چگونگی روش درج ادعا در سامانه ساماندهی اسناد غیر رسمی

اعظم قویدل سخنگوی سازمان ثبت اسناد و املاک کشور به تشریح اینکه چه کسانی و چگونه باید در سامانه ساماندهی اسناد غیر رسمی (سامانه ثبت ادعا) درج ادعا نمایند؟ پرداخت.

قویدل با اشاره به ماده ۱۰ قانون الزام به ثبت رسمی معاملات اموال غیر منقول مصوب ۲۶ /۲ /۱۴۰۳، گفت: سازمان ثبت اسناد و املاک کشور مکلف شده سامانه‌ای را با عنوان سامانه ساماندهی اسناد غیر رسمی جهت ثبت ادعا‌های اشخاص حقیقی و حقوقی راجع به مالکیت عین، مالکیت منافع بیش از دو سال، حق انتفاع و حق ارتفاق اموال غیر منقول که فاقد سند رسمی (سند مالکیت) هستند راه‌اندازی کند.وی افزود: این سامانه از تاریخ دوازدهم آذرماه سال ۱۴۰۴ به صورت آزمایشی برای سراسر کشور راه اندازی شده است و امکان درج ادعا در سراسر کشور در این سامانه امکانپذیر است لیکن راه اندازی رسمی سامانه به دستور ریاست قوه قضاییه در روزنامه رسمی، اعلان عمومی خواهد شد و مهلت‌های قانونی درج ادعا و اقدام لازم پس از ثبت ادعا از تاریخ راه اندازی رسمی سامانه محاسبه خواهد شد.

کسانی که می‌توانند در سامانه درج ادعا کنند

سخنگوی سازمان ثبت اسناد و املاک کشور در ادامه اظهار کرد: با توجه به آیین نامه ماده ۱۰ و تبصره‌های ۱ و ۲ آن اشخاص ذیل باید ظرف مدت دو سال از تاریخ راه اندازی سامانه ساماندهی اسناد غیر رسمی در این سامانه ادعای خود را درج نمایند:

- اشخاصی که نسبت به عین ملک از قبیل خانه، مغازه، زمین کشاورزی و ... ادعای مالکیت دارند ولی ملک مذکور فاقد سند مالکیت است یعنی ملک اساساً سند مالکیت اعم از دفترچه‌ای و سند مالکیت حدنگار ندارد.

- اشخاصی که نسبت به عین ملکی که دارای سند مالکیت به نام دیگری است به موجب اسناد عادی از جمله مبایعه نامه و قولنامه عادی، ادعایی دارند.

- اشخاصی که ادعای مالکیت منافع بیش از دو سال در یک ملک داشته و ملک مزبور سند مالکیت ندارد یا اینکه سند مالکیت دارد ولی منافع بیش از دو سال ملک به موجب سند رسمی به مدعی واگذار نشده است.

- اشخاصی که مدعی مالکیت حق انتفاع اعم از عمری یا رقبی برای مدت بیش از دو سال نسبت به ملکی که فاقد سند مالکیت است، می‌باشند و یا املاکی که سند مالکیت نیز دارند ولی مستند مالکیت حق انتفاع مدعی، اسناد عادی است.

- اشخاصی که مدعی حقوق ارتفاقی در ملک دیگری می‌باشند از قبیل حق مجری، حق العبور و ... و ملک مزبور فاقد سند مالکیت است یا چنانچه سند مالکیت دارد، حق ارتفاق مورد ادعا در سند مالکیت درج نگردیده است.

-کلیه دستگاه‌های اجرایی و واحد‌های مذکور در تبصره ۸ ماده ۱۰ قانون، در خصوص اموال غیر منقول عمومی و دولتی از جمله اراضی ملی، موات، خالصه، مستحدث و ساحلی که مطابق قانون متعلق به دولت جمهوری اسلامی ایران بوده و تصدی آن اراضی بر عهده آنان است و املاک مزبور فاقد سند مالکیت حدنگار (اعم از اینکه املاک مزبور اساساً فاقد سند مالکیت رسمی هستند یا اینکه سند مالکیت دفترچه‌ای داشته باشند) است یعنی اگر ملک دولتی سند مالکیت دفترچه‌ای دارد هم باید در «سامانه ساماندهی اسناد غیر رسمی» درج ادعا گردد.

- اشخاصی که قبل از راه اندازی سامانه، حکم قطعی مراجع ذی صلاح به نفع ایشان صادر ولی منتهی به صدور سند مالکیت رسمی یا درج در آن نشده باشد.

- اشخاصی که قبل از راه اندازی سامانه موضوع ماده ۱۰، جهت اخذ سند رسمی از طریق قانون تعیین تکلیف وضعیت ثبتی اراضی و ساختمان‌های فاقد سند رسمی یا قانون الحاق موادی به قانون ساماندهی و حمایت از تولید و عرضه مسکن ثبت نام نموده‌اند مکلفند گواهی اقدام را از مرجع مربوطه اخذ و در سامانه ثبت ادعا درج نمایند.

مراحل درج ادعا در سامانه تا صدور گواهی ثبت ادعا

قویدل در ادامه مراحل درج ادعا را در این سامانه تا صدور گواهی ثبت ادعا به ترتیب ذیل عنوان کرد:

۱-ثبت نام در سامانه ثبت نام الکترونیک قضایی (ثنا)(چنانچه شخص مدعی قبلاً در سامانه ثنا ثبت نام کرده باشد، نیازی به ثبت نام مجدد نمی‌باشد)

۲-ثبت نام در سامانه کاتب به نشانی: kateb.ir

۳-به سامانه کاتب وارد شده و منوی ثبت ادعا را انتخاب فرمایید.

۴-اگر قبلا ً ادعای خود را درج نموده‌اید از منوی پیگیری ثبت ادعا، ادعای خود را پیگیری و مشاهده نمایید و برای درج ادعای جدید از منوی ثبت ادعای جدید وارد شوید.

۵-اگر قبلاً از ملک مورد ادعا، نقشه دارای مختصات جغرافیایی تحت سامانه شمیم تهیه نموده‌اید، کدرهگیری آن را وارد نمایید. (کد رهگیری نقشه توسط نقشه بردار مربوطه به شما اعلام می‌شود)

۶- اگر ملک مورد ادعا نقشه دارای مختصات جغرافیایی تحت سامانه شمیم ندارد از طریق منوی ثبت درخواست نقشه جدید، درخواست انتخاب نقشه بردار نمایید.

۷-پس از ورود کدرهگیری نقشه در سامانه، نقشه برای شما نمایش داده می‌شود و چنانچه نقشه مورد تایید، منوی تأیید نقشه را انتخاب می‌نمایید.

۸-اطلاعات توصیفی ملک از قبیل مساحت، استان، شهرستان، واحد ثبتی، نوع ملک، کاربری و ... را وارد نمایید.

۹- پس از تکمیل اطلاعات توصیفی ملک، بر روی کلید ثبت، کلیک نمایید.

۱۰-مرحله بعد وارد صفحه هندسه ملک می‌شوید و حدود ملک که توسط نقشه بردار وارد شده را مشاهده می‌نمایید و اگر توضیحی نیاز هست در باکس توضیحات قید بفرمایید.

۱۱-مرحله بعد منضمات ملک است که مربوط به آپارتمان‌ها می‌باشد و اگر ملک مورد ادعا، یکدستگاه آپارتمان است و دارای انباری و پارکینگ می‌باشد، انباری و پارکینگ آن در قسمت منضمات ثبت و افزوده می‌شود.

۱۲-در صفحه بعدی اطلاعات مدعی ثبت می‌شود.

۱۳- در صفحه بعد، سابقه اقدامات قبلی برای ملک مورد ادعا را ثبت نموده و مدارک اقدام قبلی نمایید.

۱۴- به صفحه نوع و مستند ادعا وارد شده و مستندات ادعا باید در قسمت انتخاب انواع مستندات مالکیت مورد ادعا انتخاب و سپس فایل مستندات وارد سامانه شده، افزودن مدرک را تایید و سپس ثبت گردد.

۱۵ – در صفحه بعدی سابقه تصرف و سوابق تصرف ملک (بازه زمانی) را درج نمایید.

۱۶- در صفحه ثبت نهایی ادعا، کلیه مواردی که قبلاً تکمیل نموده‌اید به شما نمایش داده می‌شود و در صورت تأیید صحت کلیه اطلاعات، ادعای شما با دکمه ثبت نهایی، ثبت می‌گردد؛ و در نهایت به صدور گواهی ثبت ادعای ختم می‌شود..

وی در پایان تاکید کرد: مطابق تبصره ۵ ماده ۱۰ قانون الزام به ثبت رسمی معاملات اموال غیر منقول، شخصی که با علم به عدم استحقاق رأساً یا توسط دیگری اقدام به درج سند عادی در سامانه موضوع این ماده نماید، به جزای نقدی معادل بیست درصد (۲۰%) قیمت روز ملک محکوم خواهد شد. چنانچه در این راستا جرمی از قبیل جعل اسناد یا تبانی برای بردن یا انتقال مال غیر نیز واقع شود، مرتکب علاوه بر جزای نقدی مذکور، به مجازات مقرر برای جرایم ارتکابی نیز محکوم می‌شود.