سخنگوی وزارت خارجه: توافق موقت نداریم/ با رافائل گروسی هیچ صحبتی درباره بازدید سایت‌های آسیب‌دیده نداشتیم

باشگاه خبرنگاران جوان - اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه، دوشنبه، چهارم اسفند ۱۴۰۴ با حضور در نشست خبری هفتگی به پرسش‌های خبرنگاران رسانه‌های داخلی و خارجی درباره مهم‌ترین تحولات عرصه سیاست خارجی در روز‌های اخیر پاسخ داد.

آخرین وضعیت مذاکرات ایران و آمریکا به کجا رسید؟

بقایی درباره مذاکرات ایران و آمریکا، گفت: گمانه‌زنی درباره ادامه مذاکرات و محتوای آن غیرطبیعی نیست، اما ما هیچ گمانه‌زنی را تایید نمی‌کنیم. 

وی تصریح کرد: جزئیات مذاکرات در اتاق مذاکرات مورد بحث قرار می‌گیرد؛ توافق موقت از جمله گمانه‌زنی‌های بی‌مبنا است؛ نقطه نظرات ما برای تدوین متن مذاکراتی مشخص است؛ دیدگاه‌های ما درباره موضوع‌های هسته‌ای مشخص است و از دیدگاه‌های آمریکا مطلع هستیم. 

سخنگوی وزارت امور خارجه تاکید کرد: در صورت حسن نیت طرفین می‌توان به نتیجه امیدوار بود؛ در حال تدوین دیدگاه‌های خود هستیم و ظرف دو سه روز آینده در دور جدید مذاکرات حضور خواهیم یافت.

بقایی تاکید کرد: توافقی که حق تضییع‌شده ایرانیان را از ناحیه تحریم‌های ظالمانه دو سه دهه اخیر برگرداند و حقوق هسته‌ای ایران باید مورد احترام قرار بگیرد؛ حقوق هسته‌ای ما طی دهه‌های گذشته به رسمیت شناخته شد، اما احترام به آن باید جزیی لاینفک از هر توافق باشد؛ در مقابل ایران اقدام‌های لازم برای اثبات صلح‌آمیز بودن موضوع هسته‌ای خود را انجام می‌شود.

پاسخ ایران به ادعا‌های ویتکاف در موضوع هسته‌ای

وی همچنین در واکنش به اظهارات ادعایی استیو ویتکاف، اظهار کرد: این نخستین‌بار نیست که با دیدگاه‌های ضدونقیض مواجه می‍‌شویم؛ مردم، نخبگان کشور و منطقه می‌توانند در این باره داوری کنند؛ مذاکره با هدف واداشتن طرف مقابل برای پذیرش خواسته‌های یک طرفه به نتیجه نمی‌رسد و دست‌کم درباره ایران نتیجه نخواهد داشت؛ ایران در مسیر دیپلماسی جدی و مصمم است؛ با اطمینان از محکم بودن پایه‌های مطالبات خود در حوزه هسته‌ای و رفع تحریم، مادامی که احساس کنیم می‌تواند به نتیجه منجر شود، مذاکرات را ادامه خواهیم داد.

بقایی همچنین درباره اظهارات ویتکاف درباره عدم تسلیم‌شدن ایران با وجود تقویت حضور آمریکا در منطقه، اظهار کرد: اطمینان ما از اعتماد به حقانیت، تاریخ و تمدن ایران می‌آید؛ واژه تسلیم در فرهنگ ایرانی‌ها جایی ندارد.

ایرانی تسلیم نمی‌شود

بقایی اضافه کرد: منش و کنش ایرانی‌ها نشان داده که با تسلیم میانه ندارند؛ صحبت کردن از تسلیم با حقوق بین الملل مغایر است؛ کشور‌های عضو سازمان ملل باید تعامل‌های خود را براساس درک متقابل و برابری دولت‌ها انجام دهند. این عدم شناخت آمریکا از ناآگاهی از دیدگاه ایران درباره عزت و مصلحت ناشی می‌شود؛ منافع ملی و امنیت کشور ما باید تامین شود؛ نمی‌توانند بدون در نظر گرفتن این موارد کاری را پیش ببرند و کلافه می‌شوند و این کلافه کردن بخشی از کار ویژه ایران است؛ آمریکایی‌ها باید تلاش کنند ایران را از نگاه ایرانیان ببینند؛ توصیه می‌کنیم که درباره ایران کتاب بخوانند.

با رافائل گروسی درباره بازدید سایت‌های آسیب‌دیده صحبتی نداشتیم

بقایی در بخشی دیگر درباره اظهارات اخیر گروسی، گفت: با گروسی درباره بازدید سایت‌های آسیب‌دیده صحبتی نداشتیم؛ بحث همکاری ما با آژانس بحث متفاوتی است؛ ما به تعهدات خود واقفیم. 

وی اضافه کرد: کلیه بازرسی‌های آژانس از تاسیسات هسته‌ای صلح‌آمیز ما توسط آژانس در سال ۲۰۲۵ انجام شده، اما موضوع بازدید از تاسیسات آسیب‌دیده متفاوت است، زیرا پروتکل و شیوه‌نامه‌ای در این باره وجود ندارد؛ تا زمانی‌که چنین پروتکلی وجود نداشته باشد ما از انجام این همکاری با آژانس معذوریم.

سخنگوی دستگاه دیپلماسی درباره ادعا‌های گروسی در مورد خرید زمان توسط ایران، اظهار کرد: این ادعا هیچ مبنایی ندارد؛ ما بار‌ها گفته‌ایم که برای به نتیجه رسیدن مذاکرات حاضریم این مذاکرات را بی‌وقفه ادامه دهیم؛ روند فعلی مذاکرات مطلوب ما نیست؛ ادامه‌دار شدن مذاکرات به نفع ما نیست؛ ما خواهان به نتیجه رسیدن سریع‌تر مذاکرات و رفع تحریم‌ها هستیم؛ این ادعا مطلقا مردود است و با رویکرد ایران ارتباطی ندارد.

بقایی درباره حضور گروسی در مذاکرات و تماس‌هایش با وزیر امور خارجه، گفت: بحث حضور گروسی در دور بعدی مذاکرات مطرح است، اما نظر قطعی نمی‌توانم بدهم؛ درباره بازدید از سایت‌های آسیب‌دیده این موضوع میان ایران و آژانس است و نیاز به یک تفاهم درباره شیوه‌نامه مشخص با در نظر داشتن جمعی جهات باید تدوین شود و ما فعلا در این مرحله نیستیم.

حضور نیرو‌های نظامی کشور‌های عضو اتحادیه اروپا در منطقه پیرامونی ما با نگاهی متفاوت بررسی می‌شود

سخنگوی دستگاه دیپلماسی درباره اقدام متقابل ایران در رابطه با اتحادیه اروپا، اظهار کرد: مبنای بیانیه ما تصمیم شورای عالی امنیت ملی و مبتنی بر قانون مصوب مجلس شورای اسلامی است؛ مصوبه اتحادیه اروپا خلاف منشور ملل متحد و قوانین بین‌الملل بود که به بخشی از نیرو‌های مسلح ایران برچسب می‌زد.

وی تاکید کرد: اقدام ما پاسخی به این اقدام غیرقانونی بود؛ از این رو حضور نیرو‌های نظامی کشور‌های عضو اتحادیه اروپا در منطقه پیرامونی ما با نگاهی دیگر بررسی می‌شود.

اجرای داوطلبانه پروتکل الحاقی منوط به مابه‌ازا‌هایی در زمینه رفع تحریم‌ها

بقایی در بخش دیگری از صحبت‌های خود درباره اظهارات سید عباس عراقچی درمورد پذیرش پروتکل الحاقی، گفت: پروتکل الحاقی را ما به صورت داوطلبانه در زمان اجرای برجام عملی کردیم و تجربه داریم؛ چنین اجرای داوطلبانه‌ای منوط به مابه‌ازا‌هایی در زمینه رفع تحریم‌ها خواهد بود.

پیشنهاد ایران درباره تحقق موضوع جهان عاری از سلاح‌های هسته‌ای 

سخنگوی وزارت امور خارجه درباره پیشنهاد ایران در کنفرانس خلع سلاح سازمان ملل مبنی بر تحقق موضوع جهان عاری از سلاح‌های هسته‌ای، گفت: این پیشنهاد صرفا پیشنهاد ایران نیست؛ پیشنهادی است که اکثر قریب به اتفاق کشور‌های عضو معاهده منع اشاعه از سال‌ها قبل (به نوعی از دهه‌ها قبل) مطرح کردند و در راستای تحقق یکی از اصول مندرج در معاهده منع اشاعه است که همان خلع سلاح هسته‌ای کشور‌های دارنده تسلیحات است.

وی اضافه کرد: ما متاسفانه شاهد این هستیم که کشور‌های دارنده سلاح هسته‌ای به‌ویژه آمریکا در طول این چند دهه نه تنها تعهدات خود را در زمینه خلع سلاح هسته‌ای اجرا نکردند بلکه مدام در مسیر پیشرفته کردن و افزایش بیشتر ذخایر تسلیحات هسته‌ای خود گام برداشتند.

بقایی تصریح کرد: بنابراین این یک مطالبه عمومی قاطبه جامعه بین‌المللی برای اجرای مفاد معاهده منع اشاعه است. طبیعتا ما از هر فرصتی در سطح سازمان‌‎های بین‌المللی برای بیان این خواسته کل جامعه جهانی استفاده می‌کنیم.

رژیم صهیونیستی خطری دائمی و فوری برای منطقه  است

بقایی در بخشی دیگر درباره ادعای رژیم صهیونیستی در زمینه تشکیل محور ائتلافی جدید، اظهار کرد: نکته‌ای که در این سخن بسیار مهم است این است که برای رژیم صهیونیستی هیچ تفاوتی میان شیعه و سنی یا عرب و عجم وجود ندارد. 

وی اضافه کرد: مقام‌های صهیونیست بار‌ها ادعای کنترل بر بخش‌های مختلف منطقه را داشته‌اند و اخیرا به آشکار اسم برخی از کشور‌های عربی منطقه را آورده‌اند؛ چنین ادعا‌هایی بیش از پیش کشور‌های منطقه را به این‌نتیجه می‌رساند که خطر دائمی و فوری برای منطقه رژیم صهیونیستی است و پیش از آن‌که دیر شود کشور‌های منطقه برای رفع این خطر با هم همکاری بیشتری داشته باشند.

توافقی را می‌پذیریم که شاخصه‌های تامین حقوق و منافع ایران را داشته باشد

سخنگوی دستگاه دیپلماسی درباره اظهارات وزیر امور خارجه کشورمان درمورد در دسترس بودن توافقی بهتر از توافق ۲۰۱۵، گفت: وظیفه ما به‌عنوان دستگاه دیپلماسی ایران تامین حقوق و منافع ملت ایران است؛ ما توافقی را می‌پذیریم که شاخصه‌های تامین حقوق و منافع ایران در موضوع هسته‌ای و رفع تحریم‌ها را داشته باشد. 

وی تاکید کرد: مهم این است که طرف مقابل به این جمع‌بندی برسد که موضوع هسته‌ای ایران برخلاف همه دروغ‌های تولیدشده در ۲ دهه گذشته واقعا صلح‌آمیز است؛ این موضوع کاملا قابل اثبات است و انحرافی در موضوع هسته‌ای ما ایجاد نشده است؛ یعنی اگر در این ادعا که نگران هستند که ایران به سمت سلاح هسته‌ای نرود، صداقت داشته باشند این موضوع کاملا قابل دسترسی است. ما متمرکز بر پیشبرد منافع ملی ایران هستیم و سعی می‌کنیم حواسمان به دیگر جا‌ها پرت نشود.

توصیه برخی از کشور‌ها به شهروندان‌شان برای ترک ایران ناشی از جنگ روانی است

بقایی درباره توصیه برخی از کشور‌ها به شهروندان‌شان برای ترک خاک ایران، اظهار کرد: این ممکن است ناشی از نگرانی‌های مربوط به تنش‌ها باشد، زیرا آن‌ها که خارج از کشور هستند، ۲۴ ساعته با جنگ روانی و رسانه‌ای مواجه هستند. 

وی تصریح کرد: مردم ما در معرض جنگ روانی بی‌سابقه در طول تاریخ هستند؛ مردم ما می‌دانند که نباید تحت تاثیر القائات باشند؛ ورود و خروج اتباع دیگر کشور‌ها خیلی غیرعادی نیست و ما نمی‌توانیم به آن‌ها حکمی بدهیم.

آمریکا آگاهانه در حال نقض حقوق بشری مردم ایران است

سخنگوی وزارت امور خارجه درباره اظهارات اخیر نانسی پلوسی در مورد ضرورت فشار اقتصادی بر مردم ایران، گفت: در این مورد تردیدی نیست که هدف از اعمال تحریم علیه مردم ایران توسط آمریکا چیست؛ قبلا با پوشش‌هایی مانند حقوق بشر این تحریم‌ها را توجیه می‌کردند، اما اکنون بی‌پرده پوشی اعلام می‌کنند که هدفشان اعمال فشار بر شهروندان ایران با هدف اعتراض علیه دولت و حاکمیت است. 

وی تاکید کرد: این اعتراف‌ها اعلام پذیرش مسئولیت در همه سطوح است و نشان می‌دهد که آگاهانه در حال نقض حقوق بشری مردم ایران هستند؛ مسئولیت بین‌المللی دولت آمریکا درباره این جنایت هرگز پایان نمی‌یابد.

ایران نسبت به هرگونه تحولی که زمینه‌ساز رشد مجدد تروریسم در منطقه شود بیم‌ناک است

بقایی درباره انتقال اعضای داعش به خارج از سوریه، اظهار کرد: این موضوع مهمی است. ما تجربه سخت مقابله با تروریسم داعش را داشتیم؛ ایران، عراق و سوریه هزینه سنگینی در این باره پرداختند و کشور‌های منطقه و جهان از این اقدام‌های ما در مبارزه با داعش منتفع شدند. 

وی تصریح کرد: ایران نسبت به هرگونه تحولی که زمینه‌ساز رشد مجدد تروریسم در منطقه شود بیم‌ناک است؛ ما نگرانی خود را به عراق اعلام کردیم؛ برادران ما در عراق از مخاطرات این امر آگاه هستند.

ایران بدون توجه به تهدید‌ها بر پیشبرد منافع و حقوق مردم خود متمرکز است

بقایی در بخشی دیگر درباره تداوم تهدید‌های آمریکا در میانه مذاکرات ایران و آمریکا، گفت: اگر این تهدید‌ها منجر به جنگ شود جنگاوران ما به آن پاسخ می‌دهند؛ وظیفه ما به‌عنوان وزارت امور خارجه دیپلماسی است.

وی تاکید کرد: ما همواره گفتیم که تحت تاثیر تهدید قرار نمی‌گیریم و این موضوع در دو دور مذاکره به خوبی نشان داده شد؛ ایران بدون توجه به تهدید‌ها بر پیشبرد منافع و حقوق مردم خود متمرکز است و هرگاه احساس کنیم طرف مقابل می‌خواهد از این روند برای فریب‌کاری استفاده کند، مواضع متناسب اتخاذ می‌کنیم؛ هم‌زمان که دیپلمات‌های ما در اتاق مذاکره هستند، نیرو‌های مسلح ما مراقب اوضاع خواهند بود.

بسته پیشنهادی ایران برای دور بعد مذاکرات چیست؟

سخنگوی دستگاه دیپلماسی درباره بسته پیشنهادی ایران برای دور بعد مذاکرات، گفت: یکی از نشانه‌های جدیت در هر مذاکره‌ای این است که همه طرف‌ها برای رسیدن به نتیجه تلاش کنند؛ تدوین هر سندی نیاز به همکاری همه طرف‌های مذاکراتی دارد؛ ما به سهم خود در حال آنجا این کار هستیم؛ اینکه آمریکایی‌ها چه کنند، باید از خودشان پرسیده شود.

وی تصریح کرد: چگونگی و زمان ارسال این بسته پیشنهادی برای تحویل به آمریکا در بحث با عمان به‌عنوان میانجی تعیین می‌شود.

نقش ادامه‌دار تخریب‌گری رژیم صهیونیستی در هر روند دیپلماتیک 

بقایی درباره دخالت رژیم صهیونیستی در مذاکرات ایران و آمریکا، گفت: رژیم صهیونیستی در هر روند دیپلماتیکی نقش ثابت تخریب را داشته است؛ به همین دلیل تحلیل‌گران غربی از رژیم صهیونیستی به‎عنوان خرابکار بزرگ یاد می‌کنند. 

وی تاکید کرد: حیات رژیم صهیونیستی در گرو تداوم ناامنی در غرب آسیا است و دوستاتی دارد که به آن در این زمینه کمک می‌کنند؛ طرف‌های آمریکایی باید مراقبت کنند که به جنگ‌های بی‌پایان در منطقه صرفا به خاطر خواسته‌های نامشروع رژیم صهیونیستی کشیده نشوند.

تناقض‌گویی‌های آمریکا؛ مانع در روند مذاکرات

سخنگوی دستگاه دیپلماسی در بخشی دیگر درباره ضرب‌الاجل ادعایی ترامپ، اظهار کرد: اگر بخواهیم با حسن نیت نگاه کنیم این را به حساب خطای زبانی می‌گذاریم، زیرا این بحث کاملا نادرست است.

وی تاکید کرد: تناقض‌گویی‌ها و موضع‌گیری‌های ضدونقیض مقام‌های آمریکایی مانع عمده در روند مذاکرات است؛ ما بی‌توجه به ضرب‌الاجل ادعایی، براساس منافع خود عمل می‌کنیم.

تهدید به استفاده از زور نقض مهم‌ترین اصل منشور ملل متحد است

بقایی درباره مخالفت انگلیس با استفاده آمریکا از دیه‌گو گارسیا برای اقدام علیه ایران، اظهار کرد: هر کشوری که به تعهد‌های بین‌المللی ارزش بگذارد و قائل به این باشد که نظم و امنیت بین‌المللی باید مبنای تصمیم‌ها باشد، از تهدید و اعمال زور علیه دیگر کشور‌ها حمایت نمی‌کند. 

وی تاکید کرد: کشور‌های منطقه خارج از آن باید بدانند که تهدید به استفاده از زور نقض مهم‌ترین اصل منشور ملل متحد است که می‌تواند صلح و امنیت را در سطح منطه و فراتر از آن به خطر بیندازد.

بقایی درباره تنش میان افغانستان و پاکستان، گفت: بروز تنش بین افغانستان و پاکستان آثار و تبعاتی فراتر از این دو کشور دارد؛ گفت‌و‌گو و خویشتن‌داری و تلاش برای رفع اختلاف‌ها از طریق دیپلماسی توصیه همیشگی ماست. 

وی تاکید کرد: ما آمادگی خود را برای مساعی جمیله در این زمینه اعلام کردیم.

دولت کانادا باید نگران وضعیت خودش باشد 

بقایی درباره ادعای اخیر کانادا در مورد رابطه با ایران، گفت: دولت کانادا باید نگران وضعیت خودش باشد، زیرا آمریکا به دنبال الحاق آن به‌عنوان یک ایالت به خاک خود است. 

وی اضافه کرد: رویکرد کانادا در قبال شهروندان ایرانی در این کشور و محروم کردن آنها به دسترسی‌های کنسولی را مردود می‌دانیم.