دادستان کل کشور: قوانین جمهوری اسلامی منشأ بسیاری از نظام‌های حقوقی دنیاست/ باید روش‌های اجرا را بازنگری و تقویت کنیم

حجت‌الاسلام والمسلمین موحدی دادستان کل کشور در همایش حکمرانی قضایی- حمایتی در صیانت و تعالی امور سرپرستی، ضمن گرامیداشت یاد و خاطره شهدای انقلاب اسلامی، اظهار کرد: شهیدان با فدا کردن جان خود، آبروی اسلام، قرآن و نظام جمهوری اسلامی را خریدند و اجازه ندادند دشمنان با تحقیر یا اسارت، عزت انقلاب را خدشه‌دار کنند. همان‌گونه که شیخ فضل‌الله نوری با خون خود از دین دفاع کرد، شهدای ما نیز در راه حفظ اسلام و انقلاب جان باختند و به آسمان پر کشیدند.

وی با تجلیل از نیرو‌های حافظ امنیت که در چهل روز گذشته در مسیر دفاع از نظام جان خود را نثار کردند، تصریح کرد: این عزیزان اهل عبادت و متدین بودند؛ انقلاب روحیه‌ای در آنها ایجاد کرد که هرگز حاضر به همکاری با دشمن نشدند. 

وی در ادامه تأکید کرد: با جنایاتی که رژیم صهیونیستی در غزه انجام داده تاکنون بیش از بیست‌هزار زن و کودک به شهادت رسیده یا مجروح و معلول شده‌اند؛ هزاران کودک از تحصیل و مهر پدر و مادر محروم مانده‌اند و کسی نیست که عمق این شرایط را به جهانیان منتقل کند. رسانه‌های ما باید اهتمام جمهوری اسلامی در خدمت به انسانیت را به گوش جهان برسانند.

دادستان کل کشور با بیان اینکه ارتباط وثیقی میان دادگاه و دادسرا در موضوع سرپرستی برقرار است، گفت: ما گزارش‌ها را به‌صورت مستمر در اختیار این نهاد‌ها قرار داده‌ایم و جلساتی با نهاد‌های ذی‌ربط داریم تا روند محاکمات و انتقال پرونده‌ها به بهترین شکل صورت گیرد.

جمهوری اسلامی خط مقدم دفاع از انسانیت و حقوق بشر

وی افزود: در حالی که ایران در خط مقدم دفاع از انسانیت و حقوق بشر واقعی قرار دارد، آمریکا امروز سردمدار دروغین همان حقوق بشری است که علیه ملت‌ها استفاده می‌شود و اتحادیه اروپا نیز جاده‌صاف‌کن آن است. آنها خوراک تبلیغاتی آماده می‌کنند و در شورا‌های به‌اصطلاح حقوق بشر، تصمیم‌سازی‌های خود را علیه جمهوری اسلامی انجام می‌دهند.

حجت‌الاسلام والمسلمین موحدی یادآور شد: از نخستین روز‌های تأسیس نظام جمهوری اسلامی، خدمت به نیازمندان و مساکین در دستور کار بوده است. بسیاری از مردم زمین داشتند ولی از کار افتاده بودند؛ نظام برای آنها مسکن ساخت و زندگی‌شان را از نو احیا کرد. امروز هیچ‌کس نباید بی‌مسکن بماند و این افتخار بزرگ جمهوری اسلامی است.

وی در ادامه گفت: وظیفه دارم در هر جلسه به بیانیه گام دوم انقلاب اشاره کنم؛ بیانیه‌ای که مقام معظم رهبری برای ترسیم مسیر آینده انقلاب صادر کردند. توصیه می‌کنم در دستگاه قضایی و دادگستری‌ها این بیانیه را مطالعه کنند، زیرا هر چقدر بخوانیم باز هم کم است.

دادستان کل کشور با تأکید بر خدمات گسترده نظام افزود: جمهوری اسلامی در شمار موفق‌ترین حکومت‌ها در انتقال خدمات و امکانات از مرکز به مناطق محروم قرار دارد. مناطقی که در گذشته از مدرسه، درمانگاه، جاده و برق بی‌بهره بودند، امروز از برکات نظام برخوردارند. باید قدردان این نعمت‌ها باشیم که به برکت خون شهیدان و همت ایمان مردم حاصل شده است.

وی برگزاری این همایش را از فرصت‌های خدمت و نعمت الهی دانست و گفت: باید از چنین فرصت‌هایی برای خدمت به مردم بهره برد. در گذشته نیز گزارش‌هایی صادر می‌شد که برخی از آنها جنبه شرعی و اخلاقی داشت. در حقیقت، بُعد شرعی مسئله سرپرستی از بُعد حقوقی آن نیرومندتر است و باید به آن توجه شود.

قوانین ما منشأ بسیاری از نظام‌های حقوقی دنیاست

حجت‌الاسلام والمسلمین موحدی در بخش دیگری از سخنان خود ضمن اشاره به سابقه تاریخی قانون‌گذاری در ایران گفت: برخی مواد قانونی ما ریشه‌ای کهن و اصیل دارند؛ آنچه مایه افتخار است، اینکه بسیاری از کشور‌های پیشرفته، بخش‌هایی از قوانین مدنی خود را از قوانین اسلامی و حقوقی ما اقتباس کرده‌اند و به نام خود ثبت کرده‌اند؛ در حالی که ما این مفاهیم را از ۱۴۰۰ سال پیش در مکتب اهل بیت (ع) داریم.

وی با تأکید بر فرهنگ غنی اسلامی و ایرانی، ادامه داد: نامه حضرت امیرالمؤمنین (ع) به مالک اشتر یکی از اسناد رسمی ثبت‌شده در یونسکو و سازمان‌های بین‌المللی است. همچنین، اشعار بسیاری از شاعران ما در مجامع جهانی مورد توجه قرار گرفته است. این نشان‌دهنده فرهنگ بلند و قوی ماست، فرهنگی که متأسفانه گاهی اهمیت آن را در داخل کشور نادیده می‌گیریم.

دادستان کل کشور افزود: امام علی (ع) و مکتب اهل بیت ظرفیت عظیمی دارند که می‌توانند مبنای اصلاح و ایجاد زندگی اجتماعی نو باشند. مشکلات سرپرستی، نواقص مجتمع‌ها و مسائل اجرایی در استان‌ها توسط کارشناسان بررسی می‌شود و همکاران، به‌ویژه بانوان، در این مسیر نقش موثری دارند. در سفر به استان‌های مختلف، از جمله اصفهان و کرمانشاه، شاهد تربیت متعهدانه همراه با صبر، محبت و نظم بوده‌ایم.

وی ضمن اشاره به اهمیت همایش سرپرستی و نقش آموزشی آن، گفت: این همایش آثار فراوانی دارد، از جمله تبادل اطلاعات میان قضات و مدیران. همین ارتباط علمی موجب اصلاح روش‌های عملی می‌شود، زیرا برخی شیوه‌های اجرا سنگین یا وقت‌گیر هستند و باید بازنگری و کارآمدتر شوند. دستگاه‌ها به سمت استفاده از هوش مصنوعی برای تسریع امور حرکت کرده‌اند و اگر با دقت و نظارت اجرا شوند، می‌توانند اشتباهات را کاهش دهند.

حجت‌الاسلام والمسلمین موحدی ادامه داد: در بررسی اولیه برخی پرونده‌ها مشخص شد که سیستم فعلی در بعضی موارد قابل اصلاح نیست و باید ویرایش‌های لازم انجام شود. این فرایند، علاوه بر نوآوری، جنبه آموزش متقابل نیز دارد. اگر قوانین در اجرا دچار خَلا، ابهام یا اجمال هستند، باید در همین جلسات استخراج و اصلاح شوند. این از اهداف اصلی برگزاری همایش است.

وی همچنین به ماده ۶۸ قانون مرتبط با دادسرا و دادگاه سرپرستی اشاره کرد و گفت: بر اساس این ماده، هر تصمیم دادگاه باید فوراً و از هر طریق مقتضی به دادسرا اعلام شود؛ زیرا هیچ‌گونه وقفه در رسیدگی‌ها پذیرفتنی نیست. در امور سرپرستی، دادگاه موظف است ظرف دو روز پس از رسیدگی تصمیم نهایی را اتخاذ کند، زیرا گاهی با وضعیت صغار یا افراد آسیب‌پذیر مواجهیم و ممکن است تأخیر، ضرر‌های جبران‌ناپذیری ایجاد کند.

دادستان کل کشور افزود: وظیفه دادستان در هر استان، پیگیری فوری اجرای این تصمیم‌هاست. دستگاه‌های نظارتی باید مراقب باشند تا روند اطلاع‌رسانی و اجرای آرا بدون تأخیر انجام شود.

تاکید بر انجام کار گروهی در حوزه‌های علمی و قضایی

وی در ادامه پیشنهاد تشکیل کارگروه‌های تخصصی در قوه قضاییه را مطرح کرد و گفت: کار گروهی برکت فراوانی دارد. چنان‌که مرحوم علامه مجلسی گروهی از محققان را برای تدوین احادیث تشکیل داد و حاصل آن آثار ماندگار شد. کار گروهی در حوزه‌های علمی و قضایی نتیجه بسیار مؤثر دارد.

وی با اشاره به پیام رهبر انقلاب در سال نخست شیوع کرونا یادآور شد: مقام معظم رهبری فرمودند قوه قضاییه باید انقلابی باشد و انقلابی عمل کند. این رفتار انقلابی نیازمند شاخص‌های مشخص است و باید مرجع پناهگاه ستمدیدگان باشد. قوه‌ای که چنین رویکردی دارد، باید آموزش، استعداد و مراقبت فراوان در دیوان عالی کشور و زیرمجموعه‌های آن اعمال کند.

در پایان، دادستان کل کشور خطاب به حاضران گفت: پیشنهاد می‌کنم کار‌ها به صورت گروهی انجام شود و از ظرفیت وکلا، کارشناسان و قضات بهره گرفته شود. ما آمادگی داریم مسائل مرتبط را در قالب کارگروه‌های علمی بررسی کنیم. همچنین از همکاری همه همکاران اعم از قضات و مدیران امور سرپرستی تشکر می‌کنم که با وجود مشکلات، پیگیر اجرای صحیح قوانین هستند.