منوچهر شاهسواری: باید حضور داشت و خانه را حفظ کرد/ نمایش، شو و ریخت و پاش از من بر نمی‌آید

نشست خبری چهل و چهارمین جشنواره فیلم فجر به دبیری منوچهر شاهسواری صبح امروز ۸ بهمن ماه با پخش سرود جمهوری اسلامی ایران و قرائت آیاتی چند از کلام الله مجید در موزه سینما آغاز شد.

در ابتدای این نشست منوچهر شاهسواری دبیر جشنواره فیلم فجر بیان کرد: امیدوارم همه ما با عشق به سرزمین به فرهنگ، با عشق به هنر روز خوبی را شروع کنیم می‌دانم و شما هم بهتر می‌دانید که شرایطی که در جامعه ما حاکم است اجتناب ناپذیر می‌کند همدردی با همه کسانی را که جان‌های خود را از دست دادند؛ جان‌هایی که می‌توانست در راه رشد و پیشرفت آینده این سرزمین موثری باشد.

وی اضافه کرد: از بین رفتن هر قطره خون ایرانی درد سنگینی است، اما باید زندگی و کار کرد و خانه را حفظ کرد. خانه سرزمین، وطن، ارزش‌ها و اعتقادات ماست و البته برای ما علاقه‌مندان سینما خانه سینمای ماست.

رویداد ملی فجر موجب همگرایی می‌شود

شاهسواری در ادامه عنوان کرد: جشنواره در قالب یک رویداد ملی در همه این سال‌ها توانسته است نیروهای درخشانی را به سینمای ایران اضافه کند؛ در حوزه‌های هنری، فنی، اجرایی و .... گویا باغ بزرگی است که میوه‌های خود را به آینده این سرزمین اهدا می‌کند. به افتخار این رویداد ملی امروز ایستاده در خدمت شما هستم، فکر کردم باید ایستاده و آغوش باز باشیم به حرمت کسانی که در هر کجایی که هستند دلشان برای این سرزمین می‌تپد؛ به امید روزهای پر از امید و آرامش و امیدوارم همه کمک کنیم این رویداد ملی به یک همبستگی و همگرایی ملی تبدیل شود و ما را کنار هم قرار دهد.

وی اضافه کرد: ما کنار هم هستیم، گاهی به بهانه‌های دلنشین نیاز داریم، امیدوارم امروز فرصتی شود یک بار دیگر با آغوش باز کاری کنیم که آینده، برای همه مردمان سرزمین درخشان باشد.

دبیر جشنواره فجر تصریح کرد: این حس قلبی و روحی من بود که باید با شما به اشتراک می‌گذاشتم. این رویداد ملی سابقه ۴۴ ساله دارد و امسال تغییراتی در آن ایجاد کردیم. در ابتدای فراخوان مقدمه کوتاهی قید شده بود که نیاز به بازنگری در شیوه‌های اجرایی و رویکردها داشت تا به فضایی تبدیل شود که به کشف استعداد منجر شود. در فراخوان قید شده بود که به دلیل ماهیت ملی، ذی‌نفعان بسیاری دارد، فقط ما فیلمسازان و رسانه‌ای‌ها ذی‌نفع آن نیستیم، بلکه مردم، دوستداران سینما، نهادها و دستگاه‌ها ذی‌نفع هستند. اساسا میل به این ذی‌نفعی را باید به فال نیک گرفت و بدون توجه به این گروه عظیم نمی‌شود تغییرات را انجام داد. ما در برخی مقاطع به لحاظ شکلی تغییراتی دادیم و ترجیح دادم به جای حرف زدن عمل کنیم و شما عمل را مشاهده کنید و نقد کنید.

فیلم‌های دغدغه‌مند در جشنواره حضور دارند

در ادامه شاهسواری در پاسخ به پرسشی درخصوص ویژگی‌های متفاوت جشنواره‌ در چند سال اخیر که محلی برای کنش‌ و واکنش‌ها شده است و اهمیت جشنواره برای مردم گفت: فکر می‌کنم سینما یک پروژه نیست، بلکه یک پروسه است که صرفا با حضور تماشاگر و مخاطب شکل نمی‌گیرد. گاهی اوقات در موقعیت‌هایی قرار می‌گیریم که بین خودمان و احساسات و منافع دراز مدت چاره‌ای جز انتخاب نداریم. مطلعم که همکارانم که در جشنواره فیلم دارند، تحت فشار هستند. باید خطاب به آنها بگویم دمشان گرم و ممنونم که سینما را زنده نگه می‌دارند. آنها فیلم می‌سازند که دغدغه و درد مردم را بازتاب دهند و امسال نیز عمده فیلم‌ها به دغدغه‌ها پرداخته است.

ما باید مرهم باشیم بر زخم‌های مردم

وی اضافه کرد: سینما به عنوان پیشاهنگ نظام فرهنگی کشور پیش‌بینی می‌کرد که مثل این روزها تلخ شود. ما وظیفه داریم نه از بیچارگی بلکه از دغدغه‌مندی کنار مردم باشیم. ترک کردن خانه و فرهنگ اوضاع را از این بدتر خواهد کرد. ما باید مرهم باشیم بر زخم نه اینکه نمک بر زخم‌های مردم بپاشیم. با توجه به همه شرایط موجود زندگی قابل تعطیل نیست، تلاش ما ادامه دارد و از رسانه‌ها در خواست می‌کنم همراه باشند تا فارغ از دردهایمان کنار هم جمع شویم.

شاهسواری تصریح کرد: بدون درد مشترک آرمان مشترکی شکل نمی‌گیرد. سینما بالاتر از هر پدیده اجتماعی دیگری قرار دارد و ما با سینما در متن جهان هستیم. ما بدون تصویر حاشیه جهان خواهیم بود. دغدغه همه همکاران من در سینما این است که با عشق به سینما همچنان این تلاش را ادامه دهیم و به موفقیت تبدیل شود.

سپس شاهسواری در پاسخ به پرسش دیگری درباره‌ سیمرغ مردمی بیان کرد: جایزه ویژه تماشاگران در این رویداد یکی از مختصاتی است که کمتر در جای دیگر نمونه اش را پیدا می‌کنید. یاد سیف‌الله داد گرامی باد که بانی این جایزه شد. سال پیش امکان داشت باز هم با یک صدم رای فیلم دیگری معرفی شود اما انصاف و عدالت حکم می‌کرد همان فیلمی که از آرا درآمد، اعلام شود.

وی اظهار کرد: امسال دوستان خانه سینما مسئولیت این موضوع را بر عهده گرفتند. ما هم نگرانی‌هایی درباره شرایط اینترنت داریم و تلاش کردیم به شیوه‌های سنتی برگردیم چون آن شیوه مشارکت را بالا می‌برد. کم بودن مشارکت باعث می‌شود چیزهایی از صندوق دربیاید که مد نظر ما نیست ولی امکان‌پذیر نبود که بتوانیم در شرایط فعلی آن شیوه سنتی را برگردانیم چون به نیروی زیاد و آموزش دیده نیاز داشت. در سال‌هایی که در خانه سینما بودم و این شیوه را اجرا می‌کردیم از ماه‌ها قبل نیروها جمع می‌شدند، آموزش می‌دیدند و آداب ماجرا را یاد می‌گرفتند امسال هم سیمرغ مردمی داریم.

توضیحاتی درباره فیلم‌های خارج از مسابقه 

دبیر جشنواره در خصوص تغییرات امسال جشنواره مانند حذف هیئت انتخاب و تضمین استمرار آن و فیلم‌های بخش خارج از مسابقه توضیح داد: امسال فقط یک انیمیشن داشتیم و احساس کردم باید فرصتی برای نمایش آن فراهم شود و اجازه گرفتیم تا «نگهبانان خورشید» در بخش خارج مسابقه حضور داشته باشد.

وی ادامه داد: از طرفی جوانانی از خراسان هم فیلمی با هوش مصنوعی ساختند که من در جای دیگری از دنیا ندیدم، جست‌وجویی هم کردم و مشابه آن را پیدا نکردم بنابراین تصمیم گرفتیم این فیلم هم فارغ از مضمون و کیفیت دیده شود و فرصتی برای مواجهه مستقیم با فناوری و تاثیر آن در مواجهه با موضوع و مضمون باشد. در خصوص استمرار تغییرات امسال، آقای فریدزاده رئیس سازمان سینمایی باید پاسخ دهند. در حکم من دبیری چهل و چهارمین جشنواره نبود اما این به این معنی نیست که همیشه باشم و به هر حال رئیس سازمان سینمایی باید این مسئله را پاسخ دهند.

وی در جواب سوالی درباره شرایط موجود و اطلاع‌رسانی جشنواره و بخش جنبی و خارج از مسابقه جشنواره سال گذشته که باعث گرم‌تر شدن و رونق جشنواره شده بود، گفت: سوال اول به روحیه من برمی‌گردد و به نظرم جشنواره، با فیلم جشنواره می‌شود نه با عکس و خبر. ما در این دوران در حال پیش‌تولیدها بودیم این‌ها ممکن است بار خبری داشته باشد اما به نظر و سلیقه من از روزی که جشنواره آغاز می‌شود باید با جشنواره روبه‌رو شویم.

شاهسواری ادامه داد: سال گذشته قابل مقایسه با امسال نیست. در واقع هر سال جشنواره از سال گذشته متفاوت خواهد بود. ما درکی از تغییر نداریم، تغییر تدریجی ولی با ماهیت متفاوت است. جشنواره فیلم فجر با قید مفهوم رویداد ملی، هر سال با شرایط جامعه متفاوت خواهد بود. 

دبیر جشنواره گفت: در مورد بخش نمایش ویژه سال گذشته من فکر می‌کردم فیلم‌های درستی هستند و باید در بخش ویژه نمایش داده شود، اما امسال به همان تعداد فیلم سال گذشته که در بخش ویژه بود در بخش مسابقه ملی داریم. رشد کیفی و دغدغه‌مندی فیلم‌های امسال بسیار چشمگیر است و باید آغوش‌مان را برای حضور این فیلم‌ها و فیلم‌سازان باز کنیم.

شاهسواری درباره حذف هیئت انتخاب و روابط‌عمومی جشنواره بیان کرد: یکی از ماموریت‌های امسال من این بود که جشنواره را صاحب یک دبیرخانه دائمی برای آینده سینمای ایران کنم و از حالت دستفروشی خارجش کنم. با توجه به شرایط سخت اقتصادی‌ بالاخره یکی از ساختمان‌ها آماده شد و برای آن باید ساختاری تعریف می‌شد. با مشورت متوجه شدیم ما نیازمند واحدی به نام ارتباطات رسانه هستیم. جشنواره معمولا این‌گونه بوده که ۲۳ بهمن تمام می‌شده است، در حالی که ما درباره جشنواره باید برندسازی کنیم و نشان جشنواره را ثبت و قانونی کنیم. لذا نیازمندیم که در فاصله پایان یک دوره از جشنواره با جشنواره بعد یک سلسله گفت‌وگو رقم بزنیم. به نظرم سطح این ساختار با مدل کوتاه‌مدت تفاوت‌هایی دارد. مسعود نجفی با همه تجاربش سال گذشته این ظرفیت را داشت که این اتفاقات را رقم بزند. ما می‌دانستیم باید دست به تغییر بزنیم البته که ریسک هم داشت، اما درنهایت چیزی دارد شکل می‌گیرد که باید به آن فرصت رشد دهیم.

وی با اشاره به اینکه شیوه قبلی با آداب شخصی من همخوانی نداشت، گفت: باید تغییر بافت رسانه‌ها را در جهان متوجه شویم. با ایده‌های کهنه نمی‌شود وارد جهان نوی ارتباطات شد. من دنبال نقد و نظر هستم. این مسیر را با یکدیگر هموار کنیم تا اگر جایی را اشتباه رفتیم اصلاح کنیم. باید بتوانیم گفت‌وگوهای جدی را برای دوره‌های بعد شروع کنیم. شما به عنوان اهالی رسانه یکی از ذی.نفعان این رویداد هستید و ارتباطات شما با این رویداد نباید ۱۰ روزه و ۲۰ روزه باشد.

دبیر چهل‌وچهارمین جشنواره ملی فیلم فجر درباره حذف هیئت انتخاب گفت: حذف هیئت انتخاب ریسک بزرگی بود. اینکه من به عنوان دبیر، مسئولیت خودم را به هیئت انتخاب واگذار کنم بسیار ساده است. من اگر کاری کنم مسئولیت آن را به‌عهده می‌گیرم. در این سال‌ها دیده‌اید که هیئت انتخاب بارها از انتخاب‌ها مسئولیت‌گریزی کرده‌اند. یک روزی اگر اسناد هیئت انتخاب منتشر شود، این مسئولیت‌گریزی را به وفور خواهید دید. نکته و ایده من این بود که تعدادی فیلم ثبت‌نام کرده‌اند، یک سری طبق مقررات می‌توانند حضور داشته باشند و یک سری آماده تحویل به دبیرخانه می‌شوند. همه فیلم‌ها دیده و بررسی شده و گاهی چندباره دیده شده‌اند. من هم آنها را به تنهایی ندیده‌ام اما مسئول نهایی آن من هستم و پای همه را امضا کرده‌ام  اگر خطایی باشد به عهده من است. اصلا فیلم‌های انتخاب شده را کنار بگذارید و بیایید امسال آن فیلم‌هایی را که جا مانده‌اند، ببینیم؛ آنگاه خواهیم دیدیم که خروجی هر دو با ۱۰ درصد اختلاف مثل هم است. من ترجیح می‌دهم برای این ۱۰ درصد از مسؤلیت‌پذیری فرار نکنم.

با توجه به وضعیت اقتصادی هزینه‌های جشنواره را کم کردیم

شاهسواری در پاسخ به پرسش خبرنگار میزان درباره مدیریت هزینه‌ها در جشنواره بیان کرد: به طور کلی من تهیه‌کننده هستم و فکر می‌کنم اگر پروژه‌ای را با هزینه کمی تولید کنم، این موضوع اعتبار مرا حفظ می‌کند. شرایط اقتصادی جامعه خوب نیست، معیشت مردم در خطر است، تعداد زیادی از جمعیت کشور ممکن است گاهی با همان یارانه یک میلیون تومان گوشت و مرغ بخرند. با فرض وجود پول هم باید آدابی را رعایت کرد. امسال خواهید دید که با حساست صرفه‌جویی کردیم یا با آداب شیک بودن. جایی که باید هزینه شود هزینه می‌کنیم و زمانی که که هزینه‌ها اضافه است و بیشتر شبیه نمایش و شو و ریخت و پاش است، هزینه نمی‌کنیم، چون این مدل کار اصلا از من برنمی‌آید.

دبیر این رویداد درباره پخش دیجیتال فیلم‌ها و مکان نمایش آنها مطرح کرد: به لحاظ فنی دوستان در حال تلاشند و بعید می‌دانم در این بخش دچار مشکل شویم. سال گذشته هم این مسأله را داشتیم، باید بگویم برخی سالن‌های ما به دریافت شناسه مجهز هستند اما ممکن است فیلم به شکل هارد هم ارسال شود و من از این بابت نگران نیستم.

وی همچنین عنوان کرد: درباره جنگ ۱۲ روزه هم باید بگویم این فرصتی برای همگرایی مجدد مردم این سرزمین بود و ما کار خاصی نمی‌کنیم، چون سینمای ایران آنقدر واکنش‌های دقیقی دارد که چه در فیلم‌های کوتاه و چه در مستند و بلند، فیلمسازان ما با خلاقیت و هنرمندی خود واکنش نشان دادند. جشنواره مفتخر است که آن واقعه در آثار هنری بروز و ظهور پیدا کرده و خواهید دید که دوستان ما با کمک‌ها و حمایت‌های خود نگذاشتند این مسیر خالی از رهرو باقی بماند. هر جوانی که فیلمی می‌سازد دقیق‌ترین و درست‌ترین واکنش به اتفاقی است که باعث همگرایی ما شد.

شاهسواری بیان کرد: همچنین معتقدم شبیه جشنواره فجر اصلا نداریم. ممکن است جشنواره‌ها در برخی ویژگی‌ها شبیه باشند و این امری طبیعی است. در این سال‌ها جشنواره سه کار بزرگ کرده است؛ به سینمای ایران، اعتبار داخلی و خارجی داده، بازار ایجاد کرده و نیروی انسانی تربیت کرده است. مجموعه تخصص‌های که در سینما کار می‌کنند برای همین بخش است. شما کمتر در جشنواره‌های جهان جایزه صدا می‌بینید، اما اینجا بود تا این شاخه رشد کند. در پی همین روند بود که طراح صحنه و تدوین‌گر و ..‌ به سینما اضافه شد.

وی درباره تعداد فیلم اولی‌های حاضر در جشنواره عنوان کرد: هیچ فیلمی در جشنواره فجر حاضر نیست که فارغ از سلیقه، از کیفیت برخوردار نباشد. امسال همه عوامل هم در کنار کارگردان‌هایی که فیلم اولی هستند، جدید شدند. این که چرا همکاران قدرتمند من که پایه‌های سینمای ایران هستند، امسال حضور ندارند یا کمتر هستند، بحث دیگری است. با این حال ما در شرایط رویش نیروهای انسانی درجه یکی در بدنه سینما هستیم و بالاخره اینها هم باید از جایی شروع کنند. روز رونمایی پوستر می‌خواستیم اسامی را اعلام کنیم ولی قلب من قبول نمی‌کرد که تلاش‌های این فیلم اولی‌ها دیده نشود. مطمئن باشید شاهد حضور هنرمندان حرفه‌ای در آینده خواهیم بود.

تغییر محل خانه جشنواره

دبیر جشنواره درخصوص ارتباط با رسانه‌ها و انتقال منتقدان و خبرنگاران از برج میلاد به ملت گفت: درست این بود که ما باید دفتری برای ارتباط با رسانه قرار می‌دادیم و بعد از جشنواره حتما این اتفاق برای سال‌های بعد خواهد افتاد. ما با شرایط ویژه‌ای از جمله نبود اینترنت مواجه شدیم و همچنان این گرفتاری وجود دارد و درگیر پست پروداکشن‌های پیچیده بودیم.

وی ادامه داد: کیفیت نمایش سالن مرکز همایش‌های برج میلاد همیشه منتقدانی داشت و بسیاری معترض بودند. با مشورت با روابط عمومی تصمیم گرفتیم دوستان و عزیزان رسانه‌ای با احترام وارد سالن شوند و در کنار هم گعده کنند و این برای من پارامتر مهمی بود که دوستان رسانه در محلی جدا فیلم ببینند. امیدوارم شما به عنوان رسانه کمک کنید و مطالبه کاخ جشنواره را داشته باشید تا برای سال‌های بعد این مقدار دچار پراکندگی و مشکلات نشویم. برای امسال در پردیس ملت اینترنت قابل بهره‌برداری و موثری در نظر گرفته‌ایم 

شاهسواری در پاسخ به پرسشی درباره فیلم اولی‌ها گفت: در میان فیلم‌ها اینکه آیا فیلمساز جریان‌سازی پیدا می‌شود یا نه؟ من تشخیصی ندارم اما رویش نیرو‌های جوان را داریم؛ چه در تاریخ سینمای ما چه جهان گاهی یک نفر به قله می‌رود و این یک سرنوشت است. به قول مهدی فخیم‌زاده این همای سعادت است که باعث می‌شود گاهی اتفاقی بیفتد. با دیدن چند فیلم نمی‌شود تشخیص داد که فیلمی تبدیل به جریان می‌شود یا خیر، اما در حوزه نیروی انسانی این جریان اتفاق می افتد.

با ترک حرفه و کار و خانه خود آن را تحویل غاصبانه می‌دهیم

وی در بخش دیگری گفت: من تحریم را نمی‌فهمم. آیا شده است ما در خانه را قفل کنیم و دیگر به خانه برنگردیم؟ مگر قبول نداریم انسان و آبادانی مفهومی یکسان دارند؟ ما با ترک حرفه و کار و خانه خود آیا دستاوردی به دست می‌آوریم یا نه آن را تحویل غاصبانش می‌دهیم؟ من ترجیح می‌دهم در حفظ خانه خود کوشا باشیم و اگر پنجره آن هم شکسته باشد با پارچه و تخته جلوی طوفان را بگیریم. مگر این کار را در زندگی واقعی انجام نمی‌دهیم؟ آغوش جشنواره به روی هیچ کسی بسته نیست و هیچ کسی به دلیل حرف و سلیقه‌اش از آغوش جشنواره کنار نمی‌رود.

دبیر جشنواره چهل‌چهارم درباره شفاف‌سازی برای مردم و رسانه‌ها و حذف هیات انتخاب و اینکه ممکن است به جهت برخی مشکلات اینترنت، فیلم‌ها آماده نشده باشد، تصریح کرد: ما درگیر ساختار دبیرخانه بودیم و مجموعه مسائلی که پیش آمد فرصتی پیش نیامد تا درباره فیلم‌هایی که ممکن است آماده نشود توضیحی بدهم و از این بابت عذرخواهی می‌کنم. 

وی ادامه داد: سایت که باز شود شاید شاهد برخی تغییرات باشید. دوستان و عوامل فیلم‌ها شب‌ها به دفتر جشنواره می‌آیند و آنجا کار می‌کنند. در حال حاضر به جهت فنی و نرسیدن دو فیلم احساس خطر می‌کنم. ممکن است این موضوع رفع شود و ممکن است رفع نشود. دوستان در تلاش‌ هستند که فیلم‌ها را برسانند. با همه این‌‌ها روز اول جشنواره همه فیلم‌ها در همه سالن‌ها حضور دارند.

لزوم ثبات مدیریت فرهنگی

شاهسواری درباره لزوم تغییرات در این دوره بیان کرد: بی‌ثباتی مدیریت فرهنگی یک بحث جدی می‌طلبد من هم موافقم که با تغییر دولت و مدیر، ساختارها و مدل‌هایی که جواب درست داده‌اند نباید تغییر کند، مگر اینکه اشکالی داشته باشد. آقای فریدزاده و آقای صالحی وزیر فرهنگ اصرار دارند که یک قاعده ثابت در نظام مدیریتی جشنواره فراهم شود، مقدمه‌اش این است که پس از سال‌ها جشنواره صاحب دفتری با نام خودش شده است اینکه ما به کاخ جشنواره فکر نکردیم و یک سازمان مقتدر فعال در طول سال نداریم، خوب نیست. به نظرم جشنواره می‌تواند صاحب اقتداری شود که مصائب مالی نداشته باشد. ممکن است نظام مدیریتی برخی افراد نظام هزینه باشد و میل به پیمان‌کاری داشته باشند اما این به صلاح دستگاه فرهنگی یک کشور نیست. وقتی چیزی ثبات دارد نقد معنا پیدا می‌کند ولی وقتی چیزی متغیر است چگونه می‌خواهید نقد کنید؟ نظام فرهنگی کشور هم باید با ثبات باشد، اما شیوه‌هایی که تاکنون بوده یکی از بزرگ‌ترین موانع اقتدار فرهنگی کشور است.

وقت خالی کردن صحنه‌ای که خانه ما در مرکز آن است، نداریم

وی درباره نشست‌های خبری جشنواره نیز گفت: برای حضور در نشست‌های خبری کسی را اجبار نمی‌کنیم. اگر هنرمندان آمدند که خانه آن‌هاست و قدم بر چشم ما گذاشتند و اگر کسی به هر دلیلی نیامد ما به او احترام می‌گذاریم و به خودشان مربوط است. با این حال الان وقت خالی کردن صحنه‌ای را که خانه ما در مرکز آن است، نداریم و این اعتقاد من است.

دبیر این رویداد درباره رسانه‌های حاضر در جشنواره نیز گفت: من دخالتی در کار مسعود نجفی نکردم ولی تنها درخواستم این بود که جز اهل رسانه کسی کارت رسانه نگیرد و فقط کسانی که در رسانه هستند و کار خبری می‌کنند به عنوان اهالی رسانه حضور داشته باشند.

سپس شاهسواری در پاسخ به پرسشی درباره حضور یک انیمیشن‌ در جشنواره گفت: سه تا چهار انیمیشن ابتدا برای جشنواره ثبت‌نام کرده بودند اما آماده نبودند و در مرحله تولید بودند، بنابراین ترجیح دادیم همان یک فیلمی را که آماده بود، ببینید.

وی در پاسخ به پرسش دیگری درباره تغییر ساختارها عنوان کرد: من باز هم می‌گویم جشنواره فیلم فجر یک رویداد ملی است پس آن را با هیچ جشنواره‌ای مقایسه نکنید. اشکال این است که ما به سرعت به سراغ قیاس می‌رویم. من نسبت به دانش سینمایی خود تواضع نمی‌کنم این به معنای آن نیست که همه چیز را می‌دانم اما از بسیاری مسائل آگاهم و اگر ندانم یاد می‌گیرم. ماهیت این جشنواره به عنوان یک رویداد ملی باعث کشف استعداد و نیروی انسانی است. ممکن است از یک فیلم بد یک فیلمبردار یا صدابردار خوب در بیاید. 

شاهسواری همچنین درباره کیفیت آثار جشنواره اظهار کرد: جشنواره فیلم فجر در توسعه این صنعت نقش جدی دارد. مگر اینچنین نیست که وقتی به موزه‌ای می‌روید و مجموعه‌ای از آثار را می‌بینید، برخی را دوست دارید برخی را نه؟ یا وقتی به کتابفروشی می‌روید مجموعه‌ای از کتاب‌ها را می‌بینید. در مقام رسانه و منتقد باید اتفاقا فیلم‌های بد را دید تا دلیلش را بیابید. سینما صنعت، هنر و تجارت است‌ اصلا رشد سینما توسط تاجران صورت گرفته است نه فیلمسازان و نویسندگان. تجارت باعث رونق سینما شد و بعد به صنعت تبدیل شد و در ادامه ایده‌های هنری به میان آمد. حرفم این است که اتفاقا دیدن فیلم‌های بد برای دانستن خیلی موارد موثر است.

وی ادامه داد: من خیلی فیلم می‌بینم، تقریبا در جهان فیلمی نیست که نبینم چون فقط اینچنین می‌فهمیم در جهان چه خبر است اتفاقا بخشی از جهان آن چیزی است که در فیلم‌هایی آمده است که دوست نداریم. اینکه بخواهیم با مختصات جشنواره در قالب آنچه در ذهنتان است صحبت کنیم درست نیست. در آمریکا هم اینقدر فیلم خوب وجود ندارد اما مدل جشنواره‌های آنها متفاوت است و مبتنی بر فیلم‌های دیده شده‌ است نه فیلم‌های دیده نشده.

فیلم‌هایی که به جشنواره نرسیدند

شاهسواری درباره تعداد فیلم‌های حاضر و نبود برخی فیلم‌ها از جمله فیلم‌های محمد کارت یا مجید مجیدی و بهروز افخمی عنوان کرد: بعضی فیلم‌ها در جشنواره ثبت‌نام می‌کنند، اما در مرحله بعد فیلم به دبیرخانه نمی‌رسد، فیلمی بود که در زمان ثبت نام تازه فیلم‌برداری آن تمام شده بود و اصرار بر حضور در جشنواره داشت اما من ریسک نکردم که حضور داشته باشد، چون مهمترین بخش پروسه ساخت فیلم پست پروداکشن آن است.

وی اضافه کرد: برخی فیلم‌ها اصلا ثبت‌نام‌ نکردند و برخی رسانه‌ها هم در خصوص حضور نداشتن این فیلم‌سازان نوشته بودند و حاشیه‌هایی ایجاد کرده بودند. ما شاهد بودیم برخی اصلا فیلم نساخته بودند که رسانه‌ها اسم آنها را جزو فیلم‌سازان راه‌نیافته آورده بودند. با این حال همه فیلم‌هایی که ثبت نام کردند طبق مقررات حاضر شدند. حدود ۲۰ فیلم هم امکان ارائه نسخه پیدا نکردند. بعضی به صرف گرفتن پروانه ساخت ثبت نام کرده بودند و ساخته نشده بود و بعضی هم به مرحله نهایی نرسیده بود. ۳ فیلم هم در حال ساخت بودند، اما امکان فرستادن نسخه را به لحاظ زمانی پیدا نکردند.

شاهسواری در پاسخ به پرسشی درباره هویت ملی جشنواره مطرح کرد: عشق و علاقه و و باور خودمان به این سرزمین را در سال گذشته در پوستر جشنواره نشان دادیم. امسال هم فیلم «شیر سنگی» برای پوستر انتخاب شد و خواستیم همان حس حرکت فیلم در پوستر باشد که برای همین منظور یک فریم انتخاب شد. به نظر من مهدی دوایی کار جذابی کرد البته عکس زمینه فیلم از جمشید بایرامی است.

کسی که با رویکرد ملی درافتد چاره‌ای نیست که ورافتد 

وی درباره ایجاد دبیرخانه دائمی گفت: اینکه آیا با دبیرخانه دائمی این تبدیل به رویه ثابت می‌شود یا نه باید بگویم اگر نشود تبدیل به خسران می‌شود. اگر کسی با رویکرد ملی در افتد چاره‌ای نیست که ور افتد این یک اصل تاریخی است و سابقه این سرزمین نشان داده است که ما هستیم و باقی می‌مانیم و آینده را می‌سازیم، البته نه بی دردسر و بی خسارت. کما اینکه همین الان هم بی خسارت نرسیده‌ایم. هزاران هزار نفر در طول هزاران سال در نگهداری این سرزمین جان داده‌اند. این سرزمین با قطره قطره خون مردمانش، با فردوسی، مولانا، رودکی و... ماندگار شده است. چه نعمتی از این بالاتر که می‌توانیم با زبان رودکی حرف بزنیم. ما همچنان راه می‌رویم، زندگی می‌کنیم و از دماوند بی برف غصه می‌خوریم. این حال و احوال پیش از آنکه از شناخت آدم بیاید از قلب آدم می‌آید و با قلب به شناخت عمیق‌تری می‌رسیم.

دبیر جشنواره چهل‌چهارم درباره حضور فیلم‌های اقتباسی و توجه به آن توضیح داد: من جزو کسانی هستم که سال‌هاست درباره نبود مواجهه خلاقانه با متن به عنوان حلقه گمشده سینمای ایران صحبت کرده‌ام. چاره‌ای نداریم به آن منظر برگردیم، نه اینکه از آن دور بوده باشیم اما اساسا نیازمند بازنگری درباره این پدیده هستیم. سینما یک امر ترکیبی است و گاهی خلاقیت در برداشت هنرمندانه از یک متن است و جهان در سریال و فيلم سینمایی اینگونه کار می‌کند. در ضمن بر اساس فراخوان قرار گذاشتیم جایزه‌ی در یکی از بخش‌ها به صورت جداگانه اهدا شود.

شاهسواری در پاسخ به پرسشی درباره فیلم «برمودا» ساخته محمد کارت بیان کرد: یکی از تاسف‌های شخصی من این است که نتوانستم فیلم «قاتل ‌و وحشی» را نمایش بدهم و به صراحت هم سال گذشته اعلام کردم که فیلم به دلایلی که خارج از فهم من است در پستو مانده است. نکته فیلم «برمودا» از این بابت نیست این دو فیلم بسیار متفاوت هستند و دو جنس و دو فضا و دو جهان متفاوت دارند. من برمودا را دیده‌ام نه به دلیل جشنواره بلکه محمد کارت با توجه به محتبش به من، مرا در جریان گذاشته است. متاسفانه هنوز برای این فیلم هیچ امکانی فراهم نشده است با بغض می‌گویم هیچ فرصتی فراهم نشده است و چقدر خوب می‌شد که در جشنواره با شما فیلم را ببینیم.

وی درباره ضعف‌های جشنواره بیان کرد: عمر من نمی‌رسد خطاهای چهل و چهار سال گذشته را درست کنم. بعد از چهل و دو دوره من به جشنواره اضافه شدم. به ما که رسید آیا باید همه را با هم رفع کنم؟ این فهرست کردن اشکالات به نظرم کار درستی است و به ما کمک می‌کند که بفهمیم روی چه مضامینی تمرکز کنیم ولی جداسازی مهمانان ویژه درست نیست. به هر حال مهمانان و صاحبان فیلم‌ها می‌آیند و در همان فضا فیلم را می‌بینید پس در این دوره استانداردسازی صورت گرفته است نه جداسازی. از فضای وسیع به فضای محدودتری رفتیم تا بشود کار کرد.

شاهسواری در پاسخ به پرسشی درباره فیلم‌های قابل نمایش برای مخاطب کودک و نوجوان و نبود حضور کارگردان خانم نیز گفت: نبود فیلم‌سازان خانم به جهت نساختن فیلم توسط آن‌هاست امیدواریم فیلم بسازند و در جشنواره‌ها شرکت کنند. فیلم با آن مفهومی که برای کودک و نوجوان باشد در بین فیلم‌های امسال موجود نیست.

هفت داور فیلم‌ها را داوری می‌کنند

دبیر چهل‌‌وچهارمین جشنواره ملی فیلم فجر درباره داوری‌ها بیان کرد: دچار فشردگی زمان و شرایط هستیم و فکر می‌کردم می‌توانم ترکیب نهایی داوران را اعلام کنم اما درباره یکی دو نفر هنوز باید گفت‌وگو کنیم، وگرنه امروز اعلام می‌کردیم. تعداد داوان هفت نفر خواهد بود. این را هم بگویم که نظام داوری امسال یکپارچه است سینما به ماهو سینما معرفی می‌شود، ضمن اینکه بخش مستند و فیلم کوتاه را ببینید. ممکن است دیگر فرصت نمایش آنها فراهم نشود. از نظر من همه به سودای سیمرغ آمده‌اند. فیلم کوتاه و مستند جشنواره خاص خود را دارند ما باید به ماهو سینما حرف بزنیم همانطور که درباره فیلم داستانی نظراتی داریم فیلم کوتاه و مستند هم چنین است. یکی از تغییرات جدی یکپارچگی داوری است تا ایده مرکزی هویت و رویکرد ملی در همه اجزای جشنواره هویدا باشد و از داوران هم حفظ این رویکرد را به شکل کلی خواسته‌ام.

وی درباره نمایش فیلم‌های کوتاه و مستند در جشنواره بیان کرد: نمی‌توانیم در سینماهای عمومی فیلم‌های کوتاه و مستند را نمایش بدهیم، اما در خانه هنرمندان فیلم کوتاه و مستند به نمایش درمی‌آید. امیدوارم سال آینده بتوانیم برای این بخش هم یک راه‌حل درست پیدا کنیم.

شاهسواری در پایان درباره برگزاری جشنواره در پردیس ملت با تاکیدی دوباره گفت: من پیش از این گفتم اما بدون شک ما برای اهالی رسانه به جهت کیفیت بهتر پردیس ملت را انتخاب کردیم و نکته دیگر این بود که خواستیم فقط و فقط اهالی رسانه در آن حضور داشته باشند. ما برای جشنواره فجر خانه مشخصی نداریم میلاد هم پاتوق نیست. باید به فکر یک کاخ مشخص جشنواره باشیم و این به مطالبه شما عزیزان رسانه نیاز دارد.