باید ایده علوم انسانی اسلامی را به ایده جهانی تبدیل کرد

باشگاه خبرنگاران جوان؛ محمد امیرحسینی - سعیدرضا عاملی عضو شورای عالی انقلاب فرهنگی صبح امروز (سه‌شنبه، ۹ دی) در پنجمین کنگره بین‌المللی استاد فکر که برای بزرگداشت علامه مصباح یزدی و نکوداشت روز علوم انسانی اسلامی در مرکز همایش‌های صداوسیما برگزار شد، گفت: ۱۲ دی ماه به عنوان روز علوم انسانی در تقویم نام گرفته است.

رئیس دانشگاه مطالعات جهان بیان کرد: واقعیت این است که فکر منشا خلاقیت و نوآوری است. شاید همین گذرگاه است که کارآمدی جمهوری اسلامی ایران را تقویت کند.

وی بیان کرد: علامه مصباح چند خصوصیت بارز داشت که اولین آن استواری در اندیشه و دقت در حفاظت از اسلام ناب بود.

حجت‌الاسلام عاملی بیان کرد: ما مسئولیت عدم پذیرش حق را نداریم و نباید در مسیر تحریف این گوهر الهی قرار بگیریم. علامه مصباح به دنبال منعکس کردن حق با برهان بود و در یک معرض مقایسه‌ای با اندیشه و علوم انسانی سکولار بود تا در تحلیل اندیشه سکولار که امروز در علوم انسانی حاکم است را بیان کند و اندیشه الهی را تبیین کند.

عضو شورای عالی انقلاب فرهنگی اضافه کرد: آیت‌الله سید باقر صدر، علامه طباطبایی و شعید مطهری و علامه مصباح در جهان فکر زندگی می‌کردند و با تکیه بر اندیشه الهی حضور خلاقانه داشتند.

وی گفت: مارکسیست‌ها درباره شهید مطهری می‌گفتند از ما بهتر مارکسیست را تبیین می‌کرد و وقتی نقد می کرد صاحبان این فکر را به کرنش وامی‌داشت.

رئیس دانشگاه مطالعات جهان با بیان اینکه علامه مصباح به تبیین اندیشه سکولار پرداخت، اظهار کرد: ایشان مکتب علوم انسانی اسلامی را عرضه کرد که در اندیشه آیت‌الله سید محمدباقر صدر در کتاب فلسفتنا و اقتصاد ما این مکتب فکری را مطرح می‌کند.

حجت‌الاسلام عاملی بیان کرد: نکته چهارم در مورد علامه مصباح اینکه یک طبقه‌بندی جدیدی از علوم انسانی ارائه کرد. ما باید نظام طبقه‌بندی علوم را بازنگری کنیم تا براساس نگرش الهی تبیین شود. اینکه دو نظم طبقه‌ای دیویی و کنگره وجود دارد باید پیوستگی بین علوم و نگاه یکپارچه بین علوم را ایجاد کند.

عضو شورای عالی انقلاب فرهنگی تصریح کرد: حوزه‌های رشته‌ای عمق ایجاد می‌کنند، اما نابینایی درست می‌کنند و از بعد انسان‌شناسی غافل می‌شوند. شاید طبقه‌بندی علم از نظر علامه مصباح یک نگاه جامع‌نگر به‌طور خاص بود.

حجت‌الاسلام عاملی اظهار کرد: ما علوم انسانی اسلامی را برای زندگی می‌خواهیم برای پیوستگی این دنیا با آن دنیا. نگاه اندیشه الهی پیوستگی بین این جهان و آن جهان و جاودانگی حیات را ایجاد می‌کند.

وی تصریح کرد: نگاه ما این است که علوم انسانی کارامد باشد. اگر به معضلات کشور نگاه کنیم تمام آنها به حوزه علوم انسانی و اجتماعی برمی‌گردد. اگر از آن توانایی که رهبری بیان کردند که هدف را رسیدن به تمدن نوین اسلامی گذاشتند هدفی است که در جهان بر آن تاکید می‌شود. نگاه تحولی بر نوآوری و خلاقیت تاکید می‌کند و زیرساخت آن توحیدگرایی و اندیشه اسلامی است. 

رئیس دانشگاه مطالعات جهان اظهار کرد: همه نهاد‌های عالم نیازمند تحول هستند. علوم انسانی که در دنیا تدریس می‌شود تفکرش بر یک تفکر غیرالهی است و دین و سیاست را از هم جدا کرده که بسیار خطرناک است.

حجت‌الاسلام عاملی تاکید کرد: اگر سلاح اتمی تولید و دوازده هزار کلاهک اتمی وجود دارد از یک علم بدون هدف الهی به وجود آمده است. دانشمندان روسی گفتند اگر کلاهک‌های هسته‌ای با هم کار کنند دمای زمین به پنجاه درجه می‌رسد و همه چیز از بین می‌رود لذا این علم نیست بلکه نیرنگ است.

وی اضافه کرد: نیرنگ جنگ جای عقلانیت صلح را در نظام سلطه گرفته و این بی‌عملی در فکر خطرناک است.

عضو شورای عالی انقلاب فرهنگی بیان کرد: علامه مصباح وقتی از علم صحبت می‌کرد فرقی بین علوم انسانی با سایر علوم نمی‌کرد و می‌گفتند تمام علوم باید به وجه الهی توجه داشته باشند و این غایتگرایی الهی و اسلامی یک دامنه بزرگ دارد.

رئیس دانشگاه مطالعات جهان اظهار کرد: هدف باید پیشرفت تمدن اسلامی ایرانی باشد. این هدف می‌تواند موفق شود. در پیوند دانشگاهی و روشنگری حوزوی که اولین خصلت این پدیده توحیدگرایی است. 

حجت‌الاسلام عاملی با بیان اینکه بزرگترین ظلم به حق خداست، گفت: خداوند قانونی را به حق خلق کرده که باید رمزگشایی کند. ارجاع به توحید باید در تفکر اسلامی وجود داشته باشد. نکته دیگر بهبود زندگی مردم است و فایده‌مندی عنصر مهمی است که در اندیشه شهید مطهری مورد تاکید است. 

عضو شورای عالی انقلاب فرهنگی تصریح کرد: ما امروز نسبت به آسایش مردم مسئولیت داریم. این همه روایاتی که درباره معیشت مردم آمده و علوم انسانی باید نافع برای زندگی مردم باشد. 

وی اضافه کرد: پرهیز از آزار به دیگران موضوع دیگر است. شاید منظور از ضرر، فردی و منظور از ضرار درباره اجتماع است. 

عضو شورای عالی انقلاب فرهنگی اظهار کرد: نکته دیگر بهره گرفتن عقلانی از فناوری پیشرفته است. ما در شرایطی قرار گرفتیم که فضای فناوری‌های جدید رقومی است. ذهن انسان ریاضی و دارای متغیر است و دارای نظم ریاضی است. هوش مصنوعی ادامه هوش انسان است که می‌تواند به یک نیرنگ و یا تبدیل به زندگی صالح برای انسان شود.

حجت‌الاسلام عاملی گفت: در نظام‌های الگوریتمی برای دادن خدمات قطعیت وجود دارد مثل نظام بانکی الکترونیکی لذا باید حکمرانی اسلامی را به نظامواره تبدیل کنیم. بعضی از چت‌بات‌ها از دو میلیارد متغیر استفاده می‌کنند. حسن این محیط این است که قدرت توانش برای خلق را دارد. 

رئیس دانشگاه مطالعات جهان اظهار کرد: ما از سکو‌های قدرتمتد اطلاعات برخوردار نیستیم و نتوانستیم یک شهر قرآنی درست کنیم. نگاه عصبیت قومی به عصبیت نهادی ایجاد شده لذا باید علوم انسانی اسلامی به کد‌هایی تبدیل شود که تمام کد‌ها در آن تعبیه شود.

وی با بیان اینکه ما نیازمندیم که نگاه اسلام و الهی را مطرح کنیم، عنوان کرد: رمزار‌ها براساس بلاک چین اعتبارش در درون خودش است و سه تریلیون رمز ارز به وجود آمده که اعتبارشان در درون خودشان است.

رئیس دانشگاه مطالعات جهان با بیان اینکه علوم انسانی اسلامی فضای امن را هدف می‌گیرد و از خصایص شرایط ظهور است، اظهار کرد: مشارکت در این مسیر مهم است. ما باید از منطق فناوری یاد بگیریم و آن منبع کردن همه کاربران است یعنی همه کاربران، کارگران آن شوند. 

حجت‌الاسلام عاملی گفت: رهبر انقلاب درباره علوم انسانی فرمودند که با مبتکران جهان در ارتباط باشید. این نگاه به امت واحده است لذا باید ایده علوم انسانی اسلامی را به ایده جهانی تبدیل کرد.