خوزستان در مسیر جهش صنعتی؛ مسجدسلیمان بر روی نقشه آلومینیوم ایران

باشگاه خبرنگاران جوان؛ رضوان پاک منش  - یکی از مهم‌ترین پروژه‌ها در مسجدسلیمان، کارخانه آلومینیوم کاوه مسجدسلیمان است که با ظرفیت حدود ۱۱ هزار تن تولید سالانه پروفیل آلومینیوم راه‌اندازی شده و به‌عنوان نقطه شروع یک زنجیره بالقوه صنعتی در این منطقه شناخته می‌شود. 

اما پرسش اصلی این است: آیا مسجدسلیمان می‌تواند به یک «قطب تولید آلومینیوم کشور» تبدیل شود یا صرفاً میزبان یک واحد صنعتی باقی خواهد ماند؟

تولید آلومینیوم یکی از انرژی‌برترین صنایع جهان است. وجود زیرساخت‌های نفت و گاز در خوزستان و نزدیکی به شبکه انرژی جنوب کشور، یک مزیت رقابتی مهم برای مسجدسلیمان محسوب می‌شود. در واقع، هر گونه توسعه در این صنعت بدون دسترسی مطمئن به برق و گاز اقتصادی نیست.

قرار گرفتن در محور صنعتی خوزستان و نزدیکی به بنادر صادراتی جنوب (مانند بندر امام خمینی و بندر ماهشهر) امکان اتصال به بازارهای صادراتی را فراهم می‌کند. این موضوع برای صنعتی مانند آلومینیوم که وابستگی جدی به صادرات دارد، حیاتی است.

آلومینیوم کاوه در مسیر بازسازی و توسعه / مسجدسلیمان ظرفیت تبدیل شدن به قطب تولید آلومینیوم کشور را دارد

استاندار خوزستان در بازدید از شرکت آلومینیوم کاوه در مسجدسلیمان که در جریان جنگ رمضان هدف حملات دشمن قرار گرفته بود، از آغاز عملیات بازسازی همزمان با اجرای طرح‌های توسعه‌ای این مجموعه خبر داد.

 سید محمدرضا موالی‌زاده در حاشیه بازدید از شرکت آلومینیوم کاوه خوزستان در مسجدسلیمان گفت: این مجموعه در جریان جنگ رمضان مورد اصابت پرتابه‌های دشمن قرار گرفت و در اینجا دکتر محمدرضا نجف‌پور بیرگانی از پرسنل این کارخانه به درجه رفیع شهادت رسید که انشاءالله درجات ایشان و همه شهدای والامقام متعالی باد.

استاندار خوزستان افزود: نقاطی مورد اصابت پرتابه‌های دشمن قرار گرفت با این وجود بحمدالله مدیریت مجموعه آلومینیوم کاوه، کارشناسان، مهندسین و به ویژه کارگران عزیز  که در سخت‌ترین شرایط همیشه پای کار بودند  همه برای بازسازی در اسرع وقت پای کار هستند.

وی خاطرنشان کرد: خوشبختانه ما در اینجا هم برق، هم آب و هم گاز را می‌توانیم به میزان مورد نیاز در اختیار صنعت آلومینیوم‌سازی قرار بدهیم.

استاندار خوزستان با ابراز خرسندی از عزم جدی مجموعه برای بازسازی گفت: نکته جالب توجه این است که دست‌اندرکاران این واحد تولیدی علاوه بر بازسازی، به دنبال طرح توسعه هستند. این طرح توسعه با توجه به مجموعه امکانات موجود و زمینی که در اختیار است، توجیه دارد.

موالی‌زاده تأکید کرد: من مطمئنم اینجا، به حول و قوه الهی، یکی از قطب‌های اساسی تولید انواع محصولات آلومینیومی نه فقط در استان، بلکه در کشور خواهد بود.

محدودیت‌ها و چالش‌های جدی

ظرفیت فعلی کارخانه مسجدسلیمان (حدود ۱۱ هزار تن) در مقایسه با استانداردهای جهانی و حتی کارخانه‌های داخلی، بسیار محدود است. برای تبدیل شدن به قطب، نیاز به چندین برابر شدن ظرفیت تولید وجود دارد.

تولید آلومینیوم یک زنجیره از بوکسیت تا آلومینا و سپس شمش و محصولات نهایی است. مسجدسلیمان فعلاً در انتهای زنجیره (پروفیل‌سازی) فعال است و حلقه‌های بالادستی در منطقه مستقر نیستند. این موضوع وابستگی به واردات مواد اولیه را افزایش می‌دهد.

هرچند به بنادر جنوبی نزدیک است، اما زیرساخت ریلی و لجستیکی منطقه هنوز در حد یک قطب صنعتی کامل توسعه نیافته است. این موضوع هزینه حمل مواد اولیه و صادرات را بالا می‌برد.

مسجدسلیمان از نظر موقعیت انرژی، جغرافیا و امکان توسعه صنایع پایین‌دستی، «پتانسیل» تبدیل شدن به یک محور صنعتی در حوزه آلومینیوم را دارد. اما در وضعیت فعلی، فاصله زیادی تا تبدیل شدن به قطب ملی تولید آلومینیوم وجود دارد.