اقدامات دادگستری استان لرستان برای تحقق عدالت قضایی / کاهش اطاله دادرسی و نرخ رسیدگی بالای ۱۰۱ درصد

در شرایطی که کارآمدی دستگاه قضایی به‌عنوان یکی از مهم‌ترین شاخص‌های حکمرانی مطلوب و تحقق عدالت اجتماعی مورد توجه افکار عمومی قرار دارد، ارائه گزارش‌های شفاف و مستند از عملکرد نهاد‌های قضایی، نقش بسزایی در تقویت اعتماد عمومی و تبیین اقدامات انجام‌شده دارد. دادگستری استان لرستان نیز در همین راستا، با تمرکز بر کاهش اطاله دادرسی، تسریع در رسیدگی به پرونده‌ها و تکریم ارباب رجوع، گام‌های مؤثری در مسیر ارتقای کیفیت خدمات قضایی برداشته است.

حجت‌الاسلام والمسلمین سعید شهواری، رئیس کل دادگستری استان لرستان، در گفت‌و‌گو با میزان، با ارائه گزارشی تفصیلی از عملکرد هشت‌ماهه سال ۱۴۰۴، تصویری روشن از وضعیت رسیدگی‌های قضایی، حجم ورودی و خروجی پرونده‌ها، نرخ رسیدگی، متوسط زمان دادرسی و توسعه خدمات الکترونیک در استان ترسیم کرد. آمار‌های ارائه‌شده در این گزارش نشان می‌دهد که دستگاه قضایی لرستان، با بهره‌گیری از مدیریت هوشمند، استفاده از فناوری‌های نوین و تلاش مستمر قضات و کارکنان، توانسته ضمن پاسخگویی به حجم بالای مراجعات مردمی، بخشی از پرونده‌های معوق گذشته را نیز تعیین تکلیف کند. این عملکرد، بیانگر عزم جدی دادگستری استان برای تحقق عدالت اسلامی، افزایش رضایتمندی عمومی و صیانت از حقوق شهروندان است.

وی با بیان آمار‌های دقیق از ورودی و خروجی پرونده‌ها، متوسط زمان رسیدگی و خدمات الکترونیک، تأکید کرد که دستگاه قضایی استان در مسیر تحقق عدالت اسلامی، کاهش اطاله دادرسی و تکریم ارباب رجوع گام‌های مؤثری برداشته است. 

گستردگی شعب قضایی

رئیس کل دادگستری لرستان با اشاره به ساختار قضایی استان گفت: در حال حاضر تعداد شعب فعال در استان به ۳۲۵ شعبه رسیده است که شامل دادیاری، بازپرسی، اجرای احکام، دادگاه صلح، شعب تخصصی و ... می‌شود. این گستردگی بیانگر آن است که دستگاه قضایی توانسته با ایجاد تنوع در شعب، پاسخگوی نیاز‌های مختلف حقوقی و قضایی مردم باشد. وجود شعب متعدد دادیاری و بازپرسی موجب شده تا فرآیند تحقیقات مقدماتی با دقت و سرعت بیشتری انجام شود و حقوق طرفین دعوا در مرحله کشف حقیقت رعایت گردد. همچنین، شعب اجرای احکام با تمرکز بر اجرای دقیق و سریع آرای قضایی، نقش مهمی در تثبیت اعتماد عمومی به عدالت ایفا کرده‌اند. 

ورودی پرونده‌ها

رئیس شورای قضایی لرستان در ادامه افزود: در هشت‌ماهه نخست سال جاری، تعداد ۲۷۶ هزار و ۷۸۱ پرونده وارد شعب قضایی استان شده است. این رقم نشان‌دهنده حجم بالای مراجعات مردم به دستگاه قضایی و اعتماد آنان به این نهاد برای حل اختلافات و دعاوی است. از منظر حقوقی، این میزان ورودی پرونده‌ها بیانگر گستره دعاوی مدنی، کیفری، خانواده و حقوق عمومی در استان است. افزایش ورودی پرونده‌ها، علاوه بر انعکاس نیاز جامعه به دادرسی، ضرورت مدیریت هوشمند پرونده‌ها و استفاده از فناوری‌های نوین را دوچندان کرده است تا از تراکم و اطاله دادرسی جلوگیری شود. 

خروجی پرونده‌ها

رئیس کل دادگستری لرستان خاطرنشان کرد: در همین بازه زمانی، تعداد ۲۸۱ هزار و ۷۲۰ پرونده مختومه گردیده است. این آمار نشان می‌دهد که دستگاه قضایی استان نه تنها توانسته پرونده‌های ورودی را مدیریت کند، بلکه بخشی از پرونده‌های معوق گذشته را نیز به سرانجام رسانده است. از منظر قضایی، این خروجی بالاتر از ورودی پرونده‌ها، نشان‌دهنده کارآمدی قضات و کارکنان در رسیدگی سریع و دقیق به دعاوی است. چنین عملکردی موجب کاهش موجودی پرونده‌ها، افزایش رضایتمندی مردم و ارتقای شاخص عدالت در استان شده است. 

نرخ رسیدگی

وی با اشاره به شاخص کلیدی نرخ رسیدگی گفت: نرخ رسیدگی در استان لرستان بیش از ۱۰۱ درصد بوده است. این شاخص مهم بیانگر آن است که دادگستری استان توانسته علاوه بر رسیدگی به پرونده‌های جدید، بخشی از پرونده‌های معوق را نیز مختومه سازد. نرخ رسیدگی بالای ۱۰۰ درصد نشان‌دهنده کاهش تراکم پرونده‌ها و حرکت به سمت عدالت کارآمد است. این دستاورد در راستای سیاست‌های کلان قوه قضاییه برای کاهش اطاله دادرسی و افزایش اعتماد عمومی به دستگاه قضایی محقق شده است. 

متوسط زمان رسیدگی

رئیس کل دادگستری لرستان در ادامه گفت: متوسط زمان رسیدگی به پرونده‌ها در استان به ۷۱ روز کاهش یافته است. این کاهش محسوس در زمان رسیدگی، نتیجه مدیریت هوشمند پرونده‌ها، استفاده از سامانه‌های الکترونیک و نظارت مستمر بر عملکرد شعب است. کاهش زمان رسیدگی به معنای تحقق اصل دادرسی عادلانه و سریع است که در قوانین آیین دادرسی مدنی و کیفری مورد تأکید قرار گرفته است. این دستاورد موجب شده تا حقوق طرفین دعوا در زمان کوتاه‌تری احقاق شود و اعتماد مردم به عدالت قضایی افزایش یابد. 

خدمات الکترونیک و پاسخگویی سریع

حجت‌الاسلام والمسلمین شهواری افزود: میانگین زمان پاسخگویی به استعلام سوپیشینه در استان به ۵ ساعت رسیده است. این سرعت بالا در ارائه خدمات نشان‌دهنده توجه جدی به حقوق شهروندی و تکریم ارباب رجوع است. پاسخگویی سریع به استعلام‌ها نقش مهمی در تسهیل امور اداری، استخدامی و اجتماعی مردم دارد و موجب کاهش بروکراسی و افزایش رضایتمندی عمومی می‌شود. راه‌اندازی میز خدمت و توسعه سامانه‌های هوشمند نیز از دیگر اقدامات مهم در این حوزه بوده است. 

عدالت و تکریم ارباب رجوع

حجت‌الاسلام والمسلمین شهواری با استناد به آیه شریفه قرآن کریم: «یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا کُونُوا قَوَّامِینَ بِالْقِسْطِ شُهَدَاءَ لِلَّهِ» (نساء/۱۳۵) گفت: ما موظفیم در همه حال قیام‌کنندگان به عدالت باشیم. تکریم ارباب رجوع نه یک شعار، بلکه یک وظیفه شرعی و قانونی است. وی تأکید کرد که هر مراجعه‌کننده باید احساس کند کرامت انسانی او در دستگاه قضایی پاس داشته می‌شود و این اصل در تمامی واحد‌های قضایی استان به‌طور جدی دنبال می‌شود. 

چشم‌انداز آینده

رئیس کل دادگستری لرستان در پایان خاطرنشان کرد: ادامه روند کاهش اطاله دادرسی با بهره‌گیری از فناوری‌های نوین، ارتقای سطح رضایتمندی مردم از طریق تکریم ارباب رجوع، توسعه فرهنگ صلح و سازش در شورا‌های حل اختلاف، تقویت نظارت بر عملکرد واحد‌های قضایی و اداری از برنامه‌های پیش روی دادگستری لرستان است.