجت‌الاسلام والمسلمین مداح ادامه داد: واقعاً محل تعجب است که در دادگاهی که بیش از ۲۰۰ شاهد حضور پیدا کرده و شهادت داده‌اند، در دادگاهی که بیش از ۵۰ نظر کارشناسی ارائه شده و در دادگاهی که این تعداد از شکات برای طرح شکایت حضور یافته‌اند باز هم برخی از وکلای متهمان پشت تریبون قرار می‌گیرند و اعلام می‌کنند که هیچ دلیلی ارائه نشده و چارت سازمان ارائه نشده است.

وی افزود: من در این جلسه می‌خواهم نسبت به تک‌تک این متهمان عرض کنم که این افراد مباشر جرم بوده‌اند و به خود سلاح بستند حتی فرمانده محور بوده‌اند و در عملیات شرکت داشتند، همچنین مرتکب قتل شده‌اند. این‌طور نبوده که این متهمان صرفاً معاونت در جرم یا فقط معاونت در کشتار گسترده داشته‌اند بلکه اتفاقاً اینها مباشر جرم بوده‌اند.

وکیل شکات با اشاره به ارکان مادی جرایم مورد استناد گفت: اگر بخواهیم ارکان مادی این سه عنوان را مرور کنیم در جرم محاربه، حقوقدانان بر این موضوع بحث دارند که دست به سلاح بردن و آشکار کردن سلاح برای تحقق رکن مادی محاربه کافی است. اگر رکن معنوی قصد ایجاد رعب و وحشت محقق شود نتیجه در بزه محاربه اهمیت ندارد یعنی همین که شخصی سلاح بکشد، سلاح را آشکار کند و رعب و وحشت ایجاد شود و قصد آن را داشته باشد برای تحقق عنوان محاربه کفایت می‌کند.

وی اظهار کرد: سوال من این است افرادی که مسلح وارد خاک کشور شدند و به اسلام‌آباد غرب حمله کردند به‌گونه‌ای که مردم آن شهر از ترس فرار کردند و خود این افراد نیز اذعان می‌کنند که مردم شهر را تخلیه کرده بودند، مردم از ترس چه کسی تخلیه کردند؟ از مسلحین شما از توپ و تانک شما فرار کردند. اینها مصادیق روشن تحقق محاربه نیست؟

حجت‌الاسلام والمسلمین مداح در ادامه به موضوع افساد فی‌الارض اشاره کرد و گفت: در بحث افساد فی‌الارض موضوع ماده ۲۸۶ قانون مجازات اسلامی مصوب ۱۳۹۲ قانون‌گذار دو ضابطه معین و مشخص تعیین کرده است یک ضابطه عینی مانند سببیت در فساد عامه، اخلال گسترده در نظم عمومی، افساد و اخلال در نظام، شکست جبهه اسلام و تسلط دشمن بر اراضی که این ضابطه عینی به ما می‌فهماند که اگر در خارج گستردگی جنایت محقق شد و فساد به قدری وسیع بود که دیگر امکان چشم‌پوشی از آن وجود نداشت، عنوان افساد فی‌الارض تحقق پیدا می‌کند.

حجت‌الاسلام والمسلمین مداح گفت: در ضابطه شخصی نیز همین است و قصد اخلال گسترده در نظم عمومی، ایجاد ناامنی، ایراد خسارت عمده یا اشاعه فحشا و فساد در حد وسیع یا علم به موثر بودن آنها که قصد را می‌رساند، این هم ضابطه شخصی است که قانونگذار برای ما مشخص کرده است. حال در جایی که متهم ردیف ۲ پرونده مسعود رجوی است، اظهارات این شخص را قبل از عملیات فروغ جاویدان کامل در جلسه دادگاه قرائت کردم که خودش اذعان می‌کند که ما باید این شهر‌ها را تصرف کنیم.

وی افزود: همچنین تاکید می‌کند باید به نهاد‌های دولتی حمله کنیم و پایگاه‌های ارتش و نیروی انتظامی را تسخیر کنیم و کنترل شهر را در دست بگیرید و اگر کسی مانع شما بود ولو مردم عادی بودند آنها را نیز بکشید. ۵۵ هزار نفر کشته و زخمی شوخی نیست. در رکن مادی بزه بغی موضوع ماده ۲۸۷ از قانون مجازات اسلامی رکن مادی را قانونگذار اینگونه تبیین کرده است که قیام مسلحانه باشد و این قیام علیه اساس نظام رخ دهد و به صورت گروهی و سازمان یافته باشد. 

حجت‌الاسلام والمسلمین مداح گفت: آیا این موارد محقق نشده است و آنها به صورت سازمان‎یافته اقدام نکردند؟ قیام‎شان مسلحانه و علیه نظام نبوده؟ و در رکن معنوی‎اش می‌توان خللی وارد کرد؟ آیا می‌توان شبهه‌ای وارد کرد؟ اینها قصد ارتکاب این رفتار را نداشتند؟ افرادی که حاضر بودند علم به اهداف گروه نداشتند؟ متهم ردیف دوم مسعود رجوی قبل آن جلسه گذاشته و اهداف گروه را برای آنها تشریح کرده است. 

وی تاکید کرد: اینجا کسی وجود دارد که بتواند ادعا کند در عملیات فروغ جاویدان بوده، اما علمی به اینکه اهداف مسعود رجوی چه بوده، نداشته باشد؟ نکته‌ای که من در جلسه گذشته اشاره کردم؛ برای اینکه این سه جرم محقق شوند الزاماً اینطور نیست که بگوییم که از آنجاکه ارکان مادی آنها متفاوت است پس نمی‌توانند در یک مصداق جمع شوند.

حجت‌الاسلام والمسلمین مداح گفت: دو شاهد از دکترین حقوقی و سایر اعضا و حقوقدانان آوردم که همه اشاره کردند که این سه بزه می‌تواند در مصداقی جمع شود. بدین معناکه یک مصداق خارجی اتفاق بیفتد که هم شامل بغی، هم محاربه و هم افساد فی‌الارض. حال با توجه به ارکان مادی بزه بغی، محاربه و افساد فی الارض، می‌خواهم بگویم این موصوع را ساده نبینید، یک گروهک تروریستی قطعاً فرماندهانی دارد قطعاً کادر مرکزی دارد، برخی طراح عملیات هستند، برخی شرکت کننده در عملیات هستند و ساختار پیچیده‌ای دارد که در ادامه عرض می‌کنم.

وی گفت: اگر اجازه بفرمایید پاورپوینت متهمین پرونده را برای پخش در دادگاه تحویل واحد رسانه دادم. 

قاضی گفت: موضوعش چیست؟ 

حجت‎الاسلام والمسلمین مداح، گفت: نقش هر یک از این متهمین پرونده است که اینها مباشرت در جرم داشتند اینها خودشان مسلح بوده و در عملیات هم شرکت کردند یعنی اگر ما حتی بگوییم که شرط بغی اسلحه به دست گرفتن است که چنین چیزی را دکترین حقوقی نگفتند و بنده حداقل سه نظریه مشورتی در همین دادگاه اعلام کردم؛ اما اینها بغی مسلحانه انجام دادند. مسعود رجوی خودش مسلح و طراح عملیات بوده است.

حجت‌الاسلام والمسلمین مسعود مداح وکیل شکات پرونده، اظهار کرد: مسعود رجوی متهم ردیف ۲ پرونده، موسس و پایه‌گذار ارتش ضد خلقی و ضد انسانی منافقین است که حداقل سه عملیات گسترده علیه مردم ایران انجام داده است. همکاری با رژیم بعث عراق، هدایت، کنترل و راهبری تیم‌ها در قتل‌های گسترده، تهیه و تجهیز ادوات جنگی، صدور فرمان حملات نظامی و مشارکت در عملیات‌های تروریستی، صادر کننده دستور جنگ مسلحانه که با اساس نظام جمهوری اسلامی است در ۳۰ خرداد ۱۳۶۰ و اقدامات تروریستی گروهک از جمله اتهامات اوست. 

وی افزود: من در ادامه کلیپی را به واحد رسانه ارائه کردم که در این کلیپ شخص مسعود رجوی نشسته و تیم‌های عملیاتی را در جنگ هدایت می‌کند و در جریان ریز جزئیات است. خودش با هلیکوپتر در منطقه عملیاتی حاضر می‌شود و خودش نیز مسلح است. این شخص التماس صدام می‌کند که ادوات نظامی در اختیارش قرار دهد تا بتواند به مردم ایران حمله کند.

وکیل شکات پرونده تصریح کرد: همه اینها تحت تعقیب پلیس اینترپل هستند، اعلان قرمز هم دارند و شماره اعلان قرمز این افراد را خدمت دادگاه ارائه می‎کنم.

وی افزود: متهم ردیف سوم مریم قجرعضدانلو جانشین فرمانده ارتش ضد خلقی منافقین است. همکاری با رژیم بعث، هدایت، کنترل و راهبری تیم‌ها در قتل‌های گسترده و کشتار جمعی، صدور فرمان حملات نظامی، (فیلم وی را در جلسه دادگاه ارائه دادیم که در عملیات‌های تروریستی شرکت داشته و دستور شروع عملیات را داده است)، مشارکت در عملیات‌های تروریستی، شرکت در عملیات‌های آفتاب، چلچراغ و فروغ جاویدان، مسئول هدایت عملیات‌های نظامی و تروریستی داخل کشور نیز از دیگر اتهامات اوست.

حجت‌الاسلام والمسلمین مداح بیان کرد: متهم ردیف چهارم مهدی ابریشچمی از مسئولین عملیات مهندسی و ترور‌های دهه ۶۰ بود. وی یکی از طراحان شکنجه‌گری و آدم‌ربایی است. او مسئول پشتیبانی تیم‌های مسلح در ۱۳۶۰ است و برای اعضا، اسلحه، خانه تیمی و پول تامین می‌کرد. ابریشمچی مسئول پشتیبانی ستاد فرماندهی درسال ۱۳۶۵، فرمانده ستاد قرارگاه و معاون ستاد قرارگاه عملیات‌های آفتاب، چلچراغ و فروغ جاویدان بوده است. این شخص در عملیات فروغ جاویدان معاون محور تهران بود یعنی کسی که قرار بوده تهران را به خیال خام تصرف کند، همین مهدی ابریشمچی بود.

وی اضافه کرد: متهم ردیف پنجم زهره اخیانی در گردان‌های مختلف مسئولیت داشته و در عملیات فروغ چلچراغ و آفتاب شرکت داشته است. راه‌اندازی و هدایت تیم‌های تروریستی واحد‌های مرزی (بیش از صد حمله تروریستی به واحد‌های مرزی و پاسگاه‌های مرزی ما داشتند که متهم ردیف پنجم مسئول راه‌اندازی و هدایت این تیم‌ها بود). وی مسئول تیم‌های عملیاتی دانش‌آموزی در سال ۱۳۶۰ نیز بوده است. 

وکیل شکات پرونده گفت: فهیمه اروانی متهم ردیف ۶ که مسئول آموزش کل ارتش بوده و معاونت‌های مختلفی در ارتش را مسئولیت داشته است. وی مسئول طراحی و هدایت تیم‌های خمپاره‌زنی در داخل کشور بوده است. شرکت در عملیات‌های تروریستی آفتاب، چلچراغ و فروغ جاویدان نیز از دیگر اتهامات اوست.

وی اضافه کرد: مهدی براعی متهم ردیف ۷ پرونده مسئول هدایت بمب‌گذاری‌های سال ۶۳ تا ۶۴ در داخل کشور و فرمانده محور و مسئول تسخیر اسلام‌آباد غرب در عملیات فروغ جاویدان بوده است.

حجت‌الاسلام والمسلمین مداح، با تشریح ابعاد جنایات ارتکابی در عملیات موسوم به فروغ جاویدان اظهار کرد: در جریان این عملیات طبق شهادت شهود عینی و افرادی که در صحنه حضور داشتند به بیمارستان حمله شد و حتی به بخش زایمان بیمارستان نیز رحم نکردند؛ مادر و فرزند تازه متولدشده را به رگبار بستند؛ اجساد را از بیمارستان خارج کرده و به آتش کشیدند.

وی افزود: همچنین چندین نفر از اعضای کادر جهاد سازندگی را به دار آویختند و اجساد آنها را از تیر‌های چراغ برق‌های شهر آویزان کردند. این فرد فرمانده محور و مسئول تصرف و تسخیر اسلام‌آباد غرب بوده و مسئول چک و بررسی عملیات‌های خمپاره‌زنی در داخل کشور نیز بوده است.

وکیل شکات در ادامه با اشاره به مژگان پارسایی متهم ردیف ۸ پرونده، گفت: مژگان پارسایی مسئول قرارگاه اشرف و جانشین مریم قجر عضدانلو و طراحی و هدایت تیم‌ ترور شهید صیاد شیرازی را بر عهده داشته است. شخصاً در عملیات‌های تروریستی سازمان از جمله آفتاب، چلچراغ و فروغ جاویدان شرکت داشته و فرمانده یکی از قرارگاه‌های ارتش ضدخلقی منافقین بوده که مسئولیت حمله به نقاط مرزی مانند قصرشیرین و سایر مناطق را بر عهده داشته است.

حجت‌الاسلام والمسلمین مداح با اشاره به زهرا مریخی، متهم ردیف ۹ پرونده، اظهار کرد: زهرا مریخی شخصاً در تیم‌های ترور دهه ۶۰ و خانه‌های تیمی حضور داشته، مسئول ستاد تبلیغات بوده و عضو شورای راهبری و مسئول هماهنگ‌کننده دفاتر ریاست‌جمهوری منافقین محسوب می‌شده است. 

وی افزود: این شخص که ظاهراً در بخش رسانه و تبلیغات فعالیت داشته در همین عملیات‌ها افرادی را به عنوان خبرنگار و نیرو‌های رسانه‌ای به‌کار می‌گرفتند که در بخش لجستیک سازمان فعالیت می‌کردند و مأموریت آنها بزرگنمایی اقدامات، به تصویر کشیدن جنایات و ایجاد رعب و وحشت در میان مردم ایران بوده است.

وکیل شکات ادامه داد: نکته مهمی که شهود حاضر در جلسه دادگاه به آن شهادت دادند این است که همین شخصی که مسئول رسانه بوده مسلح بوده است. ما در این پرونده ۱۰۶ متهم داریم. اینها مسلحین تروریست هستند، همگی سلاح به دست داشته‌اند و همگی مرتکب قتل شده‌اند.

وی در ادامه با اشاره به محمدعلی توحیدی، متهم ردیف ۱۰ پرونده، گفت: این متهم مسئول بخش نظامی سازمان بوده و شخصاً در عملیات تروریستی فروغ جاویدان شرکت داشته و مسئول نشریه مجاهد نیز بوده است.

حجت‌الاسلام والمسلمین مداح درباره علی خدایی‌صفت متهم ردیف ۱۱ پرونده، اظهار کرد: این متهم فرمانده چند تیم عملیاتی بوده و در ترور‌های دهه ۶۰ نقش فرماندهی داشته و در عملیات فروغ جاویدان، فرمانده تیپ بوده و فرماندهی بخش‌های مختلف ارتش ضدخلقی منافقین را بر عهده داشته است.

وی افزود: مهدی خدایی‌صفت متهم ردیف ۱۲ پرونده نیز شخصاً در عملیات‌های تروریستی فروغ جاویدان، آفتاب و چلچراغ حضور داشته، مسئول طرح و برنامه‌های ارتش بوده و از اعضای کمیته اطلاعات و عملیات سازمان در آلبانی محسوب می‌شود.

وکیل شکات در ادامه به عباسعلی داوری متهم ردیف ۱۳، اشاره کرد و گفت: این متهم فرمانده تیپ و مسئول تسخیر همدان در عملیات فروغ جاویدان بوده و از ارائه‌دهندگان اطلاعات جنگی و جاسوسی به استخبارات عراق محسوب می‌شود. این شخص یکی از رابطین اصلی سازمان با استخبارات عراق بوده و مسئول روابط سازمان منافقین با مسئولان رژیم عراق در هنگام اجرای عملیات‌های تروریستی سازمان بوده است.

حجت‌الاسلام والمسلمین مداح درباره سیدمجید سیدالمحدثین متهم ردیف ۱۴ پرونده، اظهار کرد: این متهم عضو ستاد فرماندهی کل در عملیات‌های تروریستی آفتاب، چلچراغ و فروغ جاویدان بوده و مسئول مذاکره با مقامات آمریکایی جهت مسترد کردن تسلیحات سازمان و مسئول برگزاری تجمعات در دهه ۶۰ بوده است.

وی ادامه داد: این افراد هر کدام در مقاطعی مسئولیت‌های مختلفی در سازمان داشته‌اند؛ گاهی فعالیت سیاسی، گاهی مسئولیت مالی، گاهی رسانه‌ای داشته‌اند، اما نکته اساسی این است که همه آنها روزی سلاح به دست گرفتند و علیه مردم خودشان و هموطنانشان اقدام کردند با سلاح به مردم حمله‌ور شدند و این اقدام تروریستی ماهیتی جز بغی، افساد فی‎الارض و محاربه ندارد.

وکیل شکات بیان کرد: با توجه به اینکه، اینها سازمان‎یافته عمل کردند و دست به اقدام علیه امنیت و اساس نظام زدند و دنبال کشتار جمعی مردم بودند، هر سه عنوان اتهامی نسبت به همه افراد صادق است. 

وی افزود: صدیقه حسینی متهم ردیف ۱۵، رئیس ستاد ارتش و معاون پشتیبانی و اطلاعاتی ارتش بوده و الان نیز مسئول کانون‌های شورشی سازمان است. این جرایم تروریستی گروهک منافقین مستمر بوده و ساعتی متوقف نشده است. 

وکیل شکات بیان کرد: محمد طریقت منفرد متهم ردیف ۱۶ پرونده عضو کادر مرکزی منافقین در شاخه نظامی، مسئول آموزش و اعزام تیم‌های خمپاره‎زنی در دهه ۷۰ در داخل کشور، مسئول تهیه بمب، سلاح، مهمات و طراحی عملیات‌های هواپیماربایی، ترور و گروگان‎گیری بوده است.

مهوش سپهری متهم ردیف ۱۷ پرونده شخصا در عملیات تروریستی فروغ جاویدان با سمت فرماندهی شرکت کرده، فرمانده محور و فرمانده معاونت آموزش ارتش ضد خلقی سازمان منافقین، جانشین ارتش و توجیه‎کننده تیم‌های تروری بوده که سازمان به داخل کشور اعزام می‌کرده است.

قدسی خرازیان متهم ردیف ۱۸ پرونده در خانه‌های تیمی و ترور‌های دهه ۶۰ فعال بود و در عملیات فروغ جاویدان شرکت داشته، معاون واحد مخابرات ارتش ضد خلقی منافقین هم بوده است.

مهناز سلیمانیان متهم ردیف ۱۹ در ترور و عملیات‌ها شرکت داشته و مسئول شنود بی‎سیم‌ها در ارتش بوده است.

محسن سیاه‎کلاه متهم ردیف ۲۰ مسئول بخش نظامی سازمان، طراح انفجار ۷ تیر و ۸ شهریور در سال ۶۰ بوده و در تیم‌های عملیات‌های ترور دهه ۶۰ فعالیت داشته، فرمانده گردان بوده و در عملیات آفتاب، مسئول آتش‎بار و در عملیات چلچراغ مسئول توپخانه بوده است.

مریم فضل مشهدی متهم ردیف ۲۱ در بخش نظامی سازمان فعالیت داشته و مسئول جذب و پذیرش نیرو‌ها بوده و مسئولیت نشریه مجاهد هم در برهه‌ای برعهده داشته است.

خانم شادلو متهم ردیف ۲۲ پرونده، عضو واحد پرسنلی ارتش بوده و یکی از افرادی که برای ارتش ضد خلقی منافقین جذب انجام می‌داده است، افرادی را از اروپا و نقاط دیگر جذب می‌کرده تا جذب ارتش شوند، همین متهم ردیف ۲۲ است. او در عملیات فروغ جاویدان شرکت داشته است، فرمانده یگان و جانشین فرماندهی ارتش هم در برهه‌ای از زمان برعهده داشته است. 

ژیلا دیهیم، متهم ردیف ۲۳ در خانه‌های تیمی منافقین در سال ۶۰ فعالیت داشته فرمانده لشکر و معاون قرارگاه در کشور عراق بوده است و در عملیات‌های تروریستی شرکت داشته است. تشکیل طراحی و هدایت تیم ترور شهید لاجوردی را هم این ملعونه برعهده داشته است. این شخص توسط دستگاه قضایی در سال ۶۰ دستگیر و سپس عفو شده و بعد عضو سازمان شده و این جنایات را مرتکب شده است. یکی از درخواست‌های موکلین من این است که خروجی این دادگاه مجازات چنین افرادی باشد؛ اینطور نباشد که یک نفری آمد و عفو شد و دوباره به سازمان ملحق شده و بمب‎گذاری و آدمکشی انجام داد. 

ابوالقاسم رضایی متهم ردیف ۲۴ پرونده که فرمانده تیپ در عملیات فروغ جاویدان بوده و در خانه‌های تیمی بوده است و عملیات پرسنلی و قضایی ارتش هم داشته است.

وکیل شکات اظهار داشت: سردسته همه این افراد مسعود رجوی است و همانطور که در فیلم مشخص است همه اینها لباس نظامی پوشیدند و رژه می‌روند و اسلحه به دست گرفتند. حتما نباید تیراندازی صورت گرفته باشد و همین که اسلحه به دست گرفته‌اند و قیام کردند مشمول عنوان باغی هستند و مستند به مواد ۲۷۹، ۲۸۶ و ۲۸۷ قانون مجازات اسلامی مصوب ۱۳۹۲ و همچنین ماده ۱۹۸، ۱۹۹ و ۲۰۰ قانون حدود و قصاص مصوب ۱۳۶۱ تقاضای انتصاب سه بزه بغی، افسادفی‎الارض و محاربه را برای تمامی متهمین پرونده و سببیت افسادفی‎الارض نسبت به شخصیت سازمان حقوقی سازمان منافقین دارم و از جانب موکلین خودم از محضر دادگاه تقاضا دارم تعقیب متهمین و مجازات آن‌ها را با قوت به پیش ببرد.

وی افزود: در جلسات ۲۸ و ۲۹ به طور مفصل عرض کردم که با یک سازمان منسجم طرف هستیم و سازمان منسجم اینگونه نیست که حدود ۱۰ نفر باهم جمع شوند و بروند از یک بانک دزدی کنند بلکه اینها یک سازمان مافیای و تروریستی هستند که یک جرم سازمان‎یافته انجام می‌دهند که نتیجه آن ارعاب و جنایات گسترده که به ادعای خودشان تنها در یک عملیات ۵۵ هزار نفر را کشته‌اند و یک شهر را تصرف و بیمارستان را تخریب و اجساد را آتش زده‌اند، پس این‎گونه نیست که همه افراد این گروهک در خط مقدم باشند و تیراندازی کنند و ما بخواهیم فقط آن افرادی را که در خط مقدم بوده‌اند مجازات کنیم. اینها قاعدتا بخش پشتیبانی و تیم‌های رسانه‌ای دارند که جنایات را با هدف ارعاب مردم رسانه‌ای کنند و فضای رسانه‌ای برای تضعیف جبهه خودی و ملت ایران و حتی مسئولین آموزش مختلفی دارند و نکته مهم این است که اینها همه زنجیره‌های یک چرخ دنده هستند که نتیجه آن نسل‎کشی است.

وکیل شکات گفت: در همین ساختار عملیات تروریستی فروغ جاویدان، یک عده به عنوان راننده ادوات نظامی یا نیروی اطلاعاتی و گشتی سعی کردند تا نیرو‌های خودی را شناسایی و گرای لازم را برای بمباران مواضع به دشمن بدهند. پس این شخص مشمول عنوان مفسدفی‎الارض نیست؟ همه این افراد در یک ارتش تروریستی و نظامی سازمان‌دهی شده و سلاح به دست داشتند و یک عنوان کلی دارند که مشارکت در کشتار مردم ایران است.

حجت الاسلام والمسلمین مداح گفت: معاونت در کشتار گسترده مردم و ایجاد اخلال در نظم عمومی و جنایت علیه تمامیت جسمانی افراد، موضوع افساد فی الارض در قانون ماست و همان چیزی که یک بار در این دادگاه عرض کردم، همان چیزی که دنیا به آن تروریست گفته و از تروریسم تعریف می‌کند، دقیقاً منطبق با عنوان افساد و محاربه ماست. به عنوان مثال مجمع عمومی سازمان ملل در قطعنامه سال ۱۹۹۶ در تعریف تروریسم بیان می‌کند: اقدامات جنایی با هدف ایجاد رعب و وحشت در میان عامه مردم یا در بند ب ماده ۲ کنوانسیون بین‌المللی مقابله با تامین مالی تروریسم مصوب ۱۹۹۹ در تعریف تروریسم آوردند، هر اقدامی که به قصد کشتن یا صدمه جدی به هر فرد غیر نظامی یا هر شخص دیگری که در مخاصمات جنگی مشارکت ندارند، صورت پذیرد. 

وی گفت: حمله مسلحانه به یک شهر کردند و مردم بی‌گناه از رعب و وحشت فرار کردند و حتی به مردمی که فرار کردنو نیز هم رحم نکردند، در تنگه چهارزبر شهادت دادند که اینها وقتی پشت جمعیت مردم گیر کردند، شروع به کشتار مردم کردند. آنها حتی به بیمارستان رحم نکردند. حال این عملیات تروریستی نیست؟ این محاربه نیست؟ این بغی نیست؟

حجت‎الاسلام والمسلمین مداح، گفت: مطابق آنچه در تصویر مشاهده می‌کنید، چارتی است که مسعود رجوی در عملیات تروریستی فروغ جاویدان تقسیم وظایف کرده است. سه جلسه قبل، اظهارات مسعود رجوی که مندرج در نشریه مجاهد بود را در دادگاه قرائت کردم که قبل از عملیات فروغ جاویدان است و تا دو و نیم نصف شب هم این صحبت‌های او با تمام اعضا در قرارگاه اشرف طول می‌کشد و در آنجا تقسیم وظایف می‌کند که به عنوان مثال ببینید، مسئول ستاد سیاسی سید محدثین می‌شود که متهم ردیف ۱۴ پرونده است. مسئول تدارکات عملیات فروغ ثریا شهری متهم ردیف ۵۱ پرونده است.

وی تاکید کرد: در بخش لجستیک و پشتیبانی عملیات فروغ، مسئول اردوگاه اسرا، صادق سادات دربندی است که متهم ردیف ۸۰ پرونده است، حسن نظام‎الملکی متهم ردیف ۱۰۴ این پرونده نیز مسئول بخش هوانیروز است که با هوانیروز عراق به جهت اینکه بمباران هوایی شهر‌ها را انجام دهند، همکاری می‌کرد. اینها گرا می‌دادند تا عراقی‎ها بمباران هوایی کنند و پشتیبانی انجام شود و آنها به زعم خودشان ۴۸ ساعته تا تهران بیایند. 

حجت‎الاسلام والمسلمین مداح، گفت: واحد ترابری که مسئول این بود که اولاً خودرو‌ها را چک کند تا خودرو‌هایی را اضافه در محل مستقر کنند که به محض اینکه خودرویی از کار افتاد، جایگزین یا تعمیر کند تا این گروهک تروریستی با سرعت زیاد بتوانند تا تهران بیایند. او، محمود قجر عضدانلو متهم ردیف ۳۶ پرونده است. مسئول دفتر ستاد نظامی سهیلا صابر متهم ردیف ۸۵ پرونده است. 

وی گفت: محور‌هایی را مسعود رجوی مشخص می‌کند، فرمانده تیپ‌هایی را مشخص می‌کند که فرمانده تیپ چنانچه نماینده حقوقی ارتش و کارشناس‌ها هم نظر دادند، تیپ‎شان، تیپ نظامی مراد نبوده و افرادش خیلی کمتر از تیپ نظامی بوده و فقط اسمش را تیپ گذاشتند تا ادعا کنند تعدادشان خیلی زیاد است. فرماندهی محور کرند و اسلام آباد با مهدی براعی متهم ردیف ۷ پرونده و محمود عطایی فرمانده محور تهران و متهم ردیف ۲۶ پرونده بوده است.

حجت‌الاسلام والمسلمین مداح در جلسه دادگاه با تأکید بر نقش مستقیم اعضای کادر مرکزی سازمان مجاهدین خلق در عملیات‌های نظامی، اظهار کرد: تمامی اعضای این کادر همگی بدون استثنا در عملیات‌های مسلحانه شرکت داشته‌اند و مسلح بوده‌اند. این افراد مباشر در جرم بغی، محاربه و افساد فی‌الارض بوده‌اند.

وی افزود: در ادامه سوالی از دادگاه و دولت‌های اروپایی مانند فرانسه و نهاد‌های بین‌المللی مطرح می‌کنم، بر اساس ماده ۱۲ اساسنامه آی‌اس‌تی و مواد ۷، ۸ و ۶ اساسنامه روم دیوان کیفری بین‌المللی، صدام ملعون به دلیل کشتار سیستماتیک غیرنظامیان، شکنجه، آدم‌ربایی و قتل‌های گسترده مورد تعقیب و محاکمه قرار گرفت و مجازات شد. نکته قابل توجه این است که مجازات صدام به خاطر دستور مستقیمی بوده که صدام بخاطر حمله گسترده علیه جمعیت غیر نظامی داده است.

وکیل شکات ادامه داد: سوالی می‎خواهم بپرسم، صدامی که جنایات جنگی انجام داده و در حکم محاکمه‎اش محکوم به نسل‌کشی شده، محاکمه می‎شود و ۱۱ فرمانده وی نیز مجازات می‌شوند، اما چرا مسعود رجوی که شریک جرم صدام بوده و در بسیاری از جنایات علیه غیرنظامیان مشارکت داشته و معاون جرم بوده است، مجازات نمی‌شود؟ 

وی تأکید کرد: نام مسعود رجوی و اعضای کادر مرکزی سازمان مجاهدین خلق در فهرست تروریست‌ها ثبت شده و ارتباط تنگاتنگ آنها با صدام ثابت شده است. این افراد در بسیاری از عملیات‌ها مشارکت داشته و مرتکب جنایات علیه مردم عراق و ایران شده‌اند.

حجت‌الاسلام والمسلمین مداح، افزود: از جانب موکلین خود از دستگاه دیپلماسی کشور تقاضا داریم پیگیری بین‌المللی نسبت به این موضوع انجام شود. این خواسته شکات و بزه‌دیدگان پرونده است.

وی در ادامه به پاسخ اظهارات وکیل متهمان در جلسه قبل پرداخت و گفت: ساختار تشکیلاتی این گروهک مداوم در حال تغییر است. گاهی افرادی که در رده‌های دیگر سازمان فعالیت می‌کردند در یک عملیات تروریستی مانند فروغ جاویدان نقش افسر گرفتند و مسلحانه اقدام کردند.

وی بیان کرد: محمود عطایی که متهم ۲۶ پروند است در عملیات آفتاب و چلچراغ نقش جدی دارد و در عملیات چلچراغ فرمانده محور بوده است. این شخص در دفتر سیاسی سازمان فعالیت می‌کند یعنی به ظاهر در تشکیلات سازمان در سال ۱۳۶۴ نام وی را در دفتر سیاسی سازمان بیان کردند، اما این شخص همان شخصی است که مسلحانه در عملیات آفتاب و چلچراغ حضور پیدا می‌کند و بعدا در همایشی از تعداد کشتگان نام می‌برد. 

وی افزود: همچنین محمد صادق سادات دربندی و محسن سیاه‎کلاه که نقش‌های جدی در عملیات‌های تروریستی داشتند صرفاً عضو مرکزیت سازمان هستند یعنی مشاهده می‌کنید افراد ممکن است در جا‌های مختلفی در سازمان پراکنده و فعالیت داشته باشند، اما بنا به اظهارات شهود و بنا به گواهی مستندات و گواهی تاریخ اینها افرادی بودند که در عملیات‌های تروریستی، اقدام مسلحانه انجام دادند.

وکیل شکات پرونده تصریح کرد: این اقدامات جرم حدیست، حد هم دچار مرور زمان نمی‌شود. جرایم امنیتی موضوع ماده ۳۶ نیز دچار مرور زمان نمی‌شوند؛ لذا من از ریاست محترم دادگاه و قضات گرامی تقاضای تعقیب، مجازات و منتسب کردن سه بزه محاربه، افساد فی‌الارض و بغی را نسبت به تمامی اعضای این سازمان و گروهک تروریستی و متهمین پرونده خواستارم.

در حال تکمیل...

منبع : خبرگزاری میزان




چهارشنبه ۶ اسفند ۱۴۰۴ - 25 February 2026
جنگ جهانی رخ نخواهد داد / سطح خواسته های آمریکا از ایران حداکثری است / نمی‌توانیم خوشبینی بیش از حد داشته باشیم / احتمال اینکه کشورهای منطقه به جنگ ورود کنند، نزدیک به صفر است
سایت فرارو

جنگ جهانی رخ نخواهد داد / سطح خواسته های آمریکا از ایران حداکثری است / نمی‌توانیم خوشبینی بیش از حد داشته باشیم / احتمال …

آمریکایی ها این همه شرط مطرح کرده اند که به ایران حمله نکنند، اما ایرانی ها می گویند با همه این شرایط، ما تا حدی مشخص هم مایل به ادامه غنی سازی هستیم، یا می‌خواهیم تحریم ها برداشته شود. بنابراین بین خواسته های طرفین فاصله زیادی وجود دارد. همه این ها در شرایطی مطرح می شود که حتی اگر همین فردا، تحریم های …
         
ایران در نظم جدید جهانی؛ فرصت طلایی یا آزمون پرریسک؟
سايت نبض بورس

ایران در نظم جدید جهانی؛ فرصت طلایی یا آزمون پرریسک؟

مرکز پژوهش‌های مجلس در گزارش راهبردی «مقدمه‌ای بر تصویر ایران بین‌المللی و تمدنی» یک چارچوب پنج‌محوره برای بازسازی برند ملی ایران در نظم جدید جهانی ارائه کرد...
جزئیات تازه از طرح پیشنهادی ایران برای معامله با ترامپ / دیپلمات‌های ایرانی معتقدند همچنان می‌توان به توافقی میانه با ترامپ دست پیدا کرد
سایت انتخاب

جزئیات تازه از طرح پیشنهادی ایران برای معامله با ترامپ / دیپلمات‌های ایرانی معتقدند همچنان می‌توان به توافقی میانه با ترامپ …

مقامات ایرانی می‌گویند ایران می‌داند با یک رئیس‌جمهور غیرقابل پیش‌بینی آمریکا طرف است، اما دیپلمات‌هایش هنوز معتقدند می‌توانند با ترامپ راهی میانه پیدا کنند.
سایت اکوایران

ترکیه وارد بازی بزرگ جنگنده‌ها شد/ جنگنده‌ای که نقش F-16 را زیر سوال می‌برد؟

امریکا و ایران دنبال توافق هستند/ بحران داخلی دست ما را در مذاکرات می‌بندد
سایت اطلاعات آنلاین

امریکا و ایران دنبال توافق هستند/ بحران داخلی دست ما را در مذاکرات می‌بندد

تحلیلگر دیپلماسی گفت: قانونی نانوشته در نظام بین الملل می‌گوید کشوری که درگیر بحران اقتصادی است و مردمش مشکلات و محدودیت های زیادی تجربه می کنند، نمی تواند در تحرکات دیپلماتیک دستِ بالا داشته باشد.
سایت اعتماد آنلاین

ببینید| درگیری دانشجویان در تجمعات دانشگاه خواجه نصیرالدین طوسی

یک و نیم تریلیون دلار ثروت چگونه از ایران خارج شد؟
سایت فرارو

یک و نیم تریلیون دلار ثروت چگونه از ایران خارج شد؟

ایران درگیر موجی بی‌وقفه از مهاجرت است؛ از خالی شدن روستاها و حاشیه‌نشینی در شهرها گرفته تا خروج میلیونی نیروهای تحصیل‌کرده به خارج از کشور. جامعه‌شناسان هشدار می‌دهند تا وقتی بحران اقتصادی، تبعات تحریم‌ها و ناتوانی دولت در برطرف کردن مشکلات معیشتی مردم ادامه داشته باشد، بازگشت مهاجران تنها یک شوخی سیاسی …
    
زنان شاغل در خانه؛ بیرون از آمار
روزنامه هفت صبح

زنان شاغل در خانه؛ بیرون از آمار

هزاران زن در خانه و فضای دیجیتال کار می‌کنند اما به‌دلیل نبود تعریف رسمی، بیمه و حمایت قانونی، شغل و هویت حرفه‌ای‌شان به رسمیت شناخته نمی‌شود
از توییتر تا خیابان؛ قدرت و ضعف شبکه‌های اجتماعی
سایت روزنو

از توییتر تا خیابان؛ قدرت و ضعف شبکه‌های اجتماعی

وقتی اعتراضات دی‌ماه آغاز شد، شبکه‌های اجتماعی هنوز میدان اصلی خبر بودند، اما با قطع سراسری اینترنت از ۱۸ دی، ایران در سکوت ارتباطی فرو رفت و روایت‌های شخصی کاربران دیگر امکان گردش نداشت. در این خلأ از یک‌سو صداوسیما روایت رسمی خود را بازگو کرد و از سوی دیگر، تلویزیون‌های ماهواره‌ای ماجرا را تصویر کردند. …
چرا نبض دانشگاه تند شد؟
سایت ایران آنلاین

چرا نبض دانشگاه تند شد؟

به دنبال اعتراضات دو روز گذشته در برخی دانشگاه‌های تهران و چند شهر دیگر که با تنش‌های کلامی و درگیری‌های فیزیکی میان گروه‌های دانشجویی همراه شد، فضای آموزش عالی بار دیگر به کانون توجه افکار عمومی و مسئولان تبدیل شد.
شایعه خروج خاتمی و کودتای نافرجام، ابزار جنگ روانی ترامپ است
سایت اصلاحات نیوز

شایعه خروج خاتمی و کودتای نافرجام، ابزار جنگ روانی ترامپ است

یک روزنامه اصولگرا نوشت: یکی از نمونه‌های بارز تاکتیک تولید وحشت، انتشار خبر کذب خروج محمد خاتمی، رئیس دولت اصلاحات از کشور بود که بلافاصله تکذیب شد. این شای...
رمضان و نوروز در تلاقی تقاضا؛ بازار آرام است یا در تعادل شکننده؟
روزنامه چارسوق

رمضان و نوروز در تلاقی تقاضا؛ بازار آرام است یا در تعادل شکننده؟

همزمانی ماه مبارک رمضان با روزهای پایانی سال، هرساله یکی از حساس‌ترین مقاطع بازار کالاهای اساسی را رقم می‌زند؛ مقطعی که در آن تقاضای فصلی، الگوی مصرف خانوار را تغییر می‌دهد و کوچک‌ترین اختلال در زنجیره تامین می‌تواند به جهش قیمت‌ها منجر شود. امسال اما روایت رسمی از ثبات، وفور کالا و کنترل قیمت‌ها حکایت …
مردم دست خالی از پاساژها برمی گردند / یک ماه حقوق برای دو تکه پوشاک سال نو!
سایت رکنا

مردم دست خالی از پاساژها برمی گردند / یک ماه حقوق برای دو تکه پوشاک سال نو!

رکنا اقتصادی: با نزدیک شدن به سال نو، بازار پوشاک تهران شلوغ اما کم‌ رونق است؛ قیمت‌ های نجومی، بسیاری از خریداران را دست خالی به خانه بازمی گرداند و نشان می‌ دهد قدرت خرید خانوارها همچنان از قیمت‌ های عرضه‌ شده عقب‌ تر است.
هم شهردار ماندنی نیست هم صدای منتقدانش کم‌رنگ شد - مردم سالاری آنلاین
روزنامه مردم سالاری

هم شهردار ماندنی نیست هم صدای منتقدانش کم‌رنگ شد - مردم سالاری آنلاین

در آستانه انتخابات شورای هفتم تهران، هم ادامه حضور علیرضا زاکانی در شهرداری با مانع قانونی روبه‌رو شده و هم ردصلاحیت برخی منتقدان او، پارلمان شهری را با بحرانی کم‌سابقه مواجه کرده است.
از نگرانی‌ زیست‌محیطی تا بن‌بست اجرایی
روزنامه صمت

از نگرانی‌ زیست‌محیطی تا بن‌بست اجرایی

در حالی که دولت به ظاهر تصمیم جدی برای اصلاح آیین‌نامه اسقاط خودروهای فرسوده دارد، اما طبق آمارهای موجود، روند خروج خودروهای فرسوده در کشور به پایین‌ترین سطح خود در دو دهه اخیر رسیده است. این روند نه‌ به نوسازی ناوگان منجر می‌شود و نه ما را از شر آلودگی ناشی از تردد خودروها فرسوده خلاص می‌کند. سال‌هاست …
عطش چین و هند برای فلز سرخ
روزنامه صمت

عطش چین و هند برای فلز سرخ

مس را باید یک فلز بسیار کاربردی دانست که از گذشته، اهمیت بسیار بالایی داشته و در صنعت کشور، نقش بزرگی را ایفا کرده است. از مس، برای ساخت ظروف، تجهیزات‌پزشکی و... استفاده می‌شود و باید گفت که یکی از پرکاربردترین فلزات صنعتی کشور است. اصولا، فلزاتی مانند مس را، فلزات حیاتی و آینده‌دار می‌نامند و این فرضیه …
زندگی زیر سایه احتمال وقوع جنگ - مردم سالاری آنلاین
روزنامه مردم سالاری

زندگی زیر سایه احتمال وقوع جنگ - مردم سالاری آنلاین

اضطرابِ پیش از جنگ، گاه به همان اندازه خودِ جنگ، فرساینده و مخرب است‌. در روزهایی که شایعه حمله، تهدیدهای سیاسی، اخبار نظامی و تحلیل‌های متناقض فضای عمومی را پر می‌کند، بدن و روان وارد چرخه‌ای از استرس می‌شود‌.
سایت عصرایران

هشدار صریح یک اقتصاددان درباره مصادره اموال؛ نه قانونی است، نه شرعی، نه عقلانی/ دارید روی آتش نارضایتی‌ها بنزین می‌ریزید

روایت ایرنا از سومین روز تجمعات دانشجویان
روزنامه شرق

روایت ایرنا از سومین روز تجمعات دانشجویان

برخی از دانشگاه های تهران از جمله دانشگاه الزهرا، صنعتی شریف ، امیرکبیر و تهران روز دوشنبه شاهد تجمع هایی بود که در برخی موارد به درگیری میان دانشجویان کشیده شد.
چرا شعارهای دانشجویان این‌گونه شد؟!
سایت عصرایران

چرا شعارهای دانشجویان این‌گونه شد؟!

اعتراضات دانشجویان قابل پیش‌بینی بود اما جنس شعارها و در برخی موارد به کار‌گیری الفاظ رکیک تناسبی با جامعۀ تحصیل‌کرده ندارد اگرچه می‌تواند ناشی از خشم و ب...
سایت اقتصادنیوز

سقوط صادرات نفت در عصر تحریم‌ها/ سه سال درآمد نفتی از دست رفت + اینفوگرافیک

ترکش تورم در سفره افطار
روزنامه دنیای اقتصاد

ترکش تورم در سفره افطار

ماه رمضان همواره فرصتی برای خانواده‌های ایرانی بود تا در کنار سفره افطار دور هم جمع شوند. اما در رمضان امسال بحران اقتصادی بر سنت‌ها غلبه کرده است. بررسی‌های میدانی «دنیای اقتصاد» نشان می‌دهد که افزایش قیمت‌ها و کاهش قدرت خرید باعث شده است بسیاری از مردم نتوانند مانند گذشته مهمانی‌های خانوادگی ماه رمضان …
 تغییر آرایش در تامین قطعه
روزنامه دنیای اقتصاد

 تغییر آرایش در تامین قطعه

آمار منتشرشده از وضعیت «خرید داخلی» سه خودروساز بزرگ کشور تصویری فراتر از یک تغییر ساده در ترکیب تامین قطعات ارائه می‌دهد، تصویری که در آن همزمان سه موضوع بحران نقدینگی خودروسازان، محدودیت‌های تجارت خارجی و جهش نرخ ارز مسیر زنجیره تامین صنعت خودرو را مشخص کرده است. بررسی داده‌های مربوط به ایران‌خودرو، …
سایت اقتصادنیوز

با قیمت پارس‌نوآ در دبی چه می‌توان خرید؟

فایننشال تایمز: ترامپ با حمله به ایران، متحمل شکستی طولانی‌مدت خواهد شد
سایت اعتماد آنلاین

فایننشال تایمز: ترامپ با حمله به ایران، متحمل شکستی طولانی‌مدت خواهد شد

رسانه انگلیسی ضمن آنکه به اعتماد به‌نفس کاذب رئیس‌جمهور آمریکا اشاره کرد، گزارش داد که هرگونه اقدام نظامی این کشور علیه ایران، «شکستی طولانی‌مدت» را برای رئیس‌جمهور ترامپ به همراه خواهد آورد.
صدای طبل جنگ بلندتر شد؟ | ریسک‌های تنش نظامی ایران و آمریکا برای ترکیه | اردوغان نگران موج مهاجرت ایرانی‌ها است
سایت اکوایران

صدای طبل جنگ بلندتر شد؟ | ریسک‌های تنش نظامی ایران و آمریکا برای ترکیه | اردوغان نگران موج مهاجرت ایرانی‌ها است

اکو ایران: در سناریو حمله احتمالی آمریکا علیه ایران، ترکیه از تمام ظرفیت‌های خود به عنوان میانجی استفاده کرده است. درنهایت، اهرم فشار در واشنگتن قرار دارد؛ جایی که اسرائیل با نفوذ بالای خود می‌تواند معادلات را به‌طور کلی تغییر دهد.
کج‌کارکردی سیاست؛ واکاوی تجمع‌های دانشجویی اخیر در دانشگاه‌ها
سایت آخرین خبر

کج‌کارکردی سیاست؛ واکاوی تجمع‌های دانشجویی اخیر در دانشگاه‌ها

اعتماد/متن پیش رو در اعتماد منتشر شده و بازنشرش در آخرین خبر به معنای تاییدش نیست تقی آزاد ارمکی: دانشگاه‌ها نباید قربانی کج‌کارکردی سیاست شوند غلامرضا ظریفیان: دانشگاه هم عزادار است، دانشگاه هم رنج‌دیده است مهدی بیک اوغلی| در روزهایی که تجمعات دانشجویی در برخی دانشگاه‌های کشور بار دیگر به کانون توج
از ۷ گروه مسلح نزدیک به تهران در عراق، ۴ گروه تصمیم گرفته‌اند که در صورت حمله آمریکا، از ایران حمایت نظامی کنند / این تصمیم همچنان به تحولات میدانی، شکل درگیری و محدوده آن وابسته است / برخی از این گروه‌ها مراکزی راه‌اندازی کرده‌اند که در آن از داوطلبان نام‌نویسی می‌کنند؛ عده زیادی هم قصد ثبت‌نام دارند
سایت انتخاب

از ۷ گروه مسلح نزدیک به تهران در عراق، ۴ گروه تصمیم گرفته‌اند که در صورت حمله آمریکا، از ایران حمایت نظامی کنند / این تصمیم …

یک منبع مسئول در «هیئت هماهنگی مقاومت» در عراق، که چتر جمع‌کننده چند گروه مسلح هم‌پیمان با تهران است، گفت که «یک گرایش واقعی و جدی» در میان برخی گروه‌های مسلح برای مشارکت در هر رویارویی نظامی احتمالی آمریکا با ایران وجود دارد.
سایت سیتنا

خلأ «دکمه اضطراری» در حمل‌ونقل شهری پس از دو قتل تکان‌دهنده

رد صلاحیت‌ها؛ شلیک به انتظار مردم برای اصلاح حکمرانی
سایت نورنیوز

رد صلاحیت‌ها؛ شلیک به انتظار مردم برای اصلاح حکمرانی

انتخابات شوراهای شهر پیش‌رو می‌تواند به نوعی آزمون برای اراده اصلاح در حکمرانی تبدیل شود. اگر در این انتخابات فضای رقابت گسترده‌تر شود و چهره‌های مختلف امکان حضور پیدا کنند، این پیام به جامعه منتقل خواهد شد که حاکمیت در حال بازنگری در برخی رویه‌هاست و به دنبال تقویت رابطه با مردم است. چنین پیامی در شرایط …
مصطفی آب روشن: فرض ایجاد همبستگی ملی از رهگذر جنگ خطای بزرگ محاسباتی است/در صورت وقوع جنگ، روسیه و چین برای حفظ تهران در مقابل واشنگتن هزینه نمی‌دهند/گسترش پدیده مهاجرت، جامعه را از درون تهی می‌کند
سایت دیدارنیوز

مصطفی آب روشن: فرض ایجاد همبستگی ملی از رهگذر جنگ خطای بزرگ محاسباتی است/در صورت وقوع جنگ، روسیه و چین برای حفظ تهران در …

شرایط نه جنگ نه مذاکره و بار روانی که جامعه آن را تحمل می کند، بهانه گفت و گوی ما با مصطفی آب روشن جامعه شناس شد؛ او معتقد است که از منظر جامعه‌شناسی سیاسی،...
ژنو زیر سایه تهدید ترامپ؛ پیشنهاد مکتوب ایران در راه است؟
سایت اکوایران

ژنو زیر سایه تهدید ترامپ؛ پیشنهاد مکتوب ایران در راه است؟

اکوایران: در آستانه دور سوم مذاکرات تهران و واشنگتن در ژنو، گفت‌وگوها وارد مرحله‌ای شده که می‌تواند از سطح «تفاهم بر اصول» به سمت تدوین متن مشترک حرکت کند؛ مرحله‌ای حساس که هم‌زمان با تبادل پیشنهادهای مکتوب، افزایش تهدیدهای لفظی در آمریکا و پررنگ‌تر شدن نقش آژانس، آینده آن همچنان با ابهام همراه است. …
ساخت‌وساز زیر آوار گرانی مصالح
روزنامه صمت

ساخت‌وساز زیر آوار گرانی مصالح

در حالی هر روز شاهد افزایش نرخ مصالح ساختمانی هستیم که ساخت‌وساز در رکود عمیقی به سر می‌برد، به‌طوری‌که نه‌تنها خبری از پروژه‌های جدید نیست، بلکه بسیاری از پروژه‌ها در سطح شهر به حال خود رها شده‌اند. در حال‌ حاضر برخی سازندگان به‌علت کاهش شدید حاشیه سود یا ورشکست شده‌اند یا به کشورها و برخی شهرهای ایران …
مشکلاتی از جنس پایتخت نشین‌ها
سایت روزنو

مشکلاتی از جنس پایتخت نشین‌ها

صدای شهروندان تهرانی درباره مصائب زندگی در پایتخت، ظاهرا به «خیابان بهشت» می‌رسد؛ اما به‌خاطر آنچه «کاربری غیرشهری» یک پست کلیدی در «مدیریت‌شهری» عنوان می‌شود، این صدا‌ها خیلی مورد توجه مدیران قرار نمی‌گیرد. نتایج نظرسنجی «دنیای‌اقتصاد» از ۱۲ عضو شورای شهر پایتخت درباره پرتکرارترین مطالبه شهروندان در …
شاهکار بدیع و ممتاز دیگری از تلویزیون!
سایت فرارو

شاهکار بدیع و ممتاز دیگری از تلویزیون!

آنچه اکنون اتفاق افتاده، یک شاهکار بدیع و ممتاز است که دست‌کم از دو جهت جای تبریک به دوستان در صداوسیما دارد؛ اول اینکه ما قبلا فقط مسابقات خارجی را با سانسور شدید می‌دیدیم و حداکثر دخل و تصرف در بازی‌های داخلی، به کم و زیاد کردن صدای ورزشگاه محدود می‌شد. حالا اما بازی‌های لیگ خودمان هم با سانسور پخش …
این سه کپی امسال صداوسیما از ماه عسل شکست خوردند
سایت برترینها

این سه کپی امسال صداوسیما از ماه عسل شکست خوردند

هر سه برنامه، در ظاهر با نیت ترویج امید، بازگشت و معنویت ساخته شده‌اند، اما در عمل بیش از حد به نسخه‌ای تکراری از «ماه عسل» شباهت دارند؛ نسخه‌هایی که پیام مشترک‌شان این است: شکست بخورید، بازگردید و با تکیه بر معنویت دوباره شروع کنید.
سایت فرارو

چرا برنامه الهام اخوان نیامده از صداوسیما حذف شد؟

230

راز سرمایه گذاری مطمئن، از کاشت تا سود قطعی با گردو ژنوتیپ رویال

سایت انتخاب

ببینید / پرواز خودرو‌ها پس از عبور از خطرناک‌ترین سرعت‌گیر ایران

لاریجانی انتخاب اول رهبری برای روز جنگ
سایت اکوایران

لاریجانی انتخاب اول رهبری برای روز جنگ

اکو ایران: نیویورک‌تایمز در گزارشی مفصل از مسئولیت‌های جدید علی لاریجانی، عالی ترین مقام امنیت ملی ایران او را امین و مورد اعتماد رهبری خوانده و نوشته است که ایشان با متحدان قدرتمندی مانند روسیه و بازیگران منطقه‌ای مانند قطر و عمان ارتباط برقرار می‌کند و بر مذاکرات هسته‌ای با واشنگتن نظارت دارد.
گزارش کانال 12 اسرائیل از اوضاع زرادخانه موشکی ایران در این مقطع حساس
سایت تابناک

گزارش کانال 12 اسرائیل از اوضاع زرادخانه موشکی ایران در این مقطع حساس

کانال 12 اسرائیل در گزارشی به وضعیت زرادخانه موشکی ایران در شرایط کنونی پرداخت و مدعی شد: «ایران پیش از جنگ دوازده روزه حدود 2000 موشک میان برد داشت که در طول این جنگ از 563 موشک استفاده کرد و حالا به سرعت در حال رسیدن به همان سطح ذخایر موشکی است... در حالی که دقت و تعداد موشک‌های ایران افزایش می‌یابد، …
کاهش قدرت خرید و رویای «خانه دار شدن» بسیاری از ایرانیان
روزنامه آرمان امروز

کاهش قدرت خرید و رویای «خانه دار شدن» بسیاری از ایرانیان

آرمان امروز: بازار مسکن با رشد بی‌وقفه قیمت‌ها و فاصله فزاینده درآمد خانوارها، خانه‌دار شدن برای دهک‌های متوسط و پایین را با وجود افزایش ۴۳ درصدی حقوق به رؤیایی دوردست تبدیل کرده است. بازار مسکن از دهه‌های اخیر به ویژه طی ماه‌های گذشته وارد فاز افزایشی شده است و روند رشد قیمت‌ها در اغلب مناطق [ ]
سایت اکوایران

پاسخ عراقچی به سوال مجری CBS: آیا تأیید رهبر معظم را برای آن پیشنهاد گرفته‌اید؟+ویدئو

اطلاعات: تصمیم درباره جنگ و صلح مهم‌تر از آن است که تنها به نظامیان سپرده شود
سایت آخرین خبر

اطلاعات: تصمیم درباره جنگ و صلح مهم‌تر از آن است که تنها به نظامیان سپرده شود

اطلاعات/متن پیش رو در اطلاعات منتشر شده و بازنشرش در آخرین خبر به معنای تاییدش نیست سران مملکت باید تصمیمات مهم بگیرند و به سرداران قشون ابلاغ کنند و پیش از آن، دیپلماسی و مذاکره باید راه جنگ را به هر ترتیب ببندد و طریق مصالحه و آشتی را از هر روزنِ ممکن بیابد. سید مسعود رضوی - روزنامه اطلاعات: مولان
تشکیل 4 لایه جانشینی برای مقامات ارشد ایرانی/ آیت الله خامنه‌ای در جنگ 12 روزه 3 نامزد را که می‌توانستند جانشین او شوند، معرفی کرد
سایت رکنا

تشکیل 4 لایه جانشینی برای مقامات ارشد ایرانی/ آیت الله خامنه‌ای در جنگ 12 روزه 3 نامزد را که می‌توانستند جانشین او شوند، …

رکنا سیاسی : نیویورک تایمز نقش علی لاریجانی را در مدیریت فضای جنگی ایران برجسته و خاص دانسته و مدعی شده مقام معظم رهبری به علی لاریجانی مسئولیت ویژه ای برای کسب اطمینان از بقای کشور و نظام در شرایط تحقق بدترین سناریوهای جنگی را داده است.
جنگ ترامپ؛ نزاعی برای بقا نه استراتژی
سایت فرارو

جنگ ترامپ؛ نزاعی برای بقا نه استراتژی

ترامپ خوب می داند که اگر رویکردهای تهاجمی‌اش علیه ایران را کاهش دهد، این مساله می تواند خط حمایت مالی از وی و جنبشش را به خطر بیندازد. ترامپ می داند بین آن چیزی که حامیان مالی‌اش از وی در مورد ایران می خواهند و آنچه نتانیاهو درخواست می کند، هیچ تفاوتی وجود ندارد.
معمار ساکت مذاکرات
سایت آخرین خبر

معمار ساکت مذاکرات

روزنامه سازندگی/متن پیش رو در سازندگی منتشر شده و بازنشرش در آخرین خبر به معنای تاییدش نیست “جرد کوشنر”، مشاور ارشد و داماد “ترامپ” که نقش مهمی در طرح صلح خاورمیانه ایفا کرده است، این روزها به‌دنبال اجرایی شدن ایده «توافق دیپلماتیک» با ایران است. “سازندگی” به نقش این یهودی ضدجنگ که مذاکره را بر جنگ
سایت تابناک

حرکت جالب کریستیانو رونالدو در روز ملی عربستان

برای جهش قیمت‌ها در بازار مسکن آماده باشیم؟
سایت ۹ صبح

برای جهش قیمت‌ها در بازار مسکن آماده باشیم؟

یک کارشناس بازار مسکن گفت: میانگین هزینه ساخت هر مترمربع مسکن در شرایط فعلی بین ۳۵ تا ۴۰ میلیون تومان است و این رقم فقط مربوط به ساخت بوده و شامل قیمت زمین و سایر هزینه‌ها نمی‌شود.یک کارشناس بازار مسکن گفت: میانگین هزینه ساخت هر مترمربع مسکن در شرایط فعلی بین ۳۵ تا ۴۰ میلیون تومان است و این رقم فقط مربوط …
سایت عصرایران

دومین روز تجمع دانشجویان در چند دانشگاه تهران (عکس)