از بررسی بازار برنج و روغن تا پرونده‌های تخلف میلیاردی

باشگاه خبرنگاران جوان؛ سمانه هرمزی - تهوری معاون بازرسی و حمایت از حقوق مصرف‌کنندگان اداره کل صنعت، معدن و تجارت خراسان جنوبی با حضور در برنامه رادیویی میز خبر صدا و سیمای استان گفت: در راستای حفظ نظم و ثبات بازار، نظارت جامع بر حوزه‌های مختلف کالا و خدمات به صورت مستمر اعمال می‌شود؛ این نظارت از طریق گشت‌های سیار و مشترک، توسط بازرسان سازمان صنعت، معدن و تجارت، سازمان جهاد کشاورزی، بازرسان اتاق اصناف و همچنین رؤسای شعب تعزیرات حکومتی صورت می‌پذیرد؛ این رویکرد چندوجهی، پوشش گسترده و تخصصی بر بازار را تضمین می‌کند.

او افزود: این اداره کل از ابتدای سال تاکنون، مجموعاً ۸ طرح نظارتی را به اجرا رسانده که این طرح‌ها شامل ۴ طرح نظارتی ملی و ۴ طرح نظارتی استانی بوده که آخرین مورد اجرایی، طرح نظارتی شب یلدا محسوب می‌شود.

تهوری بیان کرد: همکاران ما از ابتدای سال تاکنون موفق به انجام ۱۷ هزار و ۹۳۷ مورد بازرسی شده‌اند که نتیجه آن تشکیل هزار و ۳۱۱ پرونده تخلف بوده است؛ این پرونده‌ها جهت رسیدگی نهایی به سازمان تعزیرات حکومتی ارسال شده‌اند؛ ارزش ریالی پرونده‌ها به رقم قابل توجه ۳۴ میلیارد و ۶۳۵ میلیون تومان رسیده است که نشان‌ دهنده جدیت در برخورد با تخلفات اقتصادی است.

معاون بازرسی و حمایت از حقوق مصرف‌کنندگان اداره کل صنعت، معدن و تجارت خراسان جنوبی ادامه داد: در خصوص موضوع قیمت‌گذاری لبنیات، نامه‌ای از سوی سازمان جهاد کشاورزی به عنوان متولی اصلی تأمین، توزیع و نظارت بر بازار محصولات کشاورزی در تاریخ هفتم همین ماه دریافت شد؛ همچنین بررسی‌ها در استان حاکی از وجود تخلفاتی از جمله عدم درج قیمت توسط برخی شرکت‌های لبنیاتی مبدا است که در دست اقدام است.

او عنوان کرد: برخی از شرکت‌های متخلف در حوزه لبنیات، جهت رسیدگی به تعزیرات معرفی شده‌اند و مابقی پرونده‌ها در سازمان جهاد کشاورزی تشکیل پرونده شده و مسیر قانونی خود را طی خواهد کرد تا حقوق مصرف‌کنندگان به طور کامل احقاق شود؛ طبق اعلام وزارت جهاد کشاورزی، قیمت‌گذاری تنها برای چهار قلم کالا شامل شیر نایلونی ۹۰۰ گرمی کم‌چرب، شیر بطری کم‌چرب، پنیر UF ۴۰۰ گرمی و ماست دو کیلوگرمی کم‌چرب تعیین شده است.

تهوری تصریح کرد: در زمینه انبارها، با توجه به ماهیت استیجاری بودن برخی از آنها و لزوم جابجایی، تأکید می‌شود که مالکان باید نسبت به ویرایش و اعلام اطلاعات خود در سامانه جامع انبار‌ها اقدام نمایند؛ مسئولیت مستقیم ما نظارت بر انبار‌های کالا‌های صنعتی و گروه‌های کالایی است، هرچند در خصوص لبنیات نیز همکاری لازم با جهاد کشاورزی صورت می‌پذیرد.

معاون بازرسی و حمایت از حقوق مصرف‌کنندگان اداره کل صنعت، معدن و تجارت خراسان جنوبی اظهار کرد: شهروندان می‌توانند هرگونه مشاهده در خصوص تاریخ انقضا، عدم درج قیمت یا خط‌خوردگی بر روی کالا‌ها را از طریق شماره تلفن ۱۲۴ گزارش دهند؛ قابل ذکر است که در حوزه برنج، طی همین سه ماه اخیر، شاهد رسیدگی به هشت پرونده سنگین شامل کشفیات انبار‌ها با همکاری پلیس امنیت اقتصادی و سایر دستگاه‌ها بوده‌ایم و نظارت‌ها کماکان ادامه دارد.

او گفت: مردم به عنوان بهترین ناظران و بازرسان معرفی می‌شوند؛ لذا هرگونه مشاهده انبار مشکوک یا نگهداری مشکوک کالا باید فوراً گزارش شود؛ در این راستا، دو سامانه کلیدی جامع انبار‌ها و جامع تجارت تعریف شده‌اند و آمار پرونده‌ها نشان می‌دهد که سطح سلامت کسبه بالا بوده، اما با متخلفین احتمالی برخورد خواهد شد.

تهوری افزود: در مورد فروشگاه‌های زنجیره‌ای، خرید، تأمین و قیمت‌گذاری به صورت متمرکز و کشوری در سامانه مرکزی آنها انجام می‌پذیرد و گردانندگان فروشگاه‌ها در قیمت‌گذاری دخالتی ندارند؛ مواردی از تخلف در این حوزه رصد و به تهران منعکس شده است، هرچند اصلاح ساختاری باید از طریق شرکت مادر در تهران صورت پذیرد. همچنین، در تأمین شبکه توزیع، ذخیره‌سازی ۷۶۰ تن روغن خام پس از تخصیص به کارخانجات در حال انجام است تا به زودی در شبکه توزیع قرار گیرد.

از قیمت‌گذاری لبنی تا ساماندهی برنج و مرغ در خراسان جنوبی

حسینی جانشین رئیس سازمان جهاد کشاورزی خراسان جنوبی در ارتباط تلفنی با برنامه گفت: بر اساس قوانین موجود، نظارت و تأمین محصولاتی که یک مرحله تبدیل را پشت سر می‌گذارند، به وزارتخانه مربوطه واگذار شده است؛ این واگذاری نیازمند آن است که ساختار نظارتی متناسب با این وظایف در وزارت جهاد کشاورزی نیز پیش‌بینی شود؛ امری که در بسیاری از موارد محقق نشده است؛ با این وجود، همکاری و نظارت در حوزه تنظیم بازار استان‌ها به‌صورت مشترک و ویژه توسط سازمان جهاد کشاورزی و سازمان صمت در حال اجرا است.

او گفت: واژه عدم وجود ساختار به معنای نبود فعالیت نیست. علیرغم خلأ ساختاری و عدم تعریف جایگاه نظارتی کافی در چارچوب‌های سازمانی جهاد کشاورزی و سایر سازمان‌ها، همکاران ما در مجموعه توسعه بازرگانی به‌صورت شبانه‌روزی فعال هستند. می‌توان ادعا کرد که بخش توسعه بازرگانی، پرکارترین بخش در ساختار جهاد کشاورزی محسوب می‌شود که فعالیت اصلی در این حوزه توسط این نیرو‌ها صورت می‌گیرد.

حسینی بیان کرد: با استناد به آماری که مراجع تعزیرات حکومتی می‌توانند ارائه دهند، استان خراسان جنوبی در حوزه نظارت بر تخلفات جزو استان‌های سرآمد کشور محسوب می‌شود و کمترین میزان تخلفات در سطح استانی در این منطقه به ثبت رسیده است؛ این امر نشان می‌دهد که وجود اندک تخلفات مشاهده‌شده، نافی عملکرد نظارتی دستگاه‌های متولی نیست؛ چراکه ممکن است افراد سودجو در بخش‌های مختلف بازار فعالیت کنند.

جانشین رئیس سازمان جهاد کشاورزی خراسان جنوبی ادامه داد: در خصوص برخورد با موارد تخلف گران‌فروشی و عدم درج قیمت در بخش لبنیات که توسط دادگستری در مورد چند شرکت معروف صورت گرفته است، جا دارد از توجه ویژه ایشان به حساسیت‌های بازار تشکر شود؛ در حال حاضر، قیمت‌گذاری دولتی صرفاً برای چهار محصول لبنی تعیین شده است؛ چهار محصول لبنی مذکور دارای قیمت مصوب رسمی هستند؛ با این حال، برای سایر محصولات لبنی نیز نرخ‌گذاری مصوب وجود ندارد، اما نظارت بر اساس قیمت درج شده بر روی کالا‌ها اعمال می‌شود و با هرگونه تخطی از آن برخورد خواهد شد.

او عنوان کرد: یکی از علل اصلی تخلفات مشاهده شده در حوزه برنج، شامل گران‌فروشی و احتکار، به مبدأ تأمین ارز ترجیحی برای برنج‌های وارداتی بازمی‌گشت؛ با توجه به اختلاف فاحش قیمتی این برنج‌ها با برنج‌های داخلی، افراد دست به احتکار می‌زدند که پس از آزادسازی و تغییر سطح عرضه و تقاضا، این شرایط تعدیل شده است.

حسینی تصریح کرد: در حال حاضر، استان با دارا بودن پایین‌ترین قیمت مرغ در سراسر کشور، مرغ را به مصرف‌کننده عرضه می‌کند. علیرغم نوسانات و مشکلاتی که در زمینه ارزی و واردات نهاده‌ها در امسال تجربه شد، استان متعهد به اجرای تعهدات جوجه‌ریزی خود بوده است.

جانشین رئیس سازمان جهاد کشاورزی خراسان جنوبی اظهار کرد: میزان تعهد جوجه‌ریزی ماهانه استان نزدیک به سه میلیون قطعه بوده که استان از ابتدای سال تاکنون، تعهدات خود را به طور کامل انجام داده است؛ همچنین، میزان جوجه‌ریزی در استان نسبت به پارسال ۱۵ درصد افزایش یافته و ماه گذشته رکورد جوجه‌ریزی با عبور از چهار میلیون قطعه در ماه شکسته شد.

او گفت: تولیدکنندگان از تفاوت ۱۵ هزار تومانی قیمت مرغ استان با سایر استان‌ها گلایه دارند، اما تاکنون تأمین مرغ استان به طور کامل انجام شده و محدودیتی در این زمینه وجود نداشته است؛ بازار مرغ به صورت روزانه توسط تمامی دستگاه‌ها (اتاق اصناف، سازمان بازرسی، و اعضای کارگروه تنظیم بازار) چک می‌شود؛ همچنین، بخشی از کشتار روزانه در کشتارگاه‌ها پیش‌سرد می‌شود تا در صورت کمبود احتمالی، بلافاصله به بازار تزریق شود؛ در نتیجه، نه در تولید نسبت به پارسال کمبود داریم و نه قیمت‌ها بالاتر رفته است.

حسینی افزود: قیمت مرغ در استان ما حتی تا دیروز (قبل از افزایش به ۱۳۵ هزار تومان) زیر قیمت مصوب یعنی ۱۳۵ هزار و ۷۰۰ تومانی کشور و معادل ۱۲۹ هزار تومان بود که اکنون به ۱۳۵ هزار تومان رسیده، اما همچنان پایین‌ترین قیمت در کشور است؛ استان ما همچنین استان معین تأمین مرغ استان‌های همجوار، به‌ویژه سیستان و بلوچستان، محسوب می‌شود. هرگونه افزایش قیمت در آینده منوط به تصمیمات ابلاغی از سوی وزارت جهاد کشاورزی خواهد بود. همچنین، محموله برنج پاکستانی در همین امروز صبح به بازار تزریق خواهد شد تا اشباع مناسبی در بازار ایجاد شود.

فعالان اقتصادی خواهان شفافیت مالیاتی/ هشدار درباره تعطیلی خواروبارفروشی‌های سنتی

قدبا رئیس اتاق اصناف بیرجند با حضور در برنامه گفت: بازار با چالش‌های متعددی رو‌به‌رو است که یکی از مهم‌ترین آنها، ابهامات ساختاری در زمینه نظام مالیاتی است؛ در یکی دو سال اخیر، فعالان اقتصادی، از جمله اینجانب، در فهم و اجرای صحیح نحوه پرداخت مالیات‌های مربوطه دچار سردرگمی بوده‌اند؛ این عدم شفافیت در سازوکار اخذ مالیات، یکی از موانع اصلی در مسیر فعالیت کسب‌وکار‌ها محسوب می‌شود.

او افزود: مسئله دوم مربوط به ارزش افزوده است که بر اقلام مختلف حاکم است؛ به عنوان مثال، در یک واحد صنفی خرده‌فروشی مانند خواروبارفروشی، برخی اقلام مشمول مالیات بر ارزش افزوده هستند و برخی دیگر معاف‌اند. با این حال، اداره امور مالیاتی غالباً بر اساس کل مبلغ تراکنش ثبت شده در پایانه‌های فروش تصمیم‌گیری می‌کند، که این امر تفکیک دقیق اقلام مشمول و غیرمشمول را برای کسبه بسیار دشوار می‌سازد.

قدبا بیان کرد: بخش دیگری از مشکلات به افزایش هزینه‌های تأمین اجتماعی و گرانی عمومی کالا‌ها بازمی‌گردد؛ افزایش هزینه‌ها، همراه با کوچک شدن سفره‌های مردم و کاهش قدرت خرید، فشار مضاعفی بر کسب‌وکار‌ها وارد کرده و به طور مستقیم بر رکود حاکم بر بازار تأثیر گذاشته است.

رئیس اتاق اصناف بیرجند ادامه داد: در خصوص تأمین کالا، اگر خرید‌ها به صورت هیجانی و خارج از نیاز واقعی صورت نگیرد، مشکل خاصی در تأمین اقلام اساسی مشاهده نمی‌شود؛ این نکته حائز اهمیت است که در بازار، کمبود کالا‌هایی نظیر برنج، روغن یا شکر به معنای عدم وجود کلی نیست؛ بلکه خرید‌های غیرمنطقی موجب کاهش ناگهانی موجودی می‌شود.

او عنوان کرد: تجربه شرایط سخت، از جمله دوره جنگ ۱۲ روزه، نشان داد که در بدترین شرایط نیز مدیریت بازار امکان‌پذیر است؛ در آن زمان، با مدیریت صحیح و ترویج فرهنگ خرید به میزان نیاز، اطمینان حاصل شد که کالا برای همه شهروندان فراهم است و مشکل عمده‌ای در این زمینه ایجاد نگردید.

قدبا تصریح کرد: بدین وسیله، از شهروندان محترم درخواست می‌شود در صورت مشاهده هرگونه گران‌فروشی یا انبار کردن مشکوک کالا، مراتب را به واحد‌های نظارتی گزارش دهند؛ شهروندان می‌توانند با بازرسی اتاق اصناف از طریق شماره تلفن‌های ۳۲۲۷۱ و ۷۲ تماس بگیرند، یا از طریق سامانه پیامکی معاونت بازرسی سازمان با شماره ۱۲۴ اطلاع‌رسانی کنند. گزارش‌های دریافتی حتماً رصد شده و با متخلفان برخورد خواهد شد.

رئیس اتاق اصناف بیرجند اظهار کرد: در حال حاضر، بر این باوریم که سطح بازرسی‌ها و نظارت‌ها کافی است؛ اگرچه شرایط عمومی کشور شرایطی خاص و غیرنرمال است که قطعاً مشکلات را افزایش می‌دهد، اما گروهی از بازرسان اتاق اصناف به صورت روزانه همراه با نمایندگان صنعت، معدن و تجارت، سازمان تعزیرات حکومتی و جهاد کشاورزی بازار را رصد می‌کنند.

او گفت: در خصوص وضعیت مرغ در سطح استان، هیچ‌گونه مشکلی وجود ندارد؛ میزان کشتار مرغ به حدی است که پس از تأمین نیاز بازار بیرجند و سایر نقاط استان، بخشی از آن برای عرضه به خارج از استان منتقل می‌شود.

قدبا افزود: ما خود از منتقدان جدی فروشگاه‌های زنجیره‌ای هستیم؛ چرا که نظارت کامل بر عملکرد آنها، به دلیل عدم زیرمجموعه بودن در ساختار اتاق اصناف، برای ما دشوار است؛ علاوه بر این، درآمد حاصل از فعالیت این فروشگاه‌ها به سمت مرکز (تهران) هدایت می‌شود و آنها پاسخگوی اتاق اصناف محلی نیستند؛ صدور مجوز این فروشگاه‌ها نیز مستقیماً از تهران انجام می‌گیرد و هیچ استعلامی از نهاد‌های استانی اخذ نمی‌شود.

رئیس اتاق اصناف بیرجند بیان کرد: تداوم این روند سبب تعطیلی تدریجی بقالی‌ها و خواروبارفروشی‌های سنتی و قدیمی در کوچه‌ها و محلات می‌شود؛ در زمینه برنج، مجوز‌های لازم برای واردات برنج پاکستانی با کیفیت بسیار عالی و از برند معتبر از طریق مرزنشینان در گمرک بیرجند اخذ شده و مراحل بهداشتی نیز طی شده است؛ پیش‌بینی می‌شود این کالا ظرف یکی دو روز آینده، پس از رفع نقص سامانه‌ای، با قیمتی در محدوده دو میلیون تا دو میلیون و صد هزار تومان عرضه شود که در رده بهترین کیفیت برنج قرار دارد؛ همچنین، لازم به ذکر است که تخلفات عمده گران‌فروشی مربوط به واحد‌های تولیدی خارج از استان بوده و پرونده آنها در حال پیگیری است. اتاق اصناف مجدداً تأکید می‌کند با محتکران و گران‌فروشان با جدیت برخورد خواهد کرد.

توزیع ناکام برنج و انباشت ۶۲۷ تُن در گمرک/ قیمت‌ها تحت تأثیر هرج و مرج دلاری

شریف رئیس اتحادیه خواربار شهرستان بیرجند با حضور در برنامه گفت: مفهوم خوار و بار به تأمین کالا‌های مورد نیاز روزمره مردم بازمی‌گردد. متأسفانه نوسانات نرخ دلار و افزایش بی‌رویه آن، باعث رشد قابل توجه قیمت تمامی محصولات و اقلام اساسی شده و بازار را با تلاطم شدید مواجه کرده است.

او افزود: در گام اول ضروری است که وضعیت نرخ دلار ساماندهی شود، چرا که قیمت بسیاری از اقلام مصرفی مردم به طور مستقیم به آن وابسته است؛ در روز‌های اخیر شاهد هرج و مرج و جهش ناگهانی قیمت کالا‌های اساسی بوده‌ایم که فشار بسیاری بر اقشار مختلف جامعه وارد کرده است.

شریف ببان کرد: اقدام دولت در اعلام زودهنگام حذف ارز ترجیحی نادرست بود و پیش از اجرای هر تصمیمی، نباید موضوع به‌صورت عمومی مطرح شود. به عنوان مثال، زمانی که خبر حذف ارز ترجیحی از روغن منتشر می‌شود و شایعه افزایش ۴۰ تا ۵۰ درصدی قیمت آن در ۲۰ روز آینده رواج می‌یابد، مردم به بازار هجوم می‌آورند و خرید‌های هیجانی شکل می‌گیرد.

رئیس اتحادیه خواربار شهرستان بیرجند ادامه داد: در دو تا سه هفته گذشته، شاهد شکل‌گیری رفتار‌های هیجانی در میان خریداران بوده‌ایم، در حالی که هیچ کمبودی در تأمین کالا‌های اساسی وجود ندارد. از مردم میخواهیم از خرید‌های غیرضروری خودداری کنند تا بازار به آرامش برسد.

او عنوان کرد: علی‌رغم شایعات موجود، حدود ۳۰۰ تن روغن مرغوب و ۵۰۰ تا ۶۰۰ تن برنج پاکستانی طی دو هفته گذشته جذب‌شده و موجودی انبار‌ها کافی است؛ با این حال، برخی افراد به دلیل شایعه کمبود، چندین برابر نیاز خود خرید می‌کنند؛ برای مثال به جای یک کیسه برنج، پنج کیسه تهیه می‌کنند که چهار کیسه مازاد بر نیاز مصرفی خانوار است.

 شریف تصریح کرد: در شهریورماه اعلام شده بود که واردات برنج پاکستانی آزاد است و گمرکات بسته نمی‌شوند. اما متأسفانه، با وجود این اعلام، گمرکات عملاً مسدود شد و همین مسئله باعث کاهش جریان ورودی برنج شد؛ اگر روند واردات به‌صورت مستمر ادامه پیدا نکند، انبار‌های برنج در شهر‌های بزرگ مانند تهران و مشهد دچار کاهش موجودی خواهند شد.

رئیس اتحادیه خواربار شهرستان بیرجند اظهار کرد: در حال حاضر سازمان قله، برنج پاکستانی با مشخصه ۳۸۶ را به شهرستان تخصیص داده است؛ این نوع برنج با قیمت مصرف‌کننده یک میلیون و ۱۵۰ هزار تومان در سطح استان توزیع می‌شود. خریداران باید اطلاعات خرید خود را در سامانه مربوط ثبت کنند تا امکان خروج کالا از انبار فراهم شود.

 او گفت: افزایش بی‌رویه فروشگاه‌های زنجیره‌ای را شاهدیم و متأسفانه این فروشگاه‌ها به‌صورت قارچ‌گونه رشد یافته‌اند؛ به‌ویژه فروشگاه زنجیره‌ای به نام که هیچ‌گونه خریدی از واحد‌های تولیدی و توزیعی شهرستان یا استان انجام نمی‌دهد، و این مسئله هیچ انتفاعی برای فعالان اقتصادی محلی در بر ندارد.

شریف افزود: جلسات متعددی برای کنترل رشد این فروشگاه‌ها برگزار شده، اما به دلیل ضعف نظارت کافی از سوی نهادهایی، چون سازمان بازرسی و اداره بهداشت در بحث کلان، نظارت مؤثری صورت نگرفته است. بسیاری از واحد‌های صنفی شهرستان نیز نسبت به این وضعیت اعتراض جدی دارند.

رئیس اتحادیه خواربار شهرستان بیرجند بیان کرد: اقلامی که مشمول قیمت مصوب هستند، کماکان با همان نرخ تعیین‌شده در بازار توزیع می‌شوند. هم‌اکنون ۶۲۷ تن برنج در گمرک موجود است که از سازمان جهاد کشاورزی خواسته‌ایم سریع‌تر فرآیند ترخیص آن را انجام دهد؛ بهترین نوع برنج پاکستانی هم‌اکنون در گمرک شهرستان بیرجند موجود است و لازم است طی یکی دو روز آینده وارد بازار شود تا مردم از بابت تأمین کالا‌های اساسی نگرانی نداشته باشند.