سایت باشگاه خبرنگاران / ۱۴۰۴/۱۰/۰۹

برگزاری دادگاه رسیدگی به اتهامات ۱۰۴ نفر از اعضای سازمان مجاهدین خلق

پنجاه‌ویکمین جلسه دادگاه رسیدگی به اتهامات ۱۰۴ نفر از اعضای سازمان مجاهدین خلق موسوم به منافقین و ماهیت این سازمان به‌عنوان یک شخصیت حقوقی، در شعبه یازدهم دادگاه کیفری یک استان تهران در حال برگزاری است.
برگزاری دادگاه رسیدگی به اتهامات ۱۰۴ نفر از اعضای سازمان مجاهدین خلق

باشگاه خبرنگاران جوان- پنجاه‌ویکمین جلسه دادگاه رسیدگی به اتهامات ۱۰۴ نفر از اعضای سازمان مجاهدین خلق موسوم به منافقین و همچنین ماهیت این سازمان به‌عنوان یک شخصیت حقوقی، روز سه‌شنبه (۹ دیماه ۱۴۰۴) در شعبه یازدهم دادگاه کیفری یک استان تهران به ریاست قاضی حجت‌الاسلام والمسلمین امیررضا دهقانی و مستشاران دادگاه مرتضی تورک و امین ناصری، با حضور وزیری نماینده دادستان، خانواده شهدا و وکلای آنها و همچنین وکلای متهمان در مجتمع قضایی امام خمینی (ره) به‌صورت علنی درحال برگزاری است.

قاضی دهقانی در ابتدای جلسه گفت: قرآن کریم می‌فرماید: حکم کنید، و چنانچه حکم کردید، بین افراد به قسط باشد؛ که خداوند مقسطین را دوست دارد. نبی اکرم، رحمةٌ للعالمین، می‌فرمایند: اگر حکم به غیر عدل شود، برکت از میان شما می‌رود.» امیرالمؤمنین علیه‌السلام می‌فرمایند: روشنایی چشم حاکمان، استقامت عدل در آن سرزمین است.

وی گفت: ادامه جلسه دادگاه کیفری یک استان تهران به تصدی اینجانب به‌عنوان رئیس دادگاه و با حضور مستشاران نماینده دادستان، وکلای و وکیل شاکی، جهت بررسی و رسیدگی به کیفرخواست واصله از تهران در خصوص اتهامات مرتبط با اقدامات تروریستی متهمین پرونده آغاز می‌گردد.

قاضی در ابتدا با بیان اینکه سخنی با اصحاب رسانه، خبرنگاران گرامی و نمایندگان افکار عمومی دارم، گفت: سال‌ها پیش در قامت یک خبرنگار و روزنامه‌نگار ایستاده و با این حقیقت آشنا شده که تیتر چگونه افکار عمومی را هدایت می‌کند و یک روایت دقیق چگونه اعتماد اجتماعی را می‌سازد، سال‌هایی را در تحریریه‌ها زیسته، با دغدغهٔ خبر، تیتر و روایتِ واقعیت، و طعم نگرانی‌ها را چشیده و فشار افکار عمومی و هجمه‌ها را از نزدیک لمس کرده است. از همین تجربه است که می‌گویم: حضور اصحاب رسانه نه‌تنها برای این قاضی قابل احترام، بلکه واجد معانی عمیق است. این دادگاه از آغاز، «علنی بودن» را نه یک تشریفات آیینی، بلکه حق مردم و تکلیف دستگاه عدالت می‌داند. خبرنگاران فقط ناقلان خبر نیستند؛ آنان راویان حقیقت و حافظان حافظهٔ جمعی جامعه‌اند. آنچه امروز با حضور صمیمانهٔ خبرنگاران در جلسهٔ دادگاه ثبت می‌شود، فردا معیار قضاوت تاریخ است.

وی ادامه: دستگاه قضا، خود را بی‌نیاز از این نظارت آگاهانه و همراهی مسئولانه نمی‌داند. عدالت اگر در سکوت اجرا شود، در ضمیر جامعه ناتمام است؛ و اگر صرفاً برای دیده شدن اجرا شود، از معنا تهی است. تلاش این دادگاه، ایستادن در میانهٔ این دو میدان است: اجرای قانون، آرام و مستند ما در روشنایی خبر. خبر، چراغی است که مسیر عدالت را روشن می‌کند؛ پلی است میان حقیقت و وجدان مردم، که نه فقط در دادگاه، که از دید شما دیده می‌شود و ضامن سلامت و شفافیت رسیدگی در دادگاه است. بدین سبب، این دادگاه همچنان تأکید می‌کند که خبرنگاران چگونه با یک تیتر می‌توانند افکار عمومی را به سوی یک تجربهٔ واقعی از عدالت رهنمون کرده، آن را در حافظهٔ تاریخی مردم ثبت کنند و به وجدان‌های بیدار بنشانند.

دادگاه با همراهی رسانه‌ها به‌دنبال کشف حقیقت قابل اثبات است

حجت الاسلام والمسلمین دهقانی ادامه جلسه با تأکید بر نقش دادگاه و رسانه‌ها در کشف و روایت حقیقت اظهار کرد:آنچه این دادگاه به دنبال آن است، اثبات حقیقت است. آنچه خبرنگاران امروز با تحمل مرارت‌ها و سختی‌ها دنبال می‌کنند نیز، حقیقت قابل روایت است. دادگاه به‌خوبی می‌داند که خبرنگاران به دنبال حقیقت قابل روایت هستند، همان‌گونه که این دادگاه به دنبال حقیقت قابل اثبات است این دو اگر چه یکسان نیست، اما هم مسیر است. اما مسیر رسیدگی به این پرونده به دلیل مواجهه با اتهامات بسیار سنگین، هم از نظر تاریخی و اجتماعی حساس است و هم بسیار پرخطر است.

وی افزود:دادگاه تلاش دارد با تکیه بر حقیقت، و با همراهی خبرنگاران دلسوز تصمیمی سریع، دقیق و منصفانه اتخاذ کند. به خاطر دارم زمانی که از خبرنگاری تا دبیری و سردبیری مسیر حرفه‌ای را طی کردم زاویه‌ای متفاوت از حقیقت در رسانه را تجربه کردم. خبرنگاری یعنی ایستادن در خط مقدم خبر؛ جایی که باید هم‌زمان دقیق بود، سریع عمل کرد و منصف ماند.

قاضی ادامه داد:دبیری و سردبیری یعنی تصمیم گرفتن میان آنچه می‌توان گفت و آنچه باید گفت آن هم زیر فشار زمان، رقابت، تماس‌های مکرر و گاه هجمه‌هایی که نه حرفه‌ای است و نه منصفانه. فضای رسانه فقط نوشتن و انتشار نیست با اتهام‌ها، سوءتفاهم‌ها، قضاوت‌های شتاب‌زده و فشار افکار عمومی همراه است. این را نه در کتاب، بلکه در عمل تجربه کرده‌ام.

وی خاطرنشان کرد:وقتی خبری منتشر می‌شود گاهی پیش از آنکه خوانده شود داوری می‌شود و پیش از آنکه اصلاح شود، اثر خود را می‌گذارد. از این رو حضور اصحاب رسانه در این دادگاه برای ما مغتنم و محترم است. می‌دانم با دغدغه حقیقت آمده‌اید؛ برای ثبت حقیقت و تاریخ پس از انقلاب.

قاضی با اشاره به اهمیت عدالت گفت:عدالت پنهان، حتی اگر دقیق باشد در ذهن جامعه کامل نیست و اگر عدالت صرفاً نمایشی باشد، از قانون فاصله می‌گیرد و خود به بی‌عدالتی تبدیل می‌شود. از این رو، تلاش دادگاه ایستادن در این نقطه تعادل است؛ میان حقیقت قابل روایت و حقیقت قابل اثبات.

وی افزود:با توجه به حساسیت این پرونده، از نقش خبرنگاران در این لحظه تاریخی قدردانی می‌کنم. مسئولیتی که بر دوش شماست نشانه اعتماد به راویان حقیقت است حقیقتی که اثر آن تا عمق تاریخ می‌رود و در شکل‌گیری حافظه جمعی ملت نقش دارد. از این بابت صمیمانه سپاسگزارم.

قاضی تصریح کرد: از این رو تأکید داریم که نقل کامل خبر برای مخاطبان بسیار ضروری است. از همه خبرنگاران و دغدغه‌مندان حقیقت که برای بیدار ماندن وجدان‌های بیدار تلاش می‌کنند، تشکر می‌کنم.

وی با اشاره به تقارن جلسه دادگاه با نهم دی گفت:امروز به‌دلیل تقارن این روز با نهم دی، روز بصیرت و میثاق امت با ولایت لازم می‌دانم یادآوری کنم که امروز تنها یک روز در تقویم نیست بلکه نقطه تبلور بصیرت ملت ایران و تجلی اراده عمومی در دفاع از حقیقت، استقلال و عدالت است. روزی که مردم این سرزمین، فارغ از گرایش‌ها و سلایق، به میدان آمدند تا اعلام کنند قانون خط قرمز ملت است و امنیت ملی بازیچه جریان‌های سازمان‌یافته و خائن نخواهد بود.

حجت‌الاسلام والمسلمین دهقانی ادامه داد: دادگاهی که امروز در آن سخن می‌گوییم دادگاه انتقام یا تسویه حساب سیاسی نیست؛ هرچند بخواهند القا کنند. این دادگاه، دادگاه رسیدگی به اتهاماتی است علیه جان انسان‌ها، زنان کودکان و مردان شریف و بی گناه این ملت با اتهاماتی علیه امنیت و اراده ملت. جریانی که امروز در مقابل قانون پاسخ بود جریانی است که دستش به ریختن خون هزاران شهروند بی گناه آلوده شده است. 

وی با اشاره به حماسه نه دی، اظهار کرد: نهم دی به ما یادآوری می‌کند که بصیرت، مکمل عدالت است؛ آنگاه که ملت آگاه است. حافظه تاریخ با قلم خبرنگاران دغدغه‌مند تقویت می‌شود و اتهام با شعار تطهیر نمی‌شود و عدالت در معرض تحریف نیست. امروز نهم دی نه پایان راه که یادآور مسئولیت دائمی ما در پاسداری از حقیقت و عدالت است.

قاضی دادگاه بیان کرد: این دادگاه روایت تاریخ بعد از انقلاب و بخشی از آن حافظه تاریخی است؛ حافظه‌ای که اجازه نمی‌دهد اتهامات در قالب اتهامات تروریستی تطهیر شود هرچند نقاب‌های متعدد برای آن ساخته شود. متعهد به قانون و حقوق مردم و دغدغه‌مند در برابر حق‌ها و خون‌های به ناحق ریخته بزه‌دیدگان و قربانیان هستیم.

حجت الاسلام والمسلمین مداح وکیل شکات در ادامه در جایگاه حاضر شد و گفت: در ادامه تبیین جنایات تروریستی گروهک منافقین، نقش هر یک از افراد را در جلسه گذشته تشریح کردم. تمامی اعضای منافقین که سردستگان آنان در کیفرخواست حاضر هستند و ۱۰۶ متهم این پرونده را تشکیل می‌دهند، همگی در مقاطعی از فعالیت خود در گروه تروریستی منافقین مسلح بوده‌اند. بنا بر اذعان اعضای جداشده از سازمان نیز صراحتاً تأکید شده که هیچ‌کس از اشرف بدون سلاح خارج نمی‌شد. این اقدامات مسلحانه کاملاً روشن و غیرقابل انکار است. اما برای تبیین اعتقادیِ موضوع باید گفت که در یک عملیات بزرگ تروریستی، خودشان اعلام کرده‌اند که حدود ۵۵ هزار نفر را کشته یا زخمی کرده‌اند.

وی ادامه داد: امروز قصد دارم ارکان مادی جرم ارتکابی این افراد را بررسی کنم؛ اقداماتی که انجام داده‌اند، در تمامی مکاتب و نظام‌های عدالت کیفری دنیا از جمله جرایمی است که اشدّ مجازات را در پی دارد و در سراسر جهان از جرایم غیرقابل پذیرش محسوب می‌شود. مستند فیلم‌هایی که در جلسات قبل پخش شد نشان می‌دهد که شخص متهم ردیف دوم، متهم ردیف سوم و برخی دیگر از متهمین در اتاق فرماندهی حضور داشته و عملیات را راهبری می‌کرده‌اند. فیلم‌هایی که نشان‌دهنده عملیات آنان بود، نیرو‌هایی را نمایش می‌داد که با ادوات نظامی سنگین وارد کشور شده بودند. همچنین تصاویری که از شهر اسلام‌آباد و بیمارستان اسلام‌آباد منتشر شد، همگی حکایت از وقوع این اقدامات دارد.

وی ادامه داد: شاهدان نیز در این جلسات حاضر شدند و نسبت به عملیات فروغ جاویدان و جنایاتی که منافقین مرتکب شدند، شهادت دادند. نشریات و اظهارات منتسب به شخصیت حقوقیِ سازمانِ متهم ردیف اول پرونده نیز صراحتاً و با افتخار از این کشتار نام برده و اعلام کرده‌اند که کشتیم و خوب کردیم که کشتیم، و اگر بار دیگر به مردم ایران دستمان برسد، باز هم می‌کشیم، جنایاتی که این افراد انجام داده‌اند بسیار گسترده است. اگر بخواهم فقط به جنایاتی اشاره کنم که در عملیات فروغ جاویدان مرتکب شدند، قتل‌های گسترده‌ای رخ داده که خودشان اعلام کرده‌اند بیش از ۵۵ هزار نفر را کشتیم یا زخمی کردیم. تخریب گسترده شهرها؛ بنا به اذعان خودشان بیش از ۱۵۰ کیلومتر وارد خاک کشور شده‌اند و به هر شهر و روستایی که در مسیرشان بوده تخریب و غارت کرده‌اند.

قاضی ادامه داد: یک زمان شخصی در هیجان، مرتکب قتل با سلاح می‌شود، اما اینجا موضوع متفاوت است، مجروح را از بیمارستان خارج می‌کنند و در حیاط بیمارستان به آتش می‌کشند؛ اینها نوزاد تازه متولد شده را در آغوش مادر در بخش زایمان بیمارستان به رگبار می‌بندند؛ آدم‌ربایی گسترده انجام داده‌اند و خودشان با افتخار اعلام کرده‌اند که تعداد زیادی اسیر از مردم ایران گرفتیم. آتش زدن بیمارستان‌ها، تیرباران مجروحین، سوزاندن اجساد، آویزان کردن اجساد از تیر چراغ‌برق در خیابان‌های شهر به‌منظور ایجاد ارعاب گسترده، آتش‌زدن خانه‌ها و غارت وسیع اموال مردم تمامی این مصادیق به‌صورت سازمان‌یافته و منسجم توسط یک گروه منظم و هماهنگ رخ داده است.

حجت‌الاسلام والمسلمین مداح وکیل شکات پرونده، اظهار کرد: پیش از آغاز عملیات، جلسه‌ای با حضور همه اعضا به ریاست مسعود رجوی برگزار شده که در آن اهداف حمله، نقاط مورد نظر، نوع ادوات نظامی و شیوه اجرای عملیات به‌طور دقیق تعیین شده است. این عملیات از پیش طراحی شده بود و پس از طرح‌ریزی، تقسیم کار صورت گرفت و حتی فرماندهان محور‌ها و یگان‌ها مشخص شدند.

وی ادامه داد: قریب به اتفاق متهمان این پرونده شخصاً در عملیات حضور داشتند، مسلح بودند و اقدام نظامی انجام دادند. در فیلم‌های ارائه‌شده، حضور متهم ردیف دوم، متهم ردیف سوم و برخی دیگر از متهمان در اتاق فرماندهی کاملاً مشهود است؛ به‌گونه‌ای که مسیر حرکت نیرو‌ها و نحوه پیشروی آنها را نیز هدایت می‌کنند.

وی شرکت‌کنندگان در عملیات را به سه دسته تقسیم کرد: فرماندهان اصلی و سردسته‌ها که نقش آمریت، هدایت و راهبری داشتند، فرماندهان میانی مانند فرماندهان محور، گردان و تیپ و اعضای مسلح عادی که مباشرت مستقیم در جنایت داشتند.

وکیل شکات پرونده تأکید کرد: در جرایم سازمان‌یافته، مسئولیت کیفری سردسته‌ها و فرماندهان از مباشرین جرم در قوانین کیفری داخلی و بین‌المللی در جرایم سازمان‌یافته سنگین‌تر است؛ چرا که تأمین تجهیزات، دریافت تسلیحات، آموزش نیروها، طرح‌ریزی عملیات و هدایت میدانی همگی توسط سردسته‌ها انجام شده است. رجوی سه روز برای دریافت تسلیحات به صدام التماس کرد و بدیهی است که افراد و اعضای عادی نمی‌توانستند این دیدار را با صدام داشته باشند و این کارهار را انجام دهند. اگر پیگیری‌ها برای دریافت پول و سلاح از رژیم بعث عراق صورت نمی‌گرفت، اعضای عادی امکان انجام چنین حمله‌ای را نداشتند.

وی یادآور شد: مستندات و فیلم‌های عملیات نشان می‌دهد که صدور فرمان آتش مستقیماً توسط مسعود و مریم رجوی انجام می‌شده و تا زمانی که این فرمان صادر نمی‌شد، نیرو‌های میدانی اقدامی نمی‌کردند؛ همان‌گونه که در سطوح پایین‌تر نیز بدون دستور فرماندهان میانی، نیرو‌ها وارد عمل نمی‌شدند.

حجت‌الاسلام والمسلمین مداح همچنین با استناد به ارکان مادی و معنوی جرایم محاربه و افساد فی‌الارض و همچنین ماده ۱۳۰ قانون مجازات اسلامی تصریح کرد: چنانچه عنوان مجرمانه اعضای یک گروه محاربه یا افساد فی‌الارض باشد، این عنوان برای سردسته گروه نیز محقق است، حتی اگر شخصاً سلاح به دست نگرفته و مستقیماً در عملیات شرکت نکرده باشد.

حجت الاسلام والمسلمین مداح گفت: زمانی که عنوان محارب یا مفسد فی الارض بر سر دسته گروه مجرمان صدق کند، حسب مورد به عنوان محارب و مفسد فی الارض محکوم می‌شود. می‌خواهم آنچه در عملیات فروغ جاویدان اتفاق افتاده را جزئی‌تر خدمت تان بیان کنم. علی القاعده به نسبت سردسته‌هایی که در اتاق فرماندهی بودند، چنین چیزی رخ داده است. 

 وی ادامه داد: ممکن است بگوییم خود این افراد اسلحه نکشیدند و در میدان کسی را به قتل نرساندند، اما جرایم توسط اعضای گروه محقق شده است. ارتکاب جرائم در راستای اهداف گروه بوده است. اهداف نامشروعی که مسعود رجوی قبل از همین عملیات برای اعضا جمع آوری می‌کند را طرح ریزی کرده و افراد را برای این موضوع دعوت می‌کند و همه اعضا نیز نسبت به این موضوع علم دارند و اینطور نبود که وحدت قصد نبوده باشد و اعضا نیز چنین جنایاتی را انجام می‌دهند. 

 حجت الاسلاموالمسلمین مداح عنوان کرد: پس جرایم توسط اعضا محقق شده و ارتکاب جرم در راستای اهداف گروه است، ممکن است هر یک از اعضای گروه جرم مجزایی را انجام دهد، از اعضای جهاد سازندگی را به قتل رسانده و در بالای تیر چراغ برق آویزان کند و شخص دیگری از اعضای این گروه مجرمانه اجساد را بسوزاند و شخص دیگری به بیمارستان حمله کند و گردان و گروهان و یک بیمارستان را آتش بزنند و ممکن است هر کدام از این اعضا جرم‌های مختلفی را انجام دهند. 

 وی ادامه داد: سردسته وقتی شریک جرم نداشته باشد، بدین معنا که در عملیات مادی و عملیات اجرایی جرم همراه سایرین اعضا مباشرتی هم نداشته باشد، طبق دکترین حقوقی هر سه قولی که نسبت به ماده ۱۳۰ و نسبت به عنوان سردگی است چه آنهایی که سردستگی به عنوان مستقل مجرمانه می‌دانند و چه آنهایی که نمی‌دانند اینجا قائل به این موضوع شدند که سردسته مرتکب جرم سردستگی در همه جرایم به نحو تعدد معنوی است که اینجا اشد مجازات هم اجرا خواهد شد. چیزی که اتفاق می‌افتد به عنوان بزه محاربه، افساد فی الارض و بغی قطعاً نسبت به این اعضایی که این جنایات را مرتکب شدند قابل انتصاب است و به طریق اولی از جهت سردستگی و معاونت در جنایات گسترده، این فرماندهان و این آمرین که در اتاق فرماندهی بودند ولو سلاح نکشیدند ولو خودشان مباشرت در جنایت نداشتن، مسئول هستند. 

حجت‌الاسلام والمسلمین مداح گفت: از جانب موکلین خود سوال دارم، اولاً حالا که بعد از ۴۰ سال دستگاه قضایی به این نتیجه رسید دادگاه را برگزار کند، که از این بابت ما متشکریم که بالاخره دادگاه برگزار شده است، اما موکلین‌ام از دستگاه دیپلماسی و وزارت امور خارجه انتظار پیگیری این موارد را از مجامع بین‎المللی دارند. تناقض‎گویی کشور‌های اروپایی پر واضح است؛ و این دوگانه عمل کردن آنها در مواجهه با مردم ایران. این جنایات در هر جای دنیا اتفاق می‌افتاد طبق قوانین بین‎المللی مصداق بارز جنایت جنگی و نسل‎کشی است و مصداق بارز جنایت علیه بشریت است. 

وی اظهار کرد: به عنوان مثال عرض می‌کنم در قوانین بین‌المللی، مسئولیت فرمانده، اصلی است که پذیرفته شده است. اتفاقاً در قوانین بین‌المللی مسئولیت فرمانده را بیشتر از مسئولیت سرباز می‌دانند. مستند آن ماده ۲۸ اساسنامه رم (آی سی سی) دیوان بین‎المللی کیفری صراحتا در ماده ۲۸ لحاظ شده که فرمانده در دو صورت مسئول شناخته می‌شود یکی اینکه علم داشته باشد یا فرض علم داشتن برای او وجود داشته باشد یعنی یا آگاه بوده یا باید آگاه می‌بوده از اینکه زیر دستانش و سربازانش چنین جنایتی را انجام می‌دهند.

حجت‌الاسلام والمسلمین مداح در ادامه جلسه دادگاه با تشریح مسئولیت فرماندهان در حقوق بین‌الملل کیفری اظهار کرد: حالت دوم مسئولیت، قصور در اقدام است. قصور در اقدام یعنی چه؟، یعنی فرمانده آگاهی داشته که سربازان یا نیرو‌های تحت امر او در حال ارتکاب جنایت هستند، اما اقدام عاقلانه و مؤثری انجام نداده است؛ نه برای بازداشتن نیرو‌های خود از ارتکاب جنایت، نه برای نهی آنان، و نه حتی برای مجازات مرتکبان. سؤال این است که آیا چنین اقدامی صورت گرفته است؟ خیر.

وی افزود: در نظام حقوق بین‌الملل کیفری، دو نوع مسئولیت برای سردسته و فرمانده تعریف شده است؛ نخست، مسئولیت مبتنی بر فرمان مستقیم؛ یعنی فرمانده شخصاً دستور ارتکاب جنایت را صادر کرده باشد که در این صورت، مسئولیت او قطعی است. دوم مسئولیت مبتنی بر کنترل؛ یعنی فرمانده نوعاً می‌داند اگر چنین دستور آتش بدهد جنایت رخ می‌دهد، یا می‌داند نیرو‌های تحت امر آن در حال ارتکاب جنایت هستند، اما هیچ اقدامی برای توقف یا مجازات آنها انجام نمی‌دهد.

قاضی گفت: در عملیات‌ها و اقدامات تروریستی، اساساً بدون دستور عامل و فرمانده، عمل واقع نمی‌شود. زنجیره جرم در این نوع اقدامات، نقش اصلی را برای عامل و فرمانده تعریف می‌کند.

وی با طرح پرسشی صریح ادامه داد: من واقعاً سؤال دارم صدام مرتکب جنایت شد و دادگاه‌های بین‌المللی او را محاکمه کردند. داعش مرتکب جنایت شد و دادگاه‌های بین‌المللی فرماندهان آن را مجازات کردند. طبق مواد ۶، ۷ و ۸ اساسنامه رم دیوان کیفری بین‌المللی، صدام به‌خاطر حمله گسترده علیه جمعیت غیرنظامی، کشتار سیستماتیک غیرنظامیان و شکنجه‌ها و قتل‌های گسترده مجازات شد. حال سؤال من این است مسعود رجوی چرا مجازات نشد؟ چرا دستگاه دیپلماسی ما این موضوع را پیگیری نکرد؟ مسعود رجوی دست راست صدام بود.

وی افزود: فرماندهان صدام مجازات شدند، فرماندهان داعش مجازات شدند، اما مسعود رجوی و مریم قجر عضدانلو که فرماندهی این کشتار‌ها را برعهده داشتند نه‌تنها مجازات نشدند، بلکه مصون ماندند.

وکیل شکات گفت: من روزنامه‌ها و اسناد همان سال‌ها را در اختیار دارم و در رسانه منتسب به شخصیت حقوقی، سازمان منافقین اینها را منتشر کرده است. در نشریه شماره ۱۴۴ اتحادیه انجمن‌های دانشجویان مسلمان خارج از کشور، از صفحه ۶۷ تا ۷۰ بعد از عملیات تروریستی فروغ جاویدان، شخصیت حقوقی سازمان منافقین صراحتاً اعلام می‌کند ما ۵۵ هزار ایرانی را کشته و زخمی کردیم، بیش از ۱۵۰ کیلومتر در خاک ایران پیشروی کردیم و اسلام‌آباد غرب را به تصرف خود درآوردیم.

وی ادامه داد: نکته دردناک‌تر این است که رسانه‌های دشمن از جمله رسانه‌های آمریکا، انگلستان، فرانسه و آلمان این اقدامات را به‌عنوان پیروزی اپوزیسیون و پیروزی مجاهدین خلق معرفی کردند. برای مثال خبر «جنبش مخالفین ایرانی؛ مجاهدین خلق پیروز شدند» را یکی از خبرگزاری‌های فرانسه در تاریخ ۶ مرداد ۱۳۶۷ منتشر کرد و در جای دیگر عملیات فروغ جاویدان را با تیتر «پیشروی ارتش آزادی‌بخش ملی تا عمق ۱۵۰ کیلومتری خاک ایران» و کشته و زخمی شدن ۵۵ هزار نفر منعکس کرد.

وی گفت: رسانه‌های کشور‌هایی که ادعا می‌کنند حقوق بین‌الملل را پذیرفته‌اند و می‌گویند ۱۵ کنوانسیون ضدتروریسم را قبول دارند، در عین حال با افتخار از این کشتار مردم ایران نام می‌برند.

وی گفت: دسته دوم متهمان، فرماندهان میدانی هستند؛ فرماندهانی که در سطح محور، گردان یا اردوگاه‌های خاص مسئولیت داشته‌اند و نسبت به آنان و اقداماتی که زیردستانشان انجام داده‌اند، عنوان محاربه و افسادفی‌الارض قابل انتساب است؛ از این جهت که اولاً این افراد نسبت به اقدامات زیردستان خود کاملاً اطلاع داشته‌اند، ثانیاً هیچ‌گونه منع و ممانعتی انجام نداده و حتی دستور مستقیم عملیات‌ها را صادر کرده‌اند و مباشر نیز بوده‌اند، و ثالثاً با لباس نظامی و ادوات نظامی و به‌صورت مسلحانه وارد کشور شده و دست به جنایت زده‌اند.

حجت‌الاسلام والمسلمین مداح گفت: بخشی از این متهمان را در جلسه گذشته نام بردم؛ از جمله مهدی براعی، متهم ردیف ۷ و مسئول محور کرند اسلام‌آباد، محمود عطایی، متهم ردیف ۲۶ و مسئول محور تهران، مهدی ابریشم‌چی معاون وی متهم ردیف ۴، صادق دربندی متهم ردیف ۸۰ و مسئول اردوگاه اسرا و مسئول هوانیروز، حسن نظام‌الملکی متهم ۱۰۴ و مسئول ترابری و پشتیبانی ادوات نظامی که در صورت بروز نقص فنی، تجهیزات و خودرو‌ها را تعمیر و تعویض کرده و در اختیار نیرو‌های تروریستی قرار می‌داده است؛ همچنین محمود قجر متهم ردیف ۳۶، مسئول دفتر ستاد نظامی، سهیلا صادق متهم ردیف ۸۵، سید مجید سیدالمحدثین متهم ردیف ۱۴ و مسئول بخش سیاسی سازمان. سایر اعضای گروهک تروریستی منافقین نیز غالباً فرمانده دسته، فرمانده گروهان یا فرمانده تیپ بوده‌اند و همگی جزء متهمان پرونده هستند؛ از جمله زهره اخیانی متهم ردیف پنجم، فهیمه اروانی متهم ردیف ۶، مژگان پارسایی متهم ردیف ۸، محمدعلی توحیدی متهم ردیف ۱۰، علی خدایی‌صفت متهم ردیف ۱۱، مهدی خدایی‌صفت متهم ردیف ۱۲، عباسعلی داوری متهم ردیف ۱۳، صدیقه حسینی متهم ردیف ۱۵، محمد طریقت منفرد متهم ردیف ۱۶، مهوش سپهری متهم ردیف ۱۷، قدسی خرازیان متهم ردیف ۱۸، مهناز سلیمی متهم ردیف ۱۹، محسن سیاه‎کلا متهم ردیف ۲۰، بهشته شادرو متهم ردیف ۲۲، ابوالقاسم رضایی متهم ردیف ۲۴، حمیرا حجتی متهم ردیف ۲۵، مرتضی اسماعیلیان متهم ردیف ۲۹، زهرا بخشایی متهم ردیف ۳۱، نیکو خائفی متهم ردیف ۳۳، عذرا علوی متهم ردیف ۳۴. این افراد در عملیات فروغ جاویدان فرمانده تیپ بوده‌اند و می‌توان گفت مباشر جنایاتی بوده‌اند که علیه مردم ایران روا داشته شده است.

وی گفت: ممکن است این ادعا مطرح شود که این افراد غیر از سردستگان اصلی یعنی مسعود رجوی متهم ردیف اول و مریم متهم ردیف سوم، چون به «امرِ آمر» اقدام کرده‌اند، مسئولیت کیفری ندارند یا مسئولیت آنان رفع می‌شود. اما این ادعا به هیچ‌وجه از علل رافع مسئولیت کیفری محسوب نمی‌شود؛ زیرا اولاً امر آمر باید قانونی بوده و به هدف مشروع و قانونی تعلق گیرد و ثانیاً اگر امر در حدی کمتر از اکراه باشد، اساساً شرایط قانونی لازم را ندارد. هیچ‌یک از اعضای سازمان منافقین متهمین پرونده نیز نمی‌توانند ادعا کنند که دچار شبهه بوده‌اند یا به سبب جهل، به امر غیرقانونی اقدام کرده‌اند و بخواهند تحت عنوان امر آمر از مسئولیت کیفری رهایی یابند.

در ادامه جلسه وکیل شکات پرونده، با اشاره به نشست جمع‌بندی مقدماتی این عملیات، ابعاد تازه‌ای از اهداف و ماهیت اقدامات صورت‌گرفته را تشریح کرد.

به گفته وی، این نشست با حضور مسعود رجوی، مریم قجر و شمار زیادی از نیرو‌های موسوم به «ارتش آزادی‌بخش» برگزار شده و در آن، اهداف عملیاتی به‌صراحت اعلام شده است.

وی افزود: در این جلسه، مسعود رجوی به‌طور روشن هدف نهایی عملیات را تصرف تهران عنوان می‌کند و مسیر عبور از شهر‌های مختلف را توضیح می‌دهد. همچنین تصریح می‌شود که در صورت هرگونه مخالفت، نیرو‌ها، مأمور به کشتار و عبور بدون ملاحظه از روی مردم هستند. 

وی ادامه داد: دستوراتی از قبیل حمله به مراکز درمانی، آتش زدن بیمارستان‌ها، سوزاندن اجساد و ارتکاب جنایات جنگی در این نشست مطرح شده که از منظر حقوقی و انسانی، به‌هیچ‌وجه قابل پذیرش نیست. با توجه به صراحت این دستورات، هیچ‌یک از اعضا نمی‌توانند مدعی عدم اطلاع یا وجود شبهه در خصوص اهداف عملیات باشند.

حجت‌الاسلام والمسلمین مداح با اشاره به قواعد حقوق کیفری داخلی، گفت: مطابق ماده ۳۷۵ قانون مجازات اسلامی مصوب سال ۱۳۹۲، اکراه در امر به قتل پذیرفته نیست. اگر شخصی تحت دستور اقدام به قتل کند، مباشر طبق قانون مستوجب قصاص است و فرد نیز با مجازات حبس ابد مواجه می‌شود. بنابراین، به‌ویژه متهمانی که در رده‌های فرماندهی قرار داشتند، نمی‌توانند ادعا کنند که قصد کشتار جمعی و کشته و زخمی شدن ۵۵ هزار را نداشته‌اند یا از نتایج عملیات بی‌اطلاع بوده‌اند.

وی با استناد به بند (ب) و (ت) ماده ۲۹۰ قانون مجازات اسلامی توضیح داد: در مواردی که عمل نوعاً کشنده است، حتی بدون قصد مستقیم، مسئولیت کیفری محقق می‌شود. استفاده از ادوات جنگی نظیر موشک، خمپاره، تانک و تسلیحات سنگین علیه مردم، و حمله به افراد غیرنظامی و ناتوان، از مصادیق بارز اعمال نوعاً کشنده است. حمله به بیمارستان‌ها و افراد فاقد توان دفاع مثل زنانی که وضع حمل کردند یا افراد کهنسالی که در بیمارستان بستری هستند، نشان‌دهنده آگاهی و علم مرتکبان نسبت به نتایج اعمال ارتکابی است. این موضوع کاملا مشهود است و کسی نمی‌تواند منکر آن شود.

وی در ادامه به ادعای برخی متهمان مبنی بر سیاسی بودن هدف عملیات اشاره کرد و گفت: حتی اگر ادعا شود که هدف، مقابله با نظام سیاسی بوده و نه مردم، این دفاع از نظر حقوقی قابل قبول نیست. 

وکیل شکات پرونده با استناد به حقوق بین‌الملل تصریح کرد: اصل تقدم، ماهیت عمل بر انگیزه حاکم است. جنایاتی مانند قتل عام، شکنجه، آدم‌ربایی، حمله به بیمارستان‌ها، مدارس و افراد ناتوان و بی‌دفاع، در تمامی نظام‌های حقوقی دنیا از جمله بدترین رفتار‌های غیرانسانی و شدیدترین جرایم محسوب می‌شوند. در هر مکتب حقوقی و نظام کیفری در جهان این افراد مشمول اشد مجازات می‌شوند.

به گفته وی، رویه قضایی دادگاه‌های بین‌المللی از جمله دیوان کیفری بین‌المللی (ICC)، دادگاه بین‌المللی کیفری رواندا (ICTR) و دادگاه یوگسلاوی (ICTY) نیز نشان می‌دهد که صرف ادعای سیاسی بودن هدف، هرگز به‌عنوان دفاع پذیرفته نمی‌شود یعنی انگیزه سیاسی نمی‌تواند مجوز ارتکاب جنایت علیه غیرنظامیان باشد.

حجت‎الاسلام والمسلمین مداح گفت: ما می‌توانیم مقابله سیاسی کنیم و جرم سیاسی انجام دهیم، اما بنا نیست کشتار جمعی انجام دهیم و به بیمارستان حمله کنیم و قرار نیست قتل فجیع انجام دهیم. هم در این خصوص و هم امر عامل قانونی در ماده ۳۳ اساسنامه دیوان بین‎المللی کیفری صراحتا باز دوباره اذعان می‌کند که اگر اعضا جرمی انجام دادند و ادعا کردند که این جنایت بنا به امر فرمانده ما بوده، این رفع مسئولیت از اعضا نمی‌کند، زیرا این جنایات به قدری واضح و به قدری مشهود است که هر عقل مسلمی می‌داند که این جنایت است و نباید این را مرتکب شود.

وی ادامه داد: فلذا از محضر دادگاه می‌خواهم که از جانب موکلین خودم بزه افسادفی‎الارض و محاربه را نسبت به تمامی سردستگان و اعضای گروهک تروریستی منافقین که متهمین پرونده هستند، منتسب بداند و همچنین تقاضا دارم که از مراجع دیپلماسی همین موضوع پیگیری شود تا در محاکم بین‎المللی هم جنایات اینها مطرح شود و ان‎شاءالله عدالت برای مردم ایران ارمغانی داشته باشد که آن ارمغان چیزی جز مجازات این مفسدین و این قاتلین مردم ایران نیست.

حجت‎الاسلام والمسلمین مداح گفت: اگر اجازه بفرمایید شهودی در جلسه حاضر هستند جهت ایراد شهادت خودشان نسبت به عملیات فروغ جاویدان و نسبت به جنایاتی که گروه تروریستی منافقین انجام دادند از آنها برای ادای شهادت دعوت کنم، حامد صراف‎پور جهت ایراد شهادت در جایگاه حاضر شوند.

قاضی گفت: حسب لایحه‌ای که تقدیم دادگاه کردید، اینطور مطرح داشتید که برخی شهود بخاطر بعضی قواعد حفاظت از شهود، تصاویرشان نباید پخش شود. این شاهد نیز همین درخواست را داشتند؟ 

حجت‎الاسلام والمسلمین مداح: بله.

قاضی گفت: دوربین‌ها نسبت به عدم انتشار عکس شاهد کاملا مراقبت داشته باشند. به لحاظ رعایت قانون حفاظت از شهود هیچ تصویری از ایشان را منتشر نکنند.

حامد صراف‌پور به عنوان شاهد در جایگاه حاضر شد و پس از ادای سوگند، با اشاره به انگیزه حضور خود در دادگاه اظهار کرد: من هیچ آشنایی تخصصی با اصطلاحات حقوقی ندارم و فقط آمده‌ام آنچه را که خودم در سازمان مجاهدین دیده‌ام و اتفاقاتی که در آنجا رخ داده، همچنین دلایل جدایی خودم از سازمان را بیان کنم. فکر می‌کنم بخش مهمی از این مطالب به این موضوع مربوط می‌شود که سازمان چگونه افراد را جذب می‌کرد، چه اتفاقاتی در درون آن می‌افتاد و چگونه افرادی را که معترض بودند یا قصد جدایی داشتند سرکوب می‌کرد.

وی ادامه داد: سازمان مجاهدین فقط در بیرون از خود با عملیات‌های تروریستی و جنگ‌هایی که ایجاد می‌کرد شناخته نمی‌شود بلکه در درون خود نیز رفتار‌های بسیار خشنی داشت. مسعود رجوی نیرو‌هایی را که خواهان جدایی یا اعتراض بودند به‌شدت سرکوب می‌کرد از انواع شکنجه‌های روحی و جسمی گرفته تا زندان‌های مخفی. هدف از این اقدامات این بود که افراد را وادار کند در جنگ‌ها و اقداماتی که خودش می‌خواست شرکت کنند یعنی در جنایاتی که مدنظر رهبری سازمان بود.

این شاهد افزود: هر کسی که خواهان جدایی بود یا با عملیات‌ها و جنگ مسلحانه مخالفت می‌کرد به‌شدت سرکوب می‌شد. همین سرکوب‌ها باعث می‌شد بسیاری از افراد، چه کوچک و چه بزرگ، از اعتراض یا جدا شدن منصرف شوند. این موارد را خودم از نزدیک دیده‌ام ما عملاً مجبور بودیم در این فضا بمانیم.

صراف‌پور گفت: نکته بعدی این است که سازمان مجاهدین مثل یک حکومت یا یک دولت با اندیشه‌ها و جریان‌های مختلف نیست. سازمان یک پیکره بسته است تمام افراد پیرامون رهبری سازمان، یعنی رهبری مجاهدین نقش دارند و همه در انجام هر حرکت، چه پشتیبانی، چه ستاد تبلیغات و چه اقدامات دیگر تابع همان ساختار هستند. 

وی ادامه داد: من به مدت ۲۵ سال از ۱۴ تا ۳۸ سالگی وارد سازمان شدم و تماما تحت آموزه‌های تشکیلاتی و ایدئولوژیک قرار گرفتم. یکی از نمونه‌های بارز این آموزه‌ها، کشاندن کودکان و نوجوانان به خشونت بود. خود من از دوران کلاس دوم راهنمایی با این فضا آشنا شدم.

منبع : باشگاه خبرنگاران




سه شنبه ۲۶ اسفند ۱۴۰۴ - 17 March 2026
تجاوز جدید رژیم صهیونیستی علیه ایران/ وزیر جنگ اسرائیل از حمله به تهران خبر داد + عکس و فیلم
سایت جماران

تجاوز جدید رژیم صهیونیستی علیه ایران/ وزیر جنگ اسرائیل از حمله به تهران خبر داد + عکس و فیلم

وزیر جنگ رژیم صهیونیستی تجاوز جدید علیه ایران را تایید کرد.
چرخش به اقتصاد تهاتری / تهاتر با نفت به شیوه غالب تامین مالی در اقتصاد ایران تبدیل شد؟
سایت تجارت نیوز

چرخش به اقتصاد تهاتری / تهاتر با نفت به شیوه غالب تامین مالی در اقتصاد ایران تبدیل شد؟

نهادها و وزارت‌خانه‌های متعدد از گسترش احتمال تهاتر با نفت صحبت به میان آورده‌اند. در این میان به نظر می‌رسد که نفت بیش از پیش جای پول را در تامین مالی گرفته است.
چرا واگذاری فروش نفت به واردکنندگان نهاده یک خطای راهبردی است؟
روزنامه چارسوق

چرا واگذاری فروش نفت به واردکنندگان نهاده یک خطای راهبردی است؟

واگذاری فروش نفت به واردکنندگان نه‌فقط مسئله تأمین کالای اساسی را حل نمی‌کند، بلکه با تعمیق شبکه‌های تراستی، تضعیف انحصار حاکمیتی فروش نفت و ایجاد رانت، هزینه‌های اقتصادی و امنیتی کشور را افزایش می‌دهد. راه‌حل پایدار، حفظ فروش نفت در سطح حاکمیتی، استفاده محدود از تهاتر مستقیم دولتی به‌عنوان گام گذار …
         
ناترازی در تراز تأمین اجتماعی؛ اختلاف ۲۵ هزارمیلیاردی در دخل‌وخرج
روزنامه چارسوق

ناترازی در تراز تأمین اجتماعی؛ اختلاف ۲۵ هزارمیلیاردی در دخل‌وخرج

مولدسازی دارایی‌ها راهکاری است که می‌تواند در پوشش ناترازی تأمین اجتماعی نقشی مؤثر داشته باشد. ناترازی ماهانه حدود ۲۵ هزار میلیارد تومانی سازمان تأمین اجتماعی، حاصل شکاف میان تعهدات ماهانه در سطح حدود ۱۱۵ هزار میلیارد تومان و متوسط درآمد تحقق‌یافته نزدیک به ۹۰ هزار میلیارد تومان است، این فاصله که از …
جسم در کلاس، ذهن در فرار
روزنامه هفت صبح

جسم در کلاس، ذهن در فرار

گزارش میدانی روزنامه هفت صبح نشان می دهد که در مدارس، بسیاری از دانش آموزان فقط حاضر هستند؛ نه در یادگیری، که در آمار. پدیده ای به…
سایت اعتماد آنلاین

جزئیات جدید از قتل ملیکا قدبگلویی / متهم به قتل: کاش اعدامم کنند

تلفات سینمایی
سایت روزنامه سازندگی

تلفات سینمایی

خداحافظی شهاب حسینی از سینما
علیه ویرانی طلبی
سایت روزنامه سازندگی

علیه ویرانی طلبی

پویش ملی «نه به جنگ» دانشگاهیان ایرانی
سقوط قدرت خرید سرمایه‌گذاران طلا
روزنامه شرق

سقوط قدرت خرید سرمایه‌گذاران طلا

قیمت طلا در بازار تهران در مدت یک سال گذشته چیزی حدود 202 درصد رشد داشته است. هر گرم طلای 18 عیار در اسفند سال گذشته فقط حدود شش میلیون تومان قیمت داشت که در‌حال‌‌حاضر بهای آن به بیشتر از 20 میلیون تومان رسیده است. اما این فشار سنگین رشد یکباره قیمت طلا، این بار اتفاق متفاوتی را در بازار طلا رقم زده …
سایت خبرفوری

عاشقیت در آفساید | زندگی عشقی پرمشغله لامین یامال | زنِ تازه زندگی ستاره بارسا | لیلی رولند کیست؟

پیام‌های تبلیغاتی از رو نمی‌روند!
خبرگزاری ایسنا

پیام‌های تبلیغاتی از رو نمی‌روند!

هرچند روش‌های بسیاری برای جلوگیری از ارسال پیامک‌های تبلیغاتی ارائه شده، اما به همان اندازه هم راه‌های دور زدن این روش‌ها ایجاد شده است. یکی از این آن‌ها استفاده از پنل‌های ارسال سیم‌کارتی است که هر بار با سبز شدن سیم‌کارت‌های جدید، مانع از مسدود شدن کامل پیامک‌های مزاحم می‌شود.
آینده آبی ایران با  آب خاکستری  روشن می‌شود؟
خبرگزاری ایسنا

آینده آبی ایران با آب خاکستری روشن می‌شود؟

بحران آب در حالی بر سر ایران سایه انداخته که کارشناسان بر این باورند با بازچرخانی آب خاکستری و استفاده از آن برای مصارفی مانند صنعت و کشاورزی می‌توان تا حدی به کم‌رنگ‌تر شدن این بحران کمک کرد.
شش کالایی که این روزها تمام ایران مشتری آن هستند!
سایت برترینها

شش کالایی که این روزها تمام ایران مشتری آن هستند!

خیابان‌ها همان رگ‌های همیشگی‌ هستند که خون سرد زمستان در آنها جریان دارد اما اتمسفر، بوی آشنای سال‌های پیش را نمی‌دهد...
         
اینترنت؛ اولین قربانی هر بحران
روزنامه هفت صبح

اینترنت؛ اولین قربانی هر بحران

عضو هیات‌مدیره نظام صنفی رایانه‌ای می‌گوید هیچ پروتکل شفافی برای تصمیم‌گیری درباره قطع اینترنت در شرایط بحران وجود ندارد
مرد جنگی استقلال آماده دردسرسازی!
سایت خبرآنلاین

مرد جنگی استقلال آماده دردسرسازی!

باشگاه استقلال بار دیگر در آستانه یک چالش حقوقی بین‌المللی قرار گرفته است.
زنگ خطر تازه برای سفره خانوارها | تورم کالاهای خوراکی و آشامیدنی به ۱۰۵.۵ درصد رسید | حرکت اقتصاد ایران به سمت تورم‌های بالا
سایت اقتصادنیوز

زنگ خطر تازه برای سفره خانوارها | تورم کالاهای خوراکی و آشامیدنی به ۱۰۵.۵ درصد رسید | حرکت اقتصاد ایران به سمت تورم‌های بالا

اقتصادنیوز:کارشناسان معتقدند نزدیک شدن فواصل جهش‌های تورمی نشان‌دهنده ورود تورم مزمن و بالای اقتصاد ایران به دوره‌های تورمی با امکان مهار پایین‌تر است.
روزنامه هفت صبح

شوهر همسرکش: حتی یک استکان چای برایم نمی‌ریخت

مذاکرات آنقدر پیشرفت کرده که آمریکا به دنبال اقدام نظامی علیه ایران نباشد/ ایران پذیرفته هرگز مواد هسته‌ای لازم برای ساخت بمب نداشته باشد
روزنامه شرق

مذاکرات آنقدر پیشرفت کرده که آمریکا به دنبال اقدام نظامی علیه ایران نباشد/ ایران پذیرفته هرگز مواد هسته‌ای لازم برای ساخت …

وزیر خارجه عمان با ابراز امیدواری نسبت به اینکه مذاکرات آنقدر پیشرفت کرده که آمریکا به دنبال اقدام نظامی علیه ایران نباشد، گفت که باید به مذاکرات زمان بیشتری داده شود تا هدف نهایی حصول بسته جامع توافق تحقق یابد.
روی خط تعلیق
روزنامه شرق

روی خط تعلیق

برخلاف آنچه در آستانه دور سوم مذاکرات ژنو انتظار می‌رفت، گفت‌وگوهای میان هیئت‌های ایران و آمریکا نتوانست از حجم تعلیق و ابهام حاکم بر فضا بکاهد؛ چون نه نشانه‌ای روشن از گشایش قطعی پدیدار شد و نه سایه تقابل به‌طور محسوسی عقب نشست، بلکه وضعیت همچنان میان دوگانه «جنگ یا توافق» در نوسان باقی مانده است.
همزیستی شوم بانک مرکزی و نهادهای مالی در خلق نقدینگی
روزنامه توسعه ایرانی

همزیستی شوم بانک مرکزی و نهادهای مالی در خلق نقدینگی

با شدت گرفتن تورم 2 رقمی در ایران، که پس از جراحی اقتصادی دولت نرخ تورم کالاهای خوراکی 3 رقمی هم شده است، برخی تحلیلگران توجه ویژه‌ای به نرخ رشد نقدینگی در اقتصاد ایران می‌کنند زیرا در ادبیات جریان اصلی اقتصاد، نقدینگی به عنوان عامل اصلی تورم معرفی می‌شود و این کارشناسان تورم را پدیده‌ای پولی تفسیر می‌کنند. …
وزیر خارجه عمان پس از دیدار با معاون ترامپ در مورد ایران: امیدوارم در روزهای آینده پیشرفت قاطعی حاصل شود و صلح در دسترس ما قرار گیرد/ جی دی ونس را در جریان جزئیات مذاکرات با تهران و پیشرفت‌های حاصل‌شده تا کنون قرار دادم
سایت جماران

وزیر خارجه عمان پس از دیدار با معاون ترامپ در مورد ایران: امیدوارم در روزهای آینده پیشرفت قاطعی حاصل شود و صلح در دسترس ما …

بدر البوسعیدی وزیر خارجه عمان نوشت: امروز با معاون رئیس‌جمهور جی‌دی ونس دیدار کردم و جزئیات مذاکرات جاری بین ایالات متحده و ایران و پیشرفت‌های به‌دست‌آمده تا کنون را با او در میان گذاشتم.
سایت آخرین خبر

ترامپ: از نحوه مذاکرات ایران راضی نیستم

سیم‌کارت بدون فیلتر؟
روزنامه دنیای اقتصاد

سیم‌کارت بدون فیلتر؟

عرضه اینترنت بدون فیلتر با سیم‌کارت «پرو» در کشور کلید خورده که تنها برای کسب‌وکارها و با قیمت 2‌میلیون تومان در دسترس است. این اقدام، به اینترنت طبقاتی رسمیت می‌بخشد و دسترسی آزاد مردم را محدود و تبعیض دیجیتال را تشدید می‌کند.
         
ظهور ملی‌گرایی اقتصادی؛ آفت تجارت جهانی
روزنامه دنیای اقتصاد

ظهور ملی‌گرایی اقتصادی؛ آفت تجارت جهانی

دنیای اقتصاد: ملی‌گرایی اقتصادی تازه در جهان شکل گرفته و حتی با کاهش احتمالی جنگ‌های تعرفه‌ای، دولت‌ها و شرکت‌ها همچنان منافع ملی را در اولویت قرار می‌دهند. اگر در سال ۲۰۲۶ اخبار اقتصادی را دنبال کرده باشید، ممکن است این‌طور به نظر برسد که تنش‌های جهانی در حوزه اقتصاد به اوج خود رسیده‌اند. حکم اخیر دیوان …
         
سهمیه‌ای‌ها عامل آشوب
سایت روزنامه سازندگی

سهمیه‌ای‌ها عامل آشوب

دکتر مسعود تجریشی ، رئیس دانشگاه صنعتی شریف در نامه‌ای به وزیر علوم اعلام کرد: ۱۰۰درصد افرادی که در تجمعات این دانشگاه اقدام به هتاکی و خشونت کردند، نه از بدنه اصلی معترضان، بلکه از دانشجویان انصرافی و سهمیه‌ای بودند که معدل ۷۰درصد آنها زیر ۱۴ و حتی در مواردی زیر ۱۰ بوده است. سازندگی به بررسی این …
آژانس اتمی: ایران اورانیوم با غنای بالا را در یک سایت زیرزمینی ذخیره کرده/ از مکان تأسیسات غنی‌سازی اورانیوم که ایران در اصفهان اعلام کرده، اطلاعی نداریم/ نمی‌توانیم تعلیق غنی‌سازی در ایران را تایید کنیم
سایت جماران

آژانس اتمی: ایران اورانیوم با غنای بالا را در یک سایت زیرزمینی ذخیره کرده/ از مکان تأسیسات غنی‌سازی اورانیوم که ایران در …

آژانس اتمی در گزارشی جدید مدعی شد: ناتوانی ما در تأیید ذخایر اورانیوم غنی‌شده ایران باعث نگرانی شده/ از مکان تأسیسات غنی‌سازی اورانیوم که ایران در اصفهان اعلام کرده، اطلاعی نداریم/ مهم است که فعالیت‌های راستی‌آزمایی در ایران بدون تأخیر بیشتر انجام شود
اقتصاد رانتی و اعتراضات دی ماه؛ ریشه نارضایتی ها در کجاست - سرمایه و بورس
سایت سرمایه و بورس

اقتصاد رانتی و اعتراضات دی ماه؛ ریشه نارضایتی ها در کجاست - سرمایه و بورس

اعتراضات دی ماه که با محوریت مطالبات اقتصادی و نگرانی فعالان بازار نسبت به بی ثباتی قیمت ها شکل گرفت، بار دیگر این پرسش را در فضای عمومی پررنگ کرد که ریشه این نوسانات چیست و چرا آثار آن بیش از همه بر دوش طبقات متوسط و پایین جامعه سنگینی می کند.
قوانین دست و پا گیر مانع واردات خودروهای کارکرده/ منافعی در خطر است؟
سایت تجارت نیوز

قوانین دست و پا گیر مانع واردات خودروهای کارکرده/ منافعی در خطر است؟

با وجود اینکه در خرداد ۱۴۰۲ با هدف تنظیم بازار، واردات خودروهای کارکرده مجاز و در مفاد قانون تصویب شد، اما هنوز به مرحله اجرای واقعی نرسیده و دبیر انجمن واردکنندگان خودرو با انتقاد از مشروط‌سازی واردات خودروهای کارکرده به ارائه خدمات پس از فروش، معتقد است که پیچیده‌سازی فرآیندها عملا واردات را به سم
مالیات، بدهی و تورم؛ مثلث فشار بر معیشت مردم
روزنامه هفت صبح

مالیات، بدهی و تورم؛ مثلث فشار بر معیشت مردم

افزایش درآمدهای مالیاتی در بودجه ۱۴۰۵ در شرایط رکود کسب‌وکارها فشار مضاعفی بر حقوق‌بگیران و تولیدکنندگان وارد می‌کند
تکرار فاجعه 2003؛ سناریوی عراق برای ایران تکرار می‌شود؟
سایت جهان صنعت نیوز

تکرار فاجعه 2003؛ سناریوی عراق برای ایران تکرار می‌شود؟

کارل بیلدت، سیاستمدار باسابقه اروپایی، با زیر سؤال بردن ادعاهای مربوط به توسعه موشک‌های قاره‌پیما توسط ایران، این روایت‌ها را به فضای تبلیغاتی پیش از جنگ عراق در سال 2003 تشبیه کرده و نسبت به تکرار سناریویی هشدار داده است که بر پایه اطلاعات نادرست شکل گرفت.
رفتار نامتقارن قیمت دلار؛ کف بازار ارز کجا است؟
سایت جهان صنعت نیوز

رفتار نامتقارن قیمت دلار؛ کف بازار ارز کجا است؟

رفتار اخیر بازار ارز نشان می‌دهد دلار به اخبار منفی به‌سرعت و با جهش‌های قیمتی واکنش نشان می‌دهد، اما با تعدیل همان ریسک‌ها حاضر به عقب‌نشینی متناسب نیست. این نامتقارنی، نه‌تنها مسیر اصلاح قیمت را دشوار کرده، بلکه با بالا نگه‌داشتن نرخ ارز برای مدت طولانی، خود به عاملی برای افزایش سطح تعادلی آینده تبدیل …
سایت اکوایران

ببینید/ شستشوی دیوارهای کعبه توسط بن سلمان ولیعهد عربستان

پایان جنگ ایران آمریکا کجاست؟
سایت جهان صنعت نیوز

پایان جنگ ایران آمریکا کجاست؟

هم‌زمان با مذاکرات میان آمریکا و ایران، آرایش سنگین نیروهای آمریکایی در منطقه به نقطه‌ای رسیده که دیگر فشار دیپلماتیک به نظر نمی‌آید. در این میان، مسئله محوری نه فقط احتمال جنگ، بلکه نبود هدف روشن برای آن است؛ خلأیی که حتی در سطح فرماندهی نظامی آمریکا نیز به نگرانی تبدیل شده، چون بدون تعریف پایان کار، …
کودتای اسرائیلی در منطقه کلید می‌خورد؟
سایت آخرین خبر

کودتای اسرائیلی در منطقه کلید می‌خورد؟

اکو ایران/متن پیش رو در اکو ایران منتشر شده و بازنشرش در آخرین خبر به معنای تاییدش نیست دیدار فرمانده سنتکام با ترامپ در همان روزی برگزار شد که مقامات ایالات متحده و ایران مذاکرات خود را در ژنو انجام دادند. در هفته‌های اخیر، تهران در پی برگزاری مذاکرات جدید با واشنگتن،  از دستیابی به «اصول راهنما» د
ریشه‌ اقتصادی پنهان اعتراضات
روزنامه دنیای اقتصاد

ریشه‌ اقتصادی پنهان اعتراضات

دنیای اقتصاد: افزایش تورم، جهش‌های پیاپی نرخ ارز و گسترش نااطمینانی اقتصادی در سال‌های اخیر، تصویر تازه‌ای از فشار معیشتی بر خانوارهای ایرانی ترسیم کرده است. اعتراضات دی‌ماه، که با نارضایتی‌های اقتصادی و نگرانی فعالان بازار از بی‌ثباتی قیمت‌ها آغاز شد، بار دیگر این پرسش را در فضای عمومی برجسته کرد که …
سایت تابناک

«سرباز آمریکایی» چگونه در شب مذاکره به صدا و سیما نفوذ کرد؟

واکنش بازار به مذاکرات دور سوم ایران و آمریکا در ژنو چه بود؟
روزنامه ستاره صبح

واکنش بازار به مذاکرات دور سوم ایران و آمریکا در ژنو چه بود؟

به نظر می رسد بازار همچنان درباره مذاکرات ایران و امریکا سردرگم هست و به نتیجه قطعی درباره روند مذاکرات نرسیده است.
    
تورم نقطه‌ای در دهک‌های کم‌درآمد در مرز ۷۴ درصد
سایت فرهیختگان

تورم نقطه‌ای در دهک‌های کم‌درآمد در مرز ۷۴ درصد

نرخ تورم نقطه‌ای برای دهک اول درآمدی به ۷۳.۷ درصد رسید. طبق بررسی «فرهیختگان» یکی از دلایل اصلی این شکاف، سهم بالاتر هزینه خوراکی‌ها در سبد مصرفی خانوارهای کم‌درآمد است.
سایت آخرین خبر

پرستوی مکزیکی؛ سلطان مواد مخدر مکزیک چگونه لو رفت؟

پایان مذاکرات ایران - آمریکا در ژنو / مذاکرات فنی، هفته آینده در وین / عمان: پیشرفت بزرگ در مذاکرات
سایت عصرایران

پایان مذاکرات ایران - آمریکا در ژنو / مذاکرات فنی، هفته آینده در وین / عمان: پیشرفت بزرگ در مذاکرات

این سومین دور مذاکرات ایران و آمریکا پس از جنگ 12 روزه است/ مذاکرات در محل اقامتگاه کنسول عمان در ژنو در حال برگزار است.
پیش‌بینی خطرناک درباره تورم در سال آینده/ سه سناریو از نگاه یک اقتصاددان
سایت اقتصادنیوز

پیش‌بینی خطرناک درباره تورم در سال آینده/ سه سناریو از نگاه یک اقتصاددان

اقتصادنیوز: آیا اقتصاد ایران به نقطه‌ای از ثبات نسبی رسیده یا همچنان در وضعیت شکننده و فرسایشی حرکت می‌کند؟
    
وقتی اینترنت قطع می‌شود، اقتصاد هم متوقف می‌شود
روزنامه هفت صبح

وقتی اینترنت قطع می‌شود، اقتصاد هم متوقف می‌شود

در بحران ها، اولین قربانی خاموش، اقتصاد دیجیتال است. از استارتاپ ها و فروشگاه های آنلاین تا خدمات بلیت، تجارت خارجی و شرکت های صادراتی، همه…
بدن‌های بی‌دفاع؛ وقتی فشارهای اجتماعی و روانی به بدن یورش می‌برند
سایت آخرین خبر

بدن‌های بی‌دفاع؛ وقتی فشارهای اجتماعی و روانی به بدن یورش می‌برند

شرق/ متن پیش رو در شرق منتشر شده و بازنشرش در آخرین خبر به معنای تاییدش نیست نسترن فرخه| بدن‌هایشان در برابر موجی از فشارهای اجتماعی و روانی ناتوان شده است. هرکدام در ماه‌های اخیر به شکلی با بروز یا شدت بیماری روبه‌رو شده‌اند. مشاهدات نشان می‌دهد استرس‌های اجتماعی و بحران‌های اخیر در ایران، فقط سلام
موتورسواری بانوان قرار است حل شود ولی عده‌ای دوست ندارند قانونی شود!
سایت روزنو

موتورسواری بانوان قرار است حل شود ولی عده‌ای دوست ندارند قانونی شود!

سال‌هاست زنان موتورسوار در خیابان‌های شهر حضور دارند؛ حضوری که در چند سال اخیر پررنگ‌تر شده است، بی‌آنکه نامی از آنها در نظام رسمی صدور گواهینامه ثبت شده باشد. حضوری واقعی در زندگی روزمره، اما غایب در ساختار‌های قانونی. در حالی که قانون به‌صراحت ممنوعیتی برای رانندگی زنان با موتورسیکلت پیش‌بینی نکرده، …
سرمقاله دنیای اقتصاد/  راهبرد ترامپ چیست؟
سایت آخرین خبر

سرمقاله دنیای اقتصاد/ راهبرد ترامپ چیست؟

دنیای اقتصاد/ «راهبرد ترامپ چیست؟» عنوان یادداشت روز در روزنامه دنیای اقتصاد به قلم حسن احمدیان است که می‌توانید آن را در ادامه بخوانید: هشت ماه پس از جنگ مورد حمایت آمریکا و اسرائیل علیه ایران در ژوئن۲۰۲۵ مذاکره‌کنندگان در عمان گرد هم آمدند تا راه‌های احتمالی رسیدن به توافق را بررسی کنند. این درگیر
سرمقاله اعتماد/ ارزیابی استراتژیک دکترین نظامی ایران
سایت آخرین خبر

سرمقاله اعتماد/ ارزیابی استراتژیک دکترین نظامی ایران

اعتماد/ «ارزیابی استراتژیک دکترین نظامی ایران» عنوان یادداشت روز در روزنامه اعتماد به قلم عارف دهقاندار است که می‌توانید آن را در ادامه بخوانید: با تغییرات اخیر در آرایش نیروهای نظامی ایالات متحده در منطقه خاورمیانه و حضور ناوگان دریایی و هوایی این کشور، بررسی سناریوهای تقابل احتمالی میان واشنگتن و
         
پیام نشست «گنگ ۸» درباره ایران
سایت فرارو

پیام نشست «گنگ ۸» درباره ایران

قانون آمریکا تصریح می‌کند که رئیس‌جمهور باید کمیته‌های اطلاعاتی کنگره را از فعالیت‌های امنیتی کشور مطلع نگه دارد؛ اما زمانی که رئیس‌جمهور تشخیص دهد دسترسی به اطلاعات حساس باید محدود باشد، صرفاً این جمع هشت‌نفره در جریان اطلاعات قرار می‌گیرند. در جلسه مربوط به ایران که چند ساعت پیش از حضور ترامپ در کنگره …
         
بازار داغ سناریوهای ترسناک؛ من درست گفتم!
سایت جهان صنعت نیوز

بازار داغ سناریوهای ترسناک؛ من درست گفتم!

در شرایطی که جامعه ایران یکی از سنگین‌ترین دوره‌های اقتصادی و سیاسی سال‌های اخیر را تجربه می‌کند، موج گسترده‌ای از پیش‌بینی‌های قطعی و تحلیل‌های سطحی در فضای مجازی، اضطراب عمومی را تشدید کرده است. در حالی‌که حتی تصمیم‌گیران اصلی نیز در بسیاری از موارد با عدم‌قطعیت مواجه‌اند، رقابت برای دیده‌شدن با سناریوهای …
سعید حجاریان: از سیاست جز یک کاریکاتور باقی نمانده/باید منتظر تکرار امواج اعتراضی بود/وقتی اصلاحات مسدود می‌شود، خیابان جای سیاست را می‌گیرد
سایت اکوایران

سعید حجاریان: از سیاست جز یک کاریکاتور باقی نمانده/باید منتظر تکرار امواج اعتراضی بود/وقتی اصلاحات مسدود می‌شود، خیابان جای …

اکو ایران: سعید حجاریان گفت: مادام‌که نظام سیاسی کشور می‌خواهد معضلات و بحران‌ها را به‌شکل تبلیغاتی حل کند، دائماً باید منتظر امواج اعتراضی باشد. مشخصاً، زمانی‌که تنها فهم حاکمیت از جوانان، «زیست کافه‌ای» و «فعالیت فضای مجازی» آن‌هاست و حیات اجتماعی و سیاسی را از آن‌ها سلب کرده، باید منتظر باشد در نقاط …
افزایش 279 درصدی هزینه های زندگی!
روزنامه آرمان امروز

افزایش 279 درصدی هزینه های زندگی!

آرمان امروز : در پایان دی‌ماه، هزینه‌های ساده یک خانواده ۳.۳ نفره، چیزی حدود ۶۵ میلیون تومان است؛ رقمی که به شدت نجومی‌ست و فاصله‌ی بسیار معناداری با دستمزد ماهانه طبقه کارگر دارد. «مردم در رنج معیشتی به سر می‌برند». این جمله یک گزاره‌ی ساده است اما معنای آن ساده نیست؛ قرار گرفتن اکثریت مردم [ ]