موشک صیاد‑۳ جی؛ شکارچی جدید ایرانی بر روی آب‌ها

باشگاه خبرنگاران جوان - نمایش ناو‌های نیروی دریایی آمریکا در خیلج فارس و دریایی عمان در کنار لفاظی‌های ترامپ درباره ایران و هشدار‌ها درباره این که ایران یا درباره موضوع هسته‌ای باید مذاکره کند یا باید آماده حمله شود، موجب شد تا نیروی دریایی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در میانه این لفاظی‌ها دست به برگزاری رزمایش بزند؛ رزمایشی برای کنترل هوشمند تنگه هرمز.

البته ندسا (نیروی دریایی سپاه پاسداران) و حتی نداجا (نیروی دریایی ارتش جمهوری اسلامی ایران) مانند همیشه برنامه ریزی برای برگزاری رزمایش را داشتند، مانند رزمایش مشترک امنیت دریایی که هرساله برگزار می‌شود و امسال هم نیروی‌های دریایی سپاه پاسداران و ارتش با همراهی نیروی دریایی روسیه آن را برگزار کردند، اما رزمایش کنترل هوشمند تنگه هرمز رزمایشی متفاوت بود، چرا که تا امروز تمامی رزمایش‌ها در پهنه خلیج فارس و دریای عمان بود که تنگه هرمز را هم شامل می‌شد، اما این رزمایش برای اولین بار فقط بر روی کنترل این تنگه استراتژیک تمرکز داشت تا به رئیس جمهور آمریکا بفهماند در این منطقه اقتدار با ایران است.

نکته جالب رزمایش سپاه پاسداران این بود که ندسا از انواع تجهیزات خود در این رزمایش استفاده کرد، حتی شناور‌های بردبلندی مثل شهید ناظری و شهید سیلمانی در مقابل چشمان آمریکایی‌ها یک رژه قدرت به راه انداختند؛ اما در کنار شناورها، موشک‌ها هم حضور داشتند، آن هم از انواع مختلف که روی انواع شناور‌ها نصب شده بودند، در  این میان سلاحی که توجه همه دنیا را به خود جلب کرد؛ قایق تندرو پدافند موشکی عمودپرتاب ایرانی بود که در این رزمایش چتر دفاعی و حمایتی برای سایر شناور‌ها ساخته بود، اهمیت ساخت موشک‌های عمودپرواز زمانی چند برابر می‌شود که بدانیم فقط چند کشور انگشت‌شمار مثل آمریکا، روسیه و چین به این تکنولوژی دست یافته‌اند که اکنون ایران اسلامی هم به این فهرست اضافه شده است.

موشک عمودپرواز چیست؟

موشک‌های عمودپرتاب (Vertical Launch Systems یا VLS) مجموعه‌ای از سلول‌های بسته و یکپارچه هستند که موشک‌ها در آن‌ها در حالت کاملاً آماده به شلیک نگهداری می‌شوند. این سلول‌ها معمولاً زیر عرشه ناو‌های جنگی یا در تأسیسات زیرزمینی نصب می‌شوند. برخلاف پرتابگر‌های قدیمی که برای شلیک به سمت هدف باید جهت پرتابگر به‌صورت مکانیکی چرخانده می‌شد، سامانه‌های عمودپرتاب این محدودیت را حذف کرده‌اند.

موشک‌ها به صورت عمودی و مستقیم به سمت آسمان شلیک شده و سپس خود به سمت هدف تغییر مسیر می‌دهند. این فناوری امکان واکنش بسیار سریع، پوشش ۳۶۰ درجه و شلیک چند موشک در فاصله‌های زمانی کوتاه را فراهم می‌آورد که در نبرد‌های مدرن و به‌ویژه در شرایط نامتقارن، یک برگ برنده تاکتیکی محسوب می‌شود.

در سامانه‌های سنتی، موشک روی پرتابگری نصب و باید به صورت مکانیکی به سمت هدف چرخانده می‌شد؛ فرآیندی که زمان‌بر و در شرایط جنگی ریسک‌زا بود. اما در سامانه‌های عمودپرتاب، موشک‌ها در سلول‌های محافظت شده به صورت عمودی قرار دارند و بدون نیاز به تنظیم جهت لانچر، به سرعت و به‌طور مستقیم به آسمان پرتاب می‌شوند. پس از خروج، موشک با استفاده از سامانه‌های هدایت خود به سمت هدف می‌رود. این تفاوت باعث افزایش سرعت واکنش، کاهش زمان آماده‌سازی و امکان حمله از هر جهت با دقت بالا می‌شود.

شناور تندرو ذوالفقار یکی از قایق‌های نیرو‌های مسلح کشورمان است که توسط وزارت دفاع و پشتیبانی طراحی و ساخته و در اختیار نیرو‌های دریایی به خصوص نیروی دریایی سپاه پاسداران قرار گرفته؛ این شناور ۱۳ تنی با سرعت بیش از ۱۲۰ کیلومتر بر ساعت جز سریع‌ترین شناورهای رزمی جهان است؛ هر چند امروز ایران شناور‌هایی با سرعت بیش از ۲۰۰ کیلومتر برساعت دارد.

ذوالفقار که سال‌ها قبل به نیروی دریایی ایران اضافه شده، قابلیت انواع ماموریت‌ها را دارد؛ ابتدا این شناور به موشک‌های کروز دریایی ایرانی مسلح شد تا با سرعت بالا کابوسی برای شناور‌های بزرگ دشمن باشد، اما این شناور تندرو چنان قابلیت خود را ثابت کرد که متخصصان ایرانی را وادار کرد تا از سطح آن برای شلیک سایر تسلیحات هم استفاده کنند و این گونه شد که ذوالفقار اژدر انداز شد، یعنی به دو تیر اژدر مهیب مسلح شد که آن‌ها را در حرکت سرعت بالا به سمت هدف شلیک می‌کند.

تا پیش از این هم مهار ذوالفقار‌های موشک انداز غیرممکن بود، اکنون که دیگر قطعا هیچ شناوری نمی‌تواند از این قاتل ایرانی فرار کند، چرا که شلیک اژدر در سرعت بالا توان دفاع از سوی شناور‌های دشمن را می‌گیرد، اما این باز هم پایان ماجرا نیست.

حالا شناور‌های ذوالفقار ایرانی علاوه بر تهاجم، قابلیت دفاع موشکی هم پیدا کردند، یعنی جوانان متخصص ایرانی در نیرو‌های مسلح موفق شدند موشک‌های پدافندی عمودپرتاب نواب را بر روی این شناور سوار کنند؛ البته نیروی دریایی سپاه پاسداران قبلا هم سامانه نواب را روی شناور‌های دیگر مانند شهید سلیمانی نصب کرده بود تا در زمان درگیری چتر پدافندی داشته باشد، اما شهید سیلمانی یک شناور بردبلند است، در حالی که ذوالفقار شناوری سریع و برد پایین است که در هر نبرد قادر است خود فورا به محل ماموریت برساند و چتر دفاعی خود را برای حفاظت از سایر شناور‌ها باز کند.

کار برای ساخت سامانه موشکی پدافندی عمودپرتاب نواب هم از سال قبل و بر روی زمین شروع شد، وقتی سامانه پدافندی زوبین متولد شد، می‌توان گفت نواب از آن زاده شد، اما با تفاوت‌های بسیار؛ موضوعی که در رزمایش اخیر همه را به وحشت انداخت نه ذوالفقار بود و نه سامانه نواب، در واقع موشک جدیدی بود که شلیک شد.

سامانه نواب نمونه دریایی زوبین است که با موشک‌های اولیه خود برای انهدام انواع پهپادها، موشک‌های کروز و نهایتا بالگرد طراحی شده است؛ چرا که برد کشفی حدود ۲۵ کیلومتری دارد و پیش از این با موشک‌های کوثر ۲۰۰ می‌توانست با اهداف در فاصله ۵ تا ۷ کیلومتری درگیر شود، اما حالا این قاتل ایرانی به موشکی مسلح شده که توان رزمی آن را چند برابر کرده است، قاتلی به نام موشک برد بلند صیاد ۳-G.

 موشک برد بلند صیاد ۳-G روی سامانه نواب

در رزمایش کنترل هوشند تنگه هرمز، سپاه پاسداران شناور وپدافندی را به میدان آورد تا این بار هم نشان دهد برای پوشش آسمان از دریا هم دیگر مشکلی ندارد، اما این بار به جای موشک‌های برد کوتاه، موشک برد بلند صیاد ۳-G رو روی آن نصب کرد، موشکی مخوف که قبلا نمونه F-۳ آن روی سامانه پدافندی تمام ایرانی برد بلند باور ۳۷۳ نصب شده و در بسیاری ماموریت‌ها سربلند خارج شده بود.

موشک صیاد ۳-G یک موشک سوخت جامد هدایت ترکیبی است، یعنی در فاز اول به صورت هدایت اینرسیایی حرکت می‌کند و در فاز دوم با رادار فعال یا نیمه فعال به سمت هدف می‌رود تا آن را منهدم کند؛ این موشک ۷ متری وزنی بالغ بر ۲ تن دارد و با سرعت بیش از ۸ هزار کیلومتر پرواز می‌کند و نوع کلاهک آن هم شدید الانفجار با فیوز مجاورتی برای انفجار در نزدیکی اهداف است.

همان طور که گفته شد سامانه نواب با موشک کوثر ۲۰۰ فقط توان درگیری با اهداف در فاصله ۵ تا ۷ کیلومتری را داشت، اما با این موشک حالا برد پدافند دریایی ایران به بیش از ۱۵۰ کیلومتر رسیده و این یعنی حالا جنگنده‌ها هم به لیست اهداف نواب اضافه شده است.

مشخصات موشک صیاد‑۳ جی:

طول: حدود ۷ متر

قطر: حدود ۵۰ سانتی‌متر

وزن: ۲۰۰۰ کیلوگرم

سرعت: ۷ ماخ (حدود ۸هزار کیلومتر)

برد عملیانی: ۱۵۰ کیلومتر

نوع سوخت: جامد

کلاهک جنگی: انفجاری شدید و مجهز به فیوز مجاورتی برای انفجار نزدیک هدف

آمریکایی‌ها برای تهاجم، بسیار به نیروی هوایی خود متکی هستند، برای نمونه در همین تهدیدات اخیر علیه ایران ناو‌های هواپیمابر لینکلن و فورد را به سمت منطقه فرستادند پس برای دفاع در برابر جنگنده‌های ناو‌ها لازم است تا لایه‌های متعدد پدافندی بر سر راه آن‌ها قرار گیرد و سامانه نواب روی شناور‌های مختلف ایرانی چنین قابلتی را به نیرو‌های مسلح کشورمان می‌دهد.