مسکن سانتی‌متری؛ نسخه‌ای که به خانه‌دار‌شدن منجر نمی‌شود

طرح موسوم به «مسکن سانتی‌متری» در مدت اخیر به یکی از موضوعات پرحاشیه بازار مسکن تبدیل شده و واکنش‌های بسیاری به‌دنبال داشته است. 

طرحی که بر اساس آن امکان سرمایه‌گذاری خرد در پروژه‌های مسکونی از طریق خرید متری یا حتی سانتی‌متری ملک مطرح شده است.

این ایده ابتدا از سوی مدیریت شهری تهران مطرح شد و مسئولان شهرداری هدف آن را افزایش مشارکت عمومی، جذب سرمایه‌های خرد و ایجاد ابزار‌های نوین تامین مالی در بخش مسکن عنوان کردند. 

به گفته مسپولان شهرداری، در این مدل افراد می‌توانند متناسب با توان مالی خود، سهمی از پروژه‌های ساختمانی مشخص را خریداری کرده و به‌مرور زمان سرمایه‌گذاری خود را افزایش دهند.

با این حال، هم‌زمان با رسانه‌ای‌شدن این طرح، ابهامات حقوقی و اجرایی متعددی نیز مطرح شده است. 

برخی کارشناسان معتقدند فروش سانتی‌متری واحد‌های مسکونی، در عمل تفاوت چندانی با پیش‌فروش ندارد و باید مشمول ضوابط قانونی سخت‌گیرانه این حوزه شود؛ موضوعی که در صورت بی‌توجهی می‌تواند زمینه‌ساز بروز اختلافات حقوقی شود.

در همین زمینه داود بیگی‌نژاد، نایب‌رئیس اول اتحادیه مشاوران املاک تهران، در گفت‌و‌گو با میزان اظهار کرد: موضوعی که اخیراً درباره «مسکن سانتی‌متری» مطرح شده، ایده‌ای است که سال‌ها در قالب طرح‌های مختلف شنیده شده اما تجربه فعالیت طولانی‌مدت در حوزه مسکن نشان می‌دهد که تا زمانی که کلید یک واحد مسکونی به‌دست مردم نرسد، نمی‌توان ادعا کرد کسی خانه‌دار شده است.

مسکن متری یا سانتی‌متری، مشکل مسکن را حل نمی‌کند

وی با بیان اینکه فروش متری یا سانتی‌متری مسکن عملاً پاسخگوی مشکل اصلی بازار نیست، تصریح کرد: با مسکن متری یا سانتی‌متری، مشکل مسکن حل نمی‌شود. مسئله اینجاست که باید مشخص کنیم هدف ما از این طرح‌ها چیست؛ آیا به‌دنبال جبران نیاز مصرفی مردم هستیم یا صرفاً قصد داریم ابزار جدیدی برای سرمایه‌گذاری ایجاد کنیم.

بیگی‌نژاد ادامه داد: اگر هدف، پاسخ به نیاز مصرفی خانوار‌ها است، این شیوه‌ها کمکی به خانه‌دار‌شدن نمی‌کند، چراکه مالکیت واقعی زمانی معنا پیدا می‌کند که فرد بتواند در واحد مسکونی ساکن شود، نه اینکه صرفاً بخشی از متراژ آن را روی کاغذ در اختیار داشته باشد.

نایب‌رئیس اول اتحادیه مشاوران املاک تهران تاکید کرد: در طرح‌های متری و سانتی‌متری، این نگرانی وجود دارد که اندوخته‌های خرد مردم جمع‌آوری شود، اما در نهایت مشخص نباشد عاقبت این سرمایه‌ها چه خواهد شد و چه زمانی به مسکن قابل سکونت تبدیل می‌شود.

وی با تأکید بر لزوم تفکیک سیاست‌های تأمین مسکن از ابزار‌های صرفاً سرمایه‌گذاری اظهار کرد: حل بحران مسکن نیازمند برنامه‌ریزی جدی برای افزایش عرضه، تسهیل ساخت‌وساز و حمایت از خریداران مصرفی است و طرح‌هایی از جنس فروش سانتی‌متری، بدون توجه به این الزامات، نمی‌تواند نسخه کارآمدی برای بازار مسکن باشد.