سایت باشگاه خبرنگاران / ۱۴۰۴/۱۰/۰۹

برگزاری دادگاه رسیدگی به اتهامات ۱۰۴ نفر از اعضای سازمان مجاهدین خلق

پنجاه‌ویکمین جلسه دادگاه رسیدگی به اتهامات ۱۰۴ نفر از اعضای سازمان مجاهدین خلق موسوم به منافقین و ماهیت این سازمان به‌عنوان یک شخصیت حقوقی، در شعبه یازدهم دادگاه کیفری یک استان تهران در حال برگزاری است.
برگزاری دادگاه رسیدگی به اتهامات ۱۰۴ نفر از اعضای سازمان مجاهدین خلق

باشگاه خبرنگاران جوان- پنجاه‌ویکمین جلسه دادگاه رسیدگی به اتهامات ۱۰۴ نفر از اعضای سازمان مجاهدین خلق موسوم به منافقین و همچنین ماهیت این سازمان به‌عنوان یک شخصیت حقوقی، روز سه‌شنبه (۹ دیماه ۱۴۰۴) در شعبه یازدهم دادگاه کیفری یک استان تهران به ریاست قاضی حجت‌الاسلام والمسلمین امیررضا دهقانی و مستشاران دادگاه مرتضی تورک و امین ناصری، با حضور وزیری نماینده دادستان، خانواده شهدا و وکلای آنها و همچنین وکلای متهمان در مجتمع قضایی امام خمینی (ره) به‌صورت علنی درحال برگزاری است.

قاضی دهقانی در ابتدای جلسه گفت: قرآن کریم می‌فرماید: حکم کنید، و چنانچه حکم کردید، بین افراد به قسط باشد؛ که خداوند مقسطین را دوست دارد. نبی اکرم، رحمةٌ للعالمین، می‌فرمایند: اگر حکم به غیر عدل شود، برکت از میان شما می‌رود.» امیرالمؤمنین علیه‌السلام می‌فرمایند: روشنایی چشم حاکمان، استقامت عدل در آن سرزمین است.

وی گفت: ادامه جلسه دادگاه کیفری یک استان تهران به تصدی اینجانب به‌عنوان رئیس دادگاه و با حضور مستشاران نماینده دادستان، وکلای و وکیل شاکی، جهت بررسی و رسیدگی به کیفرخواست واصله از تهران در خصوص اتهامات مرتبط با اقدامات تروریستی متهمین پرونده آغاز می‌گردد.

قاضی در ابتدا با بیان اینکه سخنی با اصحاب رسانه، خبرنگاران گرامی و نمایندگان افکار عمومی دارم، گفت: سال‌ها پیش در قامت یک خبرنگار و روزنامه‌نگار ایستاده و با این حقیقت آشنا شده که تیتر چگونه افکار عمومی را هدایت می‌کند و یک روایت دقیق چگونه اعتماد اجتماعی را می‌سازد، سال‌هایی را در تحریریه‌ها زیسته، با دغدغهٔ خبر، تیتر و روایتِ واقعیت، و طعم نگرانی‌ها را چشیده و فشار افکار عمومی و هجمه‌ها را از نزدیک لمس کرده است. از همین تجربه است که می‌گویم: حضور اصحاب رسانه نه‌تنها برای این قاضی قابل احترام، بلکه واجد معانی عمیق است. این دادگاه از آغاز، «علنی بودن» را نه یک تشریفات آیینی، بلکه حق مردم و تکلیف دستگاه عدالت می‌داند. خبرنگاران فقط ناقلان خبر نیستند؛ آنان راویان حقیقت و حافظان حافظهٔ جمعی جامعه‌اند. آنچه امروز با حضور صمیمانهٔ خبرنگاران در جلسهٔ دادگاه ثبت می‌شود، فردا معیار قضاوت تاریخ است.

وی ادامه: دستگاه قضا، خود را بی‌نیاز از این نظارت آگاهانه و همراهی مسئولانه نمی‌داند. عدالت اگر در سکوت اجرا شود، در ضمیر جامعه ناتمام است؛ و اگر صرفاً برای دیده شدن اجرا شود، از معنا تهی است. تلاش این دادگاه، ایستادن در میانهٔ این دو میدان است: اجرای قانون، آرام و مستند ما در روشنایی خبر. خبر، چراغی است که مسیر عدالت را روشن می‌کند؛ پلی است میان حقیقت و وجدان مردم، که نه فقط در دادگاه، که از دید شما دیده می‌شود و ضامن سلامت و شفافیت رسیدگی در دادگاه است. بدین سبب، این دادگاه همچنان تأکید می‌کند که خبرنگاران چگونه با یک تیتر می‌توانند افکار عمومی را به سوی یک تجربهٔ واقعی از عدالت رهنمون کرده، آن را در حافظهٔ تاریخی مردم ثبت کنند و به وجدان‌های بیدار بنشانند.

دادگاه با همراهی رسانه‌ها به‌دنبال کشف حقیقت قابل اثبات است

حجت الاسلام والمسلمین دهقانی ادامه جلسه با تأکید بر نقش دادگاه و رسانه‌ها در کشف و روایت حقیقت اظهار کرد:آنچه این دادگاه به دنبال آن است، اثبات حقیقت است. آنچه خبرنگاران امروز با تحمل مرارت‌ها و سختی‌ها دنبال می‌کنند نیز، حقیقت قابل روایت است. دادگاه به‌خوبی می‌داند که خبرنگاران به دنبال حقیقت قابل روایت هستند، همان‌گونه که این دادگاه به دنبال حقیقت قابل اثبات است این دو اگر چه یکسان نیست، اما هم مسیر است. اما مسیر رسیدگی به این پرونده به دلیل مواجهه با اتهامات بسیار سنگین، هم از نظر تاریخی و اجتماعی حساس است و هم بسیار پرخطر است.

وی افزود:دادگاه تلاش دارد با تکیه بر حقیقت، و با همراهی خبرنگاران دلسوز تصمیمی سریع، دقیق و منصفانه اتخاذ کند. به خاطر دارم زمانی که از خبرنگاری تا دبیری و سردبیری مسیر حرفه‌ای را طی کردم زاویه‌ای متفاوت از حقیقت در رسانه را تجربه کردم. خبرنگاری یعنی ایستادن در خط مقدم خبر؛ جایی که باید هم‌زمان دقیق بود، سریع عمل کرد و منصف ماند.

قاضی ادامه داد:دبیری و سردبیری یعنی تصمیم گرفتن میان آنچه می‌توان گفت و آنچه باید گفت آن هم زیر فشار زمان، رقابت، تماس‌های مکرر و گاه هجمه‌هایی که نه حرفه‌ای است و نه منصفانه. فضای رسانه فقط نوشتن و انتشار نیست با اتهام‌ها، سوءتفاهم‌ها، قضاوت‌های شتاب‌زده و فشار افکار عمومی همراه است. این را نه در کتاب، بلکه در عمل تجربه کرده‌ام.

وی خاطرنشان کرد:وقتی خبری منتشر می‌شود گاهی پیش از آنکه خوانده شود داوری می‌شود و پیش از آنکه اصلاح شود، اثر خود را می‌گذارد. از این رو حضور اصحاب رسانه در این دادگاه برای ما مغتنم و محترم است. می‌دانم با دغدغه حقیقت آمده‌اید؛ برای ثبت حقیقت و تاریخ پس از انقلاب.

قاضی با اشاره به اهمیت عدالت گفت:عدالت پنهان، حتی اگر دقیق باشد در ذهن جامعه کامل نیست و اگر عدالت صرفاً نمایشی باشد، از قانون فاصله می‌گیرد و خود به بی‌عدالتی تبدیل می‌شود. از این رو، تلاش دادگاه ایستادن در این نقطه تعادل است؛ میان حقیقت قابل روایت و حقیقت قابل اثبات.

وی افزود:با توجه به حساسیت این پرونده، از نقش خبرنگاران در این لحظه تاریخی قدردانی می‌کنم. مسئولیتی که بر دوش شماست نشانه اعتماد به راویان حقیقت است حقیقتی که اثر آن تا عمق تاریخ می‌رود و در شکل‌گیری حافظه جمعی ملت نقش دارد. از این بابت صمیمانه سپاسگزارم.

قاضی تصریح کرد: از این رو تأکید داریم که نقل کامل خبر برای مخاطبان بسیار ضروری است. از همه خبرنگاران و دغدغه‌مندان حقیقت که برای بیدار ماندن وجدان‌های بیدار تلاش می‌کنند، تشکر می‌کنم.

وی با اشاره به تقارن جلسه دادگاه با نهم دی گفت:امروز به‌دلیل تقارن این روز با نهم دی، روز بصیرت و میثاق امت با ولایت لازم می‌دانم یادآوری کنم که امروز تنها یک روز در تقویم نیست بلکه نقطه تبلور بصیرت ملت ایران و تجلی اراده عمومی در دفاع از حقیقت، استقلال و عدالت است. روزی که مردم این سرزمین، فارغ از گرایش‌ها و سلایق، به میدان آمدند تا اعلام کنند قانون خط قرمز ملت است و امنیت ملی بازیچه جریان‌های سازمان‌یافته و خائن نخواهد بود.

حجت‌الاسلام والمسلمین دهقانی ادامه داد: دادگاهی که امروز در آن سخن می‌گوییم دادگاه انتقام یا تسویه حساب سیاسی نیست؛ هرچند بخواهند القا کنند. این دادگاه، دادگاه رسیدگی به اتهاماتی است علیه جان انسان‌ها، زنان کودکان و مردان شریف و بی گناه این ملت با اتهاماتی علیه امنیت و اراده ملت. جریانی که امروز در مقابل قانون پاسخ بود جریانی است که دستش به ریختن خون هزاران شهروند بی گناه آلوده شده است. 

وی با اشاره به حماسه نه دی، اظهار کرد: نهم دی به ما یادآوری می‌کند که بصیرت، مکمل عدالت است؛ آنگاه که ملت آگاه است. حافظه تاریخ با قلم خبرنگاران دغدغه‌مند تقویت می‌شود و اتهام با شعار تطهیر نمی‌شود و عدالت در معرض تحریف نیست. امروز نهم دی نه پایان راه که یادآور مسئولیت دائمی ما در پاسداری از حقیقت و عدالت است.

قاضی دادگاه بیان کرد: این دادگاه روایت تاریخ بعد از انقلاب و بخشی از آن حافظه تاریخی است؛ حافظه‌ای که اجازه نمی‌دهد اتهامات در قالب اتهامات تروریستی تطهیر شود هرچند نقاب‌های متعدد برای آن ساخته شود. متعهد به قانون و حقوق مردم و دغدغه‌مند در برابر حق‌ها و خون‌های به ناحق ریخته بزه‌دیدگان و قربانیان هستیم.

حجت الاسلام والمسلمین مداح وکیل شکات در ادامه در جایگاه حاضر شد و گفت: در ادامه تبیین جنایات تروریستی گروهک منافقین، نقش هر یک از افراد را در جلسه گذشته تشریح کردم. تمامی اعضای منافقین که سردستگان آنان در کیفرخواست حاضر هستند و ۱۰۶ متهم این پرونده را تشکیل می‌دهند، همگی در مقاطعی از فعالیت خود در گروه تروریستی منافقین مسلح بوده‌اند. بنا بر اذعان اعضای جداشده از سازمان نیز صراحتاً تأکید شده که هیچ‌کس از اشرف بدون سلاح خارج نمی‌شد. این اقدامات مسلحانه کاملاً روشن و غیرقابل انکار است. اما برای تبیین اعتقادیِ موضوع باید گفت که در یک عملیات بزرگ تروریستی، خودشان اعلام کرده‌اند که حدود ۵۵ هزار نفر را کشته یا زخمی کرده‌اند.

وی ادامه داد: امروز قصد دارم ارکان مادی جرم ارتکابی این افراد را بررسی کنم؛ اقداماتی که انجام داده‌اند، در تمامی مکاتب و نظام‌های عدالت کیفری دنیا از جمله جرایمی است که اشدّ مجازات را در پی دارد و در سراسر جهان از جرایم غیرقابل پذیرش محسوب می‌شود. مستند فیلم‌هایی که در جلسات قبل پخش شد نشان می‌دهد که شخص متهم ردیف دوم، متهم ردیف سوم و برخی دیگر از متهمین در اتاق فرماندهی حضور داشته و عملیات را راهبری می‌کرده‌اند. فیلم‌هایی که نشان‌دهنده عملیات آنان بود، نیرو‌هایی را نمایش می‌داد که با ادوات نظامی سنگین وارد کشور شده بودند. همچنین تصاویری که از شهر اسلام‌آباد و بیمارستان اسلام‌آباد منتشر شد، همگی حکایت از وقوع این اقدامات دارد.

وی ادامه داد: شاهدان نیز در این جلسات حاضر شدند و نسبت به عملیات فروغ جاویدان و جنایاتی که منافقین مرتکب شدند، شهادت دادند. نشریات و اظهارات منتسب به شخصیت حقوقیِ سازمانِ متهم ردیف اول پرونده نیز صراحتاً و با افتخار از این کشتار نام برده و اعلام کرده‌اند که کشتیم و خوب کردیم که کشتیم، و اگر بار دیگر به مردم ایران دستمان برسد، باز هم می‌کشیم، جنایاتی که این افراد انجام داده‌اند بسیار گسترده است. اگر بخواهم فقط به جنایاتی اشاره کنم که در عملیات فروغ جاویدان مرتکب شدند، قتل‌های گسترده‌ای رخ داده که خودشان اعلام کرده‌اند بیش از ۵۵ هزار نفر را کشتیم یا زخمی کردیم. تخریب گسترده شهرها؛ بنا به اذعان خودشان بیش از ۱۵۰ کیلومتر وارد خاک کشور شده‌اند و به هر شهر و روستایی که در مسیرشان بوده تخریب و غارت کرده‌اند.

قاضی ادامه داد: یک زمان شخصی در هیجان، مرتکب قتل با سلاح می‌شود، اما اینجا موضوع متفاوت است، مجروح را از بیمارستان خارج می‌کنند و در حیاط بیمارستان به آتش می‌کشند؛ اینها نوزاد تازه متولد شده را در آغوش مادر در بخش زایمان بیمارستان به رگبار می‌بندند؛ آدم‌ربایی گسترده انجام داده‌اند و خودشان با افتخار اعلام کرده‌اند که تعداد زیادی اسیر از مردم ایران گرفتیم. آتش زدن بیمارستان‌ها، تیرباران مجروحین، سوزاندن اجساد، آویزان کردن اجساد از تیر چراغ‌برق در خیابان‌های شهر به‌منظور ایجاد ارعاب گسترده، آتش‌زدن خانه‌ها و غارت وسیع اموال مردم تمامی این مصادیق به‌صورت سازمان‌یافته و منسجم توسط یک گروه منظم و هماهنگ رخ داده است.

حجت‌الاسلام والمسلمین مداح وکیل شکات پرونده، اظهار کرد: پیش از آغاز عملیات، جلسه‌ای با حضور همه اعضا به ریاست مسعود رجوی برگزار شده که در آن اهداف حمله، نقاط مورد نظر، نوع ادوات نظامی و شیوه اجرای عملیات به‌طور دقیق تعیین شده است. این عملیات از پیش طراحی شده بود و پس از طرح‌ریزی، تقسیم کار صورت گرفت و حتی فرماندهان محور‌ها و یگان‌ها مشخص شدند.

وی ادامه داد: قریب به اتفاق متهمان این پرونده شخصاً در عملیات حضور داشتند، مسلح بودند و اقدام نظامی انجام دادند. در فیلم‌های ارائه‌شده، حضور متهم ردیف دوم، متهم ردیف سوم و برخی دیگر از متهمان در اتاق فرماندهی کاملاً مشهود است؛ به‌گونه‌ای که مسیر حرکت نیرو‌ها و نحوه پیشروی آنها را نیز هدایت می‌کنند.

وی شرکت‌کنندگان در عملیات را به سه دسته تقسیم کرد: فرماندهان اصلی و سردسته‌ها که نقش آمریت، هدایت و راهبری داشتند، فرماندهان میانی مانند فرماندهان محور، گردان و تیپ و اعضای مسلح عادی که مباشرت مستقیم در جنایت داشتند.

وکیل شکات پرونده تأکید کرد: در جرایم سازمان‌یافته، مسئولیت کیفری سردسته‌ها و فرماندهان از مباشرین جرم در قوانین کیفری داخلی و بین‌المللی در جرایم سازمان‌یافته سنگین‌تر است؛ چرا که تأمین تجهیزات، دریافت تسلیحات، آموزش نیروها، طرح‌ریزی عملیات و هدایت میدانی همگی توسط سردسته‌ها انجام شده است. رجوی سه روز برای دریافت تسلیحات به صدام التماس کرد و بدیهی است که افراد و اعضای عادی نمی‌توانستند این دیدار را با صدام داشته باشند و این کارهار را انجام دهند. اگر پیگیری‌ها برای دریافت پول و سلاح از رژیم بعث عراق صورت نمی‌گرفت، اعضای عادی امکان انجام چنین حمله‌ای را نداشتند.

وی یادآور شد: مستندات و فیلم‌های عملیات نشان می‌دهد که صدور فرمان آتش مستقیماً توسط مسعود و مریم رجوی انجام می‌شده و تا زمانی که این فرمان صادر نمی‌شد، نیرو‌های میدانی اقدامی نمی‌کردند؛ همان‌گونه که در سطوح پایین‌تر نیز بدون دستور فرماندهان میانی، نیرو‌ها وارد عمل نمی‌شدند.

حجت‌الاسلام والمسلمین مداح همچنین با استناد به ارکان مادی و معنوی جرایم محاربه و افساد فی‌الارض و همچنین ماده ۱۳۰ قانون مجازات اسلامی تصریح کرد: چنانچه عنوان مجرمانه اعضای یک گروه محاربه یا افساد فی‌الارض باشد، این عنوان برای سردسته گروه نیز محقق است، حتی اگر شخصاً سلاح به دست نگرفته و مستقیماً در عملیات شرکت نکرده باشد.

حجت الاسلام والمسلمین مداح گفت: زمانی که عنوان محارب یا مفسد فی الارض بر سر دسته گروه مجرمان صدق کند، حسب مورد به عنوان محارب و مفسد فی الارض محکوم می‌شود. می‌خواهم آنچه در عملیات فروغ جاویدان اتفاق افتاده را جزئی‌تر خدمت تان بیان کنم. علی القاعده به نسبت سردسته‌هایی که در اتاق فرماندهی بودند، چنین چیزی رخ داده است. 

 وی ادامه داد: ممکن است بگوییم خود این افراد اسلحه نکشیدند و در میدان کسی را به قتل نرساندند، اما جرایم توسط اعضای گروه محقق شده است. ارتکاب جرائم در راستای اهداف گروه بوده است. اهداف نامشروعی که مسعود رجوی قبل از همین عملیات برای اعضا جمع آوری می‌کند را طرح ریزی کرده و افراد را برای این موضوع دعوت می‌کند و همه اعضا نیز نسبت به این موضوع علم دارند و اینطور نبود که وحدت قصد نبوده باشد و اعضا نیز چنین جنایاتی را انجام می‌دهند. 

 حجت الاسلاموالمسلمین مداح عنوان کرد: پس جرایم توسط اعضا محقق شده و ارتکاب جرم در راستای اهداف گروه است، ممکن است هر یک از اعضای گروه جرم مجزایی را انجام دهد، از اعضای جهاد سازندگی را به قتل رسانده و در بالای تیر چراغ برق آویزان کند و شخص دیگری از اعضای این گروه مجرمانه اجساد را بسوزاند و شخص دیگری به بیمارستان حمله کند و گردان و گروهان و یک بیمارستان را آتش بزنند و ممکن است هر کدام از این اعضا جرم‌های مختلفی را انجام دهند. 

 وی ادامه داد: سردسته وقتی شریک جرم نداشته باشد، بدین معنا که در عملیات مادی و عملیات اجرایی جرم همراه سایرین اعضا مباشرتی هم نداشته باشد، طبق دکترین حقوقی هر سه قولی که نسبت به ماده ۱۳۰ و نسبت به عنوان سردگی است چه آنهایی که سردستگی به عنوان مستقل مجرمانه می‌دانند و چه آنهایی که نمی‌دانند اینجا قائل به این موضوع شدند که سردسته مرتکب جرم سردستگی در همه جرایم به نحو تعدد معنوی است که اینجا اشد مجازات هم اجرا خواهد شد. چیزی که اتفاق می‌افتد به عنوان بزه محاربه، افساد فی الارض و بغی قطعاً نسبت به این اعضایی که این جنایات را مرتکب شدند قابل انتصاب است و به طریق اولی از جهت سردستگی و معاونت در جنایات گسترده، این فرماندهان و این آمرین که در اتاق فرماندهی بودند ولو سلاح نکشیدند ولو خودشان مباشرت در جنایت نداشتن، مسئول هستند. 

حجت‌الاسلام والمسلمین مداح گفت: از جانب موکلین خود سوال دارم، اولاً حالا که بعد از ۴۰ سال دستگاه قضایی به این نتیجه رسید دادگاه را برگزار کند، که از این بابت ما متشکریم که بالاخره دادگاه برگزار شده است، اما موکلین‌ام از دستگاه دیپلماسی و وزارت امور خارجه انتظار پیگیری این موارد را از مجامع بین‎المللی دارند. تناقض‎گویی کشور‌های اروپایی پر واضح است؛ و این دوگانه عمل کردن آنها در مواجهه با مردم ایران. این جنایات در هر جای دنیا اتفاق می‌افتاد طبق قوانین بین‎المللی مصداق بارز جنایت جنگی و نسل‎کشی است و مصداق بارز جنایت علیه بشریت است. 

وی اظهار کرد: به عنوان مثال عرض می‌کنم در قوانین بین‌المللی، مسئولیت فرمانده، اصلی است که پذیرفته شده است. اتفاقاً در قوانین بین‌المللی مسئولیت فرمانده را بیشتر از مسئولیت سرباز می‌دانند. مستند آن ماده ۲۸ اساسنامه رم (آی سی سی) دیوان بین‎المللی کیفری صراحتا در ماده ۲۸ لحاظ شده که فرمانده در دو صورت مسئول شناخته می‌شود یکی اینکه علم داشته باشد یا فرض علم داشتن برای او وجود داشته باشد یعنی یا آگاه بوده یا باید آگاه می‌بوده از اینکه زیر دستانش و سربازانش چنین جنایتی را انجام می‌دهند.

حجت‌الاسلام والمسلمین مداح در ادامه جلسه دادگاه با تشریح مسئولیت فرماندهان در حقوق بین‌الملل کیفری اظهار کرد: حالت دوم مسئولیت، قصور در اقدام است. قصور در اقدام یعنی چه؟، یعنی فرمانده آگاهی داشته که سربازان یا نیرو‌های تحت امر او در حال ارتکاب جنایت هستند، اما اقدام عاقلانه و مؤثری انجام نداده است؛ نه برای بازداشتن نیرو‌های خود از ارتکاب جنایت، نه برای نهی آنان، و نه حتی برای مجازات مرتکبان. سؤال این است که آیا چنین اقدامی صورت گرفته است؟ خیر.

وی افزود: در نظام حقوق بین‌الملل کیفری، دو نوع مسئولیت برای سردسته و فرمانده تعریف شده است؛ نخست، مسئولیت مبتنی بر فرمان مستقیم؛ یعنی فرمانده شخصاً دستور ارتکاب جنایت را صادر کرده باشد که در این صورت، مسئولیت او قطعی است. دوم مسئولیت مبتنی بر کنترل؛ یعنی فرمانده نوعاً می‌داند اگر چنین دستور آتش بدهد جنایت رخ می‌دهد، یا می‌داند نیرو‌های تحت امر آن در حال ارتکاب جنایت هستند، اما هیچ اقدامی برای توقف یا مجازات آنها انجام نمی‌دهد.

قاضی گفت: در عملیات‌ها و اقدامات تروریستی، اساساً بدون دستور عامل و فرمانده، عمل واقع نمی‌شود. زنجیره جرم در این نوع اقدامات، نقش اصلی را برای عامل و فرمانده تعریف می‌کند.

وی با طرح پرسشی صریح ادامه داد: من واقعاً سؤال دارم صدام مرتکب جنایت شد و دادگاه‌های بین‌المللی او را محاکمه کردند. داعش مرتکب جنایت شد و دادگاه‌های بین‌المللی فرماندهان آن را مجازات کردند. طبق مواد ۶، ۷ و ۸ اساسنامه رم دیوان کیفری بین‌المللی، صدام به‌خاطر حمله گسترده علیه جمعیت غیرنظامی، کشتار سیستماتیک غیرنظامیان و شکنجه‌ها و قتل‌های گسترده مجازات شد. حال سؤال من این است مسعود رجوی چرا مجازات نشد؟ چرا دستگاه دیپلماسی ما این موضوع را پیگیری نکرد؟ مسعود رجوی دست راست صدام بود.

وی افزود: فرماندهان صدام مجازات شدند، فرماندهان داعش مجازات شدند، اما مسعود رجوی و مریم قجر عضدانلو که فرماندهی این کشتار‌ها را برعهده داشتند نه‌تنها مجازات نشدند، بلکه مصون ماندند.

وکیل شکات گفت: من روزنامه‌ها و اسناد همان سال‌ها را در اختیار دارم و در رسانه منتسب به شخصیت حقوقی، سازمان منافقین اینها را منتشر کرده است. در نشریه شماره ۱۴۴ اتحادیه انجمن‌های دانشجویان مسلمان خارج از کشور، از صفحه ۶۷ تا ۷۰ بعد از عملیات تروریستی فروغ جاویدان، شخصیت حقوقی سازمان منافقین صراحتاً اعلام می‌کند ما ۵۵ هزار ایرانی را کشته و زخمی کردیم، بیش از ۱۵۰ کیلومتر در خاک ایران پیشروی کردیم و اسلام‌آباد غرب را به تصرف خود درآوردیم.

وی ادامه داد: نکته دردناک‌تر این است که رسانه‌های دشمن از جمله رسانه‌های آمریکا، انگلستان، فرانسه و آلمان این اقدامات را به‌عنوان پیروزی اپوزیسیون و پیروزی مجاهدین خلق معرفی کردند. برای مثال خبر «جنبش مخالفین ایرانی؛ مجاهدین خلق پیروز شدند» را یکی از خبرگزاری‌های فرانسه در تاریخ ۶ مرداد ۱۳۶۷ منتشر کرد و در جای دیگر عملیات فروغ جاویدان را با تیتر «پیشروی ارتش آزادی‌بخش ملی تا عمق ۱۵۰ کیلومتری خاک ایران» و کشته و زخمی شدن ۵۵ هزار نفر منعکس کرد.

وی گفت: رسانه‌های کشور‌هایی که ادعا می‌کنند حقوق بین‌الملل را پذیرفته‌اند و می‌گویند ۱۵ کنوانسیون ضدتروریسم را قبول دارند، در عین حال با افتخار از این کشتار مردم ایران نام می‌برند.

وی گفت: دسته دوم متهمان، فرماندهان میدانی هستند؛ فرماندهانی که در سطح محور، گردان یا اردوگاه‌های خاص مسئولیت داشته‌اند و نسبت به آنان و اقداماتی که زیردستانشان انجام داده‌اند، عنوان محاربه و افسادفی‌الارض قابل انتساب است؛ از این جهت که اولاً این افراد نسبت به اقدامات زیردستان خود کاملاً اطلاع داشته‌اند، ثانیاً هیچ‌گونه منع و ممانعتی انجام نداده و حتی دستور مستقیم عملیات‌ها را صادر کرده‌اند و مباشر نیز بوده‌اند، و ثالثاً با لباس نظامی و ادوات نظامی و به‌صورت مسلحانه وارد کشور شده و دست به جنایت زده‌اند.

حجت‌الاسلام والمسلمین مداح گفت: بخشی از این متهمان را در جلسه گذشته نام بردم؛ از جمله مهدی براعی، متهم ردیف ۷ و مسئول محور کرند اسلام‌آباد، محمود عطایی، متهم ردیف ۲۶ و مسئول محور تهران، مهدی ابریشم‌چی معاون وی متهم ردیف ۴، صادق دربندی متهم ردیف ۸۰ و مسئول اردوگاه اسرا و مسئول هوانیروز، حسن نظام‌الملکی متهم ۱۰۴ و مسئول ترابری و پشتیبانی ادوات نظامی که در صورت بروز نقص فنی، تجهیزات و خودرو‌ها را تعمیر و تعویض کرده و در اختیار نیرو‌های تروریستی قرار می‌داده است؛ همچنین محمود قجر متهم ردیف ۳۶، مسئول دفتر ستاد نظامی، سهیلا صادق متهم ردیف ۸۵، سید مجید سیدالمحدثین متهم ردیف ۱۴ و مسئول بخش سیاسی سازمان. سایر اعضای گروهک تروریستی منافقین نیز غالباً فرمانده دسته، فرمانده گروهان یا فرمانده تیپ بوده‌اند و همگی جزء متهمان پرونده هستند؛ از جمله زهره اخیانی متهم ردیف پنجم، فهیمه اروانی متهم ردیف ۶، مژگان پارسایی متهم ردیف ۸، محمدعلی توحیدی متهم ردیف ۱۰، علی خدایی‌صفت متهم ردیف ۱۱، مهدی خدایی‌صفت متهم ردیف ۱۲، عباسعلی داوری متهم ردیف ۱۳، صدیقه حسینی متهم ردیف ۱۵، محمد طریقت منفرد متهم ردیف ۱۶، مهوش سپهری متهم ردیف ۱۷، قدسی خرازیان متهم ردیف ۱۸، مهناز سلیمی متهم ردیف ۱۹، محسن سیاه‎کلا متهم ردیف ۲۰، بهشته شادرو متهم ردیف ۲۲، ابوالقاسم رضایی متهم ردیف ۲۴، حمیرا حجتی متهم ردیف ۲۵، مرتضی اسماعیلیان متهم ردیف ۲۹، زهرا بخشایی متهم ردیف ۳۱، نیکو خائفی متهم ردیف ۳۳، عذرا علوی متهم ردیف ۳۴. این افراد در عملیات فروغ جاویدان فرمانده تیپ بوده‌اند و می‌توان گفت مباشر جنایاتی بوده‌اند که علیه مردم ایران روا داشته شده است.

وی گفت: ممکن است این ادعا مطرح شود که این افراد غیر از سردستگان اصلی یعنی مسعود رجوی متهم ردیف اول و مریم متهم ردیف سوم، چون به «امرِ آمر» اقدام کرده‌اند، مسئولیت کیفری ندارند یا مسئولیت آنان رفع می‌شود. اما این ادعا به هیچ‌وجه از علل رافع مسئولیت کیفری محسوب نمی‌شود؛ زیرا اولاً امر آمر باید قانونی بوده و به هدف مشروع و قانونی تعلق گیرد و ثانیاً اگر امر در حدی کمتر از اکراه باشد، اساساً شرایط قانونی لازم را ندارد. هیچ‌یک از اعضای سازمان منافقین متهمین پرونده نیز نمی‌توانند ادعا کنند که دچار شبهه بوده‌اند یا به سبب جهل، به امر غیرقانونی اقدام کرده‌اند و بخواهند تحت عنوان امر آمر از مسئولیت کیفری رهایی یابند.

در ادامه جلسه وکیل شکات پرونده، با اشاره به نشست جمع‌بندی مقدماتی این عملیات، ابعاد تازه‌ای از اهداف و ماهیت اقدامات صورت‌گرفته را تشریح کرد.

به گفته وی، این نشست با حضور مسعود رجوی، مریم قجر و شمار زیادی از نیرو‌های موسوم به «ارتش آزادی‌بخش» برگزار شده و در آن، اهداف عملیاتی به‌صراحت اعلام شده است.

وی افزود: در این جلسه، مسعود رجوی به‌طور روشن هدف نهایی عملیات را تصرف تهران عنوان می‌کند و مسیر عبور از شهر‌های مختلف را توضیح می‌دهد. همچنین تصریح می‌شود که در صورت هرگونه مخالفت، نیرو‌ها، مأمور به کشتار و عبور بدون ملاحظه از روی مردم هستند. 

وی ادامه داد: دستوراتی از قبیل حمله به مراکز درمانی، آتش زدن بیمارستان‌ها، سوزاندن اجساد و ارتکاب جنایات جنگی در این نشست مطرح شده که از منظر حقوقی و انسانی، به‌هیچ‌وجه قابل پذیرش نیست. با توجه به صراحت این دستورات، هیچ‌یک از اعضا نمی‌توانند مدعی عدم اطلاع یا وجود شبهه در خصوص اهداف عملیات باشند.

حجت‌الاسلام والمسلمین مداح با اشاره به قواعد حقوق کیفری داخلی، گفت: مطابق ماده ۳۷۵ قانون مجازات اسلامی مصوب سال ۱۳۹۲، اکراه در امر به قتل پذیرفته نیست. اگر شخصی تحت دستور اقدام به قتل کند، مباشر طبق قانون مستوجب قصاص است و فرد نیز با مجازات حبس ابد مواجه می‌شود. بنابراین، به‌ویژه متهمانی که در رده‌های فرماندهی قرار داشتند، نمی‌توانند ادعا کنند که قصد کشتار جمعی و کشته و زخمی شدن ۵۵ هزار را نداشته‌اند یا از نتایج عملیات بی‌اطلاع بوده‌اند.

وی با استناد به بند (ب) و (ت) ماده ۲۹۰ قانون مجازات اسلامی توضیح داد: در مواردی که عمل نوعاً کشنده است، حتی بدون قصد مستقیم، مسئولیت کیفری محقق می‌شود. استفاده از ادوات جنگی نظیر موشک، خمپاره، تانک و تسلیحات سنگین علیه مردم، و حمله به افراد غیرنظامی و ناتوان، از مصادیق بارز اعمال نوعاً کشنده است. حمله به بیمارستان‌ها و افراد فاقد توان دفاع مثل زنانی که وضع حمل کردند یا افراد کهنسالی که در بیمارستان بستری هستند، نشان‌دهنده آگاهی و علم مرتکبان نسبت به نتایج اعمال ارتکابی است. این موضوع کاملا مشهود است و کسی نمی‌تواند منکر آن شود.

وی در ادامه به ادعای برخی متهمان مبنی بر سیاسی بودن هدف عملیات اشاره کرد و گفت: حتی اگر ادعا شود که هدف، مقابله با نظام سیاسی بوده و نه مردم، این دفاع از نظر حقوقی قابل قبول نیست. 

وکیل شکات پرونده با استناد به حقوق بین‌الملل تصریح کرد: اصل تقدم، ماهیت عمل بر انگیزه حاکم است. جنایاتی مانند قتل عام، شکنجه، آدم‌ربایی، حمله به بیمارستان‌ها، مدارس و افراد ناتوان و بی‌دفاع، در تمامی نظام‌های حقوقی دنیا از جمله بدترین رفتار‌های غیرانسانی و شدیدترین جرایم محسوب می‌شوند. در هر مکتب حقوقی و نظام کیفری در جهان این افراد مشمول اشد مجازات می‌شوند.

به گفته وی، رویه قضایی دادگاه‌های بین‌المللی از جمله دیوان کیفری بین‌المللی (ICC)، دادگاه بین‌المللی کیفری رواندا (ICTR) و دادگاه یوگسلاوی (ICTY) نیز نشان می‌دهد که صرف ادعای سیاسی بودن هدف، هرگز به‌عنوان دفاع پذیرفته نمی‌شود یعنی انگیزه سیاسی نمی‌تواند مجوز ارتکاب جنایت علیه غیرنظامیان باشد.

حجت‎الاسلام والمسلمین مداح گفت: ما می‌توانیم مقابله سیاسی کنیم و جرم سیاسی انجام دهیم، اما بنا نیست کشتار جمعی انجام دهیم و به بیمارستان حمله کنیم و قرار نیست قتل فجیع انجام دهیم. هم در این خصوص و هم امر عامل قانونی در ماده ۳۳ اساسنامه دیوان بین‎المللی کیفری صراحتا باز دوباره اذعان می‌کند که اگر اعضا جرمی انجام دادند و ادعا کردند که این جنایت بنا به امر فرمانده ما بوده، این رفع مسئولیت از اعضا نمی‌کند، زیرا این جنایات به قدری واضح و به قدری مشهود است که هر عقل مسلمی می‌داند که این جنایت است و نباید این را مرتکب شود.

وی ادامه داد: فلذا از محضر دادگاه می‌خواهم که از جانب موکلین خودم بزه افسادفی‎الارض و محاربه را نسبت به تمامی سردستگان و اعضای گروهک تروریستی منافقین که متهمین پرونده هستند، منتسب بداند و همچنین تقاضا دارم که از مراجع دیپلماسی همین موضوع پیگیری شود تا در محاکم بین‎المللی هم جنایات اینها مطرح شود و ان‎شاءالله عدالت برای مردم ایران ارمغانی داشته باشد که آن ارمغان چیزی جز مجازات این مفسدین و این قاتلین مردم ایران نیست.

حجت‎الاسلام والمسلمین مداح گفت: اگر اجازه بفرمایید شهودی در جلسه حاضر هستند جهت ایراد شهادت خودشان نسبت به عملیات فروغ جاویدان و نسبت به جنایاتی که گروه تروریستی منافقین انجام دادند از آنها برای ادای شهادت دعوت کنم، حامد صراف‎پور جهت ایراد شهادت در جایگاه حاضر شوند.

قاضی گفت: حسب لایحه‌ای که تقدیم دادگاه کردید، اینطور مطرح داشتید که برخی شهود بخاطر بعضی قواعد حفاظت از شهود، تصاویرشان نباید پخش شود. این شاهد نیز همین درخواست را داشتند؟ 

حجت‎الاسلام والمسلمین مداح: بله.

قاضی گفت: دوربین‌ها نسبت به عدم انتشار عکس شاهد کاملا مراقبت داشته باشند. به لحاظ رعایت قانون حفاظت از شهود هیچ تصویری از ایشان را منتشر نکنند.

حامد صراف‌پور به عنوان شاهد در جایگاه حاضر شد و پس از ادای سوگند، با اشاره به انگیزه حضور خود در دادگاه اظهار کرد: من هیچ آشنایی تخصصی با اصطلاحات حقوقی ندارم و فقط آمده‌ام آنچه را که خودم در سازمان مجاهدین دیده‌ام و اتفاقاتی که در آنجا رخ داده، همچنین دلایل جدایی خودم از سازمان را بیان کنم. فکر می‌کنم بخش مهمی از این مطالب به این موضوع مربوط می‌شود که سازمان چگونه افراد را جذب می‌کرد، چه اتفاقاتی در درون آن می‌افتاد و چگونه افرادی را که معترض بودند یا قصد جدایی داشتند سرکوب می‌کرد.

وی ادامه داد: سازمان مجاهدین فقط در بیرون از خود با عملیات‌های تروریستی و جنگ‌هایی که ایجاد می‌کرد شناخته نمی‌شود بلکه در درون خود نیز رفتار‌های بسیار خشنی داشت. مسعود رجوی نیرو‌هایی را که خواهان جدایی یا اعتراض بودند به‌شدت سرکوب می‌کرد از انواع شکنجه‌های روحی و جسمی گرفته تا زندان‌های مخفی. هدف از این اقدامات این بود که افراد را وادار کند در جنگ‌ها و اقداماتی که خودش می‌خواست شرکت کنند یعنی در جنایاتی که مدنظر رهبری سازمان بود.

این شاهد افزود: هر کسی که خواهان جدایی بود یا با عملیات‌ها و جنگ مسلحانه مخالفت می‌کرد به‌شدت سرکوب می‌شد. همین سرکوب‌ها باعث می‌شد بسیاری از افراد، چه کوچک و چه بزرگ، از اعتراض یا جدا شدن منصرف شوند. این موارد را خودم از نزدیک دیده‌ام ما عملاً مجبور بودیم در این فضا بمانیم.

صراف‌پور گفت: نکته بعدی این است که سازمان مجاهدین مثل یک حکومت یا یک دولت با اندیشه‌ها و جریان‌های مختلف نیست. سازمان یک پیکره بسته است تمام افراد پیرامون رهبری سازمان، یعنی رهبری مجاهدین نقش دارند و همه در انجام هر حرکت، چه پشتیبانی، چه ستاد تبلیغات و چه اقدامات دیگر تابع همان ساختار هستند. 

وی ادامه داد: من به مدت ۲۵ سال از ۱۴ تا ۳۸ سالگی وارد سازمان شدم و تماما تحت آموزه‌های تشکیلاتی و ایدئولوژیک قرار گرفتم. یکی از نمونه‌های بارز این آموزه‌ها، کشاندن کودکان و نوجوانان به خشونت بود. خود من از دوران کلاس دوم راهنمایی با این فضا آشنا شدم.

منبع : باشگاه خبرنگاران




دوشنبه ۱۸ خرداد ۱۴۰۵ - 8 June 2026
جوانی که با مدیریت شبکه سه با تجربه شد! علی فروغی کیست؟
سایت آخرین خبر

جوانی که با مدیریت شبکه سه با تجربه شد! علی فروغی کیست؟

خبرآنلاین/متن پیش رو در خبرآنلاین منتشر شده و بازنشرش در آخرین خبر به معنای تاییدش نیست انتصاب علی فروغی به ریاست مرکز بسیج صدا و سیما، از جمله انتصاب‌های مرتبط با سابقه شغلی فروغی بود؛ چرا که او پیش از این مسئول مرکز تخصصی معاونت فرهنگی بسیج صدا و سیما بوده است و پیش از آن هم جانشین بسیج دانشجویی د
داستانی درباره مرگ تدریجی یک عادت فرهنگی
روزنامه هفت صبح

داستانی درباره مرگ تدریجی یک عادت فرهنگی

تیراژ رمان به جاهایی رسیده که نویسنده‌ها ترجیح می‌دهند درباره‌اش حرف نزنند اما شاید مشکل خواننده نیست، شاید مشکل رمان‌هایی است که برای جایزه گرفتن نوشته شده‌ان…
سرگردانی مال‌باختگان بازارچه جنت میان شهرداری و بانک‌ها
روزنامه هفت صبح

سرگردانی مال‌باختگان بازارچه جنت میان شهرداری و بانک‌ها

چهار ماه پس از آتش‌سوزی، بازارچه جنت‌آباد همچنان ویران مانده و کسبه در انتظار تحقق وعده‌های مسئولان هستند
پشت پرده دکترین «خفگی آهسته»
روزنامه دنیای اقتصاد

پشت پرده دکترین «خفگی آهسته»

طبق گزارش‌ها، کوبا توزیع سلاح میان شهروندان خود را آغاز کرده است. دولت میگل دیاز-کانل از مردم می‌خواهد برای تهاجم احتمالی آمریکا آماده شوند. نشریه آمریکای جنوبی «ورسیون فینال» در گزارشی اعلام کرد: «در پی آرایش نظامی و استقرار ادوات نظامی آمریکا در نزدیکی این جزیره، دولت ‌هاوانا توزیع سلاح میان شهروندان …
         
«دعوت به مراسم گردن‌زنی» : ابتذالِ خشونت به زبان یک «فیلسوف»
سایت عصرایران

«دعوت به مراسم گردن‌زنی» : ابتذالِ خشونت به زبان یک «فیلسوف»

سقوط اندیشه و روح یک انسان، آن هم انسانی که خود را دارای رسالت روشنگری و انتقال خِرد به دیگران می‌داند و شاید به همین دلیل نیز هر روز در رسانه‌های جمعی حاضر...
سایت رکنا

فیلم گفتگو و عکس ها / آخرین تماس قاتل دختر دانشجوی دندانپزشکی قزوین : من و سمیرا نباید زنده بمانیم / مادر سمیرا : به سه …

خشم فیلترچی ها از گشایش اینترنت - مردم سالاری آنلاین
روزنامه مردم سالاری

خشم فیلترچی ها از گشایش اینترنت - مردم سالاری آنلاین

مجلس دوازدهم در اقدامی که بوی تند تسویه‌حساب‌های سیاسی می‌دهد، تیغ استیضاح را تیز کرده و بار دیگر در حال کلید زدن پروژه استیضاح یک وزیر است؛ حرکتی که اینبار حتی  در ظاهر نیز رنگ و بوی نظارتی ندارد، و چیزی نیست جز تلاش برای تسویه‌حساب سیاسی جریان تندرو با دولت.
از «آخ گفتن خاتمی» تا روایت‌سازی از انتخاب رهبری / ادعاهای خبرسازی که تکذیب شدند
سایت تابناک

از «آخ گفتن خاتمی» تا روایت‌سازی از انتخاب رهبری / ادعاهای خبرسازی که تکذیب شدند

در شرایطی که کشور به انسجام و همگرایی سیاسی نیاز دارد، برخی اظهارات درباره فرآیند انتخاب رهبری با واکنش و تکذیب چند تن از اعضای مجلس خبرگان رهبری در گفتگو با تابناک مواجه شده و از سوی آنان نادرست عنوان شده است؛ اظهاراتی که می‌تواند زمینه‌ساز دوقطبی و سوءاستفاده جریان‌های معاند شود.
زنان چادری در کافه‌ها ؛ دعوا بر سر پوشش است یا تصاحب فضاهای عمومی؟
سایت عصرایران

زنان چادری در کافه‌ها ؛ دعوا بر سر پوشش است یا تصاحب فضاهای عمومی؟

برای سال‌ها یک قرارداد اجتماعی نانوشته میان گروه‌های مختلف جامعه شکل گرفته بود: مذهبی‌ها مسجد، حسینیه و هیئت را قلمرو خود می‌دانستند و بسیاری از جوانان سکولا...
زیست آموزشی در خطر؛ تهدید خاموش سرمایه انسانی
سایت عصرایران

زیست آموزشی در خطر؛ تهدید خاموش سرمایه انسانی

مسألۀ امروز ما صرفاً «تعطیلی» نیست؛ خطر عادی‌سازی تعطیلی است. خطر آنجاست که جامعه به حذف تدریجی زیست حضوری عادت کند و نسبت به خاموش شدن آرام قلب تپنده آموزش،...
سایت رکنا

عکس ها / درخواست غیر اخلاقی ملی پوش ایرانی از دختری نوجوان در هتل لوکس ترکیه / اتهام علیه فوتبالیست معروف !/ از عکس ها مشخص …

سایت دیدارنیوز

اگر هنگام حمله هوایی در خیابان بودیم، چه اقدامی انجام دهیم؟ +اینفوگرافی

دیپلماسی انرژی ؛پیوند اقتصاد و سیاست خارجی - سایت خبری اقتصاد پویا
سایت اقتصاد پویا

دیپلماسی انرژی ؛پیوند اقتصاد و سیاست خارجی - سایت خبری اقتصاد پویا

حسین قیدر / دیپلماسی انرژی به مجموعه اقداماتی گفته می‌شود که کشورها از طریق منابع انرژی، صادرات، سرمایه‌گذاری، همکاری‌های فنی و توسعه زیرساخت‌های مرتبط برای تحقق اهداف سیاسی، اقتصادی و راهبردی خود انجام می‌دهند. کشورهایی که از ذخایر بزرگ نفت و گاز برخوردار هستند، می‌توانند از این ظرفیت برای گسترش روابط …
پولیتیکو: توافق به خیال‌پردازی نیاز دارد
سایت آخرین خبر

پولیتیکو: توافق به خیال‌پردازی نیاز دارد

دنیای اقتصاد/متن پیش رو در دنیای اقتصاد منتشر شده و بازنشرش در آخرین خبر به معنای تاییدش نیست اگر تهران و واشنگتن واقعا اراده سیاسی برای توافق داشته باشند، احتمالا راه‌حل‌هایی پیدا می‌کنند که از نظر حقوقی یا سیاسی اجازه دهد هر دو طرف ادعای موفقیت کنند، حتی اگر برخی مسائل اساسی کاملا حل نشده باشند. ن
درنگی بر اقتدارگرایی دیجیتال
سایت عصرایران

درنگی بر اقتدارگرایی دیجیتال

در اقتدارگرایی دیجیتال، سانسور همیشه به معنای حذف کامل اطلاعات نیست. گاهی حکومت‌ها ترجیح می‌دهند به‌جای خاموش کردن صداها، فضا را از حجم عظیمی از اطلاعات متنا...
سایت فرارو

تصاویر؛ تنگه هرمز صد روز پس از آغاز جنگ

چشم سرمایه‌گذاران در هفته پیش‌رو به کدام داده‌های اقتصادی است؟
سایت اکوایران

چشم سرمایه‌گذاران در هفته پیش‌رو به کدام داده‌های اقتصادی است؟

از فرانکفورت تا وال‌استریت، هفته پیش‌رو مملو از رویدادهایی است که می‌توانند انتظارات سرمایه‌گذاران را دگرگون کنند. در حالی که بانک مرکزی اروپا برای مهار تورم آماده تصمیم‌گیری می‌شود و آمریکا داده‌های حساس تورمی خود را منتشر می‌کند، اسپیس‌ایکس نیز خود را برای عرضه اولیه‌ای آماده می‌کند که ممکن است تمامی …
آینده مناطق آزاد در اقتصاد منطقه‌ای - سایت خبری اقتصاد پویا
سایت اقتصاد پویا

آینده مناطق آزاد در اقتصاد منطقه‌ای - سایت خبری اقتصاد پویا

رضا قیدر / توسعه اقتصادی همواره با چالش توزیع متوازن فرصت‌ها در مناطق مختلف یک کشور روبه‌رو بوده است. بسیاری از مناطق مرزی، ساحلی یا دور از مراکز اصلی اقتصادی، به دلیل محدودیت زیرساخت‌ها و کمبود سرمایه‌گذاری، از رشد اقتصادی کمتری برخوردار هستند. در چنین شرایطی، مناطق آزاد می‌توانند به‌عنوان موتور محرک …
خیابان کدام انقلاب؟
سایت آخرین خبر

خیابان کدام انقلاب؟

روزنامه سازندگی/ متن پیش رو در سازندگی منتشر شده و بازنشرش در آخرین خبر به معنای تاییدش نیست سیاه‌نمایی‌ها علیه دولت و مذاکرات در صداوسیما و تریبون‌ها توسط تندروها افزایش یافت بازار از سانسور بخش‌هایی از پیام اخیر رهبر انقلاب تا تریبون دادن به چهره‌هایی که مذاکره را «حرام» می‌دانند و تیم دیپلماسی
دوگانه‌های بی‌پایان؛ از شایعه‌های استعفا و اختلاف تا هشدارهای گرانی
سایت آخرین خبر

دوگانه‌های بی‌پایان؛ از شایعه‌های استعفا و اختلاف تا هشدارهای گرانی

شرق/متن پیش رو در شرق منتشر شده و بازنشرش در آخرین خبر به معنای تاییدش نیست وحیده کریمی| این روزها ایران در گیرودار دو روایت موازی نفس می‌کشد؛ یکی روایت «جنگ شناختی» با کلیدواژه استعفای رئیس‌جمهور و دیگری روایت «بحران انرژی» با هشدار افزایش قیمت بنزین و قطعی برق در تابستان. در ظاهر‌ این دو خط داستان
تغییر سبک زندگی و تحولات جمعیتی - سایت خبری اقتصاد پویا
سایت اقتصاد پویا

تغییر سبک زندگی و تحولات جمعیتی - سایت خبری اقتصاد پویا

دانیال امینی / در دهه‌های گذشته، ازدواج در سنین پایین‌تر و تشکیل خانواده در سال‌های ابتدایی جوانی امری رایج بود. همچنین داشتن چند فرزند به‌عنوان یک ارزش اجتماعی پذیرفته می‌شد و خانواده‌های پرجمعیت بخش مهمی از ساختار جمعیتی کشور را تشکیل می‌دادند. اما با گذشت زمان، تغییر شرایط اقتصادی، افزایش سطح تحصیلات، …
کامل‌ترین برنامه جام جهانی ۲۰۲۶ از افتتاحیه تا فینال/ روز، ساعت و ورزشگاه میزبان + جدول اصلی مسابقات
سایت تابناک

کامل‌ترین برنامه جام جهانی ۲۰۲۶ از افتتاحیه تا فینال/ روز، ساعت و ورزشگاه میزبان + جدول اصلی مسابقات

جام جهانی ۲۰۲۶ به میزبانی کانادا، مکزیک و ایالات متحده آمریکا نخستین جام جهانی تاریخ با حضور ۴۸ تیم است که براساس برنامه کامل ارائه شده از سوی فیفا، از افتتاحیه تا فینال شامل ۱۰۴ مسابقه می‌شود.
آمریکا و اسرائیل پنهانی به دنبال جنگ با ایران هستند
روزنامه ستاره صبح

آمریکا و اسرائیل پنهانی به دنبال جنگ با ایران هستند

حسن هانی‌زاده درباره خطر نقض آتش بس میان ایران و آمریکا گفت: آمریکایی‌ها با آگاهی کامل از آنچه رخ خواهد داد، در روزهای اخیر تمامی خطوط قرمز آتش بس را رد کرده و توافقاتی که در این زمینه انجام شده بود را برهم زدند. حملاتی که آمریکا علیه ایران داشت، برای به واکنش وا داشتن و پاسخ گرفتن از تهران بود.
اختصاصی تابناک/ میزان پول بلوکه شده ایران در خارج/ ۳ سناریو برای آزادسازی
سایت تابناک

اختصاصی تابناک/ میزان پول بلوکه شده ایران در خارج/ ۳ سناریو برای آزادسازی

در خصوص میزان پول‌های بلوکه شده ایران در کشور‌های خارجی اعداد و ارقام متفاوتی وجود دارد.
سایت تابناک

دیگران چگونه نگاهمان می‌کنند/نعمتی که از آن غافل‌ایم!

آخرین اخبار تقابل ایران و اسرائیل: جزئیات حملات جدید
سایت فرارو

آخرین اخبار تقابل ایران و اسرائیل: جزئیات حملات جدید

در صدمین روز جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران، شلیک موشک‌های ایرانی به شمال اسرائیل، بسته شدن آسمان‌ها و باز شدن پناهگاه‌ها ، تقابل تهران و تل‌آویو را وارد مرحله‌ای تازه کرده؛ مرحله‌ای که در آن همزمان با هشدار ایران درباره پاسخ‌های کوبنده‌تر، واشنگتن و بازیگران منطقه‌ای می‌کوشند میان فشار برای مهار تنش …
سایت تابناک

چرا نباید تارا توربو اتوماتیک خرید؟

گمانه زنی درباره محتوای «نامه ویژه» پاکستان به رهبر انقلاب؛ «راهکار نوین مالی» برای باز کردن گره مذاکرات
سایت تابناک

گمانه زنی درباره محتوای «نامه ویژه» پاکستان به رهبر انقلاب؛ «راهکار نوین مالی» برای باز کردن گره مذاکرات

برخی منابع خبری مدعی هستند که سفر وزیر کشور پاکستان به ایران با هداف باز کردن گره مذاکرات با آمریکا با ارائه یک «راهکار نوین مالی» است.
سایت جوان آنلاین

مترو و اتوبوس رایگان را از ریل خارج کردند

پایان بازی تهران و واشنگتن به کجا می‌رسد؟
سایت فرارو

پایان بازی تهران و واشنگتن به کجا می‌رسد؟

رابرت مالی معتقد است آمریکا و ایران هر دو انگیزه‌ای قوی برای پایان بحران تنگه هرمز دارند؛ واشنگتن برای مهار هزینه‌های اقتصادی و سیاسی و تهران برای کاهش فشار اقتصادی و دستیابی به نوعی گشایش مالی. با این حال، بی‌اعتمادی عمیق، تردیدهای ترامپ، فشار تندروها و پیچیدگی پرونده هسته‌ای مانع توافقی پایدار شده …
آسمان که می‌سوزد، کسی به دود فکر نمی‌کند
روزنامه پیام ما

آسمان که می‌سوزد، کسی به دود فکر نمی‌کند

هفته محیط‌زیست است. در روزهایی که کشور نه در جنگ کامل است و نه در صلح پایدار، در آن فضای خاکستری و فرسایشی که همه چیز به «بعداً» موکول می‌شود و هر اولویتی پشت اولویت دیگری پنهان می‌شود. بودجه‌ها…
مراقب فتنه «جریان انحرافی دوم» باشید: میراث نامحمود احمدی نژاد با نمایش اغراق شدۀ انقلابیگری!
سایت عصرایران

مراقب فتنه «جریان انحرافی دوم» باشید: میراث نامحمود احمدی نژاد با نمایش اغراق شدۀ انقلابیگری!

زینهار که مارهای جریان انحرافی، بار دیگر با انقلابی نمایی، زهر خود را بر رگ های ایران وارد نکنند. مهم ترین هشدار ایران در حال حاضر این است که اگر از آن غفلت...
ترامپ در اولین اظهارات خود، پس از حمله ایران: به ایران می‌گویم؛ شما موشک‌های‌تان را شلیک کردید، دیگر بس است؛ حالا برگردید پای میز مذاکره / با نتانیاهو تماس خواهم گرفت و به او خواهم گفت که به ایران پاسخ ندهد / قبل از وقوع حملات، در آستانه اعلام توافق در «دوشنبه، سه‌شنبه یا چهارشنبه» بودیم / از حملات امروز اسرائیل راضی نیستم؛ حملات اسرائیل با ما هماهنگ نشده بود
سایت انتخاب

ترامپ در اولین اظهارات خود، پس از حمله ایران: به ایران می‌گویم؛ شما موشک‌های‌تان را شلیک کردید، دیگر بس است؛ حالا برگردید …

دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا در اولین اظهارات خود، پس از حمله ایران گفت: به ایران می‌گویم؛ شما موشک‌های‌تان را شلیک کردید، دیگر بس است. حالا برگردید پای میز مذاکره.
سایت ورزش ۳

هیاهوی ایران در هتل ماریوت تیخوانا (عکس)

صنعت کفش؛ از بحران تا بقا
روزنامه صمت

صنعت کفش؛ از بحران تا بقا

صنعت کفش امسال را با شوک و تردید آغاز کرد؛ سالی که در همان روزهای نخست، همزمانی فشارهای بیرونی با نگرانی‌های اقتصادی، بازار را در وضعیت بلاتکلیفی قرار داد و بسیاری از تولیدکنندگان را میان ماندن، صبر کردن یا شروع دوباره مردد کرد. اختلال در برنامه‌ریزی‌های شب عید، کاهش فروش، نوسان قیمت‌ها و دشواری در تأمین …
         
روایت فارن افرز از پایان امپراتوری نظامی آمریکا / چرا جنگ آمریکا علیه ایران کشورهای حاشیه خلیج فارس را نسبت به تضمین‌های امنیتی ایالات متحده بی‌اعتماد کرد؟
سایت تجارت نیوز

روایت فارن افرز از پایان امپراتوری نظامی آمریکا / چرا جنگ آمریکا علیه ایران کشورهای حاشیه خلیج فارس را نسبت به تضمین‌های …

برتری نظامی جهانی آمریکا بیش از آنکه بر توان رزمی متکی باشد، به دسترسی به خاک و پایگاه‌های متحدانش وابسته است؛ مزیتی که در حال فرسایش است. حملات ایران نشان داد توان مداخله جهانی آمریکا به همکاری کشورهای میزبان گره خورده و افزایش هزینه‌های این همکاری می‌تواند هژمونی نظامی واشنگتن را به چالش بکشد.
اگر این اقدامات را نکنیم حملات پیاپی آمریکا به ایران حتمی است
سایت خبرفوری

اگر این اقدامات را نکنیم حملات پیاپی آمریکا به ایران حتمی است

تجربه جنگ 12 روزه و 40 روزه نشان داد که ایران به جای تمرکز بر الگوها و عوامل سنتی مانند قدرت موشکی و نیروهای نیابتی باید روی عواملی جدید سرمایه گذاری کند. از جغرافیا گرفته تا تنگه هرمز و وحدت داخلی می توانند مهم ترین عوامل ایران در ترمیم بازدارندگی باشند.
پایان نایلون رایگان؟
روزنامه صمت

پایان نایلون رایگان؟

بازار نایلون و محصولات پلاستیکی در هفته‌های اخیر روزهای پرالتهابی را پشت سر گذاشته است. حملات اخیر به برخی زیرساخت‌های پتروشیمی و نگرانی‌های ناشی از تداوم تنش‌های منطقه‌ای، نگاه‌ها را به سمت یکی از مهم‌ترین حلقه‌های زنجیره تولید کشور معطوف کرد؛ صنعتی که تامین‌کننده مواد اولیه هزاران واحد تولیدی در حوزه …
حسین علایی: احتمال وقوع جنگ تا شهریورماه چندان زیاد نیست/ مسئله ترامپ گرفتن یک امضا از ایران است/ آینده ایران را نه جنگ، بلکه نحوه خروج از جنگ تعیین خواهد کرد/ نتانیاهو معتقد است که تغییر جمهوری اسلامی تنها از مسیر جنگ امکان‌پذیر خواهد بود
سایت جماران

حسین علایی: احتمال وقوع جنگ تا شهریورماه چندان زیاد نیست/ مسئله ترامپ گرفتن یک امضا از ایران است/ آینده ایران را نه جنگ، …

حسین علایی در یادداشتی نوشت: درباره آینده تحولات و سناریوهای پیش رو، به نظر من احتمال وقوع جنگ تا شهریورماه چندان زیاد نیست. این ارزیابی بر سه دلیل اصلی استوار است. نخست آنکه رقابت‌های جام جهانی در پیش است و آمریکا تمایلی ندارد شرایط منطقه به گونه‌ای دچار تنش شود که احتمال بروز ناامنی یا بی‌ثباتی بر …
اختصاصی تابناک/ آماده‌باش فیفا برای جایگزینی یک تیم به جای ایران
سایت تابناک

اختصاصی تابناک/ آماده‌باش فیفا برای جایگزینی یک تیم به جای ایران

فدراسیون جهانی فوتبال (فیفا) در آماده‌باش است که اگر تیم ملی ایران از حضور در جام جهانی انصراف داد، تیمی دیگر را در گروه G جایگزین کند.
منطقه در وضعیت انتظار
سایت آخرین خبر

منطقه در وضعیت انتظار

شرق/ متن پیش رو در شرق منتشر شده و بازنشرش در آخرین خبر به معنای تاییدش نیست عبدالرحمن فتح الهی| ۶۱ روز از اعلام آتش‌بس میان ایران و آمریکا می‌گذرد؛ آتش‌بسی که در نخستین روزهای شکل‌گیری، بسیاری آن را مقدمه‌ای برای عبور از بحران و ورود به مسیر توافقی فراگیر ارزیابی می‌کردند. اما اکنون، پس از گذشت دو
خودرویی به اندازه یک خانه|نگاهی به رشد شدید قیمت خودرو در ایران
سایت نبض بازار

خودرویی به اندازه یک خانه|نگاهی به رشد شدید قیمت خودرو در ایران

به طور تاریخی، مسکن به دلیل نقدشوندگی کند، رشد کمتری در قیمت‌های لحظه‌ای داشت. همواره فعالان این حوزه معتقدند که مسکن آخرین کالایی است که رشد می‌کند؛ اما خود...
    
صداهای بلند و گلوهای پاره وقتی زمان پاسخ‌گویی به مردم می‌رسد ناپدید می‌شوند
سایت رکنا

صداهای بلند و گلوهای پاره وقتی زمان پاسخ‌گویی به مردم می‌رسد ناپدید می‌شوند

رکنا سیاسی : روزنامه شرق نوشت : حقیقتِ سخت و گریزناپذیر این است: قدرتِ نظامی و میدانی، هرچند هم که باشکوه و حماسی باشد، اگر در زمانِ مناسب با دیپلماسی درنیامیزد و به دستاوردِ سیاسی تبدیل نشود، به فرسایشِ مطلق کشیده خواهد شد؛ همان‌طور که دیپلماسیِ بدون پشتوانه‌ی قدرتِ میدانی، به التماس می‌گراید.
سرمقاله فرهیختگان/ ساعت صفر در بیروت
سایت آخرین خبر

سرمقاله فرهیختگان/ ساعت صفر در بیروت

فرهیختگان/ «ساعت صفر در بیروت» عنوان یادداشت روز در روزنامه فرهیختگان به قلم سید علی موسوی که می‌توانید آن را در ادامه بخوانید: اول ژوئن ۲۰۲۶ به‌عنوان روز سقوط دکترین حرکت موازی واشنگتن در تاریخ ثبت شد. این دکترین که بر مبنای جدایی مسیر‌های نظامی و دیپلماتیک در خاورمیانه بنا شده بود، سال‌ها ستون فقر
روزنامه هفت صبح

عکس خبرساز از اتاق «نارین» دختر قربانی کودک آزاری در سنندج

آخرین وضعیت پتروشیمی‌های آسیب دیده
سايت نبض بورس

آخرین وضعیت پتروشیمی‌های آسیب دیده

آخرین گزارش‌ها از وضعیت عملیاتی شرکت‌های پتروشیمی کشور نشان می‌دهد بخش عمده مجتمع‌های پتروشیمی پس از اختلالات و حوادث اخیر در مسیر بازگشت به شرایط عادی تولید...
فرصت‌های پنهان در بازار پرریسک - سایت خبری اقتصاد پویا
سایت اقتصاد پویا

فرصت‌های پنهان در بازار پرریسک - سایت خبری اقتصاد پویا

کریمی/ اقتصاد ایران برای دستیابی به رشد پایدار و افزایش تولید ناخالص داخلی به منابع مالی کلان نیاز دارد. بخش قابل توجهی از زیرساخت‌های صنعتی، انرژی و حمل‌ونقل کشور نیازمند نوسازی و توسعه است و منابع داخلی به تنهایی پاسخگوی این حجم از سرمایه‌گذاری نیست. در چنین شرایطی، سرمایه‌گذاری خارجی نه یک انتخاب، …
سایت عصرایران

اولین علامت آلزایمر در پاها دیده می شود

روند صعودی قیمت طلا تمام شد؟
سایت جهان صنعت نیوز

روند صعودی قیمت طلا تمام شد؟

قیمت طلای ۱۸ عیار در روز شنبه با افت ۱.۶ درصدی به ۱۷ میلیون و ۹۸۳ هزار تومان رسید و به زیر میانگین‌های کوتاه‌مدت خود سقوط کرد. با این حال بررسی همزمان روند بازدهی، ساختار میانگین‌های متحرک و موقعیت قیمت نسبت به سطوح حمایتی نشان می‌دهد بازار هنوز وارد روند نزولی نشده، اما نشانه‌های آشکاری از کاهش شتاب …
قطعی اینترنت و سقوط سئو/ چرا سایت‌های ایرانی از چشم گوگل افتادند؟
سایت اقتصادآنلاین

قطعی اینترنت و سقوط سئو/ چرا سایت‌های ایرانی از چشم گوگل افتادند؟

اتصال مجدد اینترنت بین‌الملل در پنجم خردادماه، شاید در ظاهر پایانی بر یک حصر ۸۸ روزه برای کاربران و اینترنت بین‌ جهانی به نظر برسد اما برای مدیران سایت‌ها و متخصصان سئو، آغاز یک رویارویی تلخ با ویرانه‌ای به نام «وب فارسی» است.