بازار
محمدجواد ظریف، وزیر خارجه دولت روحانی و مشاور پزشکیان در زمان انتخابات، در اظهاراتی که اخیراً بازنشر شده، با طرح این پرسش که «چرا سفرای ما در افغانستان، سوریه و عراق نمایندگان نیروی قدس هستند؟» مدعی شده است که پاسخ این سؤال را باید در نگاه تهدیدمحور ایران به منطقه جست‌وجو کرد. او در مقابل، تأکید کرده است که اگر کشورهای منطقه به‌عنوان فرصت اقتصادی دیده شوند، نمایندگان ایران نیز باید بازرگانان، کارآفرینان و دیپلمات‌ها باشند.
ایجاد فرصت تنفس برای دشمن
اظهارات اخیر درباره نگاه تهدیدمحور به منطقه و انتقاد از حضور نمایندگان نیروی قدس به عنوان سفیران ایران، در بزنگاهی مطرح می‌شود که آمریکا در برابر اقتدار ایران دچار بن‌بست شده است.
چنین اظهاراتی، به مثابه ایجاد فرصت تنفس برای دشمن و تضعیف بازوهای امنیت ملی است. آمریکا خود، ژنرال‌هایش را به عنوان سفیر در کشورهای متحد منصوب می‌کند؛ پس چگونه حضور نمایندگان نیروی قدس در منطقه را تهدید می‌بینیم؟
کارنامه برجام و خسارت‌های آن، پرسشی است که پاسخ آن بر عهده مدافعانش است. در بزنگاه حساس، وحدت ملی و پرهیز از متهم کردن جریان خودی، ضروری‌تر از همیشه است.
این اظهارات در نگاه نخست، دفاع از اولویت دیپلماسی اقتصادی به نظر می‌رسد؛ اما یک پرسش اساسی را بی‌پاسخ می‌گذارد: آیا در جهان واقعی، دیپلماسی و امنیت ملی دو حوزه کاملاً جدا از یکدیگرند؟ و آیا آمریکا که حضور نظامی گسترده‌ای در منطقه دارد، روابط دیپلماتیک خود را مستقل از ساختارهای دفاعی و امنیتی اداره می‌کند؟
دیپلماسی بدون درک مؤلفه‌های قدرت، لزوماً به توسعه تجارت منجر نمی‌شود. در منطقه‌ای که پایگاه‌های نظامی، رقابت‌های امنیتی، تحریم‌ها و منازعات منطقه‌ای بر روابط کشورها اثر می‌گذارند، سفیر باید هم ظرفیت‌های اقتصادی را بشناسد و هم بتواند مسائل امنیتی و دفاعی کشور خود را درک و پیگیری کند. اختلاف بر سر این نیست که دیپلماسی اقتصادی مهم است یا خیر؛ مسئله این است که آیا می‌توان بدون توجه به ملاحظات امنیتی، منافع ملی را در محیطی پرتنش تأمین کرد؟
وقتی سفیر آمریکا با فرماندهی عملیات ویژه همکاری می‌کند …
