قزوین یکی از استان‌های اول کشور از در مصرف بالای فست‌فود است/ ۶۶ درصد اضافه‌وزن و ۱۴ درصد دیابت

عطیه رزازی اظهار کرد: با توجه به آمار سال ۱۳۹۹ استان قزوین یکی از استان‌های اول کشور از نظر مصرف بالای فست‌فود است، یعنی ما از میانگین کشوری بیشتر فست‌فود استفاده می‌کنیم، نکته حائز اهمیت این است که متأسفانه غذاهای سنتی ما در حال جایگزین شدن با فست‌فودها هستند.

وی در تشریح معایب فست‌فودها عنوان کرد: غذاهای فست‌فودی مانند مرغ‌های سوخاری، ناگت، همبرگرهای فوری و خوراکی‌های فرآوری‌شده مانند سوسیس و کالباس عموماً چربی بالایی دارند، علت تمایل مردم به خوردن این غذاها، وجود چربی در آن‌هاست، این چربی در دهان طعم و حس خوشایندی ایجاد می‌کند، چرا که ذائقه ما به خوردن غذاهای چرب عادت کرده‌ است، در حالی که در نقطه مقابل ما، کشورهای مدیترانه‌ای یا ژاپن عموماً از روش‌های پخت سالم‌تر مانند بخارپز و آب‌پز استفاده می‌کنند.

رئیس گروه تغذیه معاونت بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی قزوین بیان کرد: مشکل دیگر، فرآوری شدن این غذاها و وجود افزودنی‌هاست، این مواد مدت‌ها بدون کپک زدن یا فاسد شدن ماندگاری دارند، حتی در بعضی مغازه‌ها در هوای آزاد نگهداری می‌شوند که دلیل آن وجود نگهدارنده‌های بسیار بالا در آن‌هاست، در حالی‌ که مواد غذایی طبیعی سریع‌ فاسد می‌شوند.

وی با اشاره به عوارض مصرف این غذاها خاطرنشان کرد: بدن تا حدی می‌تواند سموم را دفع کند، اما با دریافت زیاد روغن اکسید شده سرخ‌کردنی، مواد افزودنی و رنگ‌ها، بدن از عهده پالایش این‌ها برنمی‌آید و عوارض آن‌ها به تدریج ظاهر می‌شوند.

رزازی تأکید کرد: یکی از مهم‌ترین عوارض استفاده فراوان از فست‌فودها اضافه‌وزن، چاقی و به‌دنبال آن کبد چرب است، کبد چرب لزوماً به چاقی ارتباط ندارد و افراد لاغر هم ممکن است به‌دلیل دریافت چربی بالا به آن مبتلا شوند، این بیماری اغلب علامت بالینی واضحی ندارد و ممکن است فرد فقط با سونوگرافی یا آزمایش خون متوجه آن شود.

وی تصریح کرد: مصرف فست‌فودها باید به حداقل ممکن برسد، بدن کسی که ورزشکار است، زندگی سالمی دارد، سیگار نمی‌کشد و بیماری زمینه‌ای مانند دیابت، فشارخون یا بیماری قلبی ندارد، شاید بتواند مصرف فست‌فود را به‌صورت یک بار در ماه مدیریت کند، اما فردی که دیابت، فشار خون، چربی خون، سن بالا و اضافه‌وزن دارد یا داروی کبد چرب مصرف می‌کند، باید به‌شدت از این قبیل غذاها پرهیز کند، زیرا بدون اصلاح رژیم غذایی، داروها تأثیر لازم را ندارند.

رزازی به همراهی نوشیدنی‌های شیرین با فست‌فود اشاره کرده و خاطرنشان کرد: فرد دیابتی که قرص قند می‌خورد، اگر یک لیوان نوشابه شیرین بنوشد، به هیچ‌وجه نمی‌تواند قند خون خود را مدیریت کند، پس رعایت رژیم غذایی و سبک زندگی سالم در کنار داروها ضروری است.

او با بیان اینکه برای درمان بیماری‌ها باید به عقب برگشت و الگوی غذایی را اصلاح کرد، به آمار نگران‌کننده استان قزوین اشاره کرد: در استان قزوین درصد چاقی و اضافه‌ وزن بالاتر از میانگین کشوری بوده و در مصرف فست‌فود نیز قزوین جزو رتبه‌های اول کشور است، در مورد دیابت نیز درصد ابتلا به دیابت در استان قزوین ۱۴ درصد بوده که به عادات غذایی غلط برمی‌گردد. 

رزازی راه‌حل اصلی را آموزش مردم دانست و گفت: این آموزش بر عهده همه است، صداوسیما، رسانه‌ها، سیستم سلامت و فضای مجازی در این زمینه مسئولند، متأسفانه غذا خوردن در رستوران‌ها و فست‌فودی‌ها به یک ارزش و کلاس کاذب تبدیل شده است، این فرهنگ‌سازی باید از مدرسه آغاز شود، انتخاب غذای سالم به سواد تغذیه‌ای فرد برمی‌گردد، انتخاب بین غذای سالم یا ناسالم به سطح آگاهی ما بستگی دارد.

وی افزود: مشکل ما اینجاست که در برخی موارد، آگاهی به عمل منجر نمی‌شود، برای مثال دانش‌آموز ما می‌داند که لقمه بهتر از خوراکی‌های مغازه است، اما از بردن لقمه خانگی به مدرسه خجالت می‌کشد، اگر مادری برای فرزندش لقمه سالم آماده کند و به این مسئله بها بدهد، این خود یک درس مهم است.

رئیس گروه تغذیه معاونت بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی قزوین در بخش دیگری از سخنان خود به راهکارهای عملی در مدارس اشاره کرد و ادامه داد: برنامه‌هایی مانند زنگ لقمه یا زنگ سلامت در مدارس می‌تواند بسیار راهگشا باشد، مدارس می‌توانند هر روز زنگ لقمه داشته باشند، در مورد بوفه‌های مدارس نیز می‌توان به جای فروش خوراکی‌هایی مانند پفک و چیپس، غذاهای سالمی مانند آش، عدسی، تخم‌مرغ، آجیل، کشمش یا میوه با قیمت مناسب به دانش‌آموزان ارائه داد، این هم برای مدرسه درآمدزاست، هم نیاز تغذیه‌ای دانش‌آموز را برطرف می‌کند و هم فرهنگ غذای سالم را در میان کودکان و نوجوانان ما نهادینه می‌کند.

وی عنوان کرد: واحد محیط سلامت دانشگاه مسئول نظارت بر مغازه‌های فروش فست‌فود است و دستگاه‌هایی برای اندازه‌گیری اکسیداسیون روغن وجود دارد، اما امکان تخلف به‌ویژه در این شرایط اقتصادی بسیار زیاد است، نظارت‌های ما بر این مغازه‌ها دوره‌ای هستند، بنابراین خود مراقبتی و انتخاب آگاهانه مصرف‌کننده بسیار حائز اهمیت است.

رزازی بیان کرد: تولید مجاز یک محصول به معنای بی‌ضرر بودن یا ضرورت مصرف آن نیست، این به فرهنگ و اراده فرد برمی‌گردد که فیلتری بر ورودی مواد غذایی به بدن خود داشته باشد.

این مسئول بر اهمیت روش طبخ تأکید کرد و گفت: متأسفانه ما روش‌های سالم سنتی خود مانند بخارپز و آب‌پز را رها کرده‌ایم، سرخ‌کردن عمیق و افزودن سس همراه با ادویه زیاد، خواص ماده غذایی را از بین می‌برد، باید درست بخریم، درست طبخ کنیم و به‌جا مصرف کنیم. 

رئیس گروه تغذیه معاونت بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی قزوین یادآور شد: طبق آخرین آمار جامع در سال ۱۳۹۹، قزوین جزو استان‌های پیشتاز در مصرف فست‌فود است، آمار چاقی و اضافه‌وزن نیز در استان ما ۶۶ درصد بوده که بالاتر از میانگین کشوری است، همه این مسائل نشان می‌دهند که باید تغییراتی در تغذیه خود ایجاد کرده و به سوی استفاده از غذاهای سالم و سنتی پیش برویم.