صنعت دخانیات و خودروسازی بلای جدی حوزه سلامت در کشور هستند/ سالانه ۷۷ میلیارد نخ سیگار در ایران دود می‌شود

به گزارش وبدا، علیرضا رئیسی در همایش روز ملی بدون دخانیات که در سالن همایش‌های بیمارستان حضرت مهدی (عج) تهران برگزار شد، اظهار کرد: برگزاری این جلسه در چنین مکانی پیام‌های بسیار خوبی دارد و نشان می‌دهد که باید بیش از گذشته به سمت حوزه بهداشت و پیشگیری حرکت کنیم؛ حتی در محیط‌های درمانی نیز این نگاه بسیار ارزشمند است.

وی افزود: مصرف دخانیات فقط موضوع یک فرد یا صرفاً یک مسئله سلامت نیست، بلکه یک موضوع بسیار مهم اجتماعی و اقتصادی است که سالانه در دنیا میلیارد‌ها دلار خسارت به اقتصاد سلامت وارد می‌کند. هزینه سیگار فقط پول خرید یک نخ سیگار نیست، بلکه پشت آن اتفاقات و آسیب‌های فراوانی وجود دارد.

معاون بهداشت وزارت بهداشت ادامه داد: اگر همین امروز به انستیتو کانسر، بخش ریه یا سایر بخش‌های بیمارستان مراجعه کنید، مشاهده خواهید کرد که چه تعداد از بیماران بستری، متاثر از مصرف دخانیات هستند.

رئیسی با اشاره به حجم مصرف دخانیات در کشور، گفت: اگر جمعیت ایران را حدود ۸۵ میلیون نفر در نظر بگیریم، روزانه به ازای هر ایرانی حدود دو نخ سیگار مصرف می‌شود؛ یعنی سالانه حدود ۷۷ میلیارد نخ سیگار در کشور مصرف می‌شود و پشت این موضوع، گردش مالی بسیار بزرگی وجود دارد که به شدت مورد حمایت قرار می‌گیرد.

وی افزود: در بسیاری از کشور‌های دنیا به‌ویژه اروپا، مصرف دخانیات روند کاهشی دارد، اما در کشور‌های جهان سوم و در حال توسعه، مصرف سیگار به شدت در حال افزایش است و این یک زنگ خطر بسیار بزرگ محسوب می‌شود.

معاون بهداشت وزارت بهداشت تصریح کرد: دو صنعت در این کشور آسیب جدی به سلامت مردم وارد می‌کنند؛ یکی صنعت خودروسازی و دیگری صنعت دخانیات و متاسفانه هیچ‌کس هم حریف این دو صنعت نیست.

وی ادامه داد: هر زمان صحبت از کاهش تولید دخانیات یا افزایش مالیات می‌شود، برخی عنوان می‌کنند که افراد زیادی در این صنعت مشغول به کار هستند، اما باید دید در این سال‌ها کدام صنعت در کشور بیشترین رشد را داشته است. در ۴۷ تا ۴۸ سال تحریم، تنها صنعتی که با قدرت به مسیر خود ادامه داده، صنعت دخانیات بوده است.

رئیسی خاطرنشان کرد: شرکت‌های خارجی مانند JTI و BAT نقش عمده‌ای در تولید دخانیات کشور دارند و کارخانه‌های آنها روز به روز در حال توسعه است. ساختمان‌های لوکس، تولیدات متنوع و مدل‌های جذاب سیگار و دخانیات نیز به طور مستمر در حال افزایش است.

وی با اشاره به عادی‌سازی مصرف دخانیات در جامعه، گفت: امروز در برخی خانواده‌ها، پدر، مادر و فرزندان کنار یکدیگر قلیان مصرف می‌کنند و این رفتار به امری عادی تبدیل شده است. همچنین توسعه سیگار الکترونیک نیز بخشی از برنامه صنعت دخانیات برای گسترش مصرف محسوب می‌شود.

معاون بهداشت وزارت بهداشت تاکید کرد: بهترین بازار برای صنعت دخانیات دنیا، کشور‌های در حال توسعه و کشور‌هایی با اقشار متوسط و ضعیف هستند؛ زیرا بیشترین آسیب‌ها و هزینه‌ها در این کشور‌ها تحمیل می‌شود.

وی افزود: متاسفانه صنعت دخانیات در کشور ما تاکنون موفق بوده و تقریباً هر آنچه خواسته، انجام داده است؛ نه مالیات‌ها به شکلی که قانون تعیین کرده افزایش یافته و نه محدودیت‌های موثر در این حوزه اعمال شده است.

رئیسی با اشاره به وضعیت صنعت دارو و دخانیات در شرایط تحریم، اظهار کرد: در حالی که صنعت داروسازی کشور برای تامین قطعات، مواد اولیه و تجهیزات با محدودیت‌های فراوان روبروست، صنعت دخانیات بدون هیچ تحریمی و بدون محدودیت در حال توسعه است.

وی ادامه داد: امروز برای تامین برخی دارو‌ها و مواد اولیه دارویی با مشکلات جدی مواجه هستیم، اما در حوزه دخانیات هیچ کمبودی وجود ندارد و این صنعت بدون محدودیت به فعالیت خود ادامه می‌دهد.

معاون بهداشت وزارت بهداشت با انتقاد از وضعیت صنعت خودروسازی کشور، گفت: خودرو‌هایی که در کشور تولید می‌شوند هم هوا را آلوده می‌کنند و هم در جاده‌ها قربانی می‌گیرند. سالانه حدود ۲۰ هزار نفر در تصادفات جاده‌ای جان خود را از دست می‌دهند و آلودگی هوا نیز حدود ۵۰ هزار قربانی در سال دارد. خودرو‌های ایمن خارجی آنقدر گران می‌شوند تا تولید خودرو‌های بی‌کیفیت داخلی توجیه اقتصادی داشته باشد و این روند آسیب‌های فراوانی برای سلامت مردم ایجاد کرده است.

رئیسی تاکید کرد: مصرف دخانیات در مردان بیشتر است، اما سرعت رشد مصرف در زنان بسیار بالاست و این موضوع یک هشدار جدی محسوب می‌شود.

وی با اشاره به نقش شبکه نمایش خانگی در عادی‌سازی مصرف دخانیات، گفت: در بسیاری از سریال‌های خانگی، تقریباً همه شخصیت‌ها در حال سیگار کشیدن هستند؛ در ناراحتی، خوشحالی یا حتی برای نمایش شخصیت‌های به اصطلاح باکلاس، از سیگار استفاده می‌شود و این روند به نوعی تبلیغ غیرمستقیم دخانیات است.

معاون بهداشت وزارت بهداشت فروش نخی سیگار و فروش به افراد زیر ۱۸ سال را از دیگر مشکلات مهم کشور دانست و اظهار کرد: در بسیاری از کشور‌های دنیا فروش دخانیات به افراد زیر ۱۸ سال ممنوع است، اما در کشور ما کافی است اطراف مدارس را مشاهده کنید؛ تقریباً در کنار هر مدرسه‌ای کیوسک فروش سیگار وجود دارد.

وی ادامه داد: در شرایطی که بسیاری از خانواده‌ها توان خرید برخی مواد غذایی مانند شیر را ندارند، نوجوانان به راحتی می‌توانند چند نخ سیگار تهیه کنند و حتی دوستان خود را نیز به مصرف آن تشویق کنند.

 رئیسی با تاکید بر اینکه افزایش مالیات و کاهش دسترسی مهم‌ترین عامل کاهش مصرف دخانیات است، گفت: این موضوع در دنیا ثابت شده، اما در کشور ما همچنان با چالش‌های جدی در این زمینه مواجه هستیم.

وی افزود: بسته‌بندی‌های جذاب و رنگارنگ محصولات دخانی باید حذف شود و هشدار‌های جدی سلامت روی پاکت‌ها درج شود، اما امروز در مغازه‌ها انواع بسته‌بندی‌های فریبنده و جذاب دیده می‌شود.

معاون بهداشت وزارت بهداشت تصریح کرد: چیزی به نام «سیگار تفننی» وجود ندارد؛ به‌ویژه در نوجوانان، حتی یک بار مصرف سیگار می‌تواند زمینه وابستگی را ایجاد کند و احتمال سیگاری شدن در آینده را به شدت افزایش دهد.

وی خاطرنشان کرد: سیگار مقدمه بسیاری از آسیب‌های بعدی و مصرف مواد مخدر است و تقریباً هیچ مصرف‌کننده مواد مخدری وجود ندارد که مصرف خود را بدون سیگار آغاز کرده باشد.

رئیسی با اشاره به آخرین پژوهش‌های انجام شده در سال ۱۴۰۰، گفت: روند افزایش مصرف دخانیات در کشور همچنان ادامه دارد. در گروه سنی ۱۸ تا ۲۴ سال، مصرف دخانیات در زنان ۹۰ درصد و در مردان ۳۴ درصد افزایش یافته است.

وی ادامه داد: در گروه سنی ۲۵ تا ۳۴ سال نیز مصرف دخانیات در مردان ۱۹.۶ درصد و در زنان ۹۰.۸ درصد افزایش یافته و مصرف روزانه سیگار در زنان حدود ۱۹۰ درصد و در مردان ۴۶ درصد رشد داشته است.

معاون بهداشت وزارت بهداشت گفت: برای درک این وضعیت حتی نیازی به آمارگیری نیست؛ کافی است سریال‌ها و برنامه‌های نمایش خانگی امروز را با دو دهه قبل مقایسه کنیم تا میزان عادی‌سازی مصرف دخانیات به‌ویژه در زنان مشخص شود.

وی در ادامه با اشاره به فعالیت شرکت‌های خارجی تولیدکننده دخانیات در کشور، اظهار کرد: شرکت JTI که یکی از بزرگ‌ترین تولیدکنندگان دخانیات است، از نام‌هایی مانند «پارس» و «پارسیان» برای محصولات خود استفاده می‌کند و شرکت‌های مختلفی با همین نام‌ها در کشور فعال هستند.

 رئیسی افزود: بر اساس آمار سال ۱۴۰۳، برخی از این شرکت‌ها رشد قابل توجهی در تولید داشته‌اند؛ به‌طوری که JTI پارسیان ۷.۶ درصد، JTI پارس ۴۹.۸ درصد و BAT پارس ۷.۵ درصد افزایش تولید داشته‌اند.

وی در پایان تاکید کرد: مقابله با دخانیات فقط وظیفه وزارت بهداشت نیست و همه دستگاه‌ها باید در این زمینه همکاری کنند، چرا که مبارزه با صنعت دخانیات، مبارزه ساده‌ای نیست و این صنعت از ابزار‌های مختلف اقتصادی و تبلیغاتی برای تاثیرگذاری استفاده می‌کند.