آموزش و پرورش باید با بهره‌گیری از فناوری‌های نوین فضای یادگیری را متناسب با تحولات روز بازطراحی کند

اصغر جهانگیر، معاون اجتماعی و پیشگیری از وقوع جرم قوه قضاییه، در جلسه «نظام مراقبت‌های اجتماعی دانش‌آموزان (نماد)» با هشدار نسبت آسیب‌های اجتماعی در کشور، تأکید کرد: آسیب‌های اجتماعی نه‌تنها در ایران بلکه در سراسر جهان رو به افزایش است و مجموعه‌ای از عوامل اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی، سیاسی، آموزشی، خانوادگی و همچنین تحولات فناورانه، شرایط پیچیده‌ای را در جوامع ایجاد کرده که ایران نیز از آن مصون نیست.

جهانگیر با اشاره به تأثیر مستقیم آسیب‌های اجتماعی بر نظام تعلیم و تربیت اظهار کرد: آموزش‌وپرورش بخشی جدا از جامعه نیست و طبیعی است که آسیب‌های کلان کشور به این حوزه نیز سرریز شود. دوران کودکی و نوجوانی، به‌ویژه ۲۰ سال اول زندگی، دوران طلایی رشد انسان است و این مقطع عمدتاً در اختیار آموزش‌وپرورش قرار دارد؛ از همین رو، توجه به این حوزه نقشی تعیین‌کننده در آینده کشور دارد.

معاون اجتماعی قوه قضاییه با تأکید بر هدایت صحیح «علاقه به دانستن» در کودکان و نوجوانان افزود: اگر این میل فطری به‌درستی جهت‌دهی نشود، می‌تواند به کنجکاوی‌های منحرفانه، بروز مشکلات روحی و روانی، افسردگی و سایر آسیب‌ها منجر شود. آموزش‌وپرورش باید دانش را همراه با زیبایی، نشاط و روش‌های نوین آموزشی ارائه دهد، چراکه شیوه‌های سنتی دیگر پاسخگوی نیاز‌های نسل امروز نیست.

وی با اشاره به لزوم بازنگری در ساختار‌های آموزشی گفت: کلاس‌های طولانی و یکنواخت برای دانش‌آموزان آزار دهنده است و آموزش‌وپرورش باید با بهره‌گیری از فناوری‌های نوین و مدل‌های آموزشی ترکیبی و دیجیتال، فضای یادگیری را متناسب با تحولات روز بازطراحی کند.

جهانگیر «ایجاد تعلق خاطر» را یکی از مؤثرترین راهکار‌های کاهش آسیب‌های اجتماعی دانست و تصریح کرد: افزایش وابستگی دانش‌آموزان به مدرسه، معلم و محیط آموزشی، می‌تواند بار روانی ناشی از مشکلات خانوادگی و اجتماعی را کاهش دهد. مدرسه باید برای کودکانی که در خانواده با کمبود حمایت مواجه‌اند، نقش جبرانی ایفا کند.

وی همچنین بر ضرورت تقویت حس تعهد، مسئولیت‌پذیری و کار جمعی در مدارس تأکید کرد و گفت: نظام آموزشی ما بیش از حد فردگراست و کمتر به ارتقای تعهد جمعی توجه کرده است؛ این ضعف از کودکی شکل می‌گیرد و در آینده خود را در قالب ناکامی در کار تیمی و بروز آسیب‌های اجتماعی نشان می‌دهد.

معاون اجتماعی قوه قضاییه با اشاره به نقش الگوپذیری همسالان اظهار کرد: تأثیر همسالان در رفتار دانش‌آموزان بیش از بزرگسالان است و باید از ظرفیت دانش‌آموزان توانمند برای شناسایی زودهنگام آسیب‌ها و کمک به همکلاسی‌ها استفاده شود.

جهانگیر با تأکید بر اهمیت مدیریت اوقات فراغت دانش‌آموزان گفت: بیکاری و نبود برنامه‌ریزی مناسب، زمینه‌ساز گرایش به آسیب‌هاست. برای دانش‌آموزانی که از حمایت خانوادگی کمتری برخوردارند، باید برنامه‌های ویژه‌ای در مدرسه و خارج از آن پیش‌بینی شود.

وی در ادامه با اشاره به کاهش آستانه تحمل اجتماعی در جامعه افزود: بخش قابل‌توجهی از جرایم سنگین از جمله قتل‌های عمد، ماهیتی اتفاقی دارند که نشان‌دهنده افزایش اضطراب، افسردگی و فشار‌های روانی در جامعه است؛ مسائلی که می‌توانند از سنین پایین و در محیط‌های آموزشی مدیریت و کنترل شوند.

معاون اجتماعی قوه قضاییه با مرور سابقه راه‌اندازی سامانه «نماد» گفت: این سامانه از سال‌های ۱۳۹۲ و ۱۳۹۳ تدوین شد و پس از وقفه‌ای در دوران کرونا، در دولت شهید آیت‌الله رئیسی احیا شد، اما موفقیت آن منوط به همکاری واقعی همه دستگاه‌هاست و آموزش‌وپرورش به‌تنهایی نمی‌تواند بار این مسئولیت را بر دوش بکشد.

جهانگیر با انتقاد از تشکیل‌نشدن شورای سیاست‌گذاری نماد در دولت چهاردهم تصریح کرد: در صورت تداوم کم‌کاری دستگاه‌ها، موضوع ترک فعل به‌صورت قانونی پیگیری خواهد شد.

وی همچنین بر ضرورت تأمین بودجه کافی، ایجاد اتصالات برخط میان دستگاه‌ها، رعایت محرمانگی اطلاعات دانش‌آموزان و تدوین منشور اخلاقی برای دست‌اندرکاران سامانه نماد تأکید کرد و گفت: افشای اطلاعات دانش‌آموزان می‌تواند به انگ‌زنی و آسیب‌های ماندگار اجتماعی منجر شود.