پهلوی، خاندان کدام اولین‌ها؟

یکی از اولین‌هایی که رسانه‌های خارج نشین به پهلوی نسلبت می‌دهند کشیدن خط راه آهن در ایران است. با این حال جالب است بدانید که پیش از کشیده شدن خط راه آهن جنوب شمال در زمان پهلوی اول، در زمان ناصرالدین شاه قاجار ـ پس از بازگشتش از سفر فرنگ ـ میان تهران و ری خط راه آهن کشیده شد این اتفاق در سال ۱۲۶۱ شمسی رخ داد و خط ریلی بین تهران و شاه عبدالعظیم به طول ۸۷۰۰ متر کشیده شد.البته برخی اولین راه آهن را دوسال قبل از راه آهن تهران می‌دانند که در بندر انزلی کشیده شد اما به دلیل کارشکنی پیمانکار بلژیکی متوقف ماند. در مجموع در دوران قاجاریه، چند خط راه‌آهن ـ رشت به پیربازار، تبریز به جلفا، تهران به شاه‌عبدالعظیم، بابل به محمودآباد، میرجاوه به زاهدان و خزینه تا مسجدسلیمان ـ احداث شد و اولین کسی که نیاز به راه‌آهن را مطرح کرد، «امیرکبیر» و پس از آن «میرزاحسین سپهسالار» بود. اگر چه باید این را نیز اشاره کرد که راه آهن شمال جنوب اساسا به درخواست پهلوی نبوده و، انگلیس جهت ایجاد راه ارتباطی نظامی با روسیه آن را احداث کرده است.

اولین مدارس نوین

یکی دیگر از اولین‌هایی که به پهلوی نسبت می‌دهند ماجرای حضور مدارس نوین در ایران است. رسانه‌های فارسی زبان از جمله منوتو و اینترنشال سعی دارند پهلوی را اولین حکومتی که مدارس نوین را به ایران آورد معرفی کنند این در حالی است که مدارس نوین و آموزش عالی در ایران قدمت بسیار بیشتری دارند. «علی پورصفر» نویسنده و پژوهشگر تاریخ می‌گوید: « از دورۀ محمدشاه قاجار در وهله اول، مرسلین مسیحی در مناطق مختلف مسیحی‌نشین، مدارس سطح جدید راه‌اندازی کردند؛ دومین مورد نیز دارالفنون است. همچنین در فاصله بین ناصرالدین‌شاه تا مظفرالدین‌شاه، سه یا چهار مدرسه این‌چنانی در اصفهان و تبریز هم تأسیس شدند.»باید دانست که دارالفنون که به ابتکار امیر کبیر در ایران تاسیس شد نظام آموزشی نوین را وارد ایران کرد. به گفته این پژوهشگر تاریخ :« نهضت مدرسه‌سازی جدید در ایران، از سال ۱۳‌۱۵ هجری قمری [۱۲‌۷۶شمسی] شروع شد و در آستانۀ انقلاب مشروطه، حدود ۷۰ مدرسۀ جدید - همین که امروز به آن می‌گوییم مدرسه نوین – در ایران ساخته شده بود و دست کم ۱۰ تا از این مدارس را انجمن معارف تأسیس کرده بود. تا سال ۱۳‌۰۰ شمسی، حدود ۱۲‌۵۰ مدرسه طرز جدید در ایران داشتیم که ربط به رضاشاه نداشتند. ساخت مدارس جدید دخترانه در ایران، از سال ۱۳‌۲۷ هجری قمری [۱۲‌۸۷ شمسی]، آغاز شد. در سال ۱۲‌۹۱ شمسی، در شهر تهران، ۶۳ تا مدرسه دخترانه و حدودِ ۴هزار دانش‌آموز داشتیم.»

پهلوی حکومت کدام اولین‌ها؟

مدارس نوین و تاسیس راه آهن تنها دو مورد از مواردی است که رسانه های فارسی زبان خارج از کشور سعی دارند به پهلوی نسبت دهند و آن را به عنوان حکومت اولین ها نشان دهند. با این حال می‌توان گفت نیاز به دروغ پردازی نیست بسیاری از موارد وجود دارد که می‌تواند پهلوی ها را به عنوان صاحب اولین ها درباره ایران معرفی کند.

اولین حکومت با دخالت مستقیم قدرت خارجی

در تاریخ ایران همواره خاندان‌هایی که به قدرت می‌رسیدند سعی داشتند که با همسایگان و یا قدرت‌های بزرگ ارتباط بگیرند و قدرت خود را افزایش دهند، اما در تاریخ ایران بی‌سابقه بوده که حکومتی با دخالت و حمایت مستقیم خارجی به قدرت برسد. در سال ۱۲۹۹ انگلیس رسما رضا خان و سید ضیاالدین طباطبایی مسئول اجرای کودتایی کرد که سرآغاز به سلطنت رسیدن یک حکومت دیکتاتوری ذیل قدرت بیگانه شد. به همین دلیل نیز می‌توان فهمید چرا رضاخان در برابر جولان متفقین در تهران نه تنها ایستادگی نکرد بلکه فرار را بر قرار ترجیح داد. آوری، پیتر، در کتاب تاریخ معاصر ایران می‌گوید: «هنگامی که رضاشاه از جاده یزد و کرمان می‌گذشت، برای آخرین بار شهر‌های کشور خود را دید که سلطنت او، گُلی به سر آنها نزده بود. شهر‌هایی که مردم آن‌جا از فرط گرسنگی، در آستانه مرگ بودند.» وابستگی و نوع حکومتداری رضا شاه باعث شده بود مردم نیز تمایلی به باقی ماندن او نداشته باشند و در برابر دشمن مقاومتی نشان ندادند.

محمدرضا هم دست کمی از پدرش نداشت. پس از رضاخان در ظاهر او به سلطنت رسید اما او نیز قدرتی نداشت. یکی از نشانه‌های آن برگزاری کنفرانس تهران در زمان محمدرضا بود که حتی به او اعلام نکرده بودند. کنفرانس تهران با شرکت وینستون چرچیل، فرانکلین دلانو روزولت و ژوزف استالین از ۶ تا ۹ آذرماه ۱۳۲۲ (۲۸ نوامبر تا ۱ دسامبر ۱۹۴۳) به در سفارت شوروی در تهران دربارهٔ چهرهٔ جهان پس از پایان جنگ جهانی دوم، برگزار شد.محمدرضا در زمان ملی شدن صنعت نفت که سلطنت خود را در خطر می‌دید از کشور خارج شد و با کودتای آمریکایی ۲۸مرداد که توسط آمریکا صورت گرفت به کشور بازگشت و به سلطنت خود ادامه داد.